Skip to main content
Aia ʻoe i loko o ka pilikia a i ʻole ke noʻonoʻo nei e hōʻeha iā ʻoe iho? ʻAʻole ʻoe hoʻokahi. E ʻimi i kahi laina kōkua →

ALAKAʻI I KEKAHI POʻE · KA HĀʻAWI HANA

Ka hāʻawi hana me ka piʻihau ʻole: pehea e hāʻawi aku ai i ka hana a hoʻokuʻu maoli

Hiki i ka hāʻawi ʻana i ka hana i kekahi ʻē aʻe ke kani e like me ka hāʻawi ʻana iā lākou i kahi ʻāpana ou. Inā paʻa kou ʻōpū i ka hoʻokuʻu, ʻaʻole ʻoe he kanaka hāʻawi hana ʻino, he kanaka ʻoe nona ka manaʻo palekana i hoʻopili ʻia i ka lilo ʻana i ka mea nāna e hana. Eia ke ʻano e hāʻawi aku ai i ka hana ma ke ʻano e hoʻomaluhia ai iā ʻoe ma kahi o ka mālama iā ʻoe i ka pō.

He hui e hana pū ana a puni kahi papa me nā pakuhi.

Photo by Vitaly Gariev on Unsplash

Nā ʻōlelo aʻo wikiwiki

  • E hāʻawi i ka hopena, ʻaʻole i ka hana wale.
  • E ʻae i kahi nānā hou ma mua o kou nānā mau.
  • E hoʻomaka me ka hana e makaʻu liʻiliʻi loa ai.

Aia kekahi manawa kūikawā e hoʻokūpaʻa ʻole ai i ka nui o ka poʻe mākaukau. Ua hoʻoholo ʻoe e hāʻawi i kahi hana i kekahi ma kāu hui. Ua ʻōlelo pū ʻoe i nā huaʻōlelo. A laila, he mau hola ma hope mai, ʻike ʻoe iā ʻoe iho e kākau ana i kahi leka lōʻihi e pili ana i ke ʻano pono e hana ai, a hana hou mālie i kahi ʻāpana ona i ka pō, a hoʻōla hou i kāu pahu leka e ʻike inā ua hoʻomaka lākou. Ua haʻalele ka hana i kāu pā. ʻAʻole ka hopohopo.

Inā ʻo ia ʻoe, ʻaʻole maoli ka pilikia ʻo kāu ʻenehana hāʻawi hana. ʻO ia ka mea a ka hāʻawi ʻana i ka hana e hoʻoweliweli ai. No ka nui o mākou, ua hoʻopili ʻia ka lilo ʻana i ka mea e hana maikaʻi me ka palekana, ka waiwai, a me ka mālama ʻana i ka hāʻule ʻole o nā mea. No laila ke hāʻawi aku ʻoe i ka hana, heluhelu kekahi mahele o kou ʻōnaehana aʻa iā ia he pilikia a hoʻomaka i ka ʻimi ʻana i ka pōʻino.

Hiki iā ʻoe ke aʻo e hāʻawi aku i ka hana me ka ʻole o kēlā paʻa. Lawe ia i ka maopopo ʻana i ka mea e hana maoli nei, a laila he ala e hāʻawi ai i ka mahele piʻihau ou i ka mea liʻiliʻi e hopu ai.

No ke aha e kani ai ka hoʻokuʻu he hoʻoweliweli

E hoʻomaka me ka mana ʻoiaʻiʻo o ka mea e hana nei, no ka mea kāʻalo ka ʻōlelo aʻo maʻamau ("e hilinaʻi wale i kāu hui!") iā ia.

Ke hana ʻoe i kahi hana iā ʻoe iho, loaʻa iā ʻoe ka maopopo. ʻIke ʻoe e hālāwai ia i kāu kūlana, ʻike ʻoe i ka manawa pono e pau ai, ʻike ʻoe ʻaʻohe mea i pahē. Hoʻololi ka hāʻawi hana i kēlā maopopo no ka mea ʻike ʻole. E hana kekahi ʻē aʻe iā ia ma kona ʻano, ma kāna manawa, i kahi kūlana ʻaʻole hiki iā ʻoe ke ʻike piha. No kekahi e holo piʻihau iki, ʻo ka maopopo ʻole iho ka mea hoʻāla. ʻAʻole ka ʻano ʻino āu e manaʻo nei e pili ana i ka mākaukau o kou hoa hana. Pili ia i ka ʻike ʻole, a kani ka ʻike ʻole he palekana ʻole.

