Bí O Ṣe Lè Mọ̀ Nígbà Tó Yẹ Kí O Yẹ̀ Kúrò

Ó ṣeé ṣe kí o ti ní ìmọ̀lára kan. Bẹ́ẹ̀ ni èyí sábà máa ń bẹ̀rẹ̀. Kì í ṣe pẹ̀lú ìṣẹ̀lẹ̀ ẹlẹ́rùjẹ̀jẹ̀ kan ṣoṣo, ṣùgbọ́n pẹ̀lú ohùn kékeré, tó rẹ̀ tó ń farahàn ní àwọn wákàtí àjèjì, tó ń béèrè ìbéèrè kan náà tí o máa ń yí ara rẹ lọ́kàn padà kúrò níbẹ̀. Ǹjẹ́ ó yẹ kí n ṣì wà níbí?

Ọ̀pọ̀lọpọ̀ ènìyàn tó ń béèrè ìbéèrè yẹn ti ń béèrè rẹ̀ fún ìgbà pípẹ́. Wọ́n ti lóye láti dáhùn rẹ̀ kúrò. Ọ̀sẹ̀ búburú kan ni. Gbogbo ènìyàn ní àkókò líle. Wọ́n wà lábẹ́ másùnmáwo púpọ̀ báyìí. Bóyá tí mo bá ní sùúrù díẹ̀ síi, àìní díẹ̀ kù, tó dára díẹ̀ síi, yóò dára.

Èyí kì í ṣe àpilẹ̀kọ nípa kíkọ̀ àwọn ènìyàn sílẹ̀. Àwọn ìbátan gidi le, àwọn apá tó le sì kì í ṣe àmì pé nǹkan kan ti bàjẹ́. Ṣùgbọ́n ìyàtọ̀ wà láàárín ìbátan tó ń kọjá nínú nǹkan kan àti ìbátan tó, lọ́ra, ń mú apá kan rẹ síi ju bí ó ṣe ń dá padà lọ. Sísọ àwọn méjèèjì wọ̀nyẹn yàtọ̀ jẹ́ ọ̀kan lára àwọn ohun tó le jù tí ènìyàn ní láti ṣe. Nítorí náà ẹ jẹ́ ká gbìyànjú láti ṣe é ní òtítọ́.

Ìdí tí ìpinnu yìí fi le láti ṣe tó bẹ́ẹ̀

Yíyẹ̀ kúrò ní ìmọ̀lára ìkùnà. A kọ́ wa pé dídúró jẹ́ ìṣòtítọ́ àti pé fífi sílẹ̀ jẹ́ jíjáwọ́, pé àwọn ènìyàn rere ń yanjú nǹkan, pé ìfẹ́ túmọ̀ sí pé o kì í jáwọ́. Nítorí náà nígbà tí ìbátan kan bá ń dunni, ìfẹ́ àkọ́kọ́ sábà máa ń jẹ́ láti gbìyànjú líle síi dípò láti wo ní gbangba bóyá ó yẹ kí ó tẹ̀síwájú.

Ìdẹkùn jẹ́ẹ́jẹ́ẹ́ kan tún wà, ó sì ní orúkọ kan. A sábà máa ń bá a lọ láti fi sínú nǹkan kan kìkì nítorí pé a ti fi púpọ̀ sí i tẹ́lẹ̀. Àwọn onímọ̀-ọrọ̀-ajé pè é ní àṣìṣe-iye-owó-tí-a-ti-ná. Àwọn ọdún tí o ti fi sí i, ìtàn náà, ilé tó pínpọ̀ tàbí àwọn ọmọ tó pínpọ̀, ẹ̀dà ọjọ́-iwájú rẹ tí o ti kọ́ tẹ́lẹ̀ nínú orí rẹ. Gbogbo ìyẹn di ìdí láti dúró, kódà nígbà tí kò sí ọ̀kankan rẹ̀ tó jẹ́ ẹ̀rí lóòótọ́ pé dídúró dára fún ọ. Ṣọ́ra níbí. Àkókò tí o ti ná tẹ́lẹ̀ ti lọ ní ọ̀nàkọ̀nà. Ìbéèrè gidi kan ṣoṣo náà ni ohun tí ọdún tó ń bọ̀ ti ìgbésí ayé rẹ yóò ná ọ, àti ohun tí yóò fún ọ.

