ʻElua manawa i lokomaikaʻi mai ai kekahi kanaka kūlana kiʻekiʻe iā ʻoe. Ua hāʻawi ʻo ia i pane pololei ma kekahi hālāwai, ua lawe koʻikoʻi ʻo ia i kāu nīnau i ka wā ʻaʻole pono ʻo ia e hana pēlā, a hoʻokahi pule ʻoe e kākau nei i kekahi leka iā ia. Ua holoi ʻia kēlā me kēia mana, no ka mea ke kani nei kēlā me kēia mana me he koi ʻana no kekahi mea nui loa.
Kani ia me he koi ʻana no ka mea he koi maoli nō ia. Hōʻike ka huaʻōlelo "kumu alakaʻi" i hana uku ʻole a mau loa, he hoʻohiki palena ʻole i kekahi kanaka ʻaʻole lākou i ʻike maopopo, a heluhelu ke kanaka hana nui i kēlā me he mea kau mahina ʻaʻole hiki ke hoʻopau ʻia. ʻAʻole e kākau iho ka leka iā ia iho no ka mea ke noi nei ʻoe i ka mea hewa.
E noi i kekahi mea liʻiliʻi, kikoʻī a palena maopopo: he ʻumikumamālima minuke no hoʻokahi hoʻoholo āu e hana koke ai. A laila e hoʻi mai a haʻi iā lākou i kāu mea i hana ai me kā lākou pane. ʻO ke alakaʻi ʻana, ʻo ia ka mea e ulu ai mai ʻekolu kūkākūkā pēlā, a ʻaʻole loa e pono e haʻi ʻia ka huaʻōlelo.
Pehea au e noi ai i kekahi e lilo i kumu alakaʻi noʻu?
Mai noi. E noi i he ʻumikumamālima minuke no hoʻokahi hoʻoholo maoli, e haʻi i ua hoʻoholo lā i loko o ka leka, a e haʻi i ka lā e pau ai kou manawa e hoʻoholo ai.
ʻO ke noi ʻana i kekahi e lilo i kumu alakaʻi, he mea palena ʻole ia, wehewehe ʻole ʻia, a hiki ʻole ke ana ʻia, no laila ʻo ka pane palekana, ʻo ia ka hōʻalo ʻoluʻolu. ʻO ke noi ʻana i he ʻumikumamālima minuke no ka nīnau inā e lawe i ke kūlana ʻōnaehana a i ʻole e noho ma ka ʻoihana uku, he mea palena maopopo ia, he hoʻohanohano, a he maʻalahi ka ʻae ʻana. Haʻi pū ia i ke kanaka i ka mea āna e makemake nui ai e ʻike: e hoʻohana ʻia kona manawa no kekahi mea maoli.
ʻOi aku ka pinepine o ka ʻae ʻana o nā kānaka ma mua o kou manaʻo. Ua ʻike ka noiʻi a Flynn lāua ʻo Lake, i hōʻuluʻulu ʻia e ka Greater Good Science Center ma Berkeley, e emi ana ko kākou koho ʻana i ka manawa kūpono e loaʻa ai ka ʻae no kekahi noi kōkua pololei, a hiki i kanalima pākēneka o ka emi ʻana. ʻO ke kumu, he ʻokoʻa ka mea a kēlā ʻaoʻao kēia ʻaoʻao e nānā ai. Ke nānā nei ʻoe i ke kaumaha āu e kau ana ma luna o lākou. Ke nānā nei lākou i ka ʻeha o ka hōʻole ʻana i kekahi i noi pololei a ʻoluʻolu mai.
No laila ʻoi aku ka maikaʻi o ka manawa kūpono ma mua o ka manaʻo o ka leka i loko o kāu pahu hoʻouna. A ʻo ka liʻiliʻi a me ke kikoʻī o ke noi, ʻoi aku ka maikaʻi.
He aha maoli kaʻu e kākau ai i loko o ka leka?
ʻEhā ʻōlelo a ʻaʻole ʻoi aku: ka hoʻoholo kikoʻī, ke kumu āu e noi nei i kēia kanaka, ke noi no he ʻumikumamālima minuke me ka lā palena, a me ka puka maʻalahi e hōʻole ai.
Penei paha. Ke hoʻoholo nei au ma waena o ke ala ʻoihana kikoʻī a me ke ala hoʻomalu, a pono au e pane ma mua o ka pau ʻana o kēia mahina. Ua hana ʻoe i nā mea ʻelua, a ua paʻa iaʻu kāu wehewehe ʻana i ke kaulike ma ka hālāwai nui. Hiki anei iaʻu ke loaʻa he ʻumikumamālima minuke i loko o kēia mau pule ʻelua e nīnau ai i ʻekolu nīnau? Inā ʻaʻole kūpono ka manawa, maikaʻi nō, ʻaʻole au e hoʻopiʻi hou aku.
