Àwọn ìmọ̀ràn kíákíá
- Ask if a plain apple would satisfy you; if not, it's likely a craving.
- Wait five minutes before acting; real hunger stays, cravings often pass.
- Eat regular, satisfying meals so you never arrive at the table starving.
O ṣílẹ̀ firíìjì ní ìgbà kẹta láàrin wákàtí kan. Kò sí ohun tó yí padà nínú rẹ̀ láti ìgbà tí o wò ó kẹ́yìn, o kò sì tilẹ̀ dájú pé ebi ń pa ọ́. O kàn fẹ́ nǹkan kan. Bí ìyẹn bá mọ̀ọ́, o kò jẹ́ ọ̀kánjúwà tàbí ẹni tó bàjẹ́. O ń ní ìrírí ìfàsílẹ̀-ìfàmọ́ra lójoojúmọ́ láàrin ebi àti ìfẹ́-pàtó-oúnjẹ, àwọn àmì méjì tó rí lára jọra ṣùgbọ́n tó ń wá láti àwọn ibi tó yàtọ̀ pátápátá.
Yíya ọ̀kan sọ́tọ̀ kúrò ní ìkejì kò béèrè fún ìdarí irin. Ní ọ̀pọ̀lọpọ̀ ó kàn béèrè fún ìdúró kúkurú àti àwọn ìbéèrè òtítọ́ díẹ̀.
Àmì méjì tó yàtọ̀
Ebi ti ara jẹ́ ara rẹ tó ń béèrè fún epo. Ó máa ń dàgbà jẹ́ẹ́jẹ́ẹ́, ní ìbámu pẹ̀lú bí ó ti pẹ́ tó láti ìgbà tí o jẹun kẹ́yìn, ó sì máa ń farahàn nínú ara rẹ, inú òfo, okun kékeré, bóyá ìbínú díẹ̀ tó ń kọ́ wọlé. Ohun pàtàkì ni pé, ebi tòótọ́ jẹ́ ọlọ́kàn-gbangba. Nígbà tí ebi bá ń pa ọ́ ní tòótọ́, ẹ̀ka èso kan tàbí abọ́ oúnjẹ àjẹkù dára. Fẹ́rẹ̀ẹ́ jẹ́ pé gbogbo oúnjẹ ló lè ṣe iṣẹ́ náà.
Ìfẹ́-pàtó-oúnjẹ máa ń ṣe lọ́nà ọ̀tọ̀ọ̀tọ̀. Ó máa ń dé lójijì, ní ọ̀pọ̀ ìgbà láti ibi tí kò sí, ó sì jẹ́ aṣàyàn. Kò fẹ́ oúnjẹ ní gbogbogbòò. Ó fẹ́ oúnjẹ yẹn, ṣokoléti, kíráńṣì, ohun pàtó náà, àìsí àfidípò tó tọ́ kò sì ní mú un dákẹ́. Ìfẹ́-pàtó-oúnjẹ máa ń wá láti àwọn ibùdó èrè àti ìmọ̀lára ọpọlọ rẹ dípò inú rẹ, ìdí nìyẹn tí ó fi sábà so mọ́ ìmọ̀lára dípò àpótí òfo.
Ìmọ̀lára tó wà nísàlẹ̀
Ọ̀pọ̀lọpọ̀ ìfẹ́-pàtó-oúnjẹ jẹ́ ìmọ̀lára tó wọ aṣọ oúnjẹ. Gẹ́gẹ́ bí Cleveland Clinic, olùfà-ìmọ̀lára tó wọ́pọ̀ jù kì í tilẹ̀ ṣe ìbànújẹ́ tàbí ìnira ọkàn; ìṣaratẹ̀lẹ̀ ni. Ìnira ọkàn, àníyàn, àárẹ̀, àti okun kékeré parí àwọn afurasí déédé. O lè na ọwọ́ sí ṣokoléti nígbà tí o bá ní àníyàn tàbí oúnjẹ ìtùnú nígbà tí o bá ṣubú lulẹ̀, oúnjẹ náà sì ń dúró ní apá kan fún ohun tí o nílò ní tòótọ́, ìsinmi, ìfàfàlẹ̀ díẹ̀, ìtùnú díẹ̀.
Kì í ṣe àbùkù ìwà nìyẹn. Jíjẹun fún ìtùnú jẹ́ ti ènìyàn, kúkì lẹ́ẹ̀kọ̀ọ̀kan-nítorí-pé-ọjọ́-ti-le sì kì í ṣe ìṣòro láti yanjú. Ìṣòro náà bẹ̀rẹ̀ nìkan nígbà tí oúnjẹ bá di ohun-èlò kan ṣoṣo tí o ń na ọwọ́ sí, fún àwọn ìmọ̀lára tí oúnjẹ kò lè tún ṣe ní tòótọ́.
Ọ̀nà kíákíá láti yẹ̀wò
Ní ìgbà tó kàn tí ìfẹ́ láti jẹun bá farahàn, gbìyànjú láti fà á lọ́ra kí o tó ṣe nǹkan. Cleveland Clinic dámọ̀ràn àwọn ìṣísẹ̀ díẹ̀ tó gba kò ju ìṣẹ́jú kan lọ:
- Fọ̀rọ̀ wá ìfẹ́ náà lẹ́nu wò. Dúró kí o sì béèrè lọ́wọ́ ara rẹ ní kedere: ṣé ebi ń pa mí, tàbí ṣé nǹkan mìíràn ni mí? Yíyí ìbéèrè padà láti "kí ni mo fẹ́?" sí "kí ni mo nílò?" sábà máa ń mú ìdáhùn tòótọ́ jáde.