ʻO ka mīkini like kēia ma lalo o ka hemolele ʻiʻini. Wehewehe ka Cleveland Clinic i ka poʻe me ka mea i kapa ʻia i kekahi manawa he piʻihau hana kiʻekiʻe he poʻe e nānā mālie a hoʻonohonoho ma waho ʻoiai e koi ikaika ana iā lākou iho ma loko, ka poʻe e "ʻimi i ka hemolele a hewa" a he pilikia maoli ko lākou i ka ʻōlelo ʻaʻole a i ka hoʻi hope. Inā ʻo ia ka mīkini, a laila ʻo ka mālama ʻana i kēlā me kēia hana he ala e hoʻomālie ai i ka piʻihau no hoʻokahi minuke. He maoli ka hoʻomāmā. He pahele pū ia, no ka mea ʻo ka nui āu e paʻa ai, ʻo ka nui aku ka mea e paʻa ai, a ʻo ka pili aku ʻoe i ka māluhiluhi.

He ʻāpana ʻano kanaka pū kekahi. Lilo ka nui o ka poʻe i alakaʻi no ka mea ua maikaʻi loa lākou i ka hana ʻana i ka hana. Kapa ka Harvard Business Review i ka neʻe mai ka hana i ke alakaʻi kekahi o nā loli paʻakikī loa, no ka mea ʻo ka mākaukau like i lawe iā ʻoe i ʻaneʻi, ʻo kou mau lima ponoʻī ma ka hana, ʻo ia ka mea pono ʻoe e waiho i kēia manawa. Ke lilo ka hana ʻana i ka hana i ke ʻano i waiwai ai ʻoe, hiki i ka hāʻawi ʻana i ka hana ke kani e like me ka holoi ʻana i ka hōʻike o kou waiwai. ʻAʻohe kāhāhā e ʻehaʻeha ai.

He aha maoli kāu e hāʻawi aku nei (a he aha ka mea ʻaʻole)

Eia kahi hoʻololi manaʻo e lawe i kekahi o ka wela. ʻAʻole ʻo ka hāʻawi hana he hoʻolei ʻana i kahi hana ma waho o kahi pali a manaʻolana. ʻO ka hoʻololi ʻana ia o ka kuleana o kahi hopena ʻoiai e noho mākaukau ana ʻoe i kākoʻo. ʻAʻole ʻoe e nalo nei. Ke hoʻololi nei ʻoe i kāu hana mai ka "e hana" i ka "e hoʻonohonoho maikaʻi a noho hiki ke loaʻa."

Koʻikoʻi kēlā ʻokoʻa, no ka mea ʻo ka moʻolelo piʻihau i kou poʻo, ʻo ia pinepine ka mana pali: hāʻawi au iā ia, nalo koʻu mana a pau, a inā e hewa ia ʻike au ma hope loa e hoʻoponopono ai. ʻO kēlā moʻolelo ka mea e nānā mai luna ai ʻoe. Akā ʻaʻole pēlā ka hana o ka hāʻawi hana maikaʻi. Kūkulu ka hāʻawi hana maikaʻi i ka ʻike pono e hoʻomaluhia ai iā ʻoe, me ka manaʻo, ma mua, i ʻole ʻoe e alualu iā ia ma hope.

E noʻonoʻo iā ia he ʻokoʻa ma waena o ka mana hoʻomalu a me ka mana hoʻohuli. ʻAʻole hiki iā ʻoe ke hoʻomalu i ke ʻano o ka hana ʻana o kekahi ʻē aʻe i kahi hana. Hiki iā ʻoe ke hoʻoponopono ikaika iā ia: ma ka maopopo e pili ana i ke ʻano o ka "hana maikaʻi," ma ka ʻae ʻana i ka manawa āu e nānā hou ai, ma ka lilo ʻana i kekahi ʻaʻole lākou e makaʻu ai e nīnau. ʻO ka hoʻāʻo ʻana e mālama i ka mana hoʻomalu ka mea e hoʻopau iā ʻoe. ʻO ke kūkulu ʻana i ka mana hoʻohuli ka mea e mālama maoli ai i ka hopena.

He ala e hāʻawi aku ai e hoʻomaluhia iā ʻoe

Puka ka nui o ka piʻihau hāʻawi hana mai ka hāʻawi ʻana i ka ʻike liʻiliʻi loa a laila hoʻopiha piʻihau i ka hakahaka me ka nānā. ʻO ka lāʻau ka hoʻokomo mua ʻana i ka maopopo. E hoʻolilo i ka mālama nui aʻe i ka hoʻomaka i hiki ai iā ʻoe ke hoʻokuʻu piha aʻe ma hope. He mau ʻāpana kēia ko kahi hāʻawi hana e hoʻomaluhia ai i kou naʻau.

