Nā ʻōlelo aʻo wikiwiki
- E ʻōlelo pololei: haliʻa au iā kāua i kēia mau lā.
- E nānā i ka hoʻowahāwahā, ka ʻolokaʻa maka loa.
- E noʻonoʻo i kēia makahiki aʻe: makaʻu a luhi wale?
I kekahi mau pule, hiki iā ʻoe ke ʻike i ka mamao ma waena o ʻolua. Noho nā kamaʻilio ma ka hoʻonohonoho wale. Pae palahalaha nā hoʻomākeʻaka, a hiki ʻole paha. Hopu ʻoe iā ʻoe iho e hoʻomaʻamaʻa ana i nā ʻōhumu ma ka ʻauʻau. A ma lalo o nā mea a pau noho kahi nīnau āu e makemake ʻole ai e nīnau leo: he wā paʻakikī wale kēia, a ke hana maoli nei paha kekahi mea ʻino?
ʻOi aku ka maʻamau o kēlā nīnau ma mua o ka ʻae ʻana o ka poʻe. Hele kēlā me kēia pilina e lōʻihi loa ana i nā wā e anu ai, e luhi ai, a e paʻa ai. ʻOlelo pololei ka NHS: he maʻamau nā kūʻē, a hiki i ke ola ke waiho i kekahi o kākou me ka huhū, ka ʻoki, a me ka hoʻihoʻi no kahi manawa. ʻAʻole ka wā paʻakikī he ʻōlelo hoʻopaʻi. Akā ʻaʻole pū ia he mea ʻole, a kakaikahi e kōkua ai ka hoʻokamani i kona ʻole. ʻO ke akamai e pono ai ʻo ka heluhelu ʻana i ka ʻokoʻa me ka ʻoiaʻiʻo, i mea e pane ai ʻoe i ka mea maoli ma kahi o kou makaʻu ʻino loa no ia.
Pehea ke ʻano maʻamau o kahi wā paʻakikī
Like ke ʻano o ka hapanui o nā wā paʻakikī. Aia kahi kumu āu e hiki ke kuhikuhi, ʻoiai ʻaʻole ʻoe i ʻike i ka mua. He pēpē hou. He hapahā paʻahana ma ka hana. He makua maʻi. He neʻe. He mau mahina o ka hiamoe ʻino. ʻAʻole i ʻino ka pilina, akā ke holo nei ia ma ka ʻohu, no ka mea pēlā ʻolua.
He mau hōʻailona aia ʻoe i loko o kahi wā paʻakikī ʻaʻole he ʻano hana:
- Hiki iā ʻoe ke noʻonoʻo i ke kanaka ʻē ma kou ʻaoʻao. ʻOiai i kou hōʻino, manaʻo kekahi ʻāpana ou e makemake pū lākou e holo ka pilina.
- He kau ko ka hakakā. Hoʻomaka ia a puni kahi kaumaha kikoʻī a hiki iā ʻoe ke noʻonoʻo i kona māmā ke māmā ke kaumaha.
- Hoʻoponopono mau ʻolua. Lele ʻoe, a ma hope palupalu ʻoe. Mihi kekahi. Pau ka lā me ka maikaʻi iki aku ma mua o ka hakakā.
- Haliʻa ʻoe iā lākou. Pae ka mamao me he poho, ʻaʻole he hoʻomaha.
Inā kani ʻoiaʻiʻo ka hapanui o kēlā, ʻo ka mea āu e pono maoli ai ʻo ka hoʻomaha, ka manawa, a me nā kamaʻilio ʻoiaʻiʻo, ʻaʻole he pilikia ulia. Pane maikaʻi nā wā paʻakikī i ka mālama maʻamau: ʻoi aku ka hiamoe, ka emi o ke kaomi, kahi lā kaʻena maoli, ka ʻōlelo leo ʻana ua paʻakikī nā mea i kēia mau lā. ʻOlelo ka American Psychological Association ʻo nā kāne wahine e nīnau mau ana i kekahi i kekahi, ʻoiai he mau minuke wale o ka lā no kahi mea ma waho o nā hana a me nā papa manawa, e noho pili aku ana lākou i ka wā lōʻihi. Pani ka nui o nā wā paʻakikī ma muli o ka huli hou ʻana o ʻelua kanaka i kekahi i kekahi me ka manaʻo.
He aha ke kuhikuhi i kekahi mea hohonu aʻe
ʻO ka nīnau paʻakikī aʻe ʻo ka wā ʻaʻole pili ka pilikia i kahi kaumaha, akā i ke ʻano o kā ʻolua hana i kekahi i kekahi. Ma ʻaneʻi ua hāʻawi ka poʻe noiʻi i kekahi mea pono maoli.
