Nā ʻōlelo aʻo wikiwiki
- E makemake i kou pono ma mua o kekahi mea ʻē aʻe.
- E hoʻouna i ka lokomaikaʻi i kekahi e hoʻonāukiuki iā ʻoe.
- E mālama i kāu mau hālāwai mua ma ʻelima minuke.
Aia kekahi ʻano luhi e hele mai ana mai ka ʻoʻoleʻa ʻana iā ʻoe iho a pau ka lā. Hopu ʻoe i kahi hewa a pāʻani hou iā ia no hoʻokahi hola. Pane pōkole kekahi iā ʻoe a hali ʻoe iā ia i ka home. Kakaʻikahi ka ʻoluʻolu o ka ʻōlelo e holo nei i kou poʻo, a ʻaʻole loa ʻoe e ʻōlelo i kahi hoa e like me kāu ʻōlelo ʻana iā ʻoe iho.
He hoʻopau liʻiliʻi a manaʻo ʻia ka hana aloha lokomaikaʻi i kēlā leo. Noho ʻoe me ka mālie a hāʻawi i kekahi mau makemake maikaʻi, ma nā huaʻōlelo maʻalahi, iā ʻoe iho mua a laila i nā poʻe ʻē aʻe. ʻO ia ka hana holoʻokoʻa. ʻAʻohe hoʻokahaha o ka noʻonoʻo, ʻaʻohe kūlana kūpaʻa, ʻaʻohe ʻala. ʻO ka hana wale nō e makemake i ka pono, me ka manaʻo, a hou, a hiki i kona maʻalahi iki ʻana.
He mau aʻa kahiko kona. Hele mai ka hana mai kahi kuʻuna Buddhist kahi i kapa ʻia ai i kekahi manawa he *metta*, he huaʻōlelo kahiko no ka lokomaikaʻi a i ʻole ke aloha. ʻAʻole pono ʻoe i kekahi o kēlā moʻolelo e hoʻohana ai, a hana nā makemake ponoʻī ma kēlā me kēia ʻōlelo a me ka haipule ʻole. ʻO ka mea hou aku ʻo ka hoʻolilo ʻana o nā mea noiʻi i nā ʻumi makahiki ʻelua i hala e ana maoli ana i ka mea āna e hana ai i ka poʻe, a kūpono e ʻike i nā hopena.
No ke aha e hoʻololi ai ka makemake i ka pono o ka poʻe i kekahi mea
He kūpono ke kānalua. ʻAʻole ʻano like ka ʻōlelo hou ʻana i kekahi mau ʻōlelo iā ʻoe iho me he mea e neʻe nui.
Eia ka mea āna e hana mālie nei. He ʻiʻo kou noʻonoʻo, a ʻoi aku kona ikaika ma kēlā me kēia ala āu e kuhikuhi mau ai. Inā ʻo kou maʻamau ka ʻāhewa iā ʻoe iho a me ka hoʻomākaukau no ka pilikia aʻe, hohonu aʻe kēlā awāwa me ka hoʻohana. Kuhikuhi ka hana aloha lokomaikaʻi i kou noʻonoʻo i kahi ʻē aʻe no kekahi mau minuke o ka lā, i ka mahana, i ka makemake maʻalahi e maikaʻi ʻoe a me ka poʻe a puni iā ʻoe. E hana i kēlā pinepine a hoʻomaka ka pane mahana e hele mai me ka ʻoi aku ka maʻalahi, e like me ka ʻike ʻia ʻana o kahi ala ma waena o ka mauʻu kiʻekiʻe ke hele lawa ka poʻe ma luna ona.
Hele kekahi o nā noiʻi akāka loa e pili ana i kēia mai ka mea noʻonoʻo ʻo Barbara Fredrickson a me kona mau hoa. Ua aʻo lākou i ka hana aloha lokomaikaʻi i kahi pūʻulu kānaka makua e hana ana a hahai iā lākou no kekahi mau pule. ʻO ka poʻe i mālama iā ia, hōʻike lākou i nā naʻau maikaʻi aʻe i ko lākou mau lā maʻamau, a ʻaʻole i ʻalo wale ia mau naʻau. I ka manawa lōʻihi me he mea lā ua kūkulu lākou i kekahi mea ʻoi aku ka mau: he naʻau o ka manaʻo ʻoi aku ka ikaika, he kākoʻo hou mai ka poʻe i ko lākou ola, he ʻōhumu kino ʻuʻuku aku, a he māʻona ʻoi aku. ʻO ka mahana liʻiliʻi o kēlā me kēia lā, ua hōʻuluʻulu.
