Àwọn ìmọ̀ràn kíákíá
- Gbìyànjú fún nǹkan bí ìṣẹ́jú 30 ìṣíṣe ara ní ọ̀pọ̀ ọjọ́.
- Rìn ní ìta nínú ìmọ́lẹ̀ ọ̀sán láti ràn ọ́ lọ́wọ́ láti to aago ara rẹ.
- Bí ìdárayá pẹ́pẹ́ bá fi ọ́ sílẹ̀ láìbalẹ̀, gbé wọn síwájú.
Irú àárẹ̀ kan wà tí ó máa ń yí padà di oorun rere, irú kan sì wà tí kì í ṣe bẹ́ẹ̀. O lè lo ọjọ́ gbáko nínú àárẹ̀ ọpọlọ, ọkàn tí kò balẹ̀, tí o ń yí fóònù, síbẹ̀ kí o dùbúlẹ̀ ní ọ̀gànjọ́ òru tí ọkàn rẹ ń sáré yíká. Ọjọ́ tí ìṣíṣe ara gidi wà nínú rẹ̀ máa ń ní ìmọ̀lára ọ̀tọ̀ nígbà tí ó bá tó àkókò oorun. Ara rẹ ní tòótọ́ fẹ́ láti sinmi.
Èyí kì í ṣe ìṣẹ̀lẹ̀ àìròtẹ́lẹ̀, bẹ́ẹ̀ ni kì í ṣe ọgbọ́n àtọwọ́dọ́wọ́ lásán. Ìdárayá jẹ́ ọ̀kan lára àwọn ọ̀nà tí a kẹ́kọ̀ọ́ jù lọ, tí a sì lè gbáralé jù, láti mú oorun sunwọ̀n sí i, o kò sì ní láti kọ́ ara lọ́nà eléré-ìje kí o tó rí i.
Ohun tí ìṣíṣe ara rẹ ń ṣe fún àwọn òru rẹ
Àwọn olùwádìí oorun ní ìjìnlẹ̀-òye tó ṣe kedere níhìn-ín. Gẹ́gẹ́ bí Dr. Charlene Gamaldo ti Johns Hopkins Medicine ti sọ, ẹ̀rí tó fẹsẹ̀ múlẹ̀ wà pé ìdárayá ń ràn ọ́ lọ́wọ́ láti sùn kíákíá tí ó sì ń mú kí oorun rẹ dára sí i. Nínú àwọn ìwádìí kan, ipa tí ìdárayá aerobic déédéé ní lórí oorun dà bíi èyí tí àwọn ènìyàn ń rí gbà nínú òògùn oorun, láìsí ìwúwo ojú tàbí ìwé-àṣẹ dókítà.
Nǹkan díẹ̀ ń ṣẹlẹ̀ ní abẹ́lẹ̀. Ìdárayá aerobic tó níwọ̀ntúnwọ̀nsì ń mú kí iye oorun jíjìn, ìgbì-lọ́ra tí o ń rí pọ̀ sí i, ìpele ìmúpadàbọ̀sípò níbi tí ara rẹ ti ń tún ara rẹ̀ ṣe tí ọpọlọ rẹ sì ń pa ọjọ́ náà rẹ́. Ìṣíṣe ara tún ń ràn ọ́ lọ́wọ́ láti ṣàkóso aago inú ara rẹ, ó ń tì àkókò oorun àti jíjí rẹ sínú ìlù tó dúró ṣinṣin sí i. Ó sì ń dín másùnmáwo àti àníyàn tó sábà máa ń mú kí àwọn ènìyàn máa tẹjú mọ́ àjà kù. Ara tó ti ṣíṣe jẹ́ ara tó ní ibi tí yóò gbé ìdààmú rẹ̀ sí.
Àjọṣepọ̀ náà ń lọ ní ọ̀nà méjèèjì, èyí tó ṣe pàtàkì láti mọ̀ ní àwọn ọjọ́ líle. Sùn ní àìtó, ìwọ yóò sì ní ìfẹ́ láti ṣe ìdárayá díẹ̀ kù. Ṣíṣe é bí ó ti wù kó rí, kódà díẹ̀, ìwọ yóò sì tẹ òru tó ń bọ̀ padà sí ìhà rẹ. O kò ní láti dúró títí tí o fi sinmi dáradára kí o tó bẹ̀rẹ̀. Bíbẹ̀rẹ̀ jẹ́ ara ohun tí ń mú kí o sinmi.
Iye mélòó, àti irú wo
Ìròyìn ìwúrí ni pé kò gbà púpọ̀. Àwọn ènìyàn tí wọ́n ń ṣe iye ìgbòkègbodò níwọ̀ntúnwọ̀nsì tí a sábà ṣèdámọ̀ràn, ní nǹkan bí ìṣẹ́jú 150 lọ́sọ̀ọ̀sẹ̀, tí ó jẹ́ nǹkan bí ìṣẹ́jú 30 ní ọ̀pọ̀ ọjọ́, sábà máa ń ròyìn oorun tó dára sí i. Àwọn àǹfààní náà kì í sì í dúró de ọjọ́ ọ̀la tó jìnnà. Àwọn ènìyàn sábà máa ń ṣàkíyèsí ìyàtọ̀ nínú oorun wọn láàrín ọ̀sẹ̀ bíi méjì tí wọ́n ti bẹ̀rẹ̀ sí ní ìgbòkègbodò sí i.
