Nā ʻōlelo aʻo wikiwiki
- E hana i ka lokomaikaʻi ʻelima minuke me ka helu ʻole.
- E nīnau i ke kumukūʻai maoli o ka ʻae ʻana iā lākou.
- E mahalo i ka mea nāna e haʻi i kou hewa.
Hiki iā ʻoe ke ʻike pono i ka mea e pono ai. Maopopo ka hoʻoponopono, kokoke ka manawa, a ʻo ka mea wale nō e kū ana ma waena o ka hoʻolālā a me ka hopena, he poʻe liʻiliʻi ʻaʻole hana no ʻoe. ʻAʻole hiki iā ʻoe ke hāʻawi iā lākou. ʻAʻole hiki ke piʻi i luna me ka ʻike ʻole e hele ana ʻoe ma luna o ko lākou poʻo. No laila, hana ʻoe i ka mea a ka hapa nui o kākou e hana ai, ʻo ia ka hana ʻana i kāu manaʻo me ka paʻakikī aʻe, ka leo nui aʻe, ka piha aʻe, a ʻike i kona pae ʻana me ke kunou ʻoluʻolu a me ka loli ʻole.
ʻO kēia ka ʻoiaʻiʻo o kēlā me kēia lā o ka hana. Haʻi ka pakuhi hui i kekahi mea no ka mana, a haʻi ke kahe maoli o ka hana i kekahi mea ʻokoʻa loa. Hele nā papahana ma waena o nā kime. Pono nā hoʻoholo i kahi hoa o kekahi keʻena ʻē aʻe, kahi mea kūʻai, kahi kanaka kiʻekiʻe aʻe iā ʻoe, kahi hoa hana ua piha. ʻAneʻane ʻaʻohe o lākou e hiki ke kauoha ʻia. A akā, ua hana ʻia nā mea, e kekahi poʻe, a me ka hana hou. ʻAʻole leo nui aʻe a kiʻekiʻe aʻe kēlā poʻe. Ua aʻo wale lākou i kekahi mea no ke ʻano e hana ai ka mana ke ʻaʻole ke kūlana he koho.
ʻO ka lono maikaʻi hiki ke aʻo ʻia, a ʻo ka hapa nui he liʻiliʻi loa kona pili i ka ʻoluʻolu i ka manawa.
He ʻāpana liʻiliʻi ke kūlana o ke kumu e ʻae ai ka poʻe
Ke noʻonoʻo kākou i ka mana, noʻonoʻo pinepine kākou i ka hōʻike. ʻO ka hoʻopaʻapaʻa i kūkulu maikaʻi ʻia, ka ʻaoʻao e lanakila ai i ka lumi. ʻOi aku ka liʻiliʻi o kona koʻikoʻi ma mua o kou manaʻo.
Ua noho ʻo Robert Cialdini i nā makahiki he nui e aʻo ana i ke kumu e ʻae maoli ai ka poʻe i nā mea, a ʻo ke kūlana hoʻokahi wale nō o nā mana he nui e hana ana, pinepine he mea liʻiliʻi. Hana hou nā mea ʻelua i ka hana mālie i kēlā me kēia lā. ʻO ka mua ka pānaʻi: huki maoli ka poʻe e hoʻihoʻi i ka poʻe i hāʻawi mua iā lākou. ʻO ka lua ka makemake: ʻae wikiwiki aʻe kākou i ka poʻe a kākou e ʻike ai, e hilinaʻi ai, a e launa maoli ai. ʻAʻole pono kekahi o ia mau mea i ke kūlana. Kūkulu ʻia nā mea ʻelua ma ka manawa, ma nā launa maʻamau, ma mua loa o ka manawa āu e pono ai i kahi mea.
Hoʻololi kēlā i ka pilikia holoʻokoʻa. Inā noʻonoʻo wale ʻoe i ka mana ke pono ʻoe i kahi lokomaikaʻi, ke hoʻomaka nei ʻoe i ka mīkini anuanu. Ua hana mau ka poʻe e loaʻa ai kahi ʻae i nā waihona liʻiliʻi i nā mahina, me ka helu ʻole, i ka wā e noi ai lākou, ua hilinaʻi mua ka pilina iā lākou.
