E neʻe i ka ʻike nui

PILINA · PILIALOHA

Ke Hoʻāla hou ʻana i kekahi Pilina Aloha i Emi Mālie

ʻAʻohe hakakā, ʻaʻohe haunaele, ʻo ka emi wale o nā pane kikokiko, nā hakahaka lōʻihi, a me kahi pili ʻaʻole ma laila hou. Eia ke kumu e pau ai ka pilialoha he nui me ka ʻole o kahi ʻōlelo paʻakikī hoʻokahi, a pehea e hoʻomaluhia ai me nā mea e pau ana.

Nā mea hana manuahi, hoʻokumu ʻia ma nā hōʻike no ke koʻikoʻi, ka luhi, nā pilina, ke olakino, a me ke alakaʻi kūpaʻa. He papahana na KEEP CALM Inc., he hui waiwai ʻole. 501(c)(3) · EIN 33-2117386 E pili ana

He pūʻulu hoa like ʻole e kiʻi ana i kahi kiʻi iā lākou iho ma ka pāka

Kiʻi na Vitaly Gariev ma Unsplash

Aia kekahi ʻano nalowale ʻokoʻa ʻaʻole i loaʻa kahi inoa. He hoa āu i kamaʻilio ai i kēlā me kēia lā. ʻAʻole ʻoe maopopo i ka manawa i loli ai. ʻAʻohe hoʻopaʻapaʻa, ʻaʻohe kumakaia, ʻaʻohe mea hiki iā ʻoe ke kuhikuhi a ʻōlelo ʻo ia ka manawa i haki ai. Lohi wale nā pane. Pau ka hana ʻana i nā hoʻolālā. I kekahi lā, ʻike ʻoe ʻaʻole hiki iā ʻoe ke hoʻomanaʻo i ke kūkākūkā maoli hope āu i loaʻa ai, a kau ka manaʻo me kahi ʻeha liʻiliʻi a mumule.

Inā ua hāpai mālie ʻoe i kēlā, e noʻonoʻo ana i ka mea āu i hana hewa ai, eia ka mea mua kūpono ke lohe: ʻaʻohe mea paha. ʻO ka nalo ʻana o nā pilialoha me ka hakakā ʻole kekahi o nā mea maʻamau loa e hiki ai i nā kānaka, a ke hana nei ia mai ka wā i loaʻa ai i nā kānaka nā hoa. ʻAʻole pinepine ia e hōʻike ua hāʻule kekahi.

Ua kūkulu ʻia ka pilialoha e pono i ka mālama

Paʻa pinepine nā pili ʻohana ʻoiai ke mālama ʻole ʻoe iā lākou. Hiki iā ʻoe ke kāhea ʻole i kou kaikuahine no hoʻokahi makahiki a noho mau ʻoe he kaikunāne nona. ʻAʻole hana pēlā ka pilialoha. Holo ʻo ia ma ka pilina, ma nā manawa liʻiliʻi maʻamau o ke kau like ʻana o nā ala, a ke pau ia mau manawa, hoʻomaka ke kāwele e hemo ʻano ma kona iho.

Ua ʻike ka loea olakino noʻonoʻo ʻo Robin Dunbar, nāna i hoʻolōʻihi i nā makahiki he nui e aʻo ana i ke ʻano e hana maoli ai nā pilina kanaka, e palahē ana nā pilialoha ke pau kāu ʻike ʻana i kekahi, a palahē lākou ʻano wikiwiki kupanaha. E noho mālie me kahi hoa pili no ka hapalua makahiki a paheʻe ka pili i manaʻo ʻia. E hoʻokuʻu i kekahi mau makahiki me ka pilina maoli ʻole a ua paheʻe pinepine kekahi i hoa maikaʻi i ka wā kahiko i ka māhele o ka mea kamaʻilio wale. ʻAʻole ma o ka ʻino o kekahi. Ma o ka nele wale nō.