Ìwọ ni ó máa yan ohun tó ń kà.
- Ìrìn kíákíá, pàápàá jùlọ ní ìta gbangba, níbi tí ìmọ́lẹ̀ ọ̀sán ti ń ṣe iṣẹ́ méjì nípa ríran ọ láti to aago ara rẹ
- Gígun kẹ̀kẹ́ pẹ̀lẹ́, wíwẹ̀, tàbí kíláàsì ijó
- Iṣẹ́ agbára pẹ̀lẹ́ ní ọjọ́ bíi méjì lọ́sọ̀ọ̀sẹ̀
- Yoga tàbí tai chi, tí wọ́n ń tu ètò iṣan ara balẹ̀ bí wọ́n ṣe ń mú ọ ṣíṣe
Ìdárayá tó dára jù fún oorun rẹ ni èyí tí ìwọ yóò máa bá a lọ ní tòótọ́. Ìdúróṣinṣin borí ipá líle níhìn-ín ní ọ̀nà jíjìn.
Ǹjẹ́ àkókò ṣe pàtàkì?
Èyí ni ìbéèrè tí àwọn ènìyàn ń ṣàníyàn nípa rẹ̀ jù, ìdáhùn òtítọ́ sì ni pé: kò tó bí ìmọ̀ràn àtijọ́ ti sọ. Fún ọ̀pọ̀ ọdún, òfin náà ni pé kí a má ṣe ìdárayá kankan láàrín wákàtí díẹ̀ sí àkókò ìsùn. Èrò tuntun jẹ́ pẹ̀lẹ́ sí i. Ọ̀pọ̀ ènìyàn ń sùn dáradára gan-an kódà lẹ́yìn ìdárayá alẹ́. Àwọn díẹ̀ ní ìmọ̀lára gidi sí i, tí wọ́n rí i pé ohunkóhun tó le koko ní àsẹ́yìn ọjọ́ máa ń fi wọ́n sílẹ̀ ní ipò tí wọ́n ru sókè jù láti balẹ̀.
Nítorí náà, mú un gẹ́gẹ́ bí àdánwò ti ara ẹni dípò òfin líle. Bí ìdárayá alẹ́ rẹ kò bá ba oorun rẹ jẹ́, jẹ́ kí ó wà. Bí o bá rí ara rẹ tí o dùbúlẹ̀ láìsùn ní àwọn òru tí o bá ṣe ìdárayá pẹ́, gbé àwọn ìpàdé líle rẹ síwájú tí o sì fi alẹ́ pamọ́ fún nǹkan tó dákẹ́ jẹ́ẹ́ sí i, bíi ìrìn tàbí ìnara-ara pẹ̀lẹ́. Ọ̀nàkọ̀nà, ìmọ́lẹ̀ ọ̀sán òwúrọ̀ àti ìṣíṣe ara jẹ́ ìdàpọ̀ tí a lè gbáralé fún àwọn òru tó dúró ṣinṣin sí i.
Nígbà tí oorun bá nílò ju ìdárayá lọ
Ìdárayá jẹ́ ọ̀pá agbára, síbẹ̀ ọ̀pá kan ṣoṣo ni ó jẹ́. Bí o bá ń ṣe ìgbòkègbodò déédéé tí o kò sì tíì lè sùn, tí o kò lè dúró ní oorun, tí o ń jí ní àárẹ̀ láìka bí o ti pẹ́ tó lórí ibùsùn sí, tàbí tí o ń hanrun gan-an tí o sì ń jí pẹ̀lú èémí ìdààmú, ìyẹn tọ́ sí ìjíròrò pẹ̀lú dókítà rẹ. Àìlóorun tó ń bá a lọ àti àwọn àìsàn bíi sleep apnea jẹ́ gidi tí a sì lè wò, wọ́n sì ń dáhùn sí ìtọ́jú tó tọ́, kì í ṣe sí gbígbìyànjú le koko fúnra rẹ.
Ṣùgbọ́n fún ọ̀pọ̀ jù nínú wa, ara máa ń tọ́jú ìwé-ìṣirò tó tọ́. Fún un ní ìṣíṣe ara òtítọ́ díẹ̀ nígbà ọ̀sán, yóò sì máa dá òru tó dára sí i padà fún ọ. O lè dán an wò lálẹ́ yìí. Rìn ìrìn, kódà kúkúrú. Wo bí o ṣe ń sùn.
Àwọn Orísun
- Johns Hopkins Medicine, Exercising for Better Sleep
- National Institutes of Health / NIH, Exercise can improve sleep quality: a systematic review and meta-analysis
- CDC, Adult Activity: An Overview