E hāʻawi mua, a me ka naʻau
Ma ʻaneʻi e heluhelu hewa ʻia ai ka pānaʻi. ʻAʻole he hana maʻalea kahi e hana ai ʻoe i kahi lokomaikaʻi i kuhi ʻia i kekahi i ʻaiʻē mai lākou iā ʻoe. Hiki i ka poʻe ke ʻike i kēlā, a hoʻopau ia i ka hilinaʻi āu e hoʻāʻo nei e kūkulu.
Hoʻokaʻawale ʻo Adam Grant, nāna e aʻo ana i kēia ma Wharton, i ka poʻe i nā ʻano: nā mea hāʻawi, nāna e kōkua me ka helu ʻole; nā mea lawe, nāna e ʻimi e loaʻa i ka mea hou aku ma mua o kā lākou hāʻawi; a me nā mea hoʻolike, nāna e kālepa i ka lokomaikaʻi no ka lokomaikaʻi. Ua loaʻa i kāna noiʻi kahi mea e pūʻiwa ai ka poʻe. ʻAkoakoa nā mea hāʻawi ma nā wēlau ʻelua o ka pae kūleʻa. ʻO ka poʻe i pau i ka luhi a hoʻohana hewa ʻia, he poʻe hāʻawi lākou. Pēlā nō ka poʻe ma ka piko loa. ʻAʻole ka ʻokoʻa ma ka hāʻawi ʻana. Aia ia ma ka hāʻawi ʻana ma ke ʻano e mau ai a me ka naʻaupō ʻole, lokomaikaʻi maʻamau akā ʻaʻole he kapuaʻi no nā mea lawe.
ʻO ke ʻano o kēia ma ka hana, ʻaʻole nani a ʻoi loa ka pono:
- E lilo i ka mea e hāʻawi i ka mahalo me ka leo nui, ʻoi loa i ka wā ʻaʻole ka mea ʻē aʻe ma ka lumi.
- E hana i ka hoʻolauna, e hoʻouna i ka ʻatikala pono, e hōʻailona i ka mea e lilo ana i pilikia no lākou ma mua o kona lilo ʻana.
- E hana i ka lokomaikaʻi ʻelima minuke me ka manuahi. He nānā wikiwiki, he hoʻolauna mehana, he pane maopopo. ʻAneʻane ʻaʻohe kumukūʻai iā ʻoe a pae ia he kōkua maoli.
- E kōkua ma nā ʻano e makemake maoli ai ka mea ʻē aʻe i ke kōkua, ʻaʻole ma ke ʻano maʻalahi loa nāu e hāʻawi.
ʻAʻole kēia he hana hōʻike. Hiki i ka poʻe ke ʻike i ka ʻokoʻa ma waena o kekahi e kūkulu ana i ka lokomaikaʻi a me kekahi e hōʻiliʻili ana i nā ʻaiʻē. Loaʻa ka mua i ka hilinaʻi. Loaʻa ka lua i ke kaulana.
ʻO ka hilinaʻi ka dālā maoli
Ma lalo o ka pānaʻi a me ka makemake aia kekahi mea ʻoi aku ke kumu, a ʻo ia ka mea e hoʻoneʻe maoli ai i ka poʻe ʻaʻole pono e hoʻolohe iā ʻoe. Hilinaʻi anei lākou iā ʻoe? ʻAʻole ma ke ʻano mehana, palupalu. Ma ke ʻano pono: ke ʻōlelo ʻoe he ʻoiaʻiʻo kekahi mea, he ʻoiaʻiʻo anei? Ke hoʻopaʻa ʻoe i kekahi mea, ua hana ʻia anei? Ke ʻae ʻole ʻoe, hana pololei anei ʻoe, a i ʻole minoʻaka a hoʻohaʻahaʻa ma hope?
