Ke pale ʻana a me ka hoʻōla ʻana mai ka māloʻeloʻe

Aia kekahi ʻano luhi ʻaʻole e hoʻoponopono ʻia e ka hiamoe. Hele ʻoe i ka moe me ka luhi, ala ʻoe me ka luhi, a ma kahi ma waena, ua kakali ʻ-ia ka hoʻomaha e hana akā ʻaʻole. ʻO ka hana i hoihoi mua iā ʻoe, manaʻo palahalaha ia. Pae nā noi liʻiliʻi me he mau noi nui lā. Ke hana wale nei ʻoe i nā neʻe a ke nīnau mālie nei no ke aha ʻaʻole hiki iā ʻoe ke mālama e like me kāu i hana mua ai.

Inā kamaʻāina kēlā, ʻo ka huaʻōlelo no ia, ʻo ka māloʻeloʻe paha. A ʻo ka mea pono loa ke ʻike ʻ-emo ʻ-ole, ʻaʻole ia he hewa ʻano kanaka, he hōʻailona he nāwaliwali ʻoe, a i ʻole he hōʻike hiki ʻole iā ʻoe ke mālama i kāu hana. He pane i ʻike ʻia ia i kahi kūlana e noi mau ana iā ʻoe i ka nui aʻe ma mua o kāna hāʻawi, no ka lōʻihi loa.

He aha maoli ka māloʻeloʻe

Ke wehewehe nei ka World Health Organization i ka māloʻeloʻe he maʻi e hele mai ana mai ke koʻikoʻi hana mau i mālama maikaʻi ʻole ʻia. Wehewehe lākou iā ia ma ʻ-ekolu laina: ʻo ka manaʻo hoʻokahaha o ka ikaika, ʻo ka lilo ʻana i mamao noʻonoʻo a hoʻowahāwahā no kāu hana, a me ka manaʻo e ʻ-omo ana ʻaʻole ʻoe pono i kāu hana. Akahele ka WHO e kapa iā ia he mea hana ma mua o kahi maʻi lapaʻau, a hoʻopili lākou iā ia pono ʻi i ke ʻano hana, ʻaʻole i kou ola holoʻokoʻa.

He koʻikoʻi kēlā ʻano ʻ-ekolu ʻāpana, no ka mea, ʻo ka māloʻeloʻe ʻoi aku ma mua o ka luhi wale. ʻO ka luhi ka ʻāpana a ka hapa nui o ka poʻe e ʻike mua ai. Akā aia nō ka hoʻowahāwahā e ʻ-omo ana, ke ʻano e hoʻomaka ai ʻoe e manaʻo mamao a ʻino no ka hana āu i manaʻoʻiʻo mua ai. A aia ke kolu o ka ʻāpana, ʻoi aku ka mālie a ʻoi aku ka ʻ-eʻa: ʻo ka manaʻo ʻaʻohe o kāu hana e lawa, e hāʻule pōkole ana ʻoe ʻoiai kou koi ikaika.

ʻO ka mea noiʻi i hoʻolilo i nā ʻ-umi makahiki e palapala ʻāina ai i kēia, ʻo ke kahuna lapaʻau noʻonoʻo ʻo Christina Maslach, ua ʻike ʻo ia e hānai kēlā mau ʻāpana ʻ-ekolu i kekahi i kekahi. Huki ka luhi iā ʻoe i ka hoʻowahāwahā, no ka mea, ʻo ka mamao ʻana iā ʻoe iho he ala ia e pale ai i ka ikaika liʻiliʻi i koe. ʻ-Ai ka hoʻowahāwahā i kou manaʻo holomua. A hoʻomāloʻeloʻe hou ka manaʻo pono ʻole iā ʻoe. Lilo ia i pōʻai, ʻo ia kekahi ʻāpana o ke kumu e paʻakikī loa ai ka hoʻoponopono ʻana i ka māloʻeloʻe ma ka hoʻomaha wale.

No ke aha ʻaʻole e hoʻoponopono kahi hoʻomaha iā ia

Ua hoʻāʻo aneane nā mea a pau i ka neʻe maopopo. E koi a hiki i ka hoʻomaha, a laila hāʻule, a laila hoʻi me ka ikaika hou. A no kekahi mau lā, hana ia. Ke kākoʻo nei ka noiʻi i kāu mea i manaʻo paha ai: hoʻomāmā pinepine nā hōʻailona o ka māloʻeloʻe i ka wā o kahi hoʻomaha maoli mai ka hana, e like me kahi hoʻomaha lōʻihi. ʻO ka pilikia, he pōkole ka hōʻoluʻolu. Ke ʻole e hoʻololi ke koʻikoʻi i lalo, hoʻi ka māloʻeloʻe ʻ-emo ʻ-ole ma hope o kou hoʻi ʻana.

