Sísọ̀rọ̀ Nípa Owó Láìjẹ́ Kí Ó Di Ìjà

Ó sábà máa ń bẹ̀rẹ̀ ní kékeré. Owó kan tó jáde nínú ìwé-ìṣirò tí o kò retí. Ìmí-ẹ̀dùn nígbà tí ẹnì kejì bá na ọwọ́ sí káàdì wọn. Ìwé-ọ̀yà tó dé ní àkókò tí kò yẹ. Láàrin ìṣẹ́jú kan tàbí méjì ẹ kì í sọ̀rọ̀ nípa dọ́là ogójì náà mọ́ ní ti gidi. Ẹ ń sọ̀rọ̀ nípa ọ̀wọ̀, tàbí ìdájọ́ òdodo, tàbí ẹni tó ní ẹ̀tọ́ láti pinnu àwọn nǹkan, kò sì sí ẹnìkankan nínú yín tó dá lójú bí ẹ ṣe débí.

Bí ìyọ̀-sílẹ̀ yẹn bá jẹ́ mọ̀ mọ̀, o wà nínú ẹgbẹ́ tó wọ́pọ̀ gan-an. Owó jẹ́ ọ̀kan lára àwọn nǹkan tí tọkọtaya sábà máa ń jiyàn nípa rẹ̀ jù, àwọn ìjà owó sì ní àbùkù pàtàkì kan. Wọ́n máa ń padà wá. O lè yanjú àìfohùnṣọ̀kan nípa iṣẹ́ ilé kí o sì nímọ̀lára pé ó ti tán. Ìjà owó kan náà ní ọ̀nà tó fi ń fara hàn lẹ́ẹ̀kansi níbi ìwé-ìṣirò tó kàn, ìsinmi tó kàn, ohun ńlá tó kàn tí ẹ óò rà, tí ó wọ aṣọ tó yàtọ̀ díẹ̀.

Ìròyìn rere tó fara sin nínú ìyẹn ni èyí: bí àwọn ìjà wọ̀nyí ṣe ń tún ara wọn ṣe kì í ṣe àmì pé ìbáṣepọ̀ yín ti bàjẹ́. Ó jẹ́ àmì pé owó ń fọwọ́ kan nǹkan kan tó ṣe pàtàkì sí àwọn méjèèjì. Ọgbọ́n rẹ̀ ni kíkọ́ láti sọ̀rọ̀ nípa nǹkan tó wà lábẹ́lẹ̀.

Àwọn ìjà owó kì í sábà jẹ́ nípa owó

Nígbà tí o bá ń jà nípa ohun tí a rà, o fẹ́rẹ̀ẹ́ jẹ́ pé o kì í jà nípa ohun-èlò náà. O ń jà nípa ohun tí owó náà dúró fún. Ààbò. Òmìnira. Jíjẹ́ ẹni tí a mú lọ́kàn dáadáa. Agbára láti sinmi. Ìbẹ̀rù àìní tí ọ̀kan nínú yín lè ti dàgbà pẹ̀lú, tàbí tí kò rí rí.

Ọ̀pọ̀ nínú ohun tí a gbà gbọ́ nípa owó ni a fà mú pẹ́ ṣáájú kí a tó pàdé alábàáṣepọ̀ wa, láti inú ilé tí a ti dàgbà, láti wíwo àwọn àgbàlagbà tó yí wa ká tí wọ́n ń dààmú tàbí tí wọ́n ń ná owó àṣejù tàbí tí wọ́n ń dákẹ́ nígbàkúgbà tí ọ̀rọ̀ náà bá dìde. Ẹnì kan kọ́ pé ìfowópamọ́ ni bí o ṣe ń wà láìséwu. Èkejì kọ́ pé níná owó díẹ̀ ni bí o ṣe ń gbádùn ìgbé-ayé tí o ṣiṣẹ́ fún níkẹyìn. Kò sí ọ̀kan lára ìwọ̀nyí tó jẹ́ àṣìṣe. Ìtàn méjì tó yàtọ̀ ni wọ́n nípa ohun tí owó jẹ́ fún, tí ó jókòó ní tábìlì ilé-ìdáná kan náà, sábà láìjẹ́ pé ẹnìkankan mọ̀ pé àwọn ń tẹ̀lé àkọsílẹ̀ tí a kọ ní ọ̀pọ̀ ọdún sẹ́yìn.

