Àwọn ìmọ̀ràn kíákíá
- Apologize for the tone, not the limit.
- Restate your boundary gently and whole.
- Ask how it felt for them.
Irú àbámọ̀ kan pàtó wà tí ó máa ń farahàn ní àárọ̀ ọjọ́ kejì. O dúró ṣinṣin lórí ipò rẹ pẹ̀lú ẹnìkan, èyí tí ó jẹ́ ohun tó tọ́ láti ṣe. Ṣùgbọ́n àwọn ọ̀rọ̀ náà jáde ní títutù ju bí o ti fẹ́ lọ, tàbí ní rírariga, tàbí pẹ̀lú ìlẹ̀kùn tí a fì pa lẹ́nu ìparí. Bóyá o ti ń gbe e mì fún ọ̀pọ̀ oṣù, ó sì wá jáde lẹ́ẹ̀kan ṣoṣo nígbẹ̀yìn. Báyìí a ti fa ìlà náà, ògiri náà sì ti dìde pẹ̀lú, o ò sì lè sọ ní pàtó èwo lo kọ́ pẹ̀lú èrò.
Lákọ̀ọ́kọ́, mí ẹ̀mí kan. Gbígbé àlà kalẹ̀ ṣòro fúnra rẹ̀, pàápàá tí o bá dàgbà ní kíkọ́ pé ìrọ̀rùn àwọn ẹlòmíì wá ṣáájú tìrẹ. Bí tìrẹ ṣe jáde ní líle kò pa á rẹ́ pé o nílò rẹ̀. Ọ̀pọ̀ àwọn àlà rere ni ó dé lọ́nà burúkú. Iṣẹ́ náà báyìí kì í ṣe láti tọrọ àforíjì fún níní ààlà kan. Ó jẹ́ láti ya ààlà náà sọ́tọ̀ kúrò nínú ọ̀nà tí o gbà sọ ọ́, kí o pa àkọ́kọ́ mọ́, kí o sì wẹ̀ ìkejì mọ́.
Àlà àti ìjìyà kì í ṣe ohun kan náà
Ó ṣe ìrànlọ́wọ́ láti ní òye kedere lórí ohun tí àlà jẹ́ ní gidi, nítorí àwọn tí ó líle máa ń yọ́ wọ inú ohun mìíràn.
Àlà jẹ́ àlàyé nípa ìwọ fúnra rẹ: ohun tí o ó ṣe àti èyí tí o ò ní í ṣe, ohun tí o wà fún, bí o ṣe nílò kí a tọ́jú rẹ kí o lè dúró nínú yàrá náà. Gẹ́gẹ́ bí Cleveland Clinic ti sọ, àwọn àlà tí ó ní ìlera kì í gbìyànjú láti darí ẹlòmíràn. Wọ́n ń sọ àìní rẹ fún àwọn ènìyàn nígbà tí wọ́n ṣì fi àyè sílẹ̀ fún tiwọn. "Mi ò lè sọ̀rọ̀ nígbà tí igbe bá ń ré, nítorí náà mo ó kúrò díẹ̀, a sì lè padà sí i nígbà tó bá yá" jẹ́ àlà. Ó jẹ́ nípa ìṣesí rẹ àti ààlà rẹ.
Ìjìyà ni a darí síta. A pète rẹ̀ láti mú kí ẹlòmíràn ní ìmọ̀lára kan: ẹ̀bi, kéékèèké, àbámọ̀ pé wọ́n tako ọ. Ìdákẹ́jẹ́ẹ́ tí ó fa títí di ọ̀pọ̀lọpọ̀ ọjọ́. Ìlẹ̀kùn tí a fì pa láti fi ohun kan hàn. Gbólóhùn kan tí a sọ láti ṣ'ọgbẹ́ dípò láti fi ìmọ̀ràn hàn. Nígbà tí àlà kan bá yí padà di ìjìyà, ọ̀pọ̀ ìgbà ni ẹlòmíràn kò tilẹ̀ lè gbọ́ àlà náà mọ́. Ìtanijí nìkan ni wọ́n ń rí lára, wọ́n sì ń múra dìmọ́, ìfiránṣẹ́ gidi náà sì sọ nù.