ʻO kēia ka mea koʻikoʻi loa e hoʻomaopopo ai no ka hoʻōla. Kakaʻikahi ka pili o ka māloʻeloʻe i ka nui o kou hoʻomaha i ka hopena pule. Pili ia i kahi like ʻ-ole mau ma waena o ka mea a kāu hana e koi ai a me ka mea iā ʻoe e hāʻawi ai iā ia, lā ma hope o lā. Mālama ka manawa hoʻomaha i ka hōʻailona maʻi. ʻAʻole ia e pā i ke kumu.

ʻO ka hana a Maslach, ʻo ka hapa nui me kona hoa hana ʻo Michael Leiter, kuhikuhi i ʻeono wahi e noho maʻamau ai ia like ʻ-ole:

• Ka ukana hana he kaumaha loa no ka lōʻihi loa, ʻaʻohe hoʻōla i kūkulu ʻ-ia.
• Ka hoʻomalu, a i ʻole ka nele o ia, ke loaʻa iā ʻoe ka leo liʻiliʻi ma luna o ke ʻano, ka manawa, a i ʻole ka mea āu e hana ai.
• Ka uku, ke ʻ-ole e kūlike ka hoʻomaopopo, ka uku kālā, a i ʻole ke ʻano me ka hoʻoikaika.
• Ka kaiāulu, ke piʻihau, hoʻokaʻawale, a i ʻole kākoʻo ʻole nā pilina ma ka hana.
• Ke kaulike, ke manaʻo ʻ-ia nā hoʻoholo me ka ʻano koho wale, he maʻamau ka makemake punahele, a i ʻole hele ʻ-ike ʻ-ole kou hoʻoikaika.
• Nā waiwai, ke kūʻē ka mea a ka hana e noi ai iā ʻoe me kāu mea e manaʻoʻiʻo ai.

ʻAʻole pono iā ʻoe nā mea ʻeono a pau e pōʻino ai. He manawa pinepine, ua lawa ʻo hoʻokahi a ʻelua o kēia, i ʻ-eʻa ʻ-ia ma o nā mahina. E like me kā Maslach i ʻōlelo ai, ʻo ka māloʻeloʻe ka hana ma mua o ke kanaka. Lawe kēlā hoʻonohonoho hou i kahi kaumaha maoli. Inā noho ka pilikia ma kekahi ʻāpana i nā kūlana, a laila ʻaʻole loa ʻo ka hoʻoponopono ikaika aku ʻana iā ʻoe iho ka pane holoʻokoʻa.

Ka hopu ʻ-emo ʻ-ole ʻana

ʻAʻole hoʻolaha pinepine ka māloʻeloʻe iā ia iho. Hōʻ-uluʻ-ulu ia. ʻO ke kapa ʻana i nā hōʻailona mua, hāʻawi ia iā ʻoe i ka manawa e hana ai ma mua o kou pā ʻana i ka pā.

E nānā mua i ke kino, no ka mea, ʻōlelo pinepine ia ma mua o kou mākaukau e ʻ-ae i ka hewa o kekahi mea. He luhi mau ʻaʻole e pā ʻ-ia e ka hiamoe. Nā ʻeha poʻo, nā pilikia ʻōpū, ke koʻikoʻi ʻiʻo. Nā loli i ke ʻano e hiamoe a ʻai ai ʻoe. Ke ʻōlelo nei ka Mayo Clinic e hiki i ka māloʻeloʻe hana ke ʻike ʻia he paʻakikī e kau ka noʻonoʻo, ka huhū wikiwiki, he hāʻule i ka ikaika āu e pono ai e hana mau, a me ka huli ʻana i ka ʻai, nā mea ʻona, a i ʻole ka haʻalele e hoʻomanawanui ai.

A laila aia ka loli i ke ʻano e ʻike ai i ka hana. ʻO ka makaʻu i ke ahiahi Lāpule. ʻO ka hoʻowahāwahā i ʻole ma laila i hoʻokahi makahiki ma mua. ʻO ka hana hapa ʻana i nā mea āu i mālama mua ai. ʻO ka ʻ-uʻ-uku ʻana i ka poʻe i loaʻa ʻole iā lākou. ʻO ka helu ʻana i nā hola. ʻAʻohe o kēia iā ia iho he manaʻo ua māloʻeloʻe ʻoe. ʻO ka nui o lākou, e ʻ-omo a noho ana, kūpono ia i ka nānā ʻana.