Kūpono kēlā ke noho me ia, no ka mea hoʻololi ʻo ia i ka hewa. ʻO ka mālie ʻana o kahi pilialoha ma hope o ko ʻolua paʻahana, neʻe ʻana, hānau keiki ʻana, hoʻololi hana ʻana, ʻaʻole ia he hōʻailona ʻaʻole maoli ke aloha. He hōʻailona he mea ola ka pilialoha e pono i ka hānai, a ua walaʻau nui ke ola a hoʻonalo i ka hānai.

No ke aha e paheʻe ai nā mea maikaʻi

Paʻa ka hapa nui o nā pilialoha e kekahi mea i kaʻana like ʻia. Aia ʻolua i ka papa hoʻokahi, ke keʻena hoʻokahi, ke kaiāulu hoʻokahi, ka mokuna ola hoʻokahi. E lawe i ka mea i like iā ʻolua a nāwaliwali ke kaomi.

Ke hōʻea mau nei ka poʻe noiʻi e aʻo ana i ke ʻano e pau ai nā pilialoha i ka puʻu kumu hoʻokahi, a ʻaneʻane ʻaʻohe o lākou he mea koʻikoʻi.

  • Loli nā kūlana. Neʻe kekahi. Pau ke kulanui. Hoʻololi kahi hana. Ua hala ka mea i hoʻonoho iā ʻolua i ka lumi hoʻokahi i ʻekolu manawa o ka pule, a ʻaʻohe mea e kū aʻe e pani.
  • Ulu ʻolua i nā kuhikuhi ʻokoʻa. Loli nā kānaka. I kekahi manawa, loli ʻelua kānaka i nā ʻano ʻaʻole kūpono hou, a hoʻomaka nā kūkākūkā maʻalahi mua e ʻano like me ka hana.
  • Hoʻonoho hou kahi loli ola nui i nā mea a pau. He pilina hou, he pēpē, he neʻe ʻana ma kēlā ʻaoʻao o ka ʻāina, he kau paʻakikī o ka mālama ʻana i kekahi. Hoʻokaʻawale ʻia ka manawa a me ka manaʻo, a paheʻe mālie kekahi mau pilialoha i lalo o ka papa.
  • ʻAʻohe mea makemake e hana i ka māhele ʻano ʻē. Koho ka hapa nui o nā mākua i ka noho mālie ma mua o kahi kūkākūkā ʻano ʻoluʻolu ʻole. No laila ma kahi o ka ʻōlelo ʻana "ke haʻo nei au iā ʻoe, hiki iā kāua ke hoʻoponopono i kēia," hoʻokuʻu wale nā kānaka ʻelua iā ia.

E nānā i ka maʻamau o kēlā papa. ʻAʻohe ʻino i loko. Pau kekahi nui o nā pilialoha e like me ka pio ʻana o kahi ahi ke hoʻokomo ʻole kekahi i ka wahie. Mālie, a me ka hoʻoholo ʻole o kekahi.

No ke aha e ʻeha nui ai ma mua o ka mea a nā kānaka e ʻae ai

Loaʻa iā mākou nā kuʻuna holoʻokoʻa no ka pau ʻana o kahi male a ʻaneʻane ʻaʻohe no ka pau ʻana o kahi pilialoha. ʻAʻohe pepa, ʻaʻohe hoʻolaha, ʻaʻohe ipu ʻai i lawe ʻia i ka puka. No laila, noho pinepine ka kanikau me ka ʻole o ka ʻōlelo ʻia, ka mea hiki ke hana iā ʻoe e manaʻo lapuwale iki no kou manaʻo nui ʻana iā ia.

