Àwọn ìmọ̀ràn kíákíá
- Decide if you want less or none.
- Speak from your side, not their faults.
- Let yourself grieve it, quietly.
Kò sí ọ̀dẹ̀dẹ̀ káàdì fún èyí. Nígbà tí ìfẹ́ ìbálòpọ̀ bá dópin, gbogbo ènìyàn yí ọ ká mọ ìlànà náà: ọ̀rọ̀ ìpínyà, àwọn orin ìbànújẹ́, àwọn ọ̀rẹ́ tí ń dé pẹ̀lú oúnjẹ rírà. Ìparí ọ̀rẹ́ kò ní èyíkéyìí nínú ìyẹn. O kàn ń rí ìmọ̀ jíjẹ́jẹ̀ẹ́jẹ́ẹ́, ti àdáni pé nǹkan kan tí o gbáralé tẹ́lẹ̀ ti ń fi ọ́ sílẹ̀ ní àárẹ̀, tàbí ní àìbalẹ̀, tàbí ní kíkéré ju bí o ṣe wà kí o tó wọlé.
Àti nítorí pé kò sí ẹni tó fún ọ ní ìlànà, o lè parí ṣíṣe ohunkóhun fún ọ̀pọ̀ ọdún. O ń bá a lọ láti farahàn nítorí àṣà. O ń dáhùn àwọn ìránṣẹ́ ìkọ̀wé. O ń sọ fún ara rẹ pé ó dáa, kódà bí o ṣe ń nímọ̀lára àlàfo láàárín ẹni tí ènìyàn yìí ti jẹ́ sí ọ tẹ́lẹ̀ àti ẹni tí wọ́n jẹ́ báyìí.
Bí o bá ń ka èyí, apá kan nínú rẹ ti mọ̀ tẹ́lẹ̀. Ìyẹn kì í ṣe ìkùnà ti ìṣòtítọ́. Ènìyàn máa ń dàgbà ní àwọn ìyára tó yàtọ̀ àti ní àwọn ìtọ́sọ́nà tó yàtọ̀, ọ̀rẹ́ tó bá ọ mu ní ọmọ ọdún méjìlélógún lè má bá ẹni tí o ti dà mu. O yọ̀ǹda láti ṣàkíyèsí ìyẹn. O yọ̀ǹda láti ṣe nǹkan nípa rẹ̀ láìdi ẹni búburú nínú ìtàn náà.
Lákọ̀ọ́kọ́, jẹ́ olótìítọ́ nípa ohun tí o fẹ́ ní ti gidi
Kí o tó ṣe ohunkóhun, jókòó pẹ̀lú ìbéèrè kan. Kí ni o ń lépa ní ti gidi níhìn-ín?
Ìyàtọ̀ gidi wà, sísọ orúkọ rẹ̀ sì yí ohun gbogbo tó tẹ̀lé padà. Àwọn olùwádìí tí ń kẹ́kọ̀ọ́ bí àwọn ọ̀rẹ́ ṣe ń tú ká ṣàpèjúwe àwọn ọ̀nà ọ̀tọ̀ọ̀tọ̀ díẹ̀. Ọ̀kan ni pípa ọ̀rẹ́ náà rẹ́ pátápátá. Òmíràn ni jíjìnnà, níbi tí o ti dúró ní àjọṣe díẹ̀ ṣùgbọ́n tí o fa ìjẹ́súnmọ́ra sílẹ̀ púpọ̀. Ìkẹta ni pípín sí àwọn àpótí: o pa ènìyàn náà mọ́ nínú ìgbésí ayé rẹ fún àwọn apá tó ṣì ń ṣiṣẹ́ kí o sì jẹ́ẹ́jẹ́ẹ́ dáwọ́ mímú àwọn apá tí kò ṣiṣẹ́ wá fún wọn.
Ọ̀pọ̀ ènìyàn rò pé “pípa á rẹ́” túmọ̀ sí ìpínyà mímọ́, oníjàmbá. Lọ́pọ̀ ìgbà kì í ṣe bẹ́ẹ̀. Ní ọ̀pọ̀ ìgbà, ìgbésẹ̀ tó dáa jù àti olótìítọ́ jù ni láti yí ìrísí ọ̀rẹ́ náà padà, kì í ṣe láti sun-un.
Nítorí náà béèrè lọ́wọ́ ara rẹ:
- Ṣé mo fẹ́ kí ènìyàn yìí jáde kúrò nínú ìgbésí ayé mi pátápátá, tàbí mo kàn fẹ́ díẹ̀ lára wọn?
- Ṣé nǹkan pàtó kan wà tó fọ́ èyí (ọ̀tẹ̀, àpẹẹrẹ títẹ̀sílẹ̀), tàbí ó kàn ti rẹ̀ dànù?