Aia nō hoʻi kahi pōʻai me ka hiamoe e kūpono ke ʻike. Hana ka māloʻeloʻe i ka paʻakikī e hiamoe maikaʻi, a hoʻohohonu ka hiamoe ʻino i ka māloʻeloʻe, hānai kēlā me kēia i kekahi. Inā ua ʻike ʻoe i kou mau pō e ʻino aʻe ana i ka paʻakikī ʻana o kou mau lā, ʻaʻole ia i loko o kou poʻo. ʻO ka uhaki ʻana i kēlā pōʻai, ʻoiai he liʻiliʻi, ʻo ia kekahi o nā mea ikaika loa āu e hana ai, ʻo ia ke kumu e ʻike hou ʻ-ia ai ka pale ʻana i ka hiamoe ma lalo.

ʻAʻole like ke koʻikoʻi a me ka māloʻeloʻe

He kōkua ke kahakaha i kahi laina ma waena o nā mea ʻelua, no ka mea, noi lākou i nā pane ʻokoʻa. ʻO ke koʻikoʻi maʻamau, pili ia i ka nui loa: nā koi he nui loa, ke koʻikoʻi he nui loa, kou ʻōnaehana e holo wela ana. Manaʻo ʻoe ua komo nui loa, ua wili ʻ-ia, ua paʻahana koke. ʻO ke koʻikoʻi, ʻoiai he nui, manaʻoʻiʻo pinepine ia inā hiki iā ʻoe ke piʻi ma luna o nā mea, e maikaʻi ana ʻoe.

ʻOi aku ka kokoke o ka māloʻeloʻe i ka liʻiliʻi loa. ʻO ia ka hakahaka e hele mai ana ma hope o ka piha. Ma kahi o ke koʻikoʻi he komo nui, he haʻalele ka māloʻeloʻe. Ma kahi o ka manaʻo hopohopo o ka poʻe koʻikoʻi, manaʻo pinepine ka poʻe māloʻeloʻe i ka maʻeʻele, ka palahalaha, a ma waho o ka hiki ke mālama. Hiki i ke koʻikoʻi ke koi iā ʻoe e hana hou aku. Hoʻomāloʻeloʻe ka māloʻeloʻe i ka makemake e hana i kekahi mea. ʻO ka hopena maoli: pane pinepine ke koʻikoʻi i ka mālama maikaʻi aʻe o kou ukana, ʻoiai ʻo ka māloʻeloʻe, pono pinepine ia iā ʻoe e neʻe i hope a hoʻololi i nā kūlana, ʻaʻole ʻo ka hana ikaika aku i nā kūlana like.

Inā ke hoʻāʻo nei ʻoe e pale iā ia

ʻO ka manawa maikaʻi loa e mālama ai i ka māloʻeloʻe, ʻo ia ma mua o kona hōʻea piha. Pili ka pale ma kekahi ʻāpana i kāu mau hana a ma kekahi ʻāpana i nā kūlana āu e hana ai, a loaʻa pinepine iā ʻoe ka mana liʻiliʻi ma luna o nā mea ʻelua.

E kūkulu i ka hoʻōla maoli i loko o nā lā maʻamau

ʻO ka hana pale loa, ʻaʻole ia he hoʻomaha lōʻihi aʻe. ʻO ia ka hiki ke neʻe noʻonoʻo mai ka hana ke pau ka lā hana. Kapa ka poʻe noiʻi i kēia ʻo ka haʻalele noʻonoʻo, a ʻo ka ʻoiaʻiʻo, he koʻikoʻi nui ia: ʻo ka poʻe e hiki maoli ke hoʻopio ma hope o nā hola, hōʻike lākou i ka emi o ka luhi naʻau a me ke ola maikaʻi aʻe ma o ka manawa. ʻAʻole he manaʻo ka haʻalele e hoʻōki ʻoe i ka mālama. ʻO kona manaʻo, ke pau kāu hana, ua pau maoli ʻoe, ʻaʻole e hoʻomaʻamaʻa mālie ana i nā pilikia o ka lā ʻapōpō ma ka papa ʻaina.

He neʻe liʻiliʻi a hoʻāʻo maikaʻi e kōkua ma ʻaneʻi. Ma ka pau ʻana o ka lā hana, e lawe i ʻelima minuke e kākau i kāu mea i hoʻopau ʻ-ole ai a ma hea, ahea, a pehea ʻoe e hoʻokō ai iā ia. ʻO ke kākau ʻana iā ia, hāʻawi ia i kou noʻonoʻo i ka ʻae e waiho iā ia. ʻO ka poʻe e hana i kēia, haʻalele maikaʻi aʻe lākou i ke ahiahi ʻoiai he kaumaha kā lākou ukana hana.