Ìdí nìyí tí ìjíròrò ìṣẹ́jú márùn-ún nípa ìforúkọsílẹ̀ eré-orí-ayélujára fi lè bú gbàù. Sí ọ̀kan nínú yín ó jẹ́ dọ́là márùn-ún. Sí èkejì ó jẹ́ ìlànà náà, ọ̀nà yíyọ́ náà, ẹ̀rí pé ẹ kò wà lójú-ìwé kan náà. Ẹnì kọ̀ọ̀kan yín ń dáàbò bo iye-lórí kan, kì í ṣe nọ́ńbà.

The Gottman Institute, tó ti ṣe ìwádìí bí tọkọtaya ṣe ń jà fún ọ̀pọ̀ ẹ̀wádún, sọ kókó kan náà lọ́nà tó rọrùn sí i: nígbà tí àwọn tọkọtaya bá yàtọ̀ ní èrò nípa owó, àìfohùnṣọ̀kan náà sábà máa ń dúró fún nǹkan tó jinlẹ̀ sí i, ìbẹ̀rù kan, ìrètí kan, ìmọ̀lára ohun tí ìgbé-ayé rere dà bí. Jiyàn ní ìpele dọ́là, wàá sì máa yí ká lásán. Fi ojú-ọ̀ràn wo àlá tàbí ẹ̀rù tó jókòó lábẹ́ rẹ̀, gbogbo ìjíròrò náà sì máa yí ìrísí padà.

Ìṣòro ìdákẹ́jẹ́ẹ́

Èyí ni ìyípo kan tó máa ń kó ọ̀pọ̀ tọkọtaya lójijì. Àwọn tó wà lábẹ́ ìdààmú owó jù ló sábà jẹ́ àwọn tó kéré jù láti sọ̀rọ̀ nípa rẹ̀.

Àwọn olùwádìí ní Cornell wo èyí gan-an, wọ́n sì rí i pé másùnmáwo owó máa ń mú kí tọkọtaya dákẹ́ dípò kí ó rọ̀ wọ́n láti jọ ṣètò papọ̀. Nígbà tí owó bá dín tí ìdààmú sì ga, àwọn ènìyàn máa ń fà sẹ́yìn kúrò nínú ìjíròrò náà gan-an nígbà tí wọ́n nílò rẹ̀ jù. Apá kan rẹ̀ ni pé másùnmáwo máa ń jẹ agbára ọkàn tí ìjíròrò líle ń béèrè run. Apá kan rẹ̀ ni ẹ̀rù náà: o rò pé yóò di ìjà, nítorí náà o kò sọ nǹkankan, ìdákẹ́jẹ́ẹ́ náà sì máa ń di irú àlàfo tirẹ̀ jẹ́ẹ́.

Ìwádìí kan náà tọ́ka sí ohun tó ń ṣèrànwọ́. Nígbà tí tọkọtaya bá bẹ̀rẹ̀ sí í wo ìṣòro owó gẹ́gẹ́ bí nǹkan tí àwọn méjèèjì ń kojú papọ̀, dípò ìforígbárí títí-láé láàrin wọn, wọ́n máa ń múra tán sí i láti sọ̀rọ̀ ní ti gidi. Ìyípadà yẹn, láti "èmi lòdì sí ọ" sí "àwa lòdì sí èyí," ló wá ń ṣe púpọ̀ nínú iṣẹ́ wíwúwo náà.