ʻEkolu mea liʻiliʻi e ʻokoʻa ai. E haʻi i ka hoʻoholo maoli, no ka mea he mea hoihoi ka pilikia maoli a he hana luhi ka noi ʻōlelo aʻo ʻoihana pohihihi. E haʻi i ke kumu iā lākou pono ʻī, no ka mea ʻo ka leka hiki ke hoʻouna ʻia i kanahā kānaka, ke heluhelu ʻia, ua like ia me ka mea i hoʻouna ʻia i kanahā kānaka. A e hāʻawi i ka puka hōʻole, no ka mea ʻo ka maʻalahi o ka hōʻole ka mea e maʻalahi ai ka ʻae.
A laila e hōʻea me ka mākaukau. ʻEkolu nīnau i kākau ʻia, e hōʻea i ka manawa, a e hoʻopau i ʻelua minuke ma mua o ka hopena. He mea liʻiliʻi ka hoʻopau mua ʻana a hoʻomanaʻo nā kānaka i kēlā, a ʻo ia ke ala maʻalahi loa e lilo ai ʻoe i kanaka kūpono no he ʻumikumamālima minuke hou.
Inā hōʻole lākou, a i ʻole ʻaʻole loa e pane mai?
E manaʻo ʻo ka papa kalena ke kumu, ʻaʻole ʻo ʻoe, a e hoʻokuʻu maʻemaʻe. Mai hoʻouna i kekahi mea no ʻekolu mahina, a laila e hoʻouna i hoʻokahi lālani e haʻi ana i kāu mea i hoʻoholo ai a me kona hopena, me ke noi ʻole.
ʻO ka hapa nui o nā pane ʻole, he pahu leka piha ia i kekahi pule ʻino. ʻO ka hoʻomau ʻana e noi ʻole ana i kekahi mea a e haʻi wale ana i ka hopena, he mea ʻokoʻa loa ia a heluhelu ʻia nō, a hoʻoneʻe ia iā ʻoe mai ke kanaka e makemake ana i kekahi mea a lilo i kanaka e hana ana i kekahi mea. Nui nā pilina i hoʻomaka ma ia leka ʻelua.
Inā he hōʻole maoli ka pane, e ʻae maʻalahi a e mahalo hoʻokahi manawa. Mai kūkākūkā hou a mai wehewehe i ke kumu e noʻonoʻo hou ai lākou. Ke kūkulu nei ʻoe i kekahi inoa no nā makahiki he iwakālua, a ʻoi aku ka hoʻomanaʻo ʻia ʻana o ke kanaka i ʻae nani i ka hōʻole ma mua o ke kanaka i loaʻa ka hālāwai.
A e hoʻākea i ke kahua. ʻO ka poʻe i loaʻa ke aʻo maikaʻi, ʻaʻole hoʻokahi wale nō kumu alakaʻi ko lākou, ʻeono kānaka ko lākou e hiki ai ke nīnau i hoʻokahi nīnau i kēlā me kēia. ʻOi aku ka pono o ke kanaka ʻelua makahiki ma mua ou ma mua o ke kanaka he iwakālua makahiki ma mua, no ka mea hoʻomanaʻo lākou i nā kikoʻī a hou nō kā lākou mau pane.
Pehea au e loaʻa ai ke kūkākūkā ʻelua?
E hoʻi mai a haʻi i kāu mea i hana ai me ke aʻo. ʻO ia hana hoʻokahi ka mea e lilo ai kekahi hālāwai i pilina, a ʻaneʻane ʻaʻohe mea e hana pēlā.
E hāʻawi i ʻelua a ʻekolu paha pule, a laila e hoʻouna i ʻehā lālani. Eia kāu i ʻōlelo mai ai. Eia kaʻu i hana ai. Eia ka hopena. Mahalo. Inā ʻaʻole ʻoe i hahai i kā lākou aʻo, e haʻi pū i kēlā a me ke kumu, no ka mea ʻoi aku ka hoihoi o ke aʻo ʻana i ke kanaka i noʻonoʻo kūʻokoʻa i ka pane ma mua o ke kanaka i hahai wale.
ʻAʻole he ʻoluʻolu wale ka hoʻi ʻana mai e haʻi. ʻO ia wale nō ka hōʻike i loaʻa e hōʻoiaʻiʻo ai ua lilo kā lākou ʻumikumamālima minuke i kekahi mea, a ʻo ia ke kumu e maʻalahi ai ka hālāwai ʻelua ʻoiai he paʻakikī ka mua. Hoʻomau nā kākāʻōlelo i ke aʻo ʻana i ka poʻe e neʻe maka ana ko lākou ola.
A laila e lawe mai i kekahi mea i kēlā manawa aʻe. ʻAʻole ʻoe he kanaka kūlana kiʻekiʻe, akā ʻaʻole nō hoʻi ʻoe he lima hakahaka. Ua ʻike ʻoe i ke ʻano maoli o kēia hana no kou hanauna, ua ʻike ʻoe i nā mea hana e holo pono ana, ke ʻike nei ʻoe i kekahi ʻāpana o ka hui hiki ʻole iā lākou ke ʻike, a hiki iā ʻoe ke hoʻouna iā lākou i ka ʻatikala no kā lākou kahua hana ponoʻī a lākou i haʻalele ai. ʻO nā pilina e mau ai, ʻo ia nā mea e holo ana i nā ʻaoʻao ʻelua, a ʻo ka wikiwiki o kou pilina e hana pēlā, ʻo ia ka wikiwiki e pau ai kona ʻano manawaleʻa.