Ua hoʻolōʻihi ka kauka noʻonoʻo ʻo John Gottman i nā ʻumi makahiki i ka nānā ʻana i nā kāne wahine e hakakā ana i loko o kahi keʻena hana noiʻi a ʻimi i ka mea i hana iā lākou i nā makahiki ma hope. Ua ʻike ʻo ia ʻoi aku ka liʻiliʻi o ke koʻikoʻi o ka mea o kahi hakakā ma mua o kona ʻano. ʻEhā maʻa i hōʻike pinepine loa i nā pilina i hāʻule ma hope, a kapa ʻo ia iā lākou ʻo nā Lio ʻEhā: ka ʻāhewa, ka hoʻowahāwahā, ka pale, a me ka paʻa hāmau.
He unuhi wikiwiki, no ka mea ʻo ka ʻokoʻa ka manaʻo holoʻokoʻa:
Ka ʻāhewa
ʻAʻole he ʻōhumu no kahi mea a lākou i hana ai, akā he hoʻouka i ko lākou ʻano. ʻO ka "Ua poina ʻoe e kāhea" he ʻōhumu. ʻO ka "ʻAʻole loa ʻoe e noʻonoʻo i kekahi akā iā ʻoe wale nō" he ʻāhewa. ʻO ka mua no kahi hanana. ʻO ka lua he ʻōlelo hoʻopiʻi i ko lākou ʻano.
Ka hoʻowahāwahā
ʻO kēia ke kaumaha. He ʻāhewa ka hoʻowahāwahā me ka hoʻopailua ma luna: ka ʻōlelo henehene, ka kapa inoa ʻino, ka hoʻomāʻewaʻewa, ka ʻolokaʻa o ka maka. Ua ʻike ʻo Gottman ʻo ka hoʻowahāwahā, ma mua o nā mea a pau, ke kuhikuhi nui loa e hoʻokaʻawale ʻana ʻelua kanaka. Haʻi ia i kāu hoa pili ua hoʻōki ʻoe i ka ʻike iā lākou he kanaka like e pono i ka mahalo. Inā ola kēia i kou pilina, e lawe me ka koʻikoʻi.
Ka pale
Ka hālāwai i kēlā me kēia hopohopo me kahi hoʻouka hou a wehewehe, i ʻole e pae maoli kahi mea a kāu hoa pili e haʻi ai. He hiki ke maopopo. Akā ʻo ia hoʻi ʻaʻole hoʻoponopono maoli ʻia nā pilikia, hoʻopiʻi hou wale ʻia.
Ka paʻa hāmau
Ka pani a noho hāmau. Nā pā i luna, nā maka ma kahi ʻē, ʻaʻohe pane. ʻO ia pinepine ka hana a kekahi ke kahe a piha. Akā ma ka ʻaoʻao e loaʻa, heluhelu ʻia ia me he puka e pani ana.
Eia ke kumu e koʻikoʻi ai kēia no ka nīnau āu i komo mai ai. He pilina ma lalo o ke kaumaha kahi wā paʻakikī. He pilina kahi i neʻe mai ai a noho kēia mau ʻano ʻehā, kahi e hōʻike ai lākou ʻaʻohe nānā i kā ʻolua hakakā maoli ʻana, he pilikia maoli. Hala nā wā paʻakikī. Paʻakikī nā ʻano, ke ʻole kekahi mea e hoʻololi iā lākou.
He mau nīnau ʻoiaʻiʻo e noho pū ai
ʻAʻole pono iā ʻoe kahi ʻike maʻi. Pono ʻoe i kahi heluhelu maopopo aʻe. He mau nīnau e ʻoki pinepine i ka ʻohu:
- Ke noʻonoʻo au iā kāua i hoʻokahi makahiki ma mua me ka loli ʻole, manaʻo au i ka makaʻu a i ka luhi wale? Hōʻike pinepine ka luhi i kahi wā paʻakikī. He pono e hoʻolohe i ka makaʻu.
- Hiki iā kāua ke hoʻoponopono ma hope o kahi hakakā, a hoʻopaʻa wale nā manaʻo ʻino me ka ʻōlelo ʻole ʻia?
- Ke mahalo mau nei au iā lākou, a manaʻo au e mahalo ʻia? Hiki i ke aloha ke emi a hoʻihoʻi. ʻO ka mahalo ka pā e kaʻikoʻo ai.