E pale i nā mea kumu, ʻo ka hiamoe ka mea nui

Kani aneane maʻalahi loa kēia e nānā ai, a ʻo ia pono ka mea e hāʻule mua i lalo o ke koʻikoʻi. He hiamoe mau, he neʻe iki, he ʻai maoli, he manawa iki ma waho, he pili me ka poʻe ʻaʻole pili i ka hana. ʻAʻole he uku kēia āu e loaʻa ai ma hope o ka hala ʻana o ka pilikia. ʻO ia ka mālama e pale ai i ka hōʻea ʻana o ka pilikia. No ka paʻa loa o ka hiamoe a me ka māloʻeloʻe i kekahi i kekahi, ʻo ka pale ʻana i kou hiamoe he ʻ-emi ka waiwai ma mua o kona ʻ-ike i ka hola 11 o ka pō me ka laptop e hāmama mau ana.

E ʻimi i nā lever liʻiliʻi e hiki maoli iā ʻoe ke huki

ʻAʻole paha hiki iā ʻoe ke hoʻololi i kou ukana hana ma ka pō hoʻokahi. Hiki pinepine iā ʻoe ke hoʻololi i kekahi mea. ʻO ka ʻōlelo aʻo a Maslach, hilinaʻi ia i nā hoʻoponopono liʻiliʻi, mai lalo a luna, ma kahi o ke kali ʻana no kahi hoʻoponopono nui. Hiki iā ʻoe ke pale i hoʻokahi paʻa o ka manawa noʻonoʻo paʻa? E hōʻole i hoʻokahi hālāwai mau? E loaʻa ka akāka ʻoi aku no ka mea a ka holomua e koi maoli ai, i hoʻōki ʻoe i ka ninini hoʻoikaika i nā mea ʻaʻohe mea e ana ana? Hōʻ-uluʻ-ulu nā hoʻōla liʻiliʻi o ka hoʻomalu.

Mai hāpai iā ia me ʻoe wale

Ulu ka māloʻeloʻe i ka mehameha, a mālie aʻe ia ke māhele ʻ-ia. Inā ke holo nei kekahi mau kānaka o kāu hui i ka hakahaka, he ʻike ia no nā kūlana, ʻaʻole he ulia o nā ʻano kanaka. ʻO nā hopohopo i māhele ʻ-ia, loaʻa pinepine ka huki ʻoi aku ma mua o hoʻokahi kanaka e hāpai ana i kona lima. Hiki i kahi kamaʻilio ʻoiaʻiʻo me kahi luna āu e hilinaʻi ai, a i ʻole me nā hoa ma ka waʻa hoʻokahi, ke lilo i hoʻomaka o ka hoʻololi ʻana i kekahi mea maoli.

Inā ua komo hohonu ʻoe i loko

ʻO ka pale paha he kamaʻilio no hope, no ka mea, ua hala ʻoe i kēlā wahi. Ua luhi ʻoe, ua hoʻopio, a ʻaʻole maopopo pehea i hōʻea ai ʻoe i ʻaneʻi. Hiki ke hoʻōla. ʻOi aku kona lohi ma mua o ko kākou makemake, a noi ia i ka mea ʻoi aku ma mua o ka hoʻomaha.

E hoʻomaka ma ka haʻi ʻana i ka ʻoiaʻiʻo i kekahi. Hōʻoiaʻiʻo ka māloʻeloʻe iā ʻoe e hūnā iā ia a hoʻomau i ka hana. ʻO ka haʻi ʻana iā ia me ka leo, i kahi hoa pili, hoaaloha, kauka, uhaki ia i ke kilokilo iki a lawe pinepine i ke kōkua hiki ʻ-ole iā ʻoe ke ʻike ʻoiai kou paʻa ikaika ʻana iā ia.

E nānā paʻa i ke kumu, ʻaʻole i ka hōʻailona maʻi wale. ʻO ka hoʻōla e mau ana, komo aneane mau ia i ka hoʻololi ʻana i kekahi mea no ke kūlana. E holo i kāu mana ponoʻī o ka papa ʻ-eono wahi. ʻO ka mea hea e ʻ-eʻa nui ana iā ʻoe: ka ukana, ka nele o ka hoʻomalu, ke kaulike ʻole, ke kūʻē waiwai? ʻAʻole pono ʻoe e hoʻoponopono i nā mea a pau. ʻO ke kapa ʻana i ka mea nui loa, kuhikuhi ia iā ʻoe i ka hoʻololi e koʻikoʻi loa ai.

