Àwọn ìmọ̀ràn kíákíá
- Keep naps to about 20 to 30 minutes.
- Nap earlier in the afternoon, generally before 3 p.m.
- Needing daily naps to cope is worth raising with a doctor.
Irú oorun ọ̀sán kan pàtó wà tí gbogbo ènìyàn mọ̀. O dùbúlẹ̀ fún "ìṣẹ́jú díẹ̀ péré," o jí ní wákàtí méjì lẹ́yìn náà nínú òkùnkùn, ẹnu gbígbẹ, láìmọ ọjọ́ tó jẹ́, o sì rẹ̀ ọ́ jù ti ìṣáájú lọ́nà kan. Oorun ọ̀sán yẹn ń fún sísùn-oorun-ọ̀sán ní orúkọ búburú.
Kò ní láti rí bẹ́ẹ̀. Bí a bá ṣe é pẹ̀lú ìtọ́jú díẹ̀, oorun ọ̀sán jẹ́ ọ̀kan lára àwọn ọ̀nà tó mọ́ jù láti fi kún agbára rẹ àti láti mú ẹ̀mí-ọkàn rẹ balẹ̀ láàrin ọjọ́ gígùn. Ẹ̀yà rere jẹ́ kúkúrú, kùtùkùtù, àti nípìnnu. Ẹ jẹ́ kí a jẹ́ kí ìyẹn jẹ́ èyí tí o ń sùn.
Ìdí tí oorun ọ̀sán kúkúrú fi ń ṣèrànwọ́ tí èyí gígùn sì ń pa ni lára
Nígbà tí o bá sùn, o kò lọ tààrà sínú oorun jíjìn. O kọ́kọ́ kọjá àwọn ipele tó fúẹ́rẹ́, kìkì lẹ́yìn nǹkan bí wákàtí kan ni o dé oorun tó jìn jù, oorun ìgbì-lọ́ra. Àkókò yẹn ni gbogbo àṣírí sísùn-oorun-ọ̀sán dáadáa.
Oorun ọ̀sán kúkúrú máa ń pa ọ́ mọ́ sínú àwọn ipele tó fúẹ́rẹ́, nítorí náà o jí pẹ̀lú ìmọ̀lára ìtura. Sùn kọjá sínú oorun jíjìn kí a sì jí ọ kúrò nínú rẹ̀, o sì kọlu ohun tí àwọn olùwádìí ń pè ní sleep inertia, ìkùukùu tí ó nípọn, tó ń dárú-orí, tó ń sọ ni dàrú. Kì í ṣe àmì pé oorun ọ̀sán náà kùnà. Ọpọlọ rẹ ni a kàn fà jáde kúrò nínú oorun jíjìn kí ó tó ṣetán. Sleep inertia lè dúró fún ìṣẹ́jú ọgbọ̀n sí wákàtí kan, ìdí nìyí tí oorun ọ̀sán ìjàǹbá wákàtí méjì fi ń fi ọ́ sílẹ̀ ní ipò tó burú ju àìsùn oorun ọ̀sán rárá lọ.
Nítorí náà èròngbà náà ni láti wọlé kí o sì jáde kí o tó rì jìn jù.
Àwọn òfin méjì tó ṣe pàtàkì
Ó fẹ́rẹ̀ẹ́ jẹ́ pé gbogbo ìmọ̀ràn rere lórí sísùn-oorun-ọ̀sán sinmi lé nọ́ńbà méjì.
Jẹ́ kí ó dúró sí nǹkan bí ìṣẹ́jú 20 sí 30. Mayo Clinic àti Cleveland Clinic méjèèjì dé ibí. Ìyẹn gùn tó láti mú ìlọsókè wá nínú ìṣọ́ra, ẹ̀mí-ọkàn, àti àfiyèsí, ó sì kúrú tó láti jí kí oorun jíjìn tó dì ọ́ mú. Bí o bá ní ìṣòro láti jí fúnra rẹ, gbé aago-ìjí kalẹ̀. Aago jẹ́ ọ̀rẹ́ rẹ níbí.
Sùn oorun ọ̀sán ní kùtùkùtù ọ̀sán, ní gbogbogbòò kí ó tó aago mẹ́ta ọ̀sán. Ìdinku àdánidá kan wà nínú ìṣọ́ra ní ìbẹ̀rẹ̀-sí-àárín ọ̀sán, sábà lẹ́yìn oúnjẹ ọ̀sán, tó ń sọ àkókò yẹn di àsìkò tó rọrùn jù láti sùn tí kò sì ṣeé ṣe tó láti dí oorun alẹ́ rẹ lọ́wọ́. Sùn oorun ọ̀sán ní àkókò tó pẹ́ jù lọ́sàn-án o sì máa yá lára ìtẹ̀-oorun tí ara rẹ nílò láti fi sùn ní àkókò ìbùsùn, nígbà náà o wà lójúfò ní àárín òru tí o ń ṣe kàyéfì ìdí.