- Ṣe ìdánwò àpù. Béèrè bóyá oúnjẹ lásán, alára-ọkán yóò tẹ́ ọ lọ́rùn. Bí ó bá jẹ́ bẹ́ẹ̀ ni, ó ṣeé ṣe kí ebi ń pa ọ́. Bí ohun pàtó kan ṣoṣo bá ṣiṣẹ́, ó ṣeé ṣe kí ó jẹ́ ìfẹ́-pàtó-oúnjẹ.
- Fún un ní ìṣẹ́jú márùn-ún. Fi ìfẹ́ náà sí ẹ̀gbẹ́ fún ìṣẹ́jú díẹ̀ kí o sì ṣe nǹkan mìíràn, ìrìn kúkurú, gíláàsì omi, iṣẹ́ kíákíá. Ebi tòótọ́ máa ń dúró. Ti ìmọ̀lára sábà máa ń kọjá nígbà tí ìmọ̀lára tó wà lẹ́yìn rẹ̀ bá ti lọ.
- Ṣàkíyèsí àwọn àṣà rẹ. Bí o bá lè rí i pé aago mẹ́rin ọ̀sán nígbà gbogbo ni wákàtí àìdúró-ṣinṣin rẹ, o lè ṣíwájú rẹ̀, pẹ̀lú oúnjẹ-fẹ́ẹ́rẹ́ tó wà ní ètò tàbí ìsinmi tó wà nínú rẹ̀, dípò kí a fi gbógun-pamọ́ kọ ọ́.
Ète náà kì í ṣe láti sọ̀rọ̀ ara rẹ kúrò ní jíjẹun. Nígbà mìíràn ìdáhùn ni bẹ́ẹ̀ ni, ebi ń pa ọ́, lọ jẹun. Ète náà kàn ni láti mọ àmì tí o ń dáhùn sí.
Jẹun lọ́nà tó ń dín ariwo náà kù
Ọ̀pọ̀ ebi àfọ̀rọ̀ máa ń wá láti jíjẹun lórí afọwọ́yí-ara-rẹ̀, níwájú àwòrán, ní ìdúró, tí o kàn ń tọ́ ọ wò. Nígbà tí o bá jẹun pẹ̀lú ìpínyà-ọkàn, o pàdánù àwọn àmì kíkún ti ara àti àwọn olùfà-ìmọ̀lára tó wà nísàlẹ̀. Fífà-lọ́ra ní orí tábìlì, ṣíṣàkíyèsí oúnjẹ ní tòótọ́, mú àwọn méjèèjì rọrùn jù láti kà.
Ó tún ràn án lọ́wọ́ láti má dé orí oúnjẹ pẹ̀lú ebi líle. Jíjẹ́ kí ara rẹ ní ebi gọbọi máa ń pa apá ọpọlọ rẹ tó ń ronú kúrò ó sì ń tan apá tó ń gba-ohunkóhun, níbi tí ìfẹ́-pàtó-oúnjẹ ń borí nígbà gbogbo. Jíjẹ àwọn oúnjẹ déédé, tó ń tẹ́ ni lọ́rùn pẹ̀lú prótíìnì àti fáìbà tó tó ń pa ebi tòótọ́ mọ́ kúrò nínú gbígbógun-pamọ́ kọ ọ́ àti kíkà-rẹ̀-sí ohun tí kì í ṣe.
Nígbà tí ìtìlẹ́yìn púpọ̀ sí i bá tọ́ sí i
Fún ọ̀pọ̀ ènìyàn, èyí jẹ́ nǹkan lásán, ìmọ̀-ọkàn díẹ̀ sì ń lọ jìnnà. Ṣùgbọ́n bí jíjẹun bá ti di ọ̀nà àkọ́kọ́ rẹ láti fara da, bí o bá rí lára àìdarí ní àyíká oúnjẹ, tàbí bí àwọn èrò nípa jíjẹun àti nípa ara rẹ bá ń gba aaye púpọ̀ nínú ọjọ́ rẹ, àwọn wọ̀nyẹn jẹ́ àmì tó tọ́ sí mímú ní pàtàkì. Dókítà, oníjẹunjẹun tí a forúkọsílẹ̀, tàbí onímọ̀-ọkàn lè ràn ọ́ lọ́wọ́, wíwá ìtìlẹ́yìn kì í sì í ṣe ìdáhùn-àṣejù. Ó jẹ́ ìdáhùn tó bọ́gbọ́n mu sí nǹkan tó le jù bí ó ṣe yẹ kí ó rí fún ọ nìkan.
Ṣùgbọ́n ní ọ̀pọ̀lọpọ̀, èyí jẹ́ nípa dídi onífẹ̀ẹ́-mọ̀ díẹ̀ sí i àti aláìle díẹ̀ sí i sí ara rẹ. Firíìjì náà yóò ṣì wà níbẹ̀ ní ìṣẹ́jú márùn-ún. Ó sábà jẹ́ gbogbo àkókò tí o nílò láti mọ̀ ohun tí o ń wá ní tòótọ́.
Àwọn orísun
- Cleveland Clinic, Decoding Your Hunger: Are You Really Hungry or Not?
- Harvard Health Publishing, Exercising to Relax