Bí O Ṣe Lè Gba Ìsinmi Kúkúrú Nínú Ìjà Ọ̀rọ̀ Lọ́nà Tí Ó Tọ́

Àkókò kan wà nínú àwọn àríyànjiyàn kan tí o kò tún lè gbọ́ ohun tí ẹnì kejì ń sọ mọ́. O lè rí i pé ẹnu rẹ̀ ń mì. O mọ̀ pé ó ń sọ àwọn kókó ọ̀rọ̀. Ṣùgbọ́n àyà rẹ ti le, ìlù ọkàn rẹ ń dún ní etí rẹ, gbogbo ọ̀rọ̀ tí ó ń jáde ní ẹnu rẹ sì mú ju bí o ṣe fẹ́ lọ. O ṣì ń sọ̀rọ̀ lọ. O ti dáwọ́ ìgbọ́ràn dúró láti ìgbà díẹ̀ sẹ́yìn.

Àkókò yẹn ní orúkọ, kì í sì í ṣe àléébù ìwà. Onímọ̀-ọkàn John Gottman, tí ó lo ọ̀pọ̀ ẹ̀wádún láti kẹ́kọ̀ọ́ nípa àwọn tọkọtaya nínú ìjà, ń pè é ní ìkún-omi ọkàn. Ara rẹ ti bọ́ sínú ìdágìrì kíkún. Nígbà tí èyí bá ṣẹlẹ̀, apá inú rẹ tí ó lè máa ní ìfẹ́-àwáfín, tí ó lè ṣàgbéyẹ̀wò ohun tí ẹnì kejì rẹ ń sọ ní ti gidi, tí ó sì lè rí ọ̀nà àbájáde á dákẹ́. Apá tí ó fẹ́ ṣẹ́gun, tí ó fẹ́ gbèjà ara rẹ̀, tàbí tí ó fẹ́ sá lọ ni ó gba àkóso.

Ìsinmi kúkúrú ni bí o ṣe ń mú ara rẹ padà kí o tó ṣe ìbàjẹ́. Ìṣòro náà ni pé ọ̀pọ̀ ènìyàn ní í ṣe é ní ọ̀nà tí ó burú jù: rírìn jáde pẹ̀lú ìbínú, gbígbá ilẹ̀kùn tì fàràn, sísọ pé "Mo TI PARÍ ọ̀rọ̀ yìí" gẹ́gẹ́ bí ọfà ìkẹyìn. Èyí kì í ṣe ìsinmi kúkúrú. Ìkọ̀sílẹ̀ pẹ̀lú ilẹ̀kùn tí a gbá tì ni èyí, ó sì sábà máa ń mú kí ìjà tó tún ń bọ̀ burú sí i.

Ọ̀nà tí ó sàn wà. Ó nílò àdámọ̀ díẹ̀, ó sì tọ́ sí kíkọ́, nítorí pé ó jẹ́ ọ̀kan lára àwọn ọgbọ́n díẹ̀ tí ó ń yí bí ìjà ṣe ń lọ nínú ilé padà ní tòótọ́.

Kí ni ó ń ṣẹlẹ̀ sí ara rẹ ní ti gidi

Nígbà tí àríyànjiyàn bá gbóná ré kọjá ààlà kan, ètò iṣan-ara rẹ á kà á sí ewu. Ìlù ọkàn á gòkè, àwọn homonu másùnmáwo á rú sókè, àwọn iṣan á le fún ìṣe. Gottman rí i pé bí ìlù ọkàn ènìyàn bá ré kọjá bíi ọgọ́rùn-ún (100) ìlù ní ìṣẹ́jú kan nínú ipò àjọṣepọ̀, ó sábà túmọ̀ sí pé ó ti bọ́ sínú ìkún-omi ọkàn, láti ibẹ̀ lọ, ìfọ̀rọ̀wérọ̀ gidi kì í fẹ́rẹ̀ ṣeéṣe mọ́. O kò lè yanjú ìṣòro nínú ipò yẹn. Ohun-èlò ọkàn fún un ti sinmi fún ìgbà díẹ̀.

Èyí ni apá tí ó tọ́ sí dídìmú: ara rẹ nílò àkókò láti balẹ̀, kì yóò sì ṣe é lójijì kìkì nítorí pé o pinnu láti ní làákàyè. Ìwádìí Gottman tọ́ka sí àyè ìṣẹ́jú ogún (20) ó kéré tán kí ètò ara rẹ tó tún padà sípò, ìyẹn sì jẹ́ bí o bá jẹ́ kí ó rí bẹ́ẹ̀ ní ti gidi. Bí o bá lo ìṣẹ́jú ogún yẹn láti máa tún ìjà náà ṣe nínú ọkàn, tí o ń palẹ̀ ìdáhùn rẹ mọ́, tí o sì ń kó ẹ̀rí jọ lórí ìdí tí o fi tọ́, ìlù ọkàn rẹ á dúró lókè, kò sì sí ohun tí yóò padà bọ̀ sípò. Wàá padà pẹ̀lú ìgbóná ọkàn kan náà bí ìgbà tí o kúrò.

Nítorí náà, ìsinmi kúkúrú gidi ní iṣẹ́ méjì. Dá ìfọ̀rọ̀wérọ̀ dúró kí ó tó ṣe ìpalára. Lẹ́yìn náà, tu ara rẹ balẹ̀ ní tòótọ́, kì í kàn ṣe kí o dáwọ́dúró kí o sì máa gbóná nínú.

Fohùnṣọ̀kan lórí rẹ̀ kí o tó nílò rẹ̀

Ohun kan tó tóbi jù tí ó ya ìsinmi kúkúrú tí ó mọ́ sọ́tọ̀ kúrò lára èyí tí ó ń ṣe ìpalára ni pé o ṣètò rẹ̀ ṣáájú, nígbà tí ọkàn ẹ̀yin méjèèjì balẹ̀ tí kò sì sí ohun tí ń jó.

Láàrin ìjà, "Mo nílò ìsinmi" lè dún bí "Mò ń kọ̀ ọ́ sílẹ̀" tàbí "Mò ń pa ọ lẹ́nu mọ́." Ìdí nìyí tí àwọn tọkọtaya tí wọ́n ń lò ó dáradára fi máa ń fohùnṣọ̀kan, ṣáájú àkókò, lórí àmì tí ó rọrùn tí ó túmọ̀ sí "Ìkún-omi ọkàn ti dé bá mi, mo sì nílò láti fàsẹ́yìn." Ó lè jẹ́ gbólóhùn kan. Ó lè jẹ́ ìṣàfihàn ọwọ́. Ilé-ẹ̀kọ́ Gottman Institute dámọ̀ràn yíyan àmì aláìdásí-tọ̀túntòsì pọ̀ kí ó bàa jẹ́ pé nígbà tí ọ̀kan nínú yín bá lò ó, èkejì kì yóò gbọ́ ọ bí ìkọlù tàbí bí ìkọ̀sílẹ̀. Ohun-èlò tí a jọ ní ni, kì í ṣe ohun ìjà.

Nígbà tí o bá ṣètò rẹ̀, fohùnṣọ̀kan lórí àwọn ìṣàkóso tí kò dùn náà pẹ̀lú:

• Àmì kan tí ẹ̀yin méjèèjì yóò mọ̀ tí ẹ ó sì bọ̀wọ̀ fún.
• Gígùn tí ó fẹ́rẹ̀ tó. Ìṣẹ́jú ogún ni ilẹ̀ rẹ̀, nítorí ìyẹn ni ìwọ̀n àkókò tí ara nílò.
• Ìlérí láti padà wá. Èyí ni ó ṣe pàtàkì jù.
• Bí "kúrò" ṣe rí nínú àyè yín. Àwọn yàrá ọ̀tọ̀ọ̀tọ̀, ìrìn yí agbègbè náà ká, ìloro.

Apá ìkẹyìn yẹn, ìlérí láti padà, ni ó ń mú kí ìsinmi kúkúrú wà láìléwu dípò kí ó máa dẹ́rùbà ni. Rírìn jáde láìsí àfojúsùn òpin ń fi ẹnì kejì sílẹ̀ nìkan pẹ̀lú ìtàn tí ó burú jù. "Mo nílò ìṣẹ́jú ogún, màá sì wá rí ọ" ń sọ ọ̀nà òdìkejì fún un: N kò fi àjọṣepọ̀ náà sílẹ̀, ìgbóná náà ni mò ń fi sílẹ̀.

Bí o ṣe lè gbà á ní ti gidi

Kéde rẹ̀ ní kùtùkùtù, kì í ṣe ní àkókò ríru

Àkókò tí ó dára jù láti fàsẹ́yìn ni kí o tó sọ ohun ìkà náà, kì í ṣe lẹ́yìn rẹ̀. Ọ̀pọ̀ nínú wa ní í dúró pẹ́ jù. À ń fura pé ìkún-omi ọkàn ti dé bá wa nítòsí àkókò tí à ti ń pariwo. Gbìyànjú láti mú un ní kùtùkùtù, àgbọ̀n líle, àwọn ìrònú tí ń sáré, ìfẹ́ láti dá ọ̀rọ̀ lẹ́nu, kí o sì kéde ìsinmi nígbà náà. Kùtùkùtù máa ń mọ́ nígbà gbogbo.

Gba ojúṣe ìdáwọ́dúró náà

Àwọn ọ̀rọ̀ ṣe pàtàkì. "O nílò láti ró balẹ̀" ń bẹ̀rẹ̀ ìjà tuntun. "Ìkún-omi ọkàn ń dé bá mi, mo sì fẹ́ ṣe èyí lọ́nà tí ó tọ́, nítorí náà mo nílò àkókò díẹ̀" ń ṣe òdìkejì rẹ̀. Ipò tìrẹ ni o ń dárúkọ, kì í ṣe ìṣàkóso tiwọn. O ń fi hàn pé àbọ̀ rẹ wà lára ìfọ̀rọ̀wérọ̀ náà, ìdí nìyí tí o fi ń dáàbò bò ó lọ́wọ́ àbùdá ara rẹ tí ó fẹ́rẹ̀ mú un burú sí i.

Má ṣe fi ìsinmi náà kọ́ àwíjàre rẹ

Ibí yìí ni ọ̀pọ̀ ìsinmi kúkúrú ti máa ń kùnà ní ìdákẹ́jẹ́ẹ́. Kókó ìṣẹ́jú ogún náà ni láti mú ara rẹ balẹ̀, ríronú léraléra sì ń mú un dúró lókè. Nítorí náà, nígbà ìsinmi náà, mọ̀ọ́mọ̀ ṣe ohun kan tí ó ń tu ọ́ nínú. Rìn. Tan orin. Fọ àwọn àwo. Fa èémí jẹ́ẹ́jẹ́ẹ́, pẹ̀lú ìtújáde èémí gígùn. Ìtọ́sọ́nà American Psychological Association lórí ìbínú wà ní ẹ̀mí kan náà: fífa èémí jẹ́ẹ́jẹ́ẹ́ láti inú, ọ̀rọ̀ ìtura kan tí o ń sọ fún ara rẹ léraléra, fífi ọkàn yàwòrán ibì kan tí ó ní àlàáfíà, ìṣíṣe ara tí ó rọrùn tí ó ń tú ara sílẹ̀. Ohunkóhun àyàfi títún àríyànjiyàn náà ṣe.

Bí o bá mú ọkàn rẹ tí ó ń fà padà sí "àti ohun mìíràn pẹ̀lú," ìyẹn jẹ́ ohun àdámọ́. Kàn fura sí i kí o sì darí padà sí ohunkóhun tí ó ń tu ọ́ nínú. O kò sá fún ọ̀rọ̀ náà. O ń mú ara rẹ bọ́gbọ́n láti kojú rẹ̀ ni.

Padà wá

Nígbà tí àkókò bá pé, padà wá, bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé láti sọ pé o nílò àkókò díẹ̀ sí i nìkan ni. Má ṣe jẹ́ kí ìsinmi ìṣẹ́jú ogún kan gùn di ìdìlọ̀ ọjọ́ mẹ́ta níbi tí gbogbo ọ̀rọ̀ náà ti wà ní ìsìnkú. Padà wíwá ni apá tí ó ń kọ́ ìgbẹ́kẹ̀lé bí àkókò ti ń lọ. Ó ń kọ́ ẹ̀yin méjèèjì pé àwọn ìfọ̀rọ̀wérọ̀ líle kò ní láti parí pẹ̀lú kí ẹnìkan wọ inú àìfojúrí.

Nígbà tí ìwọ ni ẹni tí a fi sílẹ̀

Wíwà ní ìhà gbígbà jẹ́ ohun tí ó le ní tòótọ́. Ẹnì kejì rẹ fàsẹ́yìn, a sì fi ọ́ sílẹ̀ tí o ń dì gbogbo ìdàrú-ọkàn mú láìsí ibì kan láti gbé e sí. Ìtẹ̀sí náà ni láti tẹ̀lé wọn, láti parí kókó ọ̀rọ̀ náà, láti tẹ̀númọ́ pé kí wọ́n dúró. Gbìyànjú láti má ṣe bẹ́ẹ̀.

Bí ẹ̀yin méjèèjì bá fohùnṣọ̀kan lórí èyí ṣáájú, jẹ́ kí àmì náà túmọ̀ sí ohun tí ẹ pinnu pé kó túmọ̀ sí. Lo ìṣẹ́jú ogún kan náà láti tu ara tìrẹ balẹ̀. Kì í ṣe pé a ń fojú fò ọ́. Ẹ̀yin méjèèjì ni ẹ ń ṣe ohun tí ó ń jẹ́ kí ìfọ̀rọ̀wérọ̀ náà yè. Ó máa ń dàbí ìjìnnà ní àkókò náà. Ní ti gidi, òun ni bí ẹ ṣe ń wà ní ẹ̀gbẹ́ ara yín tó láti tún ohun tí ó bàjẹ́ ṣe.

Ààlà kan tí ó tọ́ sí dídárúkọ

Ìkìlọ̀ olóòótọ́ kan wà níhìn-ín. Ìsinmi kúkúrú jẹ́ ohun-èlò fún ènìyàn méjì tí àwọn méjèèjì ń gbìyànjú, tí àwọn méjèèjì fọkàn tán láti padà wá, tí àwọn méjèèjì ń bá ìṣòro náà jà dípò ara wọn. Ọ̀nà ni láti ṣàkóso ìgbóná lásán ti bíbìkítà nípa ohun kan pẹ̀lú ẹni tí o fẹ́ràn.

Ìyẹn yàtọ̀ sí àjọṣepọ̀ níbi tí a ti ń lo fífàsẹ́yìn láti darí ọ, níbi tí àwọn ìsinmi jẹ́ ìyà, níbi tí o ti ń bẹ̀rù dípò kí o kàn banú-jẹ́, tàbí níbi tí àwọn ìjà kan náà kì í yanjú láìka bí o ṣe ń mú un lọ́nà ìṣọ́ra tó sí. Bí ìjà nínú ilé bá sábà máa ń fi ọ́ sílẹ̀ ní ìbẹ̀rù, ní ìpakúnrin, tàbí ní àìnírètí, ọgbọ́n fífa-èémí kì í ṣe ìdáhùn tí o nílò. Oníṣègùn-ọpọlọ tọkọtaya lè ràn yín lọ́wọ́ láti jọ kọ́ àwọn ọgbọ́n wọ̀nyí, bí ìbẹ̀rù kankan bá sì wà fún ààbò rẹ, kíkàn sí akọ́ṣẹ́mọṣẹ́ tàbí ìlà ìrànlọ́wọ́ ni ìgbésẹ̀ tí ó nígboyà jù. Mímọ̀ ìgbà tí ohun-èlò kan kò tó jẹ́ irú ọgbọ́n tirẹ̀.

Ṣùgbọ́n fún ọ̀pọ̀ nínú wa, ẹ̀kọ́ náà kéré ó sì wúlò sí i. Ìkún-omi ọkàn yóò dé bá ọ nígbà mìíràn. Ó ń ṣẹlẹ̀ sí gbogbo ènìyàn. Ohun tí ó ń yí ohun gbogbo padà ni níní ibì kan láti fi àkókò yẹn sí yàtọ̀ sí inú ẹni tí ó dojú kọ ọ́.

Àwọn Orísun

• The Gottman Institute, Manage Conflict: The Art of Compromise (Part 4)
• The Gottman Institute, How to Practice Self-Soothing
• American Psychological Association, Strategies for controlling your anger