Bí O Ṣe Lè Gbọ́ràn Ní Tòótọ́ Kí Ẹlòmíì Lè Nímọ̀lára Pé A Gbọ́ Òun

Ẹnì kan tí o fẹ́ràn ń sọ ohun kan tó ṣe pàtàkì fún wọn fún ọ, o sì lè nímọ̀lára ara rẹ tó ń ṣàmìlọ. Apá kan rẹ ń mì orí. Apá mìíràn ti ń kọ́ ìdáhùn, àtúnṣe, àpẹẹrẹ láti inú ìgbésí ayé tìrẹ tó fi hàn pé o lóye. Nígbà tí wọ́n bá parí, o ti múra. O dáhùn. Nǹkan kan nínú ojú wọn sì pa díẹ̀.

O kò gbìyànjú láti kọ̀ wọ́n sílẹ̀. Bóyá o ń gbìyànjú láti ràn wọ́n lọ́wọ́ ni. Ṣùgbọ́n ẹni tó wà níwájú rẹ kò rí ohun tí wọ́n wá fún ní tòótọ́, èyí tó jẹ́ pé kí a gbọ́ wọn. Àlàfo yẹn, láàrin níní èrò rere àti kíkàn-án dáradára, ni ibi tí ìbáṣepọ̀ tímọ́tímọ́ púpọ̀ ti ń yọ jáde jẹ́jẹ́ kúrò nínú àjọṣe wa.

Ìròyìn rere ni pé gbígbọ́ràn tòótọ́ jẹ́ òye, kì í ṣe irú ìwà ènìyàn. Àwọn kan ní i lọ́nà tó rọrùn jù. Gbogbo ènìyàn lè dára síi nínú rẹ̀. Ó sì yẹ kí a dára síi nínú rẹ̀, nítorí níní ìmọ̀lára pé ẹlòmíì lóye rẹ kì í ṣe ọ̀rọ̀ àánú pẹlẹbẹ. Àwọn tó nímọ̀lára pé a gbọ́ wọn tí a sì níye wọ́n nínú àjọṣe wọn sábà máa ń ní másùnmáwò díẹ̀, dáwà díẹ̀, tí wọ́n sì dúró ṣinṣin lápapọ̀. Apá kejì sì jẹ́ gidi bákan náà: nígbà tí ẹni kan bá nímọ̀lára pé a kì í gbọ́ òun déédéé, ó ń kó wọn nírẹ̀wẹ̀sì.

Ohun tí a gbọ́ ni ń ṣe fún ènìyàn ní tòótọ́

Ó dára láti fi gbígbọ́ràn sí abẹ́ ìwà rere, ohun tí àwọn ènìyàn pẹ̀lú ìwà rere ń ṣe. Ìpa rẹ̀ jìn ju ìyẹn lọ.

Nígbà tí ẹni kan bá nímọ̀lára ní tòótọ́ pé a gbọ́ òun, apá kékeré ìfúnpá ó kúrò lára wọn. Wọn kò ní láti máa tì láti gbé ojú-ìwòye wọn jáde. Wọ́n lè dáwọ́ ìmúra sílẹ̀. O lè wo ó tó ń ṣẹlẹ̀ ní àkókò gidi, ní ọ̀rùn-ẹ̀dọ̀, nínú ẹ̀mí. Ìtúsílẹ̀ yẹn jẹ́ apá kan ìdí tí gbígbọ́ràn fi jẹ́ ọ̀kan lára àwọn ohun tó ń mú ìfọ̀kànbalẹ̀ jù lọ tí ènìyàn kan lè fi fún òmíràn, àti ìdí tí ọ̀pọ̀ ènìyàn fi ń fi ìjíròrò tó dáa sílẹ̀ pẹ̀lú ìmọ̀lára fífúyẹ́ jù bí àwọn òtítọ́ nìkan ṣe lè ṣàlàyé.