Nǹkan kan síi ń mú un le. Nígbà tí o bá wà nínú ìbátan tó ń sá agbára, ìdájọ́ ara rẹ jẹ́ ọ̀kan lára àwọn ohun àkọ́kọ́ tó ń di kúrukúru. Bí o bá ti lo àkókò pípẹ́ tí a ń sọ fún ọ pé o ní ìmọ̀lára jù, tàbí pé àwọn nǹkan tí o rántí kò ṣẹlẹ̀, o lè ní ìṣòro lóòótọ́ láti gba kíka ipò náà gbọ́. Kúrukúru yẹn kì í ṣe ẹ̀rí pé o ṣìnà. Nígbà mìíràn ó jẹ́ ìsọfúnni fúnra rẹ̀.

Bí ìbátan kan ṣe yẹ kí ó ní ìmọ̀lára

Ó ràn ní lọ́wọ́ láti ní nǹkan láti fi wọ́n, nítorí pé nígbà tí o bá ti wà nínú àìláyọ̀ fún ìgbà díẹ̀ o lè gbàgbé kódà ohun tí ìpilẹ̀ jẹ́.

Àwọn ìbátan tó ní ìlera, irú tí àwọn onísègùn ṣàpèjúwe tí ọ̀pọ̀lọpọ̀ wa sì dá mọ̀ nígbà tí a bá rí wọn, pín àwọn àbùdá gbígbéndéke díẹ̀. Ìbọ̀wọ̀ wà fún àwọn ààlà araawọn àti àwọn ìgbésí ayé ọ̀tọ̀ọ̀tọ̀ araawọn. Ìgbẹ́kẹ̀lé tó ń kọ́, dípò tó ń wó, lórí àkókò. Ààyè láti yapa-èrò láìjẹ́ kí ó di ogun. Inúrere bíi ojú-ọjọ́ déédéé, kì í ṣe ìmúdájú ṣọ̀wọ́n. Ìmọ̀lára pé o ní ààbò pẹ̀lú ènìyàn yìí, pé wọ́n ń tì ọ́ lẹ́yìn, àti pé o jẹ́ pàtàkì lóòótọ́. Gẹ́gẹ́ bí Cleveland Clinic ṣe sọ ọ́, inúrere nínú ìbátan dàbí ìmọ̀lára ààbò, ìtìlẹ́yìn, àti bíi ẹni pé o ṣe pàtàkì sí ẹnìkejì.

Ṣàkíyèsí ohun tí kò sí lórí àkójọ yẹn. Kò sọ pé ìbátan náà kì í ní ìjà rí, kì í kùnà rí, kì í nílò iṣẹ́ rí. Gbogbo ìbáṣepọ̀ tímọ́tímọ́ ní ìfaragbára. Ìbéèrè náà ni bóyá, lábẹ́ ìfaragbára náà, àwọn ipò ìpilẹ̀ wọ̀nyẹn wà. Nígbà tí wọ́n bá wà, àwọn àkókò líle ṣeé là já. Nígbà tí wọ́n bá ti lọ, kò sí iye ìsapá ní apá rẹ tó lè ṣe wọ́n dá nìkan.

Àwọn àmì pé ó lè tó àkókò láti gba ìbéèrè náà ní pàtàkì

Kò sí pátákó-àmì tó ń pinnu èyí fún ọ. Ṣùgbọ́n àwọn ìṣesí kan tọ́ sí àfiyèsí gidi, pàápàá nígbà tí wọ́n bá ń tún ara wọn ṣe tí kò sì yí pàdà bí o ṣe gbìyànjú.