He aha kaʻu e hāʻawi ai ke kūlana haʻahaʻa au?
E hāʻawi i ka mea āu e noi nei. Ua ʻoi kou kūlana ma mua o kekahi i kēia manawa, ʻo kou pae kēlā ʻano, a ʻo ka ʻumikumamālima minuke āu e lana nei e loaʻa, he ʻumikumamālima minuke ia hiki iā ʻoe ke hāʻawi aku i kēia mahina.
E pane i ka leka āu i holoi ai. E lawe i ke kanaka ʻelua makahiki ma hope ou i ke kope a e ʻae iā ia e nīnau i ʻekolu nīnau. A laila e hele hou i mua a e haʻi i kona inoa i loko o kekahi lumi ʻaʻole ʻo ia i laila, ʻo ia ka mana e neʻe maoli ai nā ʻoihana, a ʻaneʻane ʻaʻohe mea i aʻo ʻia e hana pēlā. Aia kekahi ʻatikala hoa ma kēia waihona, ʻo Becoming the Obvious Choice, e pili pono ana i kēlā neʻe: ka ʻōlelo ʻana no ka poʻe, ʻaʻole ʻo ka ʻōlelo wale ʻana iā lākou.
ʻElua kumu ʻoiaʻiʻo, ʻaʻohe uku aku uku mai i loko. ʻO ka noho ʻana ma kēlā ʻaoʻao o ka pākaukau ke ala wikiwiki loa e aʻo ai i ka mea e maʻalahi ai ka ʻae ʻana i kekahi noi, a ma laila e maikaʻi koke ai kāu mau noi ponoʻī. A ʻo ka poʻe i loaʻa ʻekolu kākoʻo kūlana kiʻekiʻe, ʻo lākou pinepine ke kākoʻo o kekahi ma mua. He lumi like nō ia, he hana maʻamau like nō ia, a he pūʻulu kūkākūkā like nō ia, e holo ana i nā ʻaoʻao ʻelua.
ʻOi aku ka kakaʻikahi o ke alakaʻi maikaʻi ma mua o ka pono. Ua ʻike ka noiʻi lōʻihi a Gallup i nā haumāna i puka mai ke kulanui, he ʻumikumamāhā pākēneka wale nō i ʻae ikaika ua loaʻa iā lākou nā kumu i mālama iā lākou, i hoʻohauʻoli iā lākou i ke aʻo ʻana, a i paipai iā lākou e ʻimi i kā lākou mau moeʻuhane. ʻAʻole i hana ʻia kēlā hakahaka e ka poʻe makemake ʻole. Ua hana ʻia ia e kekahi nīnau i nīnau ʻole ʻia iā lākou ma ke ʻano liʻiliʻi lawa e ʻae ʻia ai.
ʻO ka mana lōʻihi, he pūnaewele ʻaʻole ʻoe i manaʻo e kūkulu
He ʻumi makahiki mai kēia lā aku, he wahi poʻe ko ʻoe e hiki ai ke kelepona aku, a ʻaʻohe o lākou i kono ʻia. He poʻe lākou āu i nīnau aku ai i hoʻokahi nīnau maikaʻi, hele akula ʻoe, hana ʻoe i ka mea, a hoʻi mai e haʻi, a ʻo kekahi o lākou, he poʻe lākou āu i hana mua pēlā no lākou.
ʻOi aku ka lohi o ia hana ma mua o ka papahana alakaʻi kūhelu, a ʻoi aku hoʻi kona hilinaʻi ʻia, no ka mea ʻaʻohe mea o loko e hilinaʻi ana i ka hoʻopili ʻana, i ka palapala, a i kekahi papahana e hoʻopau ʻia ana i ka wā hoʻoponopono hou. Holo ia ma ka ʻumikumamālima minuke i kēlā me kēia manawa, a aia kēlā me kēia o ia mau minuke ma kou lima i kēia pule.
No laila e hoʻouna i ka leka āu i holoi mau ai. E haʻi i ka hoʻoholo, e noi i ka hapahā hola, e maʻalahi ka hōʻole ʻana, a e kau i ka lā e hoʻi mai ai ʻoe e haʻi ma kāu papa kalena ma mua o kou kaomi ʻana i ka hoʻouna. A laila e hoʻouna i ka lua, ʻo ia ka mea kahi ʻo ʻoe ke kanaka e hāʻawi ana i ka ʻumikumamālima minuke. Hoʻokahi nō mākau o ia mau mea ʻelua, a e ʻoi aku kou maikaʻi ma kāu ʻoihana ponoʻī no kou hoʻomaʻamaʻa mua ʻana i ka hapa hāʻawi.
Nā kumu
- Greater Good in Action, University of California, Berkeley, Ask for Help at Work
- Gallup, Life in College Matters for Life After College
- Harvard Business Review, Why Men Still Get More Promotions Than Women
- Catalyst, Managing with a sponsorship mindset: Why mentorship isn't enough