ʻO ia ka ʻōlelo hoʻohiki mālie o kēia hana. ʻAʻole ʻoe e koi i kahi ʻano manaʻo. Ke mālama nei ʻoe i kekahi, iki a iki, a ʻae iā ia e hōʻuluʻulu.
Pehea e hana maoli ai
E ʻimi i kekahi mau minuke a me kahi wahi ʻaʻole ʻoe e hoʻokaʻawale ʻia. E noho ʻoluʻolu. Hiki iā ʻoe ke pani i kou mau maka a i ʻole e hoʻohaʻahaʻa wale i kou nānā. Neʻe ka hana i waho ma nā pōʻai, a hele ka hapa nui o nā kumu iā ʻoe ma ka puʻu like o nā ʻanuʻu.
- E hoʻomaka me ʻoe iho. ʻO kēia ka māhele a ka poʻe e makemake e haʻalele ai, a ʻo ia ka māhele e koʻikoʻi loa ai. E lawe i kahi noʻonoʻo iki iā ʻoe iho a hāʻawi mālie i kekahi mau makemake. He maʻalahi nā mea kuʻuna: *E palekana au. E maikaʻi au. E maluhia au.* E ʻōlelo mālie iā lākou. ʻAʻole pono ʻoe e naʻau i kahi kahe o ka mahana i hana ai nā huaʻōlelo i kā lākou hana.
- E neʻe i kekahi āu e aloha ai. E hoʻokiʻi i kahi kanaka maʻalahi e mālama, kahi hoa pili, kahi keiki, kahi kupuna, ʻoiai kahi holoholona. E hoʻouna iā lākou i nā makemake like. *E palekana ʻoe. E maikaʻi ʻoe. E maluhia ʻoe.*
- E hoʻokomo i kekahi kūʻokoʻa. I kēia manawa e hoʻokiʻi i kekahi ʻaʻohe ou naʻau ikaika e pili ana, ke kanaka e kūʻai aku i kāu meaʻai, kahi hoanoho āu e kuneki wale ai. E hāʻawi i nā makemake iā lākou nō hoʻi. Ma ʻaneʻi e hoʻomaka ai ka hana e kīkoʻo iki iā ʻoe.
- E hoʻāʻo i kekahi paʻakikī. Ke mākaukau ʻoe, e hoʻokiʻi i kahi kanaka āu e paʻakikī ai e noho a puni. E hoʻomaka liʻiliʻi ma ʻaneʻi, ʻaʻole kou ʻenemi ʻino loa, kahi mea wale nō e hoʻonāukiuki iā ʻoe. ʻAʻole ʻo ka makemake i ka pono o lākou he kala i kekahi mea a lākou i hana ai. ʻO ia ka hoʻonāwaliwali i ka paʻa a lākou e mālama ai ma luna o kou ʻōnaehana aʻalolo.
- E hoʻonui aku. ʻO ka hope, e ʻae i nā makemake e laha ma waho aʻe o kekahi kanaka. *E palekana nā mea a pau. E maikaʻi nā mea a pau.* A laila e hoʻokuʻu iā ia a noho no kekahi manawa.
Wehewehe ka American Heart Association a me kekahi mau hui keʻena lapaʻau i kēia pio neʻe-i-waho like, mai ʻoe iho, i nā mea aloha, i nā poʻe kūʻokoʻa, i nā mea paʻakikī, a i ka hope i nā mea a pau. E mālama i kāu mau hālāwai mua pōkole, ʻelima minuke paha, a e hoʻolōʻihi iā lākou inā makemake ʻoe.
I ka wā e naʻau ai he hoʻopunipuni, a he paʻakikī
E ʻoiaʻiʻo kākou e pili ana i nā māhele hilahila.
No ka nui o ka poʻe, naʻau hakahaka nā makemake i ka hoʻomaka, me he heluhelu laina mai kahi kāleka lā. He maʻamau kēlā a ʻo ia pono. ʻAʻole ʻoe e hoʻāʻo e hana i kahi naʻau ma ke kauoha. Ke hoʻomaʻamaʻa nei ʻoe i ka hana, a hele pinepine ka naʻau ma hope, me ke kala ʻole, ma kāna papa manawa ponoʻī. ʻAʻole ʻo ka ʻoiaʻiʻo ka uku komo. Pinepine ʻo ia ka uku.