- Ṣé mo ń fèsì sí àkókò búburú kan, tàbí sí nǹkan kan tó ti jẹ́ òtítọ́ fún ìgbà pípẹ́?
Èsì náà ń tọ́ ọ sí ọ̀nà ìjáde tó tọ́. Ọ̀rẹ́ tó ṣe ọ́ lọ́nà tí o kò lè kọjá lè nílò ìparí gidi. Ọ̀rẹ́ tí o kàn ti yapa kúrò lọ́dọ̀ wọn lè kàn nílò ìfàrọ̀ jẹ́ẹ́jẹ́ẹ́ ti okùn náà.
Nígbà tí rírẹ̀ dànù jẹ́ àṣàyàn olótìítọ́
A máa ń ronú pé ohun akíkanjú nígbà gbogbo ni ìdojúkọ ńlá. Kì í ṣe òtítọ́. Nígbà mìíràn ìparí tó jẹ́ẹ́jẹ́ẹ́ jù, tó ní ìbọ̀wọ̀ jù, jẹ́ èyí tó ń lọ ní díẹ̀díẹ̀, ìwádìí lórí bí àwọn àgbàlagbà ṣe ń parí àwọn ọ̀rẹ́ ní ti gidi sì ti fi ìdí èyí múlẹ̀. Nígbà tí àwọn ènìyàn kẹ́kọ̀ọ́ àwọn ọgbọ́n tí a ń lò, àpẹẹrẹ tó wọ́pọ̀ jù kì í ṣe ìbúgbàù oníjàmbá tàbí pípadánù tútù. Ó jẹ́ ìfàrọ̀ jẹ́ẹ́jẹ́ẹ́, ti ìpín méjì: àjọṣe tó dín, àkókò púpọ̀ síi láàárín àwọn ìránṣẹ́ ìkọ̀wé, ètò díẹ̀ tí a ṣe.
Fún ọ̀rẹ́ tó kàn ti tán ọ̀nà, láìsí ọgbẹ́ gidi ní ìhà èyíkéyìí, èyí lè jẹ́ ọ̀nà tó ní ìwà ọmọlúwàbí jù. O kò fìyà jẹ ẹnikẹ́ni. O dáwọ́ bíbẹ̀rẹ̀ síi léraléra. O jẹ́ kí ìlù náà rọ̀ díẹ̀. O dáhùn pẹ̀lú ìfẹ́ nígbà tí wọ́n bá nawọ́, ṣùgbọ́n o kò ṣe ìjẹ́súnmọ́ra tí kò sí mọ́.
Ìlà kan wà, bóyá, láàárín rírẹ̀ dànù àti pípadánù lójijì (ghosting), ó sì ṣe pàtàkì. Pípadánù lójijì ni yíyọ̀ lórí ẹni tó ṣì ń nawọ́ sí ọ, tó ń fi wọ́n sílẹ̀ ní ìdàrúdàpọ̀ àti ní ọgbẹ́ jẹ́ẹ́jẹ́ẹ́. Rírẹ̀ dànù tó ní ọ̀làjú jẹ́ ti ìpín méjì àti pẹ̀lẹ́. Bí ọ̀rẹ́ rẹ bá ṣì wà nínú àjọṣe kedere tí wọ́n sì ń bá a lọ láti farahàn, rírẹ̀ dànù lórí wọn kì í ṣe jẹ́ẹ́jẹ́ẹ́. Ó jẹ́ ìyẹ̀ra tí a wọ̀ ní aṣọ ìfẹ́, wọn yóò sì nímọ̀lára ìyàtọ̀ náà.
Nígbà tí ọ̀rẹ́ náà nílò ìjíròrò gidi
Àwọn ìparí kan yẹ àwọn ọ̀rọ̀. Bí èyí bá jẹ́ ọ̀rẹ́ tímọ́tímọ́, ẹni tó ti wà níbẹ̀ fún àwọn nǹkan ńlá, tàbí bí ìfọ́ pàtó kan bá wà tí rírẹ̀ dànù yóò kàn fi sílẹ̀ láti rúwo, ìjíròrò tààrà jẹ́ ọ̀nà tó ní ìbọ̀wọ̀ jù bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé ó le sí i.
O kò ní láti gbé ìdájọ́ kalẹ̀. O kò kọ́ ẹjọ́ òfin nípa ìdí tí wọ́n fi kùnà. Pa á mọ́ sí ìrírí tìrẹ àti àwọn àìní tìrẹ.