Ìwádìí náà ṣe àtìlẹyìn fún bí ó ṣe pàtàkì tó. Nínú àwọn ìwádìí lórí àwọn dókítà àti àwọn aláìsàn, ìyàtọ̀ láàrin níní ìmọ̀lára pé a gbọ́ ọ àti níní ìmọ̀lára pé a yọ ọ́ sẹ́gbẹ́ kan ń farahàn nígbàkúgbà tí a bá díwọ̀n rẹ̀. Nígbà tí àwọn aláìsàn bá nímọ̀lára pé dókítà wọn gbọ́ wọn ní tòótọ́ tó sì fi ìbáratan-pẹ̀lú hàn, wọ́n ròyìn níní ìtẹ́lọ́rùn àti ìtìlẹ́yìn jù. Nígbà tí wọ́n bá nímọ̀lára pé dókítà wọn kì í gbọ́ wọn rárá, àbájáde onímọ̀lára burú síi lọ́nà tí a lè wọ̀n. Ìyẹn jẹ́ àyíká ìṣègùn, ṣùgbọ́n ẹ̀kọ́ náà rìn tààrà wọ ilé ìdáná rẹ àti àwọn ìfọ̀rọ̀wérọ̀ ẹgbẹ́ rẹ: kíkún tí a gbọ́ ẹni kì í ṣe ọ̀ṣọ́ lórí àjọṣe. Ó jẹ́ apá kan bí àjọṣe ṣe ń ṣe iṣẹ́ rẹ̀.

Àǹfààní jẹ́jẹ́ mìíràn tún wà, ó sì jẹ́ fún ìwọ. Nígbà tí o bá dáwọ́ ìpọ́njú láti ṣe ìdáhùn pípé tí o sì kàn gba ẹni náà sínú, ìjíròrò ó dín agara kù. O kò ní ṣàkóso iṣẹ́ méjì lẹ́ẹ̀kan náà mọ́, gbígbọ́ràn àti ìdánwò ìfihàn. O wá máa ṣe àkọ́kọ́ nìkan.

Ìdí tí a fi burú gan-an nínú rẹ̀ (àti ìdí tí kì í fi ṣe ẹ̀ṣẹ̀ rẹ)

Gbígbọ́ràn dà bí ohun aláìṣiṣẹ́. Jókòó sẹ́, dúró jẹ́ẹ́, jẹ́ kí àwọn ọ̀rọ̀ wọlé. Bí ìyẹn bá ṣe gbogbo ohun tó nílò, gbogbo wa ìbá dáa nínú rẹ̀.

Ohun tó ń ṣẹlẹ̀ ní tòótọ́ ni pé ọkàn rẹ yára tí ìjíròrò sì lọ́ra. O lè ronú ní ọ̀pọ̀ ìgbà yára ju bí ẹlòmíì ṣe lè sọ̀rọ̀, agbára àfikún yẹn sì gbọ́dọ̀ lọ síbìkan. Nítorí náà ó lọ sí ṣíṣe ìdájọ́, fífiwéra, ṣíṣe àdánwò ìdáhùn rẹ, pípinnu bóyá wọ́n tọ́. Àwọn olùwádìí ṣàpèjúwe gbígbọ́ràn tòótọ́ gẹ́gẹ́ bí ìlànà tó ń ṣiṣẹ́ pẹ̀lú apá tó ń lọ́ púpọ̀: gbígba àwọn ọ̀rọ̀ sínú, kíka ìmọ̀lára tó wà lábẹ́ wọn, àti lẹ́yìn náà fífi hàn fún ẹlòmíì pé o ní méjèèjì. Àwọn oníṣègùn nígbà mìíràn pín in sí ìpele mẹ́ta, rírí ohun tí olùsọ̀rọ̀ túmọ̀ sí (pẹ̀lú àwọn apá tí wọn kò sọ sókè), ṣíṣe àyẹ̀wò rẹ̀, àti dídáhùn lọ́nà tó fi hàn pé o wà níbẹ̀. Ṣàkíyèsí iye iṣẹ́ tó wà nínú ìyẹn. Kò sí ọ̀kankan nínú rẹ̀ tó jẹ́ àìsí ìsapá.