Àwọn ìjà tó wà lábẹ́ àwọn ìjà

Àwọn kókó-ìbẹ̀rẹ̀-ìjà díẹ̀ máa ń dìde léraléra, ó sì ń ṣèrànwọ́ láti dá wọn mọ̀ fún ohun tí wọ́n jẹ́, nítorí pé ọ̀kọ̀ọ̀kan wọn jẹ́ ìforígbárí ìtàn méjì tó bọ́gbọ́n mu ní ti gidi.

Olùfowópamọ́ àti Olùnáwó

Èyí ni àbáṣepọ̀ àkọ́kọ́, tọkọtaya sì sábà máa ń rí ara wọn ní ìdojúkọ ìlà yìí gan-an. Ọ̀kan nínú yín ń wo iye tó kù ó sì ń balẹ̀ sí i bí ó bá ṣe ń gòkè sí i. Èkejì ń wo ìgbé-ayé tó ń kọjá ó sì fẹ́ gbádùn díẹ̀ nínú rẹ̀ nísinsìnyí. Ẹnì kọ̀ọ̀kan máa ń wo èkejì bí ìṣòro náà. Olùfowópamọ́ kì í dàbí aláìṣọ́ra lójú ẹnikẹ́ni, ó sì dàbí ẹni-ojúṣe lójú ara rẹ̀; olùnáwó dàbí aláìláyọ̀ láti orí àga kan tó sì dàbí ọlọ́gbọ́n láti orí èkejì. O kò ní lè borí èyí nípa jíjiyàn. O lè kàn lóye rẹ̀ kí ẹ sì pàdé ní àárín ibìkan, èyí tó sábà túmọ̀ sí owó kan tí a dáàbò bò àti owó kan tó ní òmìnira ní ti gidi láti gbádùn láìjẹ́ àríyànjiyàn lórí ife kọfí kọ̀ọ̀kan.

Tìrẹ, tèmi, àti tiwa

Bí ẹ ṣe ń tọ́jú owó náà, àkàǹtì àpapọ̀, tàbí èyí tó yàtọ̀, tàbí àdàpọ̀ díẹ̀, kì í ṣe nípa ìṣètò-iṣẹ́ tó bọ́ẹ̀ dà bí. Sí ẹnì kan, dídà gbogbo rẹ̀ pọ̀ ni gbogbo ohun tó túmọ̀ sí jíjẹ́ ẹgbẹ́ kan. Sí ẹlòmíràn, títọ́jú díẹ̀ tí ó jẹ́ tiwọn ni bí wọ́n ṣe ń dì mọ́ ìmọ̀lára ara wọn. Àwọn méjèèjì lè jẹ́ òtítọ́ nínú tọkọtaya kan náà. Kò sí ìṣètò kan ṣoṣo tó tọ́, àyàfi èyí tí àwọn méjèèjì bá yàn mọ̀ọ́mọ̀ tí ẹ sì lè bá gbé pọ̀. Ewu náà kì í ṣe ìṣètò náà. Ó jẹ́ yíyọ́ wọ ọ̀kan láìdábòòrò kí o sì kórìíra rẹ̀ nígbà tó bá yá.

Àlàfo owó-wíwọlé

Nígbà tí ọ̀kan nínú yín bá ń rí owó púpọ̀ sí i, tàbí tí ọ̀kan nínú yín kò rí nǹkankan fún ìgbà díẹ̀ nígbà tí ẹ ń tọ́ ọmọ tàbí tí ẹ ń wá iṣẹ́, owó máa ń gba agbára kan jẹ́ẹ́. Ẹni tó ń rí owó tó kéré lè nímọ̀lára pé òun ti pàdánù ẹ̀tọ́ ìdìbò. Ẹni tó ń rí owó tó pọ̀ lè nímọ̀lára ẹrù kan tí a kò sọ tí wọn kò béèrè rí. Sísọ èyí sókè, ní kedere, kí ó tó le di ìkórìíra, ń mú ọ̀pọ̀ oró náà kúrò nínú rẹ̀. Agboolé máa ń dá lórí ju ohun tó bá farahàn nínú ìwé-owó-oṣù lọ, pípè ìyẹn sì ń dènà kí pátákó-àmì-àpapọ̀ máṣe darí ìbáṣepọ̀ náà.