Nítorí náà, nígbà tí o bá wo ohun tó ṣẹlẹ̀ padà, pín in sí àkójọpọ̀ méjì. Ààlà fúnra rẹ̀ máa ń tọ́ láti pa mọ́ nígbà gbogbo. Ooru tí ó wà ní àyíká rẹ̀, ẹ̀gàn náà, ìró náà, apá tí a ṣ'ọ̀nà fún láti gúnni bí ẹ̀ṣẹ̀, ìyẹn ni apá tí ó nílò àtúnṣe. O kì í ṣe àlà náà ní àìṣe. O ń yọ ohun-ìjà kúrò lára rẹ̀.
Ìdí tí ó fi jáde ní gbígbóná
Òye ìṣiṣẹ́ náà lè yọ ìtìjú díẹ̀ kúrò nínú rẹ̀.
Ọ̀pọ̀ àwọn àlà tí ó tayọ̀ kì í ṣe nípa ìṣẹ̀lẹ̀ tí ó ṣẹlẹ̀ nínú rẹ̀ ní gidi. Wọ́n jẹ́ nípa ìgbà ogún. O jẹ́ kí ohun kan kọjá, lẹ́yìn náà lẹ́ẹ̀kan sí i, lẹ́yìn náà lẹ́ẹ̀kan sí i, ní sísọ fún ara rẹ pé kò tọ́ sí ìjà náà, ìbínú náà sì ń kó pamọ́ jẹ́ẹ́. Nígbà tí o wá sọ̀rọ̀ nígbẹ̀yìn, o kò dáhùn sí ọ̀rọ̀ kan ṣoṣo. O ń dáhùn sí gbogbo wọn lẹ́ẹ̀kan ṣoṣo, ìfunpá tí ó ti ń kó jọ fún ọ̀pọ̀ ọ̀sẹ̀ sì jáde nínú ẹ̀mí kan ṣoṣo.
Ìdí mìíràn tún wà tí ó rọrùn, tí ó sì jẹ́ ti ara síwájú sí i. Nígbà tí ìdààmú bá kún ọ, apá ọpọlọ rẹ tí ó yára, tí ó sì ń gbèjà gba ìdarí, apá tí ó ṣọ́ra sì dákẹ́. Nínú ipò yẹn, àwọn ènìyàn máa ń sọ ohun tí ó mú, tí ó sì le ju bí wọ́n ṣe pète lọ. "O máa ń ṣe èyí nígbà gbogbo." "Mo ti tán." Ìwọ̀nyẹn kì í ṣe ipò rẹ ní gidi. Ètò ìtanijí rẹ ni ó ń sọ̀rọ̀. Mímọ̀ èyí kò dárí ọ̀rọ̀ ìkà jì, ṣùgbọ́n ó ṣàlàyé ìdí tí àìní tí ó bọ́gbọ́n mu fi lè jáde lẹ́nu rẹ ní dídún bí ìdájọ́.
Títúnṣe rẹ̀ láìfi ìṣe
Èyí ni ìgbésẹ̀ tí ó máa ń kọsẹ̀ àwọn ènìyàn: wọ́n rò pé ọ̀nà kan ṣoṣo láti ṣe àlàáfíà ni láti mú gbogbo rẹ̀ padà. Nítorí náà wọ́n tọrọ àforíjì fún ohun gbogbo, títí kan ààlà náà, lẹ́yìn ọ̀sẹ̀ kan sì padà sí igun kan náà ní rírí lára pé a kò gbọ́ tiwọn. O kò ní láti yan láàrín jíjẹ́ olóore-ọ̀fẹ́ àti jíjẹ́ ẹni tí ó hàn kedere. O lè ṣe méjèèjì nínú ìjíròrò kan náà.