Àwọn nǹkan díẹ̀ tó ń ràn lọ́wọ́:
- Yan àkókò àdáni, aláìní ìfúnpọ́. Kì í ṣe láàárín pàjáwìrì, kì í ṣe lórí okùn ìránṣẹ́ ìkọ̀wé kíákíá, kì í ṣe nígbà tí ọ̀kan nínú yín ti rọ̀ tẹ́lẹ̀.
- Sọ̀rọ̀ láti ìhà tìrẹ. “Mo ti rí i pé mo nílò láti padà sẹ́yìn kúrò nínú ọ̀rẹ́ yìí” já lọ́nà tó yàtọ̀ pátápátá sí “Ìwọ máa ń ṣe ohun gbogbo nípa ti ara rẹ nígbà gbogbo.” Ọ̀kan jẹ́ olótìítọ́. Èkejì ń pe ìjà.
- Jẹ́ kedere nípa ohun tí o ń béèrè fún. Àyè díẹ̀. Ìdánudúró. Ìdágbére gidi. Àìkedere ń fi ìlẹ̀kùn sílẹ̀ ní ọ̀nà tó lè ṣe ẹ̀yin méjèèjì ní ọgbẹ́ níkẹyìn.
- Jẹ́ kí wọ́n ní ìmọ̀lára wọn. Wọ́n lè ní ìbànújẹ́, ìdàrúdàpọ̀, tàbí ìbínú. O lè dúró ṣinṣin àti pẹ̀lú ìfẹ́ láìfà gbogbo rẹ̀ padà. Èsì wọn jẹ́ ìròyìn, kì í ṣe ìtọ́ni.
- O lè jẹ́ olùfẹ́ àti ti ìkẹyìn ní àkókò kan náà. Ọpẹ́ fún ohun tó jẹ́ gidi àti ààlà ṣinṣin kì í ṣe ìdàkejì ara wọn.
Bí ọ̀rẹ́ náà bá ní ohun rere gidi nínú rẹ̀, sọ ọ́. “O ṣe pàtàkì sí mi, púpọ̀ nínú ohun tí a ní sì jẹ́ gidi” lè jókòó lẹ́gbẹ̀ẹ́ “àti pé n kò lè máa bá èyí lọ.” Méjèèjì lè jẹ́ òtítọ́.
Ṣíṣètò ààlà dípò pípa á rẹ́
Kì í ṣe gbogbo ọ̀rẹ́ tó le ni ó ní láti dópin. Nígbà mìíràn ohun tí o nílò ní ti gidi ni ààlà, ìlà kedere nípa bí o ṣe fẹ́ kí a tọ́jú rẹ, ọ̀rẹ́ náà sì lè là ìyẹn kọjá.
Cleveland Clinic ṣàpèjúwe ààlà tó ní ìlera ní rọ̀rùn: ó ń sọ àwọn àìní tìrẹ láìgbìyànjú láti darí ẹlòmíràn. Ó jẹ́ ìlànà tí o ṣètò fún bí o ṣe fẹ́ kí a tọ́jú rẹ, kì í ṣe ìso lórí ìṣesí wọn. “N kò ní sọ̀rọ̀ ìgbéyàwó mi pẹ̀lú rẹ mọ́” jẹ́ ààlà. “Bí o bá tún dé pẹ́ wákàtí kan, mo ní lọ sílé” jẹ́ ààlà. O kò béèrè pé kí wọ́n yí ẹni tí wọ́n jẹ́ padà. O ń sọ ohun tí ìwọ yóò ṣe àti ohun tí ìwọ kò ní ṣe fún wọn.
Àwọn ààlà ń túmọ̀ nǹkan kan ṣoṣo tí wọ́n bá wá pẹ̀lú ìtẹ̀síwájú jẹ́ẹ́jẹ́ẹ́. Bí o bá sọ pé ìwọ yóò lọ nígbà tí ìjíròrò bá di ìkà, tí o sì wá dúró tí o gba á gbà, ààlà náà di ìfẹ́. Títẹ̀síwájú ni bí o ṣe rí i dájú ohun tí ọ̀rẹ́ náà jẹ́ ní ti gidi. Àwọn ènìyàn kan yóò ṣàtúnṣe, ọ̀rẹ́ náà yóò sì ní ìlera síi. Àwọn kan kò ní, wọ́n sì ti dáhùn ìbéèrè náà fún ọ.
Jẹ́ kí ara rẹ ṣọ̀fọ̀ rẹ̀
Èyí ni apá tí ó fẹ́rẹ̀ẹ́ jẹ́ pé kò sí ẹni tó kìlọ̀ fún ọ nípa rẹ̀. Kódà nígbà tí pípa á rẹ́ bá tọ́ pátápátá, kódà nígbà tí ìwọ ni ẹni tó yàn án, ó lè ṣe ọgbẹ́ bí ọ̀run àpáàdì.
