Ìnara Lòdì sí Ìṣíkiri Oríkèé: Kín Ni Ìyàtọ̀, Èwo Ni O Nílò?

Fọwọ́ kan ìka ẹsẹ̀ rẹ, o sì ti dán ìnara wò. Tẹ̀ba sórí ilẹ̀ láti bá ọmọdé ṣeré kí o sì tún dìde láìlo ọwọ́ rẹ, o sì ti dán ìṣíkiri oríkèé wò. Àwọn méjèèjì ń bò ara wọn, ṣùgbọ́n wọn kì í ṣe ìbejì, lílépa ọ̀kan nígbà tí o nílò èkejì sì jẹ́ ìdí tó wọ́pọ̀ tí àwọn ènìyàn fi ń ní líle ara láìka iye tí wọ́n nara sí.

Ẹ jẹ́ ká ṣàlàyé rẹ̀ ní kedere, nítorí ìyàtọ̀ náà ń yí ohun tí o yẹ kí o ṣe ní ti gidi padà.

Ọ̀rọ̀ méjì, iṣẹ́ méjì

Ìnara ni bí iṣan ṣe lè nara jìnnà tó. Ó jẹ́ gígùn tí kò ṣiṣẹ́ tó wà nínú ẹ̀ran-ara rírọ̀ rẹ, àwọn iṣan, iṣan-àso, àti okùn-àso tó yí oríkèé ká. Nígbà tí o bá dì ìnara iṣan itan mú tí o sì rí ìfàsí yẹn lára, ìnara ni o ń ṣiṣẹ́ lé.

Ìṣíkiri oríkèé ni bí oríkèé ṣe ń ṣíkiri dáadáa tó láti ìbẹ̀rẹ̀ dé òpin ìbú rẹ̀, lábẹ́ ìdarí ara rẹ. Ó ka ìnara mọ́ ara rẹ̀, ṣùgbọ́n ó fi okun, ìṣàkóso-àpapọ̀, àti ìdúró-ṣinṣin kún un lórí. Ìnara ni bí o ṣe lè lọ jìnnà tó. Ìṣíkiri oríkèé ni bí o ṣe lè gbé ara rẹ lọ síbẹ̀ àti padà dáadáa tó, pẹ̀lú ìdarí ní gbogbo ọ̀nà.

Èyí ni apá tó ń kọ àwọn ènìyàn lọ́nà. O lè nara dáadáa ṣùgbọ́n kí o ṣì ṣàìní ìṣíkiri oríkèé. Ẹnì kan lè ní gígùn iṣan púpọ̀ nígbà tí ẹlòmíràn bá gbé ẹsẹ̀ rẹ̀ fún un, síbẹ̀ kí ó má lè gbé ẹsẹ̀ kan náà sókè fúnra rẹ̀. Ìbú náà wà. Ìdarí láti lò ó kò sí. Ìṣíkiri ìgbésí ayé gidi, dídìde kúrò lórí ilẹ̀, wíwọ́ ọwọ́ sí pẹpẹ tó ga, yíyí padà láti wo apá tí ojú rẹ kò tó, gbogbo rẹ̀ gbáralé ìṣíkiri oríkèé.

Ìdí tó fi tọ́ láti bìkítà nípa rẹ̀

Ìṣíkiri oríkèé tó dára ń mú ohun gbogbo rọrùn jẹ́ẹ́. Gẹ́gẹ́ bí Cleveland Clinic ṣe sọ, ìnara àti ìbú ìṣíkiri tó dára sí i ń ràn ọ́ lọ́wọ́ láti ṣíkiri pẹ̀lú ìnira díẹ̀, láti ní líle ara díẹ̀, láti mú ìdúró ara tó dára, kí o sì dín ewu ìfarapa rẹ kù. Ìnara oníṣàṣesí lè tiẹ̀ ràn àwọn àgbàlagbà lọ́wọ́ láti mú ìdọ́gba wọn dára sí i, èyí tó ṣe pàtàkì gan-an fún dídúró ṣinṣin àti níní ìgbẹ́kẹ̀lé lórí ẹsẹ̀ rẹ ní ọ̀pọ̀ ọdún.

Ìbú ìṣíkiri tún máa ń kéré bí ẹni ṣe ń dàgbà bí o kò bá tọ́jú rẹ̀. Ìyẹn kì í ṣe ìdájọ́ ìparun, ìpèníjà ni. A ṣe àwọn oríkèé láti máa ṣíkiri, ìṣíkiri sì ni ọ̀nà tó pọ̀ jù tí wọ́n fi ń wà ní ìlera. Líle ara sábà máa ń dáhùn sí ìlò déédéé, pẹ̀lẹ́ dípò ìsinmi.

Bí a ṣe lè kọ́ ọ̀kọ̀ọ̀kan

Nítorí wọ́n yàtọ̀, wọ́n ń dáhùn sí àwọn ohun tó yàtọ̀.

Láti kọ́ ìnara, o máa ń nara kí o sì dì í mú lọ́pọ̀ ìgbà. Mayo Clinic dábàá kí a nara àwọn àwùjọ iṣan pàtàkì ó kéré tán ọjọ́ méjì sí mẹ́ta lọ́sọ̀ọ̀sẹ̀. Kọ́kọ́ mú ara gbóná pẹ̀lú ìṣẹ́jú márùn-ún sí mẹ́wàá ti ìṣíkiri fífúyẹ́, nítorí nínara iṣan tó tutù ṣeé ṣe kí ó fà á ya sí i. Fi rọra wọ ìnara kọ̀ọ̀kan títí tí o fi rí ìfàsí pẹ̀lẹ́ lára, kì í ṣe ìrora, kí o sì dì í mú fún nǹkan bí ìṣẹ́jú-àáyá 30, kí o tún un ṣe ní ẹ̀ẹ̀mejì sí mẹ́rin ní ìhà kọ̀ọ̀kan. Lọ́ra àti déédéé. Láìsí ìfòfò.