Kūkulu ʻia ka hilinaʻi e like me kēlā ma o nā hōʻike liʻiliʻi he haneli. Hana ʻoe i kāu mea i ʻōlelo ai. He ʻoiaʻiʻo ʻoe no kāu mea i ʻike ʻole ai. ʻAʻole ʻoe e kūʻai nui. Lawe ʻoe iho i ka lono ʻino ma kahi o ka waiho ʻana e loaʻa iā lākou. ʻO ka mea hoʻokahi ʻoe ma ka hālāwai e like me ʻoe ma ke alahele. Hiki ke poina kēlā me kēia o ia mau mea wale. I ka hōʻiliʻili ʻia ma luna o ka manawa, hoʻolilo lākou iā ʻoe i kanaka i koʻikoʻi kāna ʻōlelo, ʻo ia pono ka mana.
Aia kekahi ʻaoʻao ʻē aʻe e pono e kapa ʻia, no ka mea, ma laila e make ai ka mana he nui. Hoʻokahi ʻōlelo hoʻohiki i haki, hoʻokahi manawa o ka lawe ʻana i kahi mahalo ʻaʻole nou, hoʻokahi manawa āu e hoʻomalumalu ai i ka ʻoiaʻiʻo no ka lanakila i kahi kiko, a hakahaka ka waihona ʻoi aku ka wikiwiki ma mua o kona piha ʻana. Lohi ka hilinaʻi i ke kūkulu a wikiwiki i ka hoʻolilo. Mālama pono ka poʻe me ka mana maoli iā ia.
E hana palekana ke ʻōlelo "ʻaʻole," a me ka ʻōlelo i ko lākou manaʻo maoli
Eia kekahi mea hohonu. ʻOi aku ka hāmama o ka poʻe i ka mana o kekahi e ʻike palekana ai lākou. Inā weliweli ke kūʻē ʻana iā ʻoe, inā loaʻa i ke ʻae ʻole ka pale a i ʻole ka anu, ʻaʻole launa maoli ka poʻe iā ʻoe. Hoʻopau wale lākou i ka haʻi ʻana iā ʻoe i ka ʻoiaʻiʻo. Loaʻa iā ʻoe ka hoʻolohe, ʻaʻole ka hoʻopaʻa, a hoʻolilo ka hoʻolohe i ka manawa āu e nānā ai i kahi ʻē aʻe.
Ua noho ʻo Amy Edmondson ma Harvard Business School i kona ola hana i ka mea āna e kapa ai he palekana noʻonoʻo, ka manaʻo like ma loko o kahi hui ʻaʻole ʻoe e hoʻopaʻi ʻia a hoʻohilahila ʻia no ka ʻōlelo me kahi nīnau, kahi hopohopo, a i ʻole kahi manaʻo i hana hapa ʻia. Ua ʻike kāna hana, a me kahi noiʻi nui a Google i pae i kahi like, ʻo ia kekahi o nā mea ikaika loa e hoʻokaʻawale ai i nā kime e hana maikaʻi mai nā kime ʻaʻole. He maʻalahi ka mīkini. Ke ʻike palekana ka poʻe, ʻōlelo lākou i ka mea ʻoiaʻiʻo. Hōʻike lākou i ka pilikia mua, ʻae i ka hewa, hāʻawi i ka manaʻo maikaʻi aʻe. Ke ʻike palekana ʻole, hele ia mau mea a pau i lalo o ka honua.
ʻAʻole pono ʻoe e alakaʻi i kahi kime no ka hana i kēia ma kou kihi ponoʻī o ka lumi. Hiki iā ʻoe ke hana i kēlā ma kēlā me kēia pilina.
- E noi i ke ʻae ʻole me ka manaʻo. "Ma hea au e hewa nei?" a i ʻole "He aha kaʻu mea i ʻike ʻole?" — a laila e mahalo maoli i ka mea nāna e haʻi iā ʻoe.
- E pane maikaʻi i ka manawa mua e lawe mai ai kekahi i kahi mea ʻano ʻeha. Aʻo kēlā manawa hoʻokahi iā lākou inā palekana ke hana hou.
- E ʻae maopopo i kou mau hewa. Hāʻawi ia i nā mea a pau a puni iā ʻoe i ka ʻae e kanaka, a hilinaʻi ka poʻe i ka mea hiki ke ʻōlelo "Ua hewa au i kēlā."