ʻAʻole ʻoe he lapuwale. Ua hoʻopaʻa hohonu ʻia ka huki i ka pilina. Ua hoʻopuka ka Surgeon General o ʻAmelika i kahi ʻōlelo aʻo i ka makahiki 2023 e kapa ana i ka mehameha a me ka kaʻawale he hopohopo olakino lehulehu ʻoiaʻiʻo, e hōʻike ana ua pili ka pilina kaiaulu ikaika me ke olakino ʻoi a me ke ola lōʻihi, ʻoiai lawe kona nele i nā pilikia maoli. ʻAʻole he waiwai hoʻonani ka pilialoha i kau ʻia ma luna o ke ola. He māhele ia o ka haʻina. Ke nalo kahi pilialoha maoli, hele pū kekahi mea e hāpai ana i ke kaumaha, a ʻo ka ʻeha ʻo ia kou kino e haʻi ana i ka ʻoiaʻiʻo no ia.

He aha kāu e hiki maoli ke hana

ʻAʻole pono e mālama ʻia kēlā me kēia pilialoha e nalo ana, ʻaʻole hoʻi hiki ke mālama ʻia nā mea a pau. Akā loaʻa pinepine iā ʻoe ka lumi hou e hana ai ma mua o ka mea a ka noho mālie e hōʻike ai.

  1. E hoʻoholo, me ka ʻoiaʻiʻo, inā makemake ʻoe iā ia i hope. Nalo kekahi mau pilialoha no ka mea ua holo ko lākou ala, a ʻo ka hoʻi ʻana i hope, ʻo ia ka ʻimi ʻana i kahi mana o kou ola ua hala. Nalo kekahi mau mea no ka mea ua manaʻo ʻelua kānaka paʻahana ua neʻe mua kekahi. E ʻoiaʻiʻo no ka mea ʻo kēia. ʻO ka haʻo ʻana i ke kanaka he ʻae. ʻO ka haʻo wale ʻana i ka mokuna kahiko he hōʻole paha, a ua ʻae ʻia kēlā.
  2. E hana i ka neʻe mua a e hana liʻiliʻi. Inā makemake ʻoe i ka pilialoha, pono kekahi e wāwahi i ka noho mālie, a ʻo ke kali ʻana e ʻike ai i ka mea e mālama nui aku ai ke ʻano e make ai nā pilialoha maikaʻi i ka haʻaheo. ʻAʻole ʻoe e pono i kahi hana nui a i ʻole kahi mihi no kahi mea ʻaʻole i lilo i hewa. Holo kahi kikokiko maʻalahi: "Ua puka ʻoe i koʻu noʻonoʻo i kēia lā. Ke haʻo nei au iā ʻoe. Pehea ʻoe?" ʻO ka liʻiliʻi ka pahuhopu. He puka hāmama ia, ʻaʻole he koi.
  3. E kuhikuhi i hoʻokahi manawa maoli, ʻaʻole he hoʻoponopono piha. Mai hoʻāʻo e lanakila hou i nā makahiki i hoʻokahi kope. E loaʻa wale i hoʻokahi kūkākūkā maoli ma ka kalena. Kūkulu hou ʻia ka pili ma ke ʻano hoʻokahi i kūkulu mua ʻia ai, ma o ka pilina liʻiliʻi pinepine, ʻaʻole hoʻokahi hoʻoikaika koa.
  4. E ʻae i ka pane ke pane. I kekahi manawa, kīkoʻo ʻoe a hoʻi mai ka mahana. I kekahi manawa, loaʻa iā ʻoe kahi pane ʻoluʻolu a mamao, a i ʻole ʻaʻohe mea. He ʻike kēlā, ʻaʻole he hoʻopaʻi no kou waiwai. Ua hana ʻoe i ka mea koa ma ke kīkoʻo ʻana. ʻO ka mea a ke kanaka ʻē aʻe e hana ai me ia, nona ia.

A inā ua pau maoli ka pilialoha, ua ʻae ʻia ʻoe e kanikau me ka manaʻo. E kapa iā ia iā ʻoe iho. E mahalo iā ia, ʻoiai me ka leo ʻole, no ka mea ʻo ia. ʻO ka ʻae ʻana i kahi pilina e pau pono, me ka ʻawaʻawa ʻole, he ʻano mālama ponoʻī ia, no ke kanaka ʻē aʻe a no ʻoe pū.