ʻO ka paʻakikī ʻoi aku ʻo ka ʻanuʻu mua loa. Inā e hoʻāla ka makemake i ka pono ou iho i ke kūʻē, a i ʻole kahi nalu o ke kanikau a i ʻole ka ʻāhewa iā ʻoe iho, ʻaʻole ʻoe e hana hewa nei. No ka poʻe i holo no nā makahiki ma ka hoʻāhewa iā lākou iho, hiki i ke kuhikuhi ʻana i kahi aloha iki i loko ke naʻau ʻē maoli, i kekahi manawa hiki ʻole ke ʻeha i ka hoʻomaka. Inā ʻo ʻoe kēlā, ʻae ʻia ʻoe e hoʻopalupalu iā ia. E hoʻomaka me kahi mea aloha ma kahi o ʻoe iho, a hoʻi i ka ʻanuʻu ou iho ma hope. A i ʻole e hoʻopōkole i ka māhele ou iho i hoʻokahi hanu a hoʻokahi ʻōlelo. E hele ma ka māmā a kou ʻōnaehana aʻalolo e hiki ke ʻaeʻae.
A inā e hoʻāla mau ka hana i kekahi mea ʻeha, he ʻike pono ia ma kahi o he hāʻule. Hiki iā ia ke ʻōlelo aia ma laila kahi palupalu e kūpono i ʻoi aku ma mua o kahi noʻonoʻo, ka ʻano mea e kūpono ke lawe i kahi mea lapaʻau noʻonoʻo nāna e noho pū me ʻoe.
He aha kāna e kūpono ai, a he aha ʻaʻole
Kuhikuhi ka noiʻi e pili ana i ka hana aloha lokomaikaʻi i kahi ala manaʻolana. Hoʻopili nā noiʻi a me ke alakaʻi keʻena lapaʻau iā ia i ka naʻau maikaʻi aʻe, ka empathy a me ka naʻau pili nui aʻe, a me nā emi i nā mea e like me ka huhū, ka piʻihau, a me ke ʻano manaʻo haʻahaʻa. Hōʻike ka Cleveland Clinic hiki iā ia ke kōkua me ka hana paʻakikī maoli o ka hoʻonui ʻana i ke aloha a me ke kala i ka poʻe āu e paʻakikī ai, ʻo ia pono ka ʻano paʻa pilina e luhi ai ka poʻe i ka manawa.
ʻO ka mea ʻaʻole ʻo ia e hana, ʻo ka kākau hou ʻana i kou mau kūlana a i ʻole ka pani ʻana i ka mālama maoli. Inā ke kaʻana nei ʻoe me ke kaumaha, kahi maʻi piʻihau, ka hopena o kahi ʻeha hohonu, a i ʻole kahi wā e naʻau ai nā mea a pau he nui loa, hiki i ka hana aloha lokomaikaʻi ke lilo i hoa kūpaʻa i ka mālama loea. ʻAʻole ia he pani nona. He mea maikaʻi e hilinaʻi i kahi hana e kōkua iā ʻoe e aloha iā ʻoe iho, a ʻo ka lalau ʻana i kahi kauka a i ʻole mea lapaʻau noʻonoʻo ke pono i ʻoi aku, he hana aloha iā ʻoe iho ia. Pili pū lāua.
E hoʻomaka me ʻoe iho i kēia pō. He minuke mālie hoʻokahi, kekahi mau makemake ʻoiaʻiʻo. E ʻike i ke ʻano o ka noho ʻana ma kou ʻaoʻao ponoʻī no kekahi manawa, a laila e ʻae i kēlā mahana e ʻike i kona ala i nā poʻe ʻē aʻe a pau.
Nā Kumu
- PubMed Central, Open Hearts Build Lives: Positive Emotions, Induced Through Loving-Kindness Meditation, Build Consequential Personal Resources (Fredrickson et al., Journal of Personality and Social Psychology)
- American Heart Association, Loving Kindness Meditation
- Cleveland Clinic, What Meditation Can Do for You (and How To Get Started)
- HelpGuide, Loving Kindness Meditation (Metta Meditation)