- E hoʻokaʻawale i ka manaʻo mai ke kanaka. Hiki iā ʻoe ke wāwahi i kahi manaʻo me ka hoʻolilo ʻole i kekahi e ʻano wāwahi ʻia.
E hana mau i kēia a hoʻomaka ka poʻe e lawe mai iā ʻoe i ka ʻoiaʻiʻo. I ko lākou haʻi ʻana iā ʻoe i ka ʻoiaʻiʻo, hiki maoli iā ʻoe ke hoʻoneʻe i nā hopena, no ka mea, ua ʻike ʻoe i ka mea e hana maoli nei.
E hoʻomaopopo i kā lākou mea e halihali nei
He nui ka hoʻohuli i hāʻule he hāʻule wale o ka hoihoi. Hele mai mākou me kā mākou hoʻoponopono i hana piha ʻia a hoʻāʻo e kaomi iā ia ma luna o kekahi i ʻole ai mākou i aʻo i kona kūlana maoli.
Ma mua o kāu noi ʻana, e ʻike i ka mea e kūʻē nei ka mea ʻē aʻe. He aha kā lākou mea e ana ʻia ai? He aha kā lākou mea i ka pā? He aha ka mea i hewa i ka manawa hope a kekahi i hoʻāʻo ai i kahi mea like? He aha ke kumukūʻai o kahi ʻae iā lākou, ma ka manawa, ka pilikia, a i ʻole ke kapikala kālai ʻāina? ʻAneʻane ʻaʻole kūʻē ka poʻe i kou manaʻo no kona ʻino. Kūʻē lākou no ka mea, he kūʻai nui ka ʻae ʻana ma ke ʻano āu i noʻonoʻo ʻole ai. Ke hiki iā ʻoe ke haʻi i kāu noi ma nā ʻano o kā lākou mea e mālama ai, a hoʻohaʻahaʻa i ke kumukūʻai o ka ʻae ʻana, ʻaʻole ʻoe e kaomi hou. Ke hāʻawi nei ʻoe i kahi mea e kōkua iā lākou pū.
Ma ʻaneʻi nō e hana ʻoi aku ai ka hoʻolohe ma mua o ka ʻōlelo. ʻO nā nīnau āu e nīnau ai, a me ka ʻoiaʻiʻo o kou makemake maoli i nā pane, hana pinepine lākou i ka mea ʻoi aku e hoʻohuli ai i kekahi ma mua o kahi hihia āu e kūkulu ai.
ʻAneʻane ʻaʻole ka ʻaʻole mua ka ʻōlelo hope
ʻAʻole ka poʻe e hana maikaʻi ana i ka mana ka poʻe ʻaʻole loa e lohe i ka ʻaʻole. ʻO lākou ka poʻe ʻaʻole mālama i ka ʻaʻole he hopena o ke kamaʻilio. He manaʻo pinepine ka ʻaʻole mua "ʻaʻole pēlā," a i ʻole "ʻaʻole i kēia manawa," a i ʻole "ʻaʻole au i hoʻomaopopo i ke kumu o ke koʻikoʻi o kēia iaʻu." ʻAʻole kekahi o ia mau mea he pā. He ʻike lākou.
No laila, ke loaʻa iā ʻoe kahi ʻaʻole palupalu, e hoihoi ma kahi o ka pale. He aha ka kānalua maoli? ʻO ka manawa anei, ka pilikia, ke kumukūʻai, kahi ʻike ʻino i hala, a i ʻole kahi mea hiki ʻole iā lākou ke ʻōlelo? Hiki pinepine iā ʻoe ke ʻimi i kahi mana liʻiliʻi aʻe o ka noi e hiki iā lākou ke ʻae i kēia lā, he hōʻike, he kaʻi hoʻokahi, he hoʻāʻo pilikia liʻiliʻi. He ʻelua hana a ka ʻae liʻiliʻi. Hoʻoneʻe ia i ka mea i mua, a hoʻomaka e hilinaʻi ka pilina iā ʻoe, no laila ʻoi aku ka maʻalahi o ka noi aʻe ma mua o ka mua.