Kahi e kau ai i ke aloha i koe

Eia ka māhele e nalo pinepine ai i ke kaumaha. ʻO ka mākaukau i hoʻolilo i kēlā pilialoha i mea maikaʻi, nou nō ia a pau. He kanaka ʻoe i ʻike pehea e pili ai i kekahi kanaka ʻē aʻe. ʻAʻole nalo kēlā ke nalo kahi pilialoha.

He akāka ka noiʻi no ka pilina a ʻano hoʻokuʻu: ʻo ka maikaʻi o kou mau pili pili ka mea e mālama ai i kou olakino a me kou ʻano, ʻaʻole ka nui o kāu papa inoa pilina. Kuhikuhi ka Mayo Clinic, e hōʻuluʻulu ana i nā makahiki he nui o ka hana no ka pilialoha a me ke olakino, e hana hou aku kekahi mau pilialoha maoli nāu ma mua o kahi kula ākea o nā mea pāpaʻu. No laila, inā ua hele kekahi o kou ikehu i ka ʻalualu ʻana i kahi pilina e paheʻe mau ana, ua mākaukau paha ia e hele i kahi e pae ai. He hoa kahiko āu i hoʻokuʻu paheʻe pū. He hoa hou aʻe āu i makemake e hoʻohohonu. He kanaka i mua pono ou e lana ana e kīkoʻo mua ʻoe.

Ke ʻoi aku ka nui o ka noho mālie ma mua o hoʻokahi pilialoha

I kekahi manawa, ʻo ia wale nō kahi pilialoha e nalo ana, hoʻokahi pilina e holo ana i kona ala. I kekahi manawa, he lopi ʻoe e huki ai a ʻike ʻoe e ʻano lahilahi ana ka ʻaʻahu holoʻokoʻa. Inā e nānā ʻoe i luna a ʻike ua noho mālie ka hapa nui o kou mau pilina pili, ua mehameha ʻoe i nā lā he nui, a i ʻole ua huki ka nalowale o kēia pilialoha iā ʻoe i kahi kaumaha ʻaʻole e ala, kūpono kēlā ke lawe koʻikoʻi a ʻaʻole ke ʻeaʻe hoʻokahi.

Hiki i ka mehameha e noho a paʻa ke ʻai i kou kino a me kou noʻonoʻo, a pane ʻo ia i ke kōkua. Hiki i kahi loea olakino ke kōkua iā ʻoe e hoʻomaopopo i nā pālapala o ke ʻano e hoʻomaka a pau ai kou mau pilina, a hiki ke lilo i mea hoʻokūpaʻa ʻoiai ʻoe e kūkulu hou ana. He wahi kūpono nō hoʻi kou kauka e hoʻomaka ai, ʻoiai inā ke pā nei ke kaumaha i kou hiamoe, kou ʻono, a i ʻole kou hiki ke hala i ka lā. ʻAʻole he hōʻailona ka kīkoʻo ʻana no ke kōkua ma ʻaneʻi ua hāʻule ʻoe i ka pilialoha. He hōʻailona ua lawe koʻikoʻi ʻoe i ka pilina e mālama iā ia, ʻo ia pono ke ʻano e hoʻolilo ai i kekahi i hoa maikaʻi mai kinohi.

ʻAʻole pani ka puka i nā kānaka no ka mea ua pani kekahi pilialoha. Hāmama mau ia. Pēlā nō ʻoe.

Nā kumu

  1. American Psychological Association, The science of why friendships keep us healthy
  2. Mayo Clinic, Friendships: Enrich your life and improve your health
  3. U.S. Surgeon General, Our Epidemic of Loneliness and Isolation: Social Connection Advisory
  4. Simply Psychology, The Science of Maintaining Friendships: Why Adult Friendships Fade

Manuahi, ma nā ʻōlelo he 36. He hui waiwai ʻole, ʻaʻohe hoʻolaha, ʻaʻohe uku, ʻaʻole loa mākou e kūʻai aku i kāu ʻikepili.

E heluhelu i ka waihona E hāʻawi