Ìfèsì kan tún wà tó ń ṣiṣẹ́ takò ọ́. Nígbà tí ẹni kan bá kó ìṣòro wá fún wa, ọ̀pọ̀ wa ya tààrà sí ojútùú, nítorí ìpinnu dà bí ìbìkítà tí ìdákẹ́ sì dà bí àìwúlò. Nígbà mìíràn ojútùú gan-an ni ohun tí a fẹ́. Sábà kì í ṣe bẹ́ẹ̀. Àtúnṣe kíákíá lè kàn-án bí "ẹ jẹ́ ká parí èyí," kódà nígbà tí o túmọ̀ sí "mo fẹ́ gbé ìwúwo rẹ kúrò lára rẹ."

Bí ó ṣe rí láti gbọ́ ẹni ní tòótọ́

Ronú nípa ìgbà ìkẹyìn tí o nímọ̀lára pé ẹlòmíì lóye rẹ pátápátá. Ó ṣeé ṣe kí wọ́n má ṣe múni-yanu. Wọn kò ní ìmọ̀ràn dídánilójú. Wọ́n kàn wà pẹ̀lú rẹ pátápátá. O lè nímọ̀lára ìyàtọ̀ náà.

Báyìí ni ohun tí ẹni náà ó fẹ́rẹ̀ẹ́ jẹ́ pé ó ń ṣe dájúdájú.

Wọ́n mú àwọn ìdàrúdàpọ̀ kúrò, pẹ̀lú èyí tó wà lọ́wọ́ wọn

O kò lè ṣàbọ̀-gbọ́ràn kí ó sì níye. Cleveland Clinic fi wíwà ní àfiyèsí pẹ̀lú ọkàn sí òkè àkọsílẹ̀ rẹ̀, ọ̀tá tó tóbi jù fún wíwà-níbẹ̀ ni fóònù. Fi í dojúdé, tàbí sínú yàrá mìíràn. Yí ara rẹ kọjú sí ẹni náà. Jẹ́ kí wọ́n ní ojú rẹ. Kò sí ọ̀kankan nínú èyí tó jẹ́ nípa rírí onítúrà. Ó jẹ́ nípa fífún ẹlòmíì ní àfiyèsí gidi rẹ, èyí tí wọ́n lè nímọ̀lára lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀ tí wọ́n bá ní i àti lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀ tí wọn kò bá ní i.

Wọ́n dáwọ́ kíkọ́ ìdáhùn wọn

Èyí ni èyí tó le, nítorí ó ń ṣẹlẹ̀ lọ́nà aládàáṣe. Lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀ tí o bá bẹ̀rẹ̀ sí kọ ìdáhùn rẹ, o ti kúrò nínú ìjíròrò náà, kódà bí o tilẹ̀ ṣì jókòó nínú rẹ̀. Gbìyànjú èyí dípò: jẹ́ kí ẹlòmíì parí pátápátá kí o tó pinnu ohun tí o rò. Ìwọ yóò mú àwọn nǹkan tí o ìbá tì láìmọ̀ọ́mọ̀, ìdákẹ́ kékeré nígbà tí o bá ronú lórí àwọn ọ̀rọ̀ wọn sì sọ fún wọn pé o wọn wọ́n ní tòótọ́. Ìdákẹ́ kì í ṣe ìkùnà láti dáhùn. Ó jẹ́ apá kan dídáhùn.