Ìwádìí lórí ohun tí ó ń mú kí àforíjì ṣiṣẹ́ ní gidi bá ara rẹ mu lọ́nà tí kò wọ́pọ̀ lórí kókó yìí. Ìwádìí kan tí Roy Lewicki dárí ní Ohio State pín àforíjì sí ẹ̀ka mẹ́fà ó sì rí i pé èyí tí ó ṣe pàtàkì jù lọ ni jíjẹ́wọ́ ojúṣe, ìyẹn ni sísọ ohun tí o ṣe ní kedere, láìsí àwọ̀tẹ́lẹ̀ àwọn àwáwí. Greater Good Science Center ní Berkeley ṣ'agbéyẹ̀wò rẹ̀ sí ìgbésẹ̀ mẹ́ta: sọ pé ó dùn ọ́ ní tòótọ́, fi hàn pé o lóye ipa tí o ní, kí o sì pèsè láti ṣe é ní títọ́. Kíyèsí ohun tí kò sí lórí àkójọ kankan nínú àwọn méjèèjì. Kò sí ibikíbi tí àforíjì rere fi nílò kí o jẹ́wọ́ pé àlà tí ó wà nísàlẹ̀ kò tọ́.
Nítorí náà àtúnṣe lè dún báyìí:
- Gba ọ̀nà tí o gbà sọ ọ́, ní pàtó. Kì í ṣe "má bínú tí inú rẹ bà jẹ́." Gbìyànjú "Mo gbé ohùn mi sókè mo sì sọ ohun kan tí mi ò gbà gbọ́ ní gidi. Èyí kò tọ́ sí ọ, ó sì dùn mí." Pe ìṣesí gidi náà ní orúkọ. Àwọn àforíjì tí kò ṣe kedere máa ń dún bí èké.
- Fi hàn pé o lóye ipa rẹ̀. "Mo lè rí i pé ó dún bí ẹni pé mò ń kọlù ọ, kì í ṣe pé mò ń bèèrè ohun kan lásán." Èyí ni apá tí àwọn ènìyàn máa ń fò, ó sì jẹ́ apá tí ó ń jẹ́ kí ẹlòmíràn rọ̀.
- Tún àlà náà sọ, lọ́nà jẹ́ẹ́jẹ́ àti ní kíkún. "Ohun tí mo nílò ṣì dúró. Mi ò lè máa gba ìpè nípa èyí lẹ́yìn aago mẹ́sàn-án alẹ́. Mo kàn fẹ́ béèrè rẹ̀ láìjẹ orí rẹ jẹ." Ààlà kan náà, láìsí ìhámọ́ra.
- Fi àyè sílẹ̀ fún apá tiwọn. Àtúnṣe jẹ́ ìpè, kì í ṣe ìdájọ́. Béèrè bí ó ṣe rí lára láti ibi tí wọ́n jókòó, kí o sì fetí sílẹ̀ ní tòótọ́. O lè dúró ṣinṣin lórí ìlà rẹ kí o sì ṣì gba á gbọ́ pé o ṣ'ọgbẹ́ ẹnìkan tí ó dúró lórí tiwọn.
Ìgbésẹ̀ kẹta yẹn ni gbogbo ọgbọ́n náà. Àforíjì náà bo bí o ṣe sọ ọ́. Àlà náà dúró gan-an níbi tí ó wà. Ọ̀pọ̀ ìgbà ni àwọn ènìyàn lè gba méjèèjì lẹ́ẹ̀kan ṣoṣo, nítorí ọ̀pọ̀ ìgbà wọn kì í ṣe pé wọ́n ń bá àìní rẹ jà ní gidi. Wọ́n ń fèsì sí ẹ̀gàn tí a fi yí i ká.
Tí wọ́n bá tako àlà náà fúnra rẹ̀
Nígbà mìíràn o tọrọ àforíjì lọ́nà tí ó mọ́, ẹlòmíràn sì gbìyànjú láti lò ó bí abẹ, ní fífi àforíjì rẹ ṣe ẹ̀rí pé àlà náà náà kò bọ́gbọ́n mu. Dúró ṣinṣin. "Mo tọrọ àforíjì fún bí mo ṣe sọ̀rọ̀. Mo ṣì nílò ohun tí mo béèrè." O lè jẹ́ olóore-ọ̀fẹ́ kí o sì má ṣe yẹ̀ nínú gbólóhùn kan náà. Àforíjì fún ohùn rẹ kì í ṣe ìjẹ́wọ́ pé àìní rẹ jẹ́ ohun tí a lè bá jírẹ̀ẹ́.
Nígbà tí àtúnṣe kì í ṣe tìrẹ láti rù nìkan
Àwọn ìkìlọ̀ olóòótọ́ díẹ̀, nítorí ìmọ̀ràn yìí ní àlà.
Tí ìbátan náà bá jẹ́ ọ̀kan níbi tí pípe àlà kankan ní orúkọ ti ń jẹ ọ́ ní ìyà, tí ó ń fi ọ́ ṣe yẹ̀yẹ́, tàbí tí ó ń yí i padà débi pé ìwọ ni ìṣòro náà ní gbogbo ìgbà, nígbà náà ìṣòro náà kì í ṣe ọ̀nà tí o gbà sọ ọ́. Àwọn àpẹẹrẹ tí ó ń tún ara rẹ ṣe bẹ́ẹ̀ tọ́ láti gbé lọ sí ọ̀dọ̀ oníṣègùn ọkàn, tí ó lè ràn ọ́ lọ́wọ́ láti rí ohun tó ń ṣẹlẹ̀ ní kedere kí o sì mọ ohun tí o jẹ ní gbèsè ní gidi àti èyí tí o kò jẹ. Kì í ṣe gbogbo àlà líle ni àṣìṣe tí o nílò láti tún ṣe. Àwọn kan jẹ́ ohun òótọ́ àkọ́kọ́ tí o ti sọ ní ọjọ́ pípẹ́.
Tí líle tí ò ń dàmú ọ bá sì wà nínú ìbátan kan níbi tí o ti ń bẹ̀rù, níbi tí gbígbé àlà kankan kalẹ̀ ti lè fi ààbò rẹ sínú ewu, jọ̀wọ́ mú un gẹ́gẹ́ bí ipò tirẹ̀ ti gba. Ìyẹn kì í ṣe ìṣòro ìbánisọ̀rọ̀ láti tù sí pẹ̀rẹ́. Wíwá ìrànlọ́wọ́ níbẹ̀ jẹ́ ọgbọ́n, kì í ṣe àìlera, o kò sì ní láti tú u kalẹ̀ fúnra rẹ.
Síbẹ̀, fún ọ̀ràn lásán, irú èyí tí o nífẹ̀ẹ́ ẹnìkan tí o sì le, tí o sì fẹ́ padà sí ọ̀dọ̀ wọn láìfi ipò rẹ sílẹ̀, ọ̀nà náà ní hóró, ó sì ní ọ̀làjú ju bí ó ṣe rí lára lọ́wọ́lọ́wọ́ báyìí. O padà. O sọ pé ó má bínú fún etí, kì í ṣe fún ìlà. O pa ìlà náà mọ́. Ọ̀pọ̀ àwọn ènìyàn, tí a bá fún wọn ní ìyẹn, yóò bá ọ pàdé ní àárín ọ̀nà, ìbátan náà sì padà ní olóòótọ́ díẹ̀ ju bí ó ti rí tẹ́lẹ̀.
Àwọn Orísun
- Cleveland Clinic, How To Set Healthy Boundaries
- Association for Psychological Science, Effective Apologies Include Six Elements
- Greater Good Science Center, UC Berkeley, The Three Parts of an Effective Apology