  1. E kapa i ka hopena maoli, ʻaʻole i ka hana. Mai ʻōlelo wale "e hoʻonohonoho i ka deck." E ʻōlelo i kona kumu, no wai ia, a me ka mea e hoʻokō ai kahi mana maikaʻi. ʻAʻole hiki i ka poʻe ke hōʻea i kahi kūlana ʻaʻole lākou e ʻike ai. I ko lākou maopopo i ka mea e hele ai, hana lākou i nā koho maikaʻi aʻe i nā manawa liʻiliʻi a pau āu i noho ʻole ai.
  2. E ʻōlelo i ka mea paʻa a me ka mea na lākou. E ʻoiaʻiʻo e pili ana i nā mea kakaikahi ʻaʻole hiki ke neʻe maoli (he lā palena paʻa, he lula brand, he helu pono ke pololei) a laila e hāʻawi iā lākou i ke kūʻokoʻa maoli ma luna o nā mea ʻē aʻe a pau. Inā paʻa kēlā me kēia kikoʻī, ʻaʻole ʻoe i hāʻawi hana, ua hana wale ʻoe iā ʻoe iho i mea hoʻomalu mamao. ʻO ke kūʻokoʻa ka manaʻo.
  3. E ʻae i nā nānā hou ma mua o kou pono. ʻO kēia ka neʻe e hana i ka mea nui loa no ka piʻihau. Ma kahi o ka nānā mai luna a i ka noho leo ʻole, e kau i kahi ʻano ma ka leo: "E kamaʻilio kāua i ka Pōʻakolu, a e leka mai iaʻu i kēlā me kēia manawa ma mua inā e kū ʻoe i kahi paʻa." I kēia manawa, he pane i hoʻonohonoho ʻia ko kou lolo i ka "pehea e holo nei," no laila hiki iā ia ke hoʻōki i ka nīnau i kēlā me kēia hola.
  4. E hoʻolike i ke kaula i ke kanaka. Pono kekahi e hana i kēia no ka manawa mua i nā pā pale aku ma mua o kekahi i hana i nā makahiki. ʻAʻole ʻo ka hoʻonohonoho nui he hilinaʻi ʻole, ʻaʻole ʻo ka hoʻonohonoho liʻiliʻi he mālama ʻole. He hoʻoponopono wale ia. E hāʻawi i ka poʻe hou i nā nānā hou mua aʻe a me nā hiʻohiʻona maopopo aʻe, a e hoʻolaulā i ka āwaha i ko lākou loaʻa ʻana iā ia.
  5. E hāʻawi i ka mana, ʻaʻole i ka hana wale. Inā e hāʻawi ʻoe i kekahi i ka hana akā koi iā lākou e holo i kēlā me kēia hoʻoholo liʻiliʻi iā ʻoe, ua mālama ʻoe i ka mahele e hoʻopau iā ʻoe a hāʻawi wale i ka kā kī. E ʻae iā lākou e hoʻoholo i nā mea kūpono i ko lākou pae. ʻO ia ka mea e hoʻokuʻu ai i kāu nānā no ka hana hiki iā ʻoe wale nō ke hana.

E nānā i ka mea a kēia e hana nei. Ma ka lokomaikaʻi me ka maopopo ma ka hoʻomaka, kūpono ʻoe e hoʻi hope ma ka hopena. Pani ka nānā hou āu i hoʻonohonoho ai i ka ʻumi āu e hana ai mai ka naʻau hopohopo.

E hoʻomaka me ka mea e makaʻu liʻiliʻi loa ai

Inā hoʻopaʻa ka manaʻo holoʻokoʻa iā ʻoe, mai hoʻomaka me ka hana āu e pili nui loa ai. E hoʻomaka me kekahi haʻahaʻa kona koʻikoʻi i kou naʻau akā maoli lawa e helu ai. Ke kūkulu nei ʻoe i kahi maʻa a hōʻiliʻili i ka hōʻike, a makemake ʻoe i ka hōʻike mua e hiki ke ola ka hoʻokuʻu.