• O ní ìmọ̀lára bíi ẹni pé o ń rìn lórí ẹyin-adìẹ. O ń ṣàkóso ọ̀rọ̀ rẹ, ohùn rẹ, ojú rẹ, ní ìmúrasílẹ̀ nígbà gbogbo fún ìṣèsí kan. Àwọn ìbátan tó ní ìlera kì í ṣiṣẹ́ lórí irú ìbẹ̀rù bẹ́ẹ̀.
• Ayé rẹ ti kéré sí i. Àwọn ènìyàn tó súnmọ́ ọ tẹ́lẹ̀ ti yẹ̀, tàbí a ti ṣamọ̀nà rẹ kúrò lọ́dọ̀ wọn. Ìyàsọ́tọ̀ kúrò lọ́dọ̀ àwọn ọ̀rẹ́ àti ìdílé jẹ́ ọ̀kan lára àwọn àmì-ìkìlọ̀ tó hàn jù tí àwọn agbẹjọ́rò-ìwà-ipá-ilé dárúkọ, nítorí pé ó yọ àwọn ènìyàn náà gan-an tó lè ràn ọ́ lọ́wọ́ láti rí ní kedere kúrò.
• A máa ń mú ọ ní ìmọ̀lára kékeré déédéé. Sísọ fún ọ pé o kì í ṣe ohunkóhun lọ́nà tó tọ́, fífi ìmọ̀lára rẹ ṣáátá tàbí fífi rẹ́rìn-ín, fífi ọ́ bú níwájú àwọn ẹlòmíràn. Jíjò ẹ̀gàn jẹ́ ìbàjẹ́ ní ọ̀nà tí ìjà kan ṣoṣo kì í ṣe.
• Àwọn àkókò rere ti bẹ̀rẹ̀ sí ṣiṣẹ́ bíi ìdáríjì. Ìṣesí ìbúgbàù tó tẹ̀lé ìfẹ́-móoru òjijì àti ìlérí, lẹ́yìn náà ìfaragbára tún ń kọ́, jẹ́ nǹkan tí àwọn agbẹjọ́rò ṣàpèjúwe ní pàtó. Bí o bá rí ara rẹ tó ń gbé fún ìpele ìpadàrẹ́, ìyẹn tọ́ sí ṣíṣàkíyèsí.
• Ara rẹ ń tọ́jú ìṣirò. Ìṣòro sísùn, kókó kan nínú ikùn rẹ kí o tó rí wọn, ìmọ̀lára ìtùnú nígbà tí wọ́n bá lọ. A so másùnmáwo ìbátan tó ń pẹ́ títí mọ́ àwọn ipa gidi lórí ìlera ti ara àti ti ọkàn, ara rẹ sì sábà máa ń forúkọ iye owó náà kí ọkàn rẹ tó gbà á.
• O ti dáwọ́ dídá ara rẹ mọ̀. O ní ìfòyà síi, o nù sí i, o kéré sí i, o dákẹ́ sí i ju bí o ṣe rí tẹ́lẹ̀ lọ.

Àkókò líle kan tàbí méjì kì í mú ìbátan kan di ọ̀ràn tó sọnù. Ìṣesí dúró-ṣinṣin, aláìyípadà káàkiri oṣù tàbí ọdún jẹ́ nǹkan mìíràn.

Àwọn ìbéèrè òtítọ́ díẹ̀ láti jókòó pẹ̀lú

Bí o bá ń gbìyànjú láti ronú rẹ̀ kọjá, àwọn wọ̀nyí máa ń gé kọjá ariwo dáadáa ju àkójọpọ̀-àyẹ̀wò èyíkéyìí lọ:

1. Bí ọ̀rẹ́ kan bá ṣàpèjúwe ìbátan yìí gan-an fún mi, kí ni n óò sọ fún wọn? A fẹ́rẹ̀ẹ́ máa ní kedere nígbà gbogbo nípa ipò àwọn ẹlòmíràn ju ti araawa. Yá kedere yẹn.
2. Ǹjẹ́ mo ń dúró fún ohun tó wà, tàbí fún ohun tí mo retí pé ó lè di? Ìrètí kì í ṣe ohun búburú. Ṣùgbọ́n ìyàtọ̀ wà láàárín alábàákẹ́gbẹ́ tó ń yí padà lóòótọ́ àti alábàákẹ́gbẹ́ tí o ń dúró de láti yí padà.
3. Kí ni mo ti béèrè fún, ju ẹ̀ẹ̀kan lọ, tí n kò sì ń rí? Àwọn ìṣesí ṣe pàtàkì síi ju àwọn ìlérí níbí.
4. Ta ni n óò jẹ́ ní ọdún kan bí kò bá sí ohunkóhun nípa èyí tó yí padà? Fojúinú rẹ̀ ní pàtó. Fiyèsí bí ara rẹ ṣe dáhùn kí orí rẹ tó dáhùn.

O kò ní láti yanjú gbogbo èyí ní ìjókòó kan. Sábà ohun tó wúlò jù ni láti kàn dáwọ́ jíjiyàn ara rẹ kúrò nínú ìbéèrè náà dúró kí o sì jẹ́ kí ara rẹ wo o lóòótọ́.

Nígbà tí èyí bá tóbi ju ìpinnu líle kan lọ

Ìlà kan wà tó ń yí ohun gbogbo padà. Bí o bá ní ìmọ̀lára ìbẹ̀rù alábàákẹ́gbẹ́ rẹ, bí a bá ti dẹ́rù bà ọ́, ṣàkóso rẹ, tàbí pa ọ́ lára, tàbí bí fífi sílẹ̀ bá ní ìmọ̀lára àìláàbò ti ara, èyí kì í ṣe ìbéèrè bóyá ìbátan náà tọ́sí mọ́. Ààbò rẹ wá ní àkọ́kọ́, ní kíkún. Fífi ipò ìṣekúṣe sílẹ̀ lè jẹ́ àkókò tó léwu jù, ìdí gan-an nìyẹn tó fi tọ́ láti ṣe é pẹ̀lú ìrànlọ́wọ́ dípò dá nìkan. Àwọn agbẹjọ́rò tí a kọ́ lè bá ọ sọ̀rọ̀ rẹ̀ ní àṣírí kí wọ́n sì ràn ọ́ lọ́wọ́ láti ṣe ètò, láìsí ìfipá-mú àti láìsí ìdájọ́.

Bí o bá sì ń rù èyí jẹ́ẹ́jẹ́ẹ́, tí o ti rẹ̀ tí o kò sì dájú, jọ̀wọ́ má ṣe rù ú dá nìkan. Onísègùn-ọkàn lè ràn ọ́ lọ́wọ́ láti rí ipò náà ní kedere síi kí o sì gbé ìdúró ara rẹ ró nígbà tí o ń pinnu. Ọ̀rẹ́ tó ṣeé gbẹ́kẹ̀lé lè jẹ́ ibi láti sọ nǹkan náà ní gbangba fún ìgbà àkọ́kọ́. Dídárúkọ rẹ̀ fún ènìyàn ààbò kan sábà máa ń jẹ́ ibi tí kúrukúru ti bẹ̀rẹ̀ sí gbé sókè.

Yíyẹ̀ kúrò kì í ṣe ohun kan náà bíi jíjáwọ́, dídúró sì kì í ṣe ohun kan náà bíi ìfẹ́. Méjèèjì lè jẹ́ àṣàyàn onígboyà, da lórí ohun tó jẹ́ òtítọ́. O láǹfààní láti fẹ́ ìgbésí ayé tó ní ìmọ̀lára ààbò àti inúrere. Fífẹ́ ìyẹn kì í ṣe ìbéèrè tó pọ̀jù.

Àwọn Orísun

• Cleveland Clinic, 12 Signs You're in a Healthy Relationship
• The National Domestic Violence Hotline, Warning Signs of Abuse
• Harvard Health Publishing, Fostering healthy relationships