Ohun tí oorun ọ̀sán tó dára ń dá padà
Oorun ọ̀sán tó ní àkókò tó tọ́ kì í ṣe ọ̀lẹ. Oorun ọ̀sán kúkúrú lè mú ẹ̀mí-ọkàn rẹ dára sí i, ìṣọ́ra rẹ, àkókò ìfèsì rẹ, ìrántí ìgbà-kúkúrú rẹ, àti agbára rẹ láti pọkàn pọ̀. Fún ọ̀sán tó rẹ̀wẹ̀sì, tó dàrú, ìyẹn jẹ́ àtúnṣe púpọ̀ láti ìṣẹ́jú ogún tí a dùbúlẹ̀ lórí àga-ìtẹ́.
Ìhà ìgbé-ayé-ìfarabalẹ̀ kan wà níbí náà. Nígbà tí o bá ń sáré lórí òfo, sùúrù rẹ á tinrin àwọn nǹkan kékeré á sì bà líle sí i. Ìsinmi kúkúrú lè jẹ́ ìyàtọ̀ láàrin bíbú ẹnì kan àti jíjẹ́ kí ó kọjá. Ìsinmi kì í ṣe nípa ara nìkan. Ó ń mú àwọn etí mímú ti ọkàn rọ̀.
Àwọn nǹkan kékeré díẹ̀ ń mú kí oorun ọ̀sán náà bà dáadáa sí i:
- Rẹ ìmọ́lẹ̀ yàrá náà sílẹ̀ kí o sì dín ariwo kù bí o bá lè ṣe é. O ń gbìyànjú láti sùn kíákíá, kì í ṣe láti bá àyíká jà.
- Gbé aago-ìjí kalẹ̀ fún ìṣẹ́jú 25 tàbí 30 kí o má bàa ní láti ṣàníyàn nípa sísùn kọjá àkókò.
- Àwọn kan máa ń mu kọfí kí wọ́n tó sùn oorun ọ̀sán kúkúrú, kí caffeine náà lè bẹ̀rẹ̀ sí í ṣiṣẹ́ gẹ́gẹ́ bí wọ́n ṣe ń jí. Dán an wò bí ìdàrú-orí bá jẹ́ ọ̀tá rẹ.
- Má fi ipá ṣe é. Bí oorun kò bá dé, kódà ìsinmi pẹ̀lú ojú pípa fún ìṣẹ́jú mẹ́ẹ̀ẹ́dógún ń fún ọ ní nǹkan kan.
Nígbà tí sísùn-oorun-ọ̀sán bá jẹ́ àmì, kì í ṣe ojútùú
Èyí ni apá olóòótọ́. Oorun ọ̀sán jẹ́ àfikún, kì í ṣe àtúnṣe. Bí o bá sinmi dáadáa lóru, oorun ọ̀sán lẹ́ẹ̀kọ̀ọ̀kan jẹ́ àǹfààní àfikún tó dára. Ṣùgbọ́n bí o bá rí i pé o *nílò* láti sùn oorun ọ̀sán ní ọ̀pọ̀ ọjọ́ kìkì láti lè ṣiṣẹ́, ìyẹn tọ́ sí àfiyèsí.
Cleveland Clinic sọ ọ́ ní kedere: oorun ọ̀sán kì í ṣe ìtọ́jú fún ìṣòro oorun. Bí o bá kùnà oorun déédéé, tàbí tí nǹkan bí àìsùn tàbí ìdíwọ́-mímí-nínú-oorun (sleep apnea) bá ń ba alẹ́ rẹ jẹ́, oorun ọ̀sán á bo ó mọ́lẹ̀ láìyanjú nǹkankan. Oorun ọ̀sán tó ń bá ni dúró, pàápàá bí ó bá jẹ́ tuntun tàbí tí ó ń burú sí i, jẹ́ ọ̀kan lára àwọn nǹkan tó tọ́ sí gbígbé sókè fún dókítà. Bẹ́ẹ̀ náà ni ìyípadà òjijì nínú iye tí o ń sùn, tó lè bá ẹ̀mí-ọkàn tó rẹ̀wẹ̀sì, aápọn, tàbí ìṣòro ìlera tó tọ́ sí ìwádìí gidi rìn nígbà mìíràn.
Kò sí ìtìjú nínú níní àìní ìsinmi. Ọ̀pọ̀ nínú wa rẹ̀ ju bí a ṣe ń jẹ́wọ́ lọ. Ṣùgbọ́n bí àárẹ̀ bá jẹ́ ìpìlẹ̀ dípò ìyàtọ̀, ìdáhùn kì í sábà jẹ́ oorun ọ̀sán púpọ̀ sí i. Ó jẹ́ dídé gbòngbò ìdí tí àwọn alẹ́ rẹ kò fi ṣe iṣẹ́ wọn. Ìsinmi ọ̀sán kúkúrú lè gbé ọ kọjá ọjọ́ líle. Jẹ́ kí ó jẹ́ ìrànwọ́, kí o sì jẹ́ kí a gbọ́ àárẹ̀ tó tóbi jù.
Àwọn Orísun
- Mayo Clinic, Napping: Do's and don'ts for healthy adults
- Cleveland Clinic, Power Naps: Benefits and How To Do It
- Centers for Disease Control and Prevention (NIOSH), Napping, an Important Fatigue Countermeasure: Sleep Inertia