He ala maʻalahi e hoʻokaʻawale ai i ka mea ma kāu pā: he aha nā hana na ʻoe wale nō ka ʻike a mana ke hana, a he aha kāu e mālama nei ma ka maʻa wale, a no ka mea kani ʻehaʻeha ka hāʻawi ʻana? ʻO ka hui mua, ʻo ia maoli kāu no kēia manawa. ʻO ka lua kāu papa hāʻawi hana, a ʻoi pinepine ka lōʻihi ma mua o kou manaʻo. ʻO ka hōʻike paʻa ʻaʻole pono kekahi iā ʻoe e kākau. ʻO ka hālāwai mau hiki iā ʻoe ke hoʻouna i kekahi ʻē aʻe. ʻO ke ʻano hana hiki iā ʻoe ke wehewehe i loko o kahi kamaʻilio ʻelima minuke. ʻO ia kahi e hoʻomaʻamaʻa ai.

Aia kahi pōmaikaʻi mālie aʻe ma ʻaneʻi e maʻalahi e nalo i kou piʻihau. ʻO ka hāʻawi ʻana i ka hana maoli i kekahi kekahi o nā ala nui e ulu ai ka poʻe. Hiki i kahi hana e kani maʻamau iā ʻoe ke lilo i ke kīkoʻo e kūkulu ai i ka hilinaʻi a me ka mākaukau o kekahi ʻē aʻe. Ke mālama ʻoe i nā mea a pau no ka mea hana wikiwiki aʻe ʻoe, ʻaʻole wale ʻoe e hoʻopau ana iā ʻoe iho, ke kau mālie nei ʻoe i kahi kaupaku i ka poʻe a puni ʻoe. ʻO ka hoʻokuʻu ka mea e hoʻōki ai ʻoe i ka lilo ʻana i kaupaku.

E hoʻāʻo i hoʻokahi hāʻawi hana i kēia pule. E koho i kekahi mea mai ka hui lua, e hoʻohana i nā neʻe ma luna, a e nānā i ka mea e hana maoli nei me ka mea āu i makaʻu ai. ʻO kēlā āwaha, ma waena o ka makaʻu a me ka ʻoiaʻiʻo, ʻo ia ka haʻawina holoʻokoʻa.

I ka wā e hana ʻokoʻa lākou ma mua ou

Eia ka hoʻāʻo e hoʻokaʻawale i ka poʻe e hāʻawi hana mai ka poʻe e hoʻokamani wale ai. Hāʻawi mai kou hoa hana i ka hana maikaʻi, a ʻokoʻa mai ke ʻano āu i hana ai. ʻAʻole hewa. ʻAʻole wale nāu.

ʻO ka neʻe piʻihau ka "hoʻoponopono" hou ʻana iā ia i kāu mana. E pale ikaika i kēlā. I kēlā me kēia manawa āu e hana hou ai i ka hana i hāʻawi ʻia e hālāwai me kāu makemake, aʻo ʻoe i ke kanaka i nā mea ʻelua: ʻaʻole helu ko lākou hoʻoholo, a ʻo ka hāʻawi ʻana iā ʻoe he mea makehewa no ka mea e lawe hou ʻoe iā ia. E hana i kēlā i kekahi mau manawa a hoʻōki lākou i ka hoʻāʻo. A laila ke hana hou nei ʻoe i ka hana a pau a kapa iā ia he pilikia hui.

ʻO kahi e kōkua ai ka hoʻokaʻawale ʻana i ʻelua nīnau. Ua hālāwai anei ia i ke kūlana maoli, ka mea i hoʻopili ʻia i ka hopena? A i ʻole, ua hālāwai ʻole wale anei ia i kou makemake ponoʻī? E mālama paʻa i ka mua. E hoʻokuʻu i ka lua, ʻoiai e kolo iki ana kou ʻili. ʻO ka ʻano ʻino o ka ʻike ʻana iā ia i hana ʻokoʻa ʻia, ʻo ia pono ka ʻiʻo āu e hoʻāʻo nei e kūkulu.

E puka nō nā hewa, no ka mea ʻo ia ke ʻano o ka hāʻawi ʻana i ka hana maoli. ʻO ke ʻano o kāu pane i ka manawa mua e hana hewa ai kekahi e hoʻonohonoho i ka ea no nā mea a pau ma hope. Ua ʻike ʻo Amy Edmondson, ka mea noiʻi o Harvard ma hope o ka manaʻo o ka palekana noʻonoʻo, ʻaʻole ʻo nā hui maikaʻi loa ka poʻe e hana i nā hewa kakaikahi loa, ʻo lākou ka poʻe e manaʻo palekana lawa ka poʻe e hōʻike i nā hewa i ka mua ma kahi o ka hūnā. Inā ʻo kāu pane i kahi ʻokupe ka lele a lawe hou i ka hana, aʻo ʻoe i ka poʻe e hūnā i nā pilikia a hiki i ka nui loa ke hūnā. Inā ʻo kāu pane "ʻae, e hoʻoponopono kāua, he aha kāu e pono ai," aʻo ʻoe iā lākou e lawe mai iā ʻoe i ka pilikia ʻoiai he liʻiliʻi. Mālama kekahi o lākou iā ʻoe i ka pō. ʻAe kekahi iā ʻoe e hiamoe.