Wọ́n ṣàfihàn rẹ̀ padà

Èyí ni ìgbésẹ̀ tó ń ṣe púpọ̀ jù tí a sì ń ṣe àṣà rẹ̀ díẹ̀ jù. Lẹ́yìn tí ẹni kan bá pín nǹkan gidi, sọ ohun tí o gbọ́ padà, ní ọ̀rọ̀ tìrẹ. "Nítorí náà ó dà bí ẹni pé o kọ́ bínú sí àkókò ìparí náà, ó dùn ọ́ pé wọn kò béèrè lọ́wọ́ rẹ ní àkọ́kọ́." Ìyẹn nìkan. O kò gbà, ṣàtúnṣe, tàbí fi ọ̀pá ìwọ̀n sí. O ń ṣàyẹ̀wò.

Nǹkan méjì ń ṣẹlẹ̀ nígbà tí o bá ṣe èyí. Bí o bá ṣe é dáadáa, ẹni náà ó nímọ̀lára ìfúyẹ́ kékeré kan, ìmọ̀lára pàtó pé a lóye òun. Bí o bá ṣe é díẹ̀ ṣìnà, wọn yóò tún ọ ṣe, báyìí ẹ̀yin méjèèjì sì lóye rẹ̀ dáradára ju bí ẹ ti ṣe ní ìṣẹ́jú-àáyá tó kọjá. Kò sí ìgbésẹ̀ tó ń pàdánù. Ṣíṣàfihàn padà, èyí tí àwọn akọ́ṣẹ́mọṣẹ́ pè ní ìṣàfihàn tàbí àtúnsọ, jẹ́ ọ̀kan lára àwọn ọgbọ́n pàtàkì nínú ìwádìí náà gan-an nítorí pé ó ń ṣiṣẹ́ ní ọ̀nà méjèèjì.

Wọ́n gbọ́ ìmọ̀lára náà, kì í ṣe àwọn òtítọ́ nìkan

Lábẹ́ ojú ọ̀pọ̀ àwọn nǹkan tí ènìyàn ń sọ fún wa ni ìmọ̀lára kan tó ń wá ẹlẹ́rìí. Ìtàn nípa ẹlẹgbẹ́ iṣẹ́ aláìní ọ̀wọ̀ jẹ́ nípa níní ìmọ̀lára àìbọ̀wọ̀ ní tòótọ́. Àkọsílẹ̀ gígùn nípa ìpàdé dókítà jẹ́ nípa ẹ̀rù ní tòótọ́. O kò ní láti jẹ́ akàwákọ̀ ọkàn. O lè kàn dárúkọ ohun tí o ṣàkíyèsí, jẹ́jẹ́ àti bí àkíyèsí. "Ìyẹn dà bí agara." "O dà bí ẹni tó ń ṣàníyàn jù bí o ṣe ń jẹ́ kí ó hàn." Bí o bá ṣì, wọn yóò sọ fún ọ. Bí o bá súnmọ́, o ti fi hàn wọ́n pé apá tó ṣe pàtàkì jù ni apá tí o ń tẹ̀lé.

Wọ́n béèrè, dípò ìrònúpadà

Àwọn ìbéèrè tó dáa jẹ́ irú ọ̀làwọ̀. Kì í ṣe irú ìfọ̀rọ̀wánilẹ́nuwò, irú tó ṣí ilẹ̀kùn. "Báwo ni ìyẹn ṣe rí fún ọ?" "Kí ni o nílò nísinsìnyí, láti tú u jáde tàbí láti yanjú ìṣòro?" Ìkẹyìn yẹn fẹ́rẹ̀ẹ́ jẹ́ idán nínú àwọn àjọṣe tímọ́tímọ́, nítorí ó parí àìbáramu jẹ́jẹ́ níbi tí ẹni kan fẹ́ ìtùnú tí ẹlòmíì sì ń mú ètò onípín-márùn-ún wá. Béèrè, o sì lè dáwọ́ ìrònúpadà.

Bí ó ṣe ń dún nínú ìjíròrò gidi

Àwọn ìgbésẹ̀ lórí àkọsílẹ̀ lè dà bí ẹ̀rọ. Báyìí ni bí wọ́n ṣe wọnú ara wọn nígbà tí ẹni tí o ń gbé pọ̀ pẹ̀lú bá padà délé pẹ̀lú agara.