- Pili ka mamao i kekahi mea e hana nei iā kāua, a i ke ʻano o kā kāua noho ʻana i kekahi i kekahi?
- Hiki iaʻu ke haʻi i kahi pilikia a lohe ʻia, ʻoiai me ka hemahema?
ʻAʻohe helu helehelena ma ʻaneʻi. Akā inā kuhikuhi mau kāu pane i ke ʻano o kā ʻolua hana i kekahi i kekahi ma mua o kahi kaomi e hala ana, ʻo ia ka hōʻailona e lawe me ka koʻikoʻi ʻoiai e hiki ke hana.
He aha ka hana maoli no ia
No kahi wā paʻakikī, e hoʻomaka liʻiliʻi a hoʻomaka koke. E ʻōlelo i ka ʻāpana hāmau: "Ua manaʻo kāua he mamao i kēia mau lā, a haliʻa au iā kāua." E mālama i kahi manawa liʻiliʻi ʻaʻole no ka papa hana. E hoʻihoʻi i ka hiamoe a me ke kākoʻo a ke kaumaha lalo i ʻaihue ai. ʻO ka maʻamau, ʻo ka huli ʻana i kekahi i kekahi me ka manaʻo i mau manawa, ʻoi aku ia ma mua o kekahi hana nui.
No kahi ʻano hohonu aʻe, ʻo ka neʻe ʻo ka mea like a nā kāne wahine e hewa pinepine ai: mai kakali. Hoʻolilo ka pālua maʻamau i nā makahiki ma mua o ka ʻimi kōkua, a i kēlā manawa ʻoi aku ka paʻa o nā ʻano. ʻAʻole ka hoʻōla kāne wahine he hōʻailona ua hāʻule kou pilina. He lumi ia no ke kūkulu akamai, a hiki i kahi kauka maikaʻi ke aʻo i nā lāʻau pono kikoʻī no kēlā mau ʻano ʻehā: nā ala palupalu aʻe e haʻi ai i kahi hopohopo, ka lawe ʻana i ke kuleana ma kahi o ka pale, ke kūkulu hou ʻana i ka mahalo. Kuhikuhi ka APA ʻo ke aʻo ʻana i kēia mau akamai, ma o ka aʻo aʻo a i ʻole ka hoʻonaʻauao pilina i hoʻonohonoho ʻia, e hoʻohaʻahaʻa nui ai i ka hiki o ka hoʻokaʻawale ʻana o kahi pālua. Hiki pū iā ʻoe ke hele hoʻokahi. Hoʻololi ka hana ʻana i kāu mau pane ponoʻī i ka hula, ʻoiai e hele a hele ʻole kāu hoa pili me ʻoe.
Ke ʻoi aku ma mua o kahi wā paʻakikī
Hoʻokahi laina ʻaʻole no ka heluhelu ʻana i nā hōʻailona malū. Inā aia ka hana ʻino kino, nā hoʻoweliweli, ka hoʻomakaʻu, ka hana hoʻomalu, a i ʻole ke makaʻu ʻoe i kou home ponoʻī, ʻaʻole kēlā he wā paʻakikī a he pilikia kamaʻilio e hana pū ai. ʻOlelo pololei ka NHS: ua maikaʻi ke haʻalele i kahi pilina ʻaʻole maikaʻi a e hōʻino ana i kou pono, a aia kahi kōkua kūikawā no ka hōʻino i kaʻawale mai ka hana kāne wahine maʻamau. Hele mua kou palekana, mau loa, a ʻo ka ʻimi i kēlā ʻano kōkua he ʻano ikaika ponoʻī.
ʻAʻole ka hapanui o nā pilina i loko o kēlā ʻāina. Aia ka hapanui ma kahi o ka waena maʻamau, luhi a ʻano hailihili, e nīnau ana i kahi nīnau kūpono no lākou iho. Inā ʻo ʻoe kēlā, ʻo ka ʻoiaʻiʻo āu e nānā nei he hōʻailona maikaʻi. ʻO ka poʻe e ʻike i ka mamao a hoʻoholo e hana i kekahi mea no ia, he poʻe pinepine lākou e pono ai ko lākou mau pilina i ka hoʻāʻo. ʻAʻole pono ʻoe e maopopo i kēia lā. Pono wale ʻoe e huli i ona lā ma kahi o ka huli aku.
Nā kumu
- American Psychological Association, Happy couples: How to keep your relationship healthy
- The Gottman Institute, The Four Horsemen: Criticism, Contempt, Defensiveness, and Stonewalling
- NHS, Maintaining healthy relationships and mental wellbeing