E hōʻemi i ka ukana ma kahi, ʻoiai no kekahi manawa. ʻO kona manaʻo paha ka kūkākūkā hou ʻana i nā palena manawa, ka hāʻawi ʻana i kekahi mea, ka hoʻohana ʻana i ka hoʻomaha āu i loaʻa ai, a i ʻole, i kekahi manawa, kahi kamaʻilio koʻikoʻi aʻe no kāu kuleana. ʻAʻole kekahi o ia mau mea he hāʻule. ʻO ia ka ʻokoʻa ma waena o ka hoʻōla a me ka hāʻule.

E kūkulu hou i nā mea kumu me ka manaʻo paʻa. Ke pau kou ikaika, hana ka hiamoe, ka neʻe, a me nā ʻai mau i ka nui aʻe ma mua o ko lākou ʻ-ike. ʻO lākou nā mea maka a kou ʻōnaehana aʻalolo e pono ai e piʻi hou i waho. E mālie. Ke hoʻopiha hou nei ʻoe i kahi pahu i maloʻo, a lawe ia i ka manawa.

E hoʻopili hou me kekahi mea e manaʻo ʻ-ia he ʻano. Hoʻopalahalaha ka māloʻeloʻe i nā mea a pau, me nā ʻāpana o kāu hana a i ʻole ola i koʻikoʻi mua. ʻAʻole ʻoe e noʻonoʻo hou i ka mālama. Akā ʻo ka hoʻi ʻana, ma nā ʻāpana liʻiliʻi, i ka poʻe a me nā hana e manaʻo ʻ-ia he waiwai, hiki ke hoʻā hou mālie i kekahi mea a ka luhi i kinai ai.

Ka manawa e lawe mai ai i ke kōkua hou aku

He mau palena maoli ko ka kōkua iā ʻoe iho ma ʻaneʻi, a ʻo ka ʻike ʻana iā lākou, he ʻano naʻauao ponoʻī. Hiki i ka māloʻeloʻe a me ke kaumaha ke like ke nānā mai loko, a hele pū lākou i kekahi manawa. Inā ua laha ke kaumaha ma waho o ka hana i ke koena o kou ola, inā ua nalowale kou hoihoi i nā mea āu e leʻaleʻa maʻamau ai, inā ke hiamoe nui loa a liʻiliʻi loa ʻoe, a i ʻole inā ua noho ka manaʻolana ʻole, e ʻoluʻolu, e kamaʻilio me kahi kauka a i ʻole kahi loea olakino noʻonoʻo. Hiki iā lākou ke kōkua iā ʻoe e hoʻokaʻawale i ka mea e hana maoli nei a me ka mea e kōkua ai, a ʻaʻole ia he mea āu e pono e hoʻoponopono me ʻoe wale.

Inā manaʻo ʻoe i kekahi manawa he hiki maoli ʻole ke hāpai, a i ʻole ke loaʻa iā ʻoe nā manaʻo e hōʻeha iā ʻoe iho, e mālama i kēlā he kumu e kīʻaha koke aku ma kahi o ke kali. Aia ke kākoʻo, ua manaʻo ʻ-ia ia no kēia mau manawa pono ʻi, a ʻo ka hoʻohana ʻana iā ia he hōʻailona ikaika, ʻaʻole nāwaliwali.

ʻO ka māloʻeloʻe, ʻo ia kou ʻōnaehana e haʻi nei iā ʻoe ua kaulike ʻole kekahi mea no ka lōʻihi loa. He paʻakikī ke lohe, akā he manaʻolana ʻano ʻē nō hoʻi. ʻO kona manaʻo, aia kekahi mea e hoʻololi ai, a ʻaʻole ʻoe i haki. Ua ʻ-eʻa ʻoe. Hiki ke hoʻoponopono ʻia ka ʻ-eʻa, ʻoi loa i ka hoʻōki ʻana o kou hoʻāhewa ʻana iā ʻoe iho no kou hōʻea ʻana i ʻaneʻi a hoʻomaka, me ka mālie, i ke ala hoʻi.

Nā kumu

• World Health Organization, Burn-out an "occupational phenomenon": International Classification of Diseases
• Mayo Clinic, Job burnout: How to spot it and take action
• Harvard Business Review, Why Burnout Happens — and How Bosses Can Help (IdeaCast with Christina Maslach)
• National Center for Biotechnology Information, Burnout phenomenon: neurophysiological factors, clinical features, and aspects of management