Bí o ṣe lè bẹ̀rẹ̀, kí ó má bàa parí nínú ìjà

Bí ìjíròrò ṣe ń bẹ̀rẹ̀ ń pinnu ibi tó ń lọ. Ìsọ̀rọ̀-owó tó ṣí pẹ̀lú ẹ̀sùn kì í fẹ́rẹ̀ẹ́ padà bọ̀ sípò. Àwọn nǹkan díẹ̀ ń mú kí ìbẹ̀rẹ̀ náà rọ̀ tó sì ń mú kí ìyókù ṣeé ṣe.

Yan àkókò náà mọ̀ọ́mọ̀. Má bẹ̀rẹ̀ èyí tó tóbi nígbà tí o ń jáde lọ, tàbí tí o dùbúlẹ̀ pẹ̀lú àárẹ̀, tàbí tí inú rẹ ti ń bàjẹ́ nípa nǹkan mìíràn tẹ́lẹ̀. Yan àkókò kan. "Ṣé a lè jókòó ní ọjọ́ Àìkú kí a sì jọ wo àwọn nǹkan?" Àbẹ̀wò tó ní ìṣètò, tí kò gbóná, sàn ju ìdẹkùn lọ nígbà gbogbo, ó sì ń dá àwọn méjèèjì yín sí kúrò nínú ẹ̀rù ìṣàníyàn nípa ìgbà tí ọ̀rọ̀ náà máa fò mọ́ ni.

Pààrọ̀ ìtàn owó kí ẹ tó pààrọ̀ èrò. Kí ẹ tó jiyàn ohun tí ẹ máa ṣe, fi ojú-ọ̀ràn wo ibi tí ẹnì kọ̀ọ̀kan yín ti wá. Báwo ni owó ṣe rí lára rẹ nínú ilé rẹ nígbà tí o ń dàgbà? Kí ni ìbẹ̀rù owó tó burú jù lọ tìrẹ? Kí ni níní "tó tó" máa fàyè gbà ọ́ láti ṣe ní ti gidi? O lè rí i pé alábàáṣepọ̀ rẹ kì í ṣe aṣàkóso-jù tàbí aláìṣọ́ra rárá. Wọ́n ń dáàbò bo nǹkan kan tó bọ́gbọ́n mu pátápátá ní kété tí o bá lè rí i.

Dárúkọ ìmọ̀lára náà, kì í ṣe ìdájọ́. Gbìyànjú "Àníyàn máa ń mú mi nígbà tí n kò bá mọ ohun tó kù nínú àkàǹtì" dípò "o máa ń náwó àṣejù nígbà gbogbo." Àkọ́kọ́ ń pe alábàáṣepọ̀ rẹ wọlé. Èkejì ń mú wọn wá sí ìdájọ́. Ọ̀kan lára àwọn ìṣe tó wúlò jù nínú ìjíròrò lílekoko èyíkéyìí ni kìkì láti sọ ìṣòro náà di ohun tí ẹ méjèèjì ń kojú, dípò ara yín.

Tẹ́tí sílẹ̀ láti lóye, kì í ṣe láti tako. Nígbà tó bá kan alábàáṣepọ̀ rẹ, kọ ìfẹ́ láti gbé àríyànjiyàn-àtakò rẹ dì nígbà tí wọ́n ṣì ń sọ̀rọ̀. O kò ní láti fohùnṣọ̀kan kí o tó jẹ́wọ́. "Ìyẹn bọ́gbọ́n mu" tàbí "N kò mọ̀ pé ìyẹn dẹ́rùbà ọ́" lè tù ìjíròrò kan sílẹ̀ kíákíá ju kókó ọlọ́gbọ́n èyíkéyìí tí o fẹ́ sọ lọ.

