Dídàgbà Àwọn Ènìyàn: Bí o ṣe lè Dàgbà Àwọn Ènìyàn tí o ń Darí ní Tòótọ́

Ẹnì kan nínú ẹgbẹ́ rẹ ti dúró-jẹ́ẹ́ ní ìdákẹ́jẹ́ẹ́. Bóyá wọ́n ń ṣe dáadáa lórí ìwé, wọ́n ń dé àwọn nọ́ńbà wọn, kò sí ìṣòro láé. Ṣùgbọ́n ìtànná náà ti dín. Wọ́n dáwọ́ bíbéèrè àwọn ìbéèrè dúró nínú àwọn ìpàdé. Wọ́n ń ṣe iṣẹ́ náà, wọn kì í dàgbà sí ọ̀kan tó tóbi jù. O lè rí i lára, bẹ́ẹ̀ ni wọ́n náà.

Ọ̀pọ̀ wa, nígbà tí a bá kíyèsí èyí, ń gba àwọn ohun-èlò tí kò tọ́. A forúkọ wọn sílẹ̀ fún ìdálẹ́kọ̀ọ́. A fi ọ̀nà-ìjápọ̀ ránṣẹ́ sí wébínáà kan. A ṣèlérí láti "yà àkókò sọ́tọ̀ fún ìdàgbàsókè" ní kádrì tó kàn, kádrì tó kàn kì í sì í fẹ́rẹ̀ẹ́ dé. Kò sí ọ̀kan nínú ìyẹn tó burú, ní tòótọ́. Ó kàn kì í ṣe ibi tí ìdàgbà ti ń wá ní tòótọ́.

Ìdàgbà ń wá láti inú ìbáṣepọ̀ déédéé, ojoojúmọ́ láàrin ènìyàn àti ẹnikẹ́ni tí wọ́n ń jíhìn fún. Ìyẹn ni ìwọ. Data lórí èyí sì le láti ṣàríyànjiyàn pẹ̀lú.

O ṣe pàtàkì jù ètò náà lọ

Gallup ti lo ọ̀pọ̀ ẹ̀wádún ní wíwọn ohun tó ń mú àwọn ènìyàn gbilẹ̀ ní ibi iṣẹ́, káàkiri mílíọ̀nù àwọn òṣìṣẹ́ àti ẹgbẹẹgbẹ̀rún àwọn ẹgbẹ́. Nọ́ńbà kan láti inú ìwádìí yẹn ń hàn léraléra: àwọn alábòójútó ń ṣe àlàyé fún nǹkan bíi ìpín 70 nínú ọgọ́rùn-ún ìyàtọ̀ nínú bí ẹgbẹ́ kan ṣe ní ìfọ̀kànsìn tó. Àádọ́rin nínú ọgọ́rùn-ún. Kì í ṣe àwọn àǹfààní, kì í ṣe gbólóhùn-ète, kì í ṣe àkójọ ìdánilẹ́kọ̀ọ́. Ẹni tí wọ́n ń jíhìn fún.

Ìyẹn lè gúnlẹ̀ bí ìkún-ìnira. Kà á ní ọ̀nà mìíràn. Ó túmọ̀ sí pé o ní agbára tó pọ̀ jù láti ràn ẹnì kan lọ́wọ́ láti dàgbà ju ètò kankan tí ilé-iṣẹ́ rẹ lè rà, o sì lè lò ó nínú àwọn àkókò kéékèèké tí o ti wà nínú rẹ̀ tẹ́lẹ̀. Ọ̀rọ̀-ìfọ̀rọ̀wérọ̀ ìṣẹ́jú-méjì kan ní ọ̀dẹ̀dẹ̀. Iṣẹ́ kan tí o fi lé ẹlòmíràn lọ́wọ́ dípò pípa á mọ́. Ìbéèrè kan tí o béèrè dípò ìdáhùn tí o fún.

Ìwádìí kan náà rí nǹkan pàtó nípa ibi tí a ó ti darí àfiyèsí yẹn. Nígbà tí àwọn ènìyàn bá fohùnṣọ̀kan gidigidi pé alábòójútó wọn ń darí ọkàn sí àwọn agbára wọn, nǹkan bíi ìpín 67 nínú ọgọ́rùn-ún wọn ní ìfọ̀kànsìn. Nígbà tí wọ́n bá rí i pé alábòójútó wọn ń pa ọkàn pọ̀ sórí àwọn àìlera wọn, nọ́ńbà yẹn ń wó lulẹ̀. Ìfẹ́-ọkàn tí ọ̀pọ̀ wa ní, láti rí ohun tó ṣàṣìṣe nínú iṣẹ́ ẹnì kan kí a sì tún un ṣe, wá jẹ́ ọ̀