Ìyẹn kì í ṣe ìwọ tí ń ṣiyèméjì ara rẹ. Ìpàdánù ọ̀rẹ́ tímọ́tímọ́ lè já pẹ̀lú ìwúwo kan náà bí ìpínyà ìfẹ́ ìbálòpọ̀, àwọn ènìyàn tí wọ́n nímọ̀lára rẹ̀ jinlẹ̀ jù sì sábà jẹ́ àwọn tí ìrírí ìbẹ̀rẹ̀ wọn kọ́ wọn láti múra le sí ìkọ̀sílẹ̀ àti ìfisílẹ̀. Ọ̀fọ̀ náà jẹ́ gidi, ó sì le sí i nípasẹ̀ òtítọ́ pé ayé tó yí ọ ká kò fẹ́rẹ̀ẹ́ dá a mọ̀ gẹ́gẹ́ bí ìpàdánù rárá. O lè má rí oúnjẹ tí wọ́n máa mú wá. O lè má rí kódà “ṣé o wà dáadáa?” kan ṣoṣo. Ènìyàn yóò rò pé nítorí kò sí ẹni tó kú àti pé kò sí ẹni tó kọ ara wọn sílẹ̀, kò sí ohunkóhun tó ṣẹlẹ̀ ní ti gidi.
Nǹkan kan ṣẹlẹ̀. O lè ṣe àìní ẹnìkan kí o sì ṣì mọ̀ pé fífi wọ́n sílẹ̀ lọ tọ́. Méjèèjì wọ̀nyẹn yọ̀ǹda láti gbé inú rẹ lẹ́ẹ̀kan náà. Ní sùúrù pẹ̀lú ìrora náà. Jẹ́ kí ara rẹ rántí àwọn apá tó dára láìlò wọn gẹ́gẹ́ bí ìdí láti yí ìpinnu tí o ṣe fún àwọn ìdí tó dára padà.
Kí o sì tẹ̀ síhà àwọn ènìyàn tó ṣì bá ọ mu. Ọ̀fọ̀ láti ìpàdánù ọ̀rẹ́ máa ń rọ̀ lọ́nà kan náà tí àwọn ọ̀fọ̀ mìíràn ṣe ń rọ̀, díẹ̀díẹ̀, àti ní àjọṣe àwọn ènìyàn tó ń mú kí o nímọ̀lára bí ara rẹ.
Nígbà tí ó ju ìdágbére tó le lọ
Ọ̀pọ̀ ìparí ọ̀rẹ́ jẹ́ ìbànújẹ́ tí a sì lè là kọjá. O nímọ̀lára ìsàlẹ̀ fún ìgbà díẹ̀, o rí ẹsẹ̀ rẹ gún regé, ìgbésí ayé tún àyè náà kún. Ṣùgbọ́n ṣàkíyèsí bí ìwúwo náà kò bá gbéra. Bí o bá rí ara rẹ tí ń rì sínú ìbànújẹ́ tí kò ní lọ, tí ń yapa kúrò lọ́dọ̀ gbogbo ènìyàn kì í sì í ṣe ọ̀rẹ́ kan ṣoṣo náà, tàbí tí ń nímọ̀lára pé ìpàdánù náà ti tú nǹkan tó tóbi sílẹ̀ nípa iyì tìrẹ, ìyẹn yẹ kí a kà sí pàtàkì.
Oníṣègùn ọkàn tó dára lè ràn ọ́ lọ́wọ́ láti yanjú ìdí tí ìparí pàtó yìí fi já líle bẹ́ẹ̀, pàápàá bí ó bá ru àwọn ọgbẹ́ àtijọ́ sókè nípa ìkọ̀sílẹ̀ tàbí ìgbẹ́kẹ̀lé. Nínáwó irú ìrànlọ́wọ́ yẹn kì í ṣe àmì pé o darí ọ̀rẹ́ náà lọ́nà tí kò tọ́. Ó jẹ́ àmì pé o ń tọ́jú ìrora tìrẹ pẹ̀lú ìtọ́jú kan náà tí ìwọ ìbá fún ọ̀rẹ́ kan, èyí tó jẹ́, níkẹyìn, gbogbo kókó kíkọ́ láti fi sílẹ̀ lọ pẹ̀lú ọ̀làjú.
Àwọn orísun
- Cleveland Clinic, How To Set Boundaries in Healthy Ways
- Psychology Today, 7 Strategies People Use to End Friendships (Grant Hilary Brenner, MD)
- Psychology Today, Why Are Some of Us More Affected by Friendships Ending? (Kaytee Gillis, LCSW)
- National Center for Biotechnology Information, Relationship dissolution in the friendships of emerging adults: How, when, and why?