Mú èdè náà fúnra rẹ̀ rọ̀. Àwọn àṣàyàn ọ̀rọ̀ kékeré máa ń ru ìwúwo tó ń yani lẹ́nu. American Psychological Association ṣàkíyèsí pé kódà pípààrọ̀ "budget" (ètò-ìnáwó), tó lè dà bí ìjìyà, sí "spending plan" (ètò ìná-owó) lè yí ìwọ̀n-ooru gbogbo ìjíròrò náà padà. Àfojúsùn náà ni ètò tí àwọn méjèèjì yín ní, kì í ṣe ìwé-òfin tí ọ̀kan nínú yín ń fipá múlò.

Gba ìsinmi náà kí o tó nílò rẹ̀. Bí ohùn yín bá ń gòkè tí ara yín sì ń le, ẹ ti kúrò nínú agbègbè tí ohun tó ní èrè èyíkéyìí ti ń ṣẹlẹ̀. Fohùnṣọ̀kan ṣáájú pé ọ̀kọ̀ọ̀kan yín lè pe ìdúró. "Ẹ jẹ́ ká padà sí èyí lẹ́yìn oúnjẹ alẹ́." Ìsinmi kì í ṣe ìsá-fún nígbà tí o bá padà wá ní ti gidi.

Sọ ọ́ di ìṣesí, kì í ṣe pàjáwìrì

Àwọn tọkọtaya tó ń jà nípa owó kéré jù kì í sábà jẹ́ àwọn tó ní i jù. Wọ́n jẹ́ àwọn tó ń sọ̀rọ̀ nípa rẹ̀ déédéé tó bẹ́ẹ̀ tó fi jẹ́ pé kò sí ìjíròrò kan ṣoṣo tó ní láti ru gbogbo ìwúwo náà.

Àbẹ̀wò owó kúkúrú, tó ń wáyé léraléra ń ṣe èyí jẹ́ẹ́. Lẹ́ẹ̀kan lóṣù, jókòó fún ogún ìṣẹ́jú, wo ohun tó wọlé àti ohun tó jáde, dárúkọ ohunkóhun tó ń bọ̀, kí o sì ṣàtúnṣe. Jẹ́ kí ó fúyẹ́. Àwọn tọkọtaya kan máa ń so ó mọ́ nǹkan tí wọ́n gbádùn lẹ́yìn rẹ̀ kí gbogbo rẹ̀ má bàa dà bí pípè lọ sí ọ́fíìsì olùdarí ilé-ìwé. Kókó ìlù náà ni pé a máa ń rí àwọn ìṣòro nígbà tí wọ́n ṣì kéré, nígbà tí wọ́n ṣì jẹ́ ìlà kan lórí ìwé tí kì í sì í ṣe ẹ̀dùn-ọkàn tó ti ń kó èrè jọ fún oṣù mẹ́fà.

Ó tún ń ṣèrànwọ́ láti gbé àwòrán àjọpín yín sí ibì kan tí àwọn méjèèjì yín lè rí i. Àwọn ìwé-ọ̀yà, àwọn gbèsè, àwọn ìfowópamọ́, ohun tí ẹnì kọ̀ọ̀kan yín ń retí jẹ́ẹ́ fún ọdún kan tàbí ọdún márùn-ún sí iwájú. Ṣíṣí gbogbo rẹ̀ payá lè dà bí ìfarahàn, pàápàá bí gbèsè tàbí ìṣesí kan bá wà tí o ti ń rù nìkan tí o sì ń bẹ̀rù àkókò tí wàá ní láti sọ ọ́ sókè. Ṣùgbọ́n àwọn tọkọtaya tó bá sọ òtítọ́ nípa gbogbo àwòrán náà, títí kan àwọn apá tó kúndùn, máa ń ní ìgbẹ́kẹ̀lé sí ara wọn sí i, kì í ṣe kéré sí i. Ohun tí o ti ń fi pamọ́ kì í sábà bọ́ sílẹ̀ burú tó bí fífi-pamọ́ náà fúnra rẹ̀ ṣe máa rí, ní kété tí a bá rí i. Àṣírí ni ohun tó ń bàjẹ́. Ìmọ́lẹ̀ ọ̀sán ni ohun tó ń mú ìdúró-ṣinṣin wá.