Láti kọ́ ìṣíkiri oríkèé, o ń gbé oríkèé náà ṣíkiri fúnra rẹ láti ìbẹ̀rẹ̀ dé òpin ìbú rẹ̀. Ibí yìí ni ìṣíkiri oníṣàṣesí ti ń wọlé:

• Ìyípo apá àti ẹsẹ̀ lọ́ra, tí a darí.
• Ìtẹ̀ba pẹ̀lẹ́ pẹ̀lú ìnawọ́ tàbí ìyípo.
• Ìyí ẹ̀yìn 'ológbò-màlúù' àti àwọn ìyí ọ̀pá-ẹ̀yìn mìíràn.
• Ìdòbọ̀lẹ̀ jíjinlẹ̀, tí a tì lẹ́yìn tí o ń jókòó sínú rẹ̀ tí o sì ń jáde.
• Ìyí èjìká àti ìyí ọrùn tí a ṣe pẹ̀lú ète.

Ìyàtọ̀ nínú bí ó ṣe ń rí lára ni àfihàn rẹ̀. Iṣẹ́ ìnara jẹ́ dídúró jẹ́ẹ́ lọ́pọ̀. Iṣẹ́ ìṣíkiri oríkèé ń bá ìṣíkiri lọ. Ìlànà tó dára sábà máa ní díẹ̀ nínú àwọn méjèèjì, ìṣíkiri oníṣàṣesí láti mú ara gbóná àti láti múra àwọn oríkèé rẹ sílẹ̀, àti ìdìmú tó gùn sí i lẹ́yìn náà láti pa gígùn mọ́ nínú àwọn iṣan.

Ọ̀nà tó rọrùn láti bẹ̀rẹ̀

O kò nílò ètò kan. O nílò ìṣẹ́jú díẹ̀ ní ọ̀pọ̀ ọjọ́.

1. Kí o tó ṣe ìdárayá, ṣe ìṣẹ́jú díẹ̀ ti ìṣíkiri oníṣàṣesí tó rọrùn, ìyípo, ìjùnà pẹ̀lẹ́, ìdòbọ̀lẹ̀ lọ́ra díẹ̀, láti jí àwọn oríkèé.
2. Lẹ́yìn ìdárayá, nígbà tí àwọn iṣan bá ti gbóná, dì ìnara dídúró díẹ̀ mú fún àwọn agbègbè tó le jù. Ìbàdí, iṣan itan, èjìká, àti òkè ẹ̀yìn ni àwọn tó sábà ń fa á, pàápàá bí o bá jókòó púpọ̀.
3. Fi àfiyèsí sí àwọn agbègbè tó ń kọ̀. Líle ara jẹ́ ìsọfúnni nípa ibi tí o máa ná ìṣẹ́jú rẹ sí.
4. Jẹ́ kó jẹ́ pẹ̀lẹ́ àti déédéé. Díẹ̀ ní ọ̀pọ̀ ọjọ́ ju ìpàdé líle lẹ́ẹ̀kọ̀ọ̀kan lọ.

Ìkìlọ̀ olóòótọ́ kan: má ṣe fipá mú ìbú. Bí ìnara kan bá le, tó ń bù ọ́, tàbí tó ń mú kí oríkèé dùn, fà séyìn. Àti bí o bá dẹ́kun nínara, ìbú tí o rí gbà máa ń dín kù, nítorí náà rò nípa èyí bí ìtọ́jú tí ń bá a lọ, kì í ṣe àtúnṣe ẹ̀ẹ̀kan ṣoṣo.

Nígbà tó yẹ kí o ṣàyẹ̀wò pẹ̀lú ẹnìkan

Ọ̀pọ̀ líle ara jẹ́ ohun lásán tó sì ń dáhùn sí ìṣíkiri pẹ̀lẹ́. Ṣùgbọ́n àwọn kan kọ́. Bí o bá ní jẹ̀dọ̀jẹ̀dọ̀ oríkèé (arthritis), ìfarapa àtijọ́, ìrora oríkèé tó ń burú sí i, ìnira-ara tàbí ìtọ̀wọ́tọ̀wọ́, tàbí ìpàdánù ìbú lójijì, bá dókítà tàbí oníṣègùn-ìmúláradá ara sọ̀rọ̀ kí o tó tì í. Oníṣègùn-ìmúláradá lè sọ àwọn ìdíwọ́ tó wà láìséwu láti ṣiṣẹ́ kọjá fún ọ àti àwọn tó nílò ìtọ́jú ṣáájú, ó sì lè fún ọ ní ìlànà tí a kọ́ fún ara rẹ dípò èyí tó wọ́pọ̀.

Ṣíṣíkiri dáadáa kì í ṣe nípa dídi ẹni tó lè ká ara pọ̀ bí okùn. Ó jẹ́ nípa pípa òmìnira tó rọrùn, tí kò fa àfiyèsí mọ́ láti ṣe àwọn ohun tí ọjọ́ rẹ ń béèrè lọ́wọ́ rẹ, fún ìgbà pípẹ́.

Àwọn Orísun

• Mayo Clinic, Nínara: Fọkàn sí ìnara
• Cleveland Clinic, Àwọn Àǹfààní Ìnara àti Bí A Ṣe Lè Mú Un Dára Sí
• Cleveland Clinic, Nínara Oníṣàṣesí Lòdì sí Nínara Dídúró: Ṣé Ọ̀kan Sàn?