Ka mahele maoli e pili ana iā ʻoe

Aia kahi papa mālie aʻe ma ʻaneʻi, a kūpono ia ke kapa maopopo. I kekahi manawa, ʻaʻole ʻo ke kūʻē i ka hāʻawi hana e pili ana i ka hana ma kahi. ʻO ka noho kanu ʻana i loko o nā hana ka mea e mālama iā ʻoe mai kahi hana ʻano ʻē a hōʻike aʻe: ke alakaʻi. He paʻa a hoʻomaikaʻi a palekana ka hana ʻana. He maopopo ʻole a palupalu ka hilinaʻi ʻana i kekahi poʻe ʻē aʻe me nā mea koʻikoʻi. He mea maopopo ka makemake i ka mea palekana. ʻAʻole wale ia e hoʻoulu i kekahi mea.

Ke piʻi ka makemake e hopu hou i kahi hana, hiki ke kōkua ke nīnau iā ʻoe iho i ka mea āu e huki maoli nei. He pilikia maoli anei ka hana? A i ʻole ke hoʻāʻo nei ʻoe e hoʻomālie i kahi manaʻo kahiko, ka mea e ʻōlelo nei he palekana wale ʻoe ke lilo ʻoe i ka mea e mālama i nā mea a pau? ʻOi aku ka pinepine o ka ʻoiaʻiʻo o ka lua ma mua o ka ʻae a ka poʻe. A hiki iā ʻoe ke pane i kēlā manaʻo me ka hana hou ʻole i ka hana a kou hoa. Hoʻokahi hanu mālie. He nānā i ka mea a lākou i hāʻawi maoli mai ai, ʻaʻole i ka mea āu e makaʻu ai. He hoʻomanaʻo ua kūkulu ʻoe i kahi nānā hou, no laila e ʻike maoli ʻoe i ka manawa.

E hele lokomaikaʻi me ʻoe iho i kou hoʻomaʻamaʻa ʻana i kēia. ʻAʻole e nalo ke kāhāhā i ka manawa mua āu e hoʻokuʻu ai i kekahi mea. Hoʻolule ia me ka hana hou ʻana, e like me kēlā me kēia makaʻu i kou hōʻike mau ʻana iā ia ʻaʻole i hana ʻia ka mea āu i makaʻu ai. ʻO kēlā me kēia hāʻawi hana e holo pono he hōʻike e mālama ai kou ʻōnaehana aʻa.

Hoʻokahi palena ʻoiaʻiʻo. Inā holo hohonu aʻe ka piʻihau a puni ka mana ma mua o ka hana, inā ke ʻuku nei ia i kou hiamoe, ke mālama nei iā ʻoe mai ka ʻōlelo ʻaʻole, a hahai iā ʻoe i ka home i kēlā me kēia ʻāpana o kou ola, kūpono ia ke kūkākūkā me kahi kauka a loea olakino noʻonoʻo ma mua o ka mālama ʻana ma ʻoe wale nō. He kaula maʻamau ka hemolele ʻiʻini a me ka pono e hoʻomalu i ka piʻihau, a pane maikaʻi lākou i ke kākoʻo kūpono. ʻO ka makemake i kahi kahua paʻa aʻe ma lalo ou ʻaʻole ia he nāwaliwali o kāu alakaʻi. ʻO ia kekahi o nā mea ʻoʻo aʻe hiki iā ʻoe ke hana no ia.

Nā Kumu

Ma mua o kou haʻalele ʻana, he ʻōlelo no ka mālama

Hāʻawi ʻo KEEP CALM i nā mea hana hoʻonaʻauao manuahi e kōkua iā ʻoe iho. ʻAʻole kēia he ʻōlelo aʻo lapaʻau, he hōʻoia maʻi, a i ʻole he lāʻau lapaʻau, a ʻaʻole ia he pani no ka mālama ʻana a ka loea. Inā kani kekahi mea ma ʻaneʻi me he mea ʻoi aku ma mua o ke koʻikoʻi maʻamau, he ʻanuʻu ikaika a kūpono ka launa ʻana me ka loea.

If you are in crisis or thinking about harming yourself, you are not alone. In the US, call or text 988 (Suicide & Crisis Lifeline, 24/7), text HOME to 741741 (Crisis Text Line), or call 911 in an emergency.