Àwọn ìṣòro owó kan kì í yanjú, ìyẹn sì dára

Èyí ni nǹkan kan tó tọ́ láti bá ṣe àlàáfíà. Kì í ṣe gbogbo ìyàtọ̀ láàrin yín ni ìṣòro tí a gbọ́dọ̀ tún ṣe. Olùfowópamọ́ àdánidá àti olùnáwó àdánidá lè má yí ara wọn padà pátápátá láé, wọn kò sì ní láti ṣe bẹ́ẹ̀. Ọ̀pọ̀ àbáṣepọ̀ tó lágbára, tó ń pẹ́ ló ní àìfohùnṣọ̀kan títí-láé, tó rẹlẹ̀, nípa owó tí wọ́n sì ń bójú tó pẹ̀lú ẹ̀rín àti ọ̀wọ̀ dípò gbígbìyànjú láti borí rẹ̀.

Àfojúsùn náà kì í ṣe láti ronú bákan náà gan-an nípa dọ́là kọ̀ọ̀kan. Ó jẹ́ láti dáwọ́ wíwo ìyàtọ̀ náà bí ìhàlẹ̀. Nígbà tí o bá lè sọ pé "a rí èyí lọ́nà tó yàtọ̀, a sì ń bójú tó o" láìjẹ́ kí ó di ìdìbò lórí ìbáṣepọ̀ náà, o ti borí apá tó ṣe pàtàkì tẹ́lẹ̀.

Ìgbà tí a lè wá ìrànwọ́ díẹ̀

Nígbà mìíràn àwọn ìjíròrò máa ń parí lọ́nà ìrora kan náà láìka bí o ṣe ń bẹ̀rẹ̀ wọn ṣọ́ra tó sí, tàbí owó ti di nǹkan tí o ń fi ẹsẹ̀-àtàǹpàkò yí ká pátápátá tó bẹ́ẹ̀ tó o fi dáwọ́ sísọ̀rọ̀ pátápátá. Ìyẹn tọ́ láti mú lọ́kàn. Oníṣègùn-ọpọlọ tọkọtaya lè ràn ọ́ lọ́wọ́ láti rí ìlànà tó wà lábẹ́ àwọn ìjà, olùmọ̀ràn owó sì lè mú díẹ̀ nínú ẹ̀rù pọ́nńbélé náà kúrò nínú àwọn nọ́ńbà nípa fífún ọ ní ètò kan láti dúró lé. Wíwá irú ìrànwọ́ yẹn kì í ṣe ìjẹ́wọ́ pé o ti kùnà. Ó jẹ́ ènìyàn méjì tó ń pinnu pé ìbáṣepọ̀ àwọn ṣe pàtàkì ju jíjẹ́ ẹni tó tọ́ nípa ètò-ìnáwó oúnjẹ lọ.

Bí àwọn ìdààmú owó bá sì bẹ̀rẹ̀ sí í wúwo lé ju ìbáṣepọ̀ rẹ lọ, bí másùnmáwo bá ń tẹ̀lé ọ wọ inú oorun rẹ, iṣẹ́ rẹ, tàbí bí o ṣe nímọ̀lára nípa dídìde ní òwúrọ̀, jọ̀wọ́ má rù ú nìkan. Bá dókítà rẹ tàbí akọ́ṣẹ́mọṣẹ́ ìlera-ọpọlọ sọ̀rọ̀. Ìdààmú náà jẹ́ gidi, bẹ́ẹ̀ sì ni ìrànwọ́ náà.

Àwọn Orísun

• American Psychological Association, Happy couples: How to avoid money arguments
• Cornell Chronicle, The cost of silence: Financial stress mutes couples' communication
• The Gottman Institute, Talking About Finances: A Touchy Topic Made Easier for Couples