Wọ́n ju àpò wọn sílẹ̀ tí wọ́n sì sọ pé alábòójútó tuntun náà ṣàtúnṣe gbogbo ẹgbẹ́ náà tí kò sì sọ fún wọn títí ó fi parí. Ìfèsì àkọ́kọ́ rẹ ni èyí tó hàn gbangba: ìyẹn jẹ́ àìmọ́gbọ́n, o yẹ kí o sọ nǹkan, báyìí ni ohun gan-an tí o yẹ kí o fi ránṣẹ́. Dìímú yẹn.

Dípò bẹ́ẹ̀ o fi fóònù náà sílẹ̀ tí o sì yíjú sí wọn. "Ó dáa. Sọ ohun tó ṣẹlẹ̀ fún mi." O jẹ́ kí wọ́n mú gbogbo nǹkan náà jáde, pẹ̀lú àwọn apá tó ń yí pa dà, láìparí gbólóhùn wọn. Nígbà tí wọ́n bá dúró, o kò kún un. O jókòó nínú ìdákẹ́ fún ìgbà díẹ̀, o sì sọ ohun tí o gbọ́. "Nítorí náà o gbọ́ lẹ́yìn-ìṣẹ̀lẹ̀, nínú ìpàdé, níwájú gbogbo ènìyàn." Wọ́n mì orí, tí wọ́n sì fi apá tí wọn kò tíì sọ kún un, apá tó ń dunni ní tòótọ́: ó mú kí wọ́n nímọ̀lára àìríran.

Ìyẹn ni okùn náà. O fà á jẹ́jẹ́. "Ìyẹn dà bí ẹni pé kì í ṣe ọ̀rọ̀ àkójọpọ̀ àkókò ju bí o ṣe nímọ̀lára pípaarẹ́." Báyìí wọ́n ń sọ̀rọ̀ ní tòótọ́, nítorí o rí ìmọ̀lára tó wà lábẹ́ àwọn òtítọ́. O kò ṣàtúnṣe ohunkóhun. O kò ní láti ṣe é. Kí o tó fún wọn ní èrò kan ṣoṣo, o béèrè ìbéèrè kan tó ń gba ọ̀pọ̀ ìjíròrò là: "Ṣé o fẹ́ ronú láti yanjú ohun tí o lè ṣe, tàbí o kàn nílò láti bínú nípa rẹ̀ fún ìṣẹ́jú kan?" Ohunkóhun tí wọ́n bá dáhùn, o lè wá fún wọn ní ohun tó tọ́ dípò ìrònúpadà.

Gbogbo ìfọ̀rọ̀rọ̀ náà lè gba ìṣẹ́jú mẹ́rin. Kò sí ẹni tó gba ìmọ̀ràn tí wọn kò béèrè. Ẹni náà sì wọlé pẹ̀lú ìmọ̀lára pé òun dáwà nínú rẹ̀ tó sì jáde pẹ̀lú ìmọ̀lára pé ẹni kan wà ní ìhà rẹ̀.

Àwọn ohun díẹ̀ láti dáwọ́ ṣíṣe

Nígbà mìíràn gbígbọ́ràn dáradára síi jẹ́ pàápàá nípa yíyọ ohun tó ń dí ọ̀nà kúrò.