Aia kekahi hoʻomanawanui i kēia he paʻakikī ke kaumaha ʻoe. Hōʻiliʻili ka mana. ʻO ka hoa hana āu i kōkua ai i ka pule i hala ʻo ia ka mea e hōʻoia no ʻoe ma kahi hālāwai ʻaʻole ʻoe ma laila. ʻO ka luna āu i lawe ai i ka lono ʻino me ka ʻoiaʻiʻo ʻo ia ka mea e hilinaʻi i kou ʻike ke kokoke ke koho aʻe. ʻAneʻane ʻaʻole ʻoe e ʻike i ka hoʻihoʻi i ka lā āu i loaʻa ai. ʻIke ʻoe ma hope, ma nā lumi āu i ʻike ʻole ai e hoʻoholo ana i kou kaulana. ʻO ia ke kumu mālie e ʻano hōʻiliʻili ai ka poʻe paʻa, lokomaikaʻi, hilinaʻi i ka mana, ʻoiai ka poʻe e alualu ana iā ia ma ke ala pololei ʻaʻole loa e loaʻa.
Ke ʻaʻole ʻo ka mana ka mea hana pono
He mau palena ʻoiaʻiʻo, no ka mea, ʻo ka hoʻopaʻa ʻana i kahi ʻokoʻa ʻaʻole ia e kōkua iā ʻoe.
Pono maoli kekahi mau mea i ke kūlana, a ʻo ka hoʻāʻo e hoʻohuli a puni iā lākou he lohi a hoʻonāukiuki. Inā pono kahi hoʻoholo i kahi waihona kālā ʻaʻole nāu e hoʻomalu a i ʻole kahi kulekele e hiki i ka luna wale nō ke hoʻonoho, ʻo ka hana ka hoʻohuli i ke kanaka me ka mana, ʻaʻole ka hoʻomau ʻana me ka poʻe ʻaʻole hiki ke kōkua iā ʻoe.
A ʻaʻole pili kekahi mau kūlana i ka mana. Inā ke hoʻomāinoino kahi hoa hana iā ʻoe, inā ke noi ʻia ʻoe e hana i kahi mea pono ʻole, inā ke hoʻoluhi mau kahi wahi hana iā ʻoe, ʻaʻole kēlā mau pilikia e hoʻoponopono ʻia me ka launa maikaʻi aʻe a me ka lokomaikaʻi hou aku. ʻO ia ka manawa e hoʻonoho ai i kahi palena paʻa, e kākau i ka mea e hana nei, a e kamaʻilio me kekahi hiki ke hana maoli, he luna āu e hilinaʻi ai, ka ʻOihana Kānaka, a i ʻole kahi kanaka ma waho o ke kūlana. ʻO ke kaumaha e ukali iā ʻoe i ka home, e ʻai ana i kou hiamoe a i ʻole kou manaʻo iā ʻoe iho, pono ia i ka mea ʻoi aku ma mua o kahi hana wahi hana. ʻAʻole ke kūkākūkā me kahi kauka, kahi loea olakino noʻonoʻo, a i ʻole kekahi āu e hilinaʻi ai he ʻae ʻana ʻaʻole hiki iā ʻoe ke hana. ʻO ia ke ʻano e mālama ai ka poʻe i ko lākou kūpaʻa ke ʻoi ke kūlana ma mua o kekahi akamai hoʻokahi.
ʻOi aku ka mālie o ka mana maoli ma mua o kona helehelena mai waho mai. ʻO ka hilinaʻi āu i waiho ai, ke kōkua āu i hāʻawi me ka pila ʻole, ka palekana a ka poʻe e ʻike ai a puni iā ʻoe, ka manaʻo maoli āu i uku ai i kā lākou mea e pono ai. E kūkulu i kēlā i ka wā ʻaʻohe mea ma luna o ka laina, a aia lākou i ka lā ke aia nā mea a pau.
Nā kumu
- Harvard Business Review, The Uses (and Abuses) of Influence (kamaʻilio me Robert Cialdini)
- Harvard Business Review, Harnessing the Science of Persuasion (Robert B. Cialdini)
- Knowledge at Wharton, Givers vs. Takers: The Surprising Truth About Who Gets Ahead (Adam Grant)
- Harvard Business School, Amy C. Edmondson — Faculty Profile (noiʻi palekana noʻonoʻo)