• Dìímú ìmọ̀ràn títí a fi fẹ́ ẹ. Bí o kò bá dáni lójú, béèrè. "Ṣé o fẹ́ ojú-ìwòye mi, tàbí o kàn fẹ́ kí n gbọ́ràn?" Ọ̀pọ̀ ènìyàn ń mí jáde nígbà tí o bá béèrè ìyẹn.
• Takò fífi tìrẹ bo ìtàn wọn. "Háà, nǹkan kan náà ṣẹlẹ̀ sí mi" dà bí ìbáṣepọ̀ láti inú àti bí ìjínigbé láti òde. Díẹ̀ nínú rẹ̀ ń so pọ̀. Púpọ̀ nínú rẹ̀ ń gbé ìmọ́lẹ̀ sórí ìwọ.
• Má ṣe yára láti ṣàtúnṣe ìmọ̀lára náà. "Má ṣàníyàn," "yóò dáa," "wo apá ìmọ́lẹ̀" lè dà bí ẹni pé o fẹ́ kí ìmọ̀lára náà lọ kí o lè ní ìtùnú lẹ́ẹ̀kan síi. Jíjókòó pẹ̀lú ẹni kan ní àkókò líle wúlò ju sísọ̀rọ̀ wọn jáde kúrò nínú rẹ̀ lọ.
• Ṣọ́ ìfẹ́-ọ̀hùn láti gbèjà. Nígbà tí ohun tí wọ́n ń sọ bá jẹ́ nípa ìwọ, ìfèsì láti ṣàlàyé ara rẹ tóbi gan-an. O lè ṣe é. Lẹ́yìn náà. Lákọ̀ọ́kọ́, rí i dájú pé wọ́n nímọ̀lára pé a lóye wọn, kódà nínú àìfohùnṣọ̀kan. Àwọn ènìyàn lè faradà ìjà púpọ̀ bí wọ́n bá gbàgbọ́ pé o gbọ́ wọn ní tòótọ́.

Nígbà tí gbígbọ́ràn nìkan kò tó

Ààlà wà lórí ohun tí gbígbọ́ràn dáradára síi lè gbé, ó sì ràn ní láti jẹ́ olóòótọ́ nípa ibi tó wà.

Bí ìjíròrò onírora kan náà bá ń yí ká láìsí ìṣísẹ̀, tàbí bí ẹni tí o fẹ́ràn bá ń rì sínú nǹkan tó wúwo ju ọ̀sẹ̀ líle kan lọ, gbígbọ́ràn dáadáa jẹ́ ìbẹ̀rẹ̀, kì í ṣe ojútùú. Oníṣègùn ọkàn-ọkọ tàbí ìdílé tó dáa lè kọ́ tọ́kọtàya tàbí ènìyàn méjì láti gbọ́ ara wọn lọ́nà tí ó le láti kọ́ nìkan ní tòótọ́. Bí ẹni kan bá sì ń sọ fún ọ léraléra, ní ọ̀rọ̀ tàbí nínú ojú wọn, pé wọ́n nímọ̀lára ìrẹ̀wẹ̀sì tàbí àìní-ààbò, iṣẹ́ rẹ yí padà láti òye sí mímú ìtìlẹ́yìn gidi wá fún wọn. Gbígbọ́ràn ni bí o ṣe ń wà nítòsí tó láti ṣàkíyèsí. Kì í ṣe aropò fún ìrànlọ́wọ́ akọ́ṣẹ́mọṣẹ́ nígbà tí ipò bá nílò rẹ̀.

Ọ̀pọ̀ ìgbà, sá, ọ̀pá-ìwọ̀n náà kéré tó sì ṣeé dé jù bí a ti ń bẹ̀rù. O kò ní láti sọ ohun pípé. O pàápàá ní láti fi fóònù sílẹ̀, dáwọ́ àdánwò, kí o sì jẹ́ kí ẹlòmíì rí i pé ohun tí wọ́n sọ kàn ọ́ ní tòótọ́. Ṣe ìyẹn, o sì fún wọn ní ohun tó ṣọ̀wọ́n ju ìmọ̀ràn lọ. O fún wọn ní ìrírí àìdáwà nínú rẹ̀.

Àwọn orísun

• Cleveland Clinic, 7 Ways To Improve Your Active Listening Skills
• StatPearls / NIH National Library of Medicine, Active Listening
• Frontiers in Psychiatry (PubMed Central), Validation of the Chinese version of the Active-Empathic Listening Scale
• American Psychological Association, Active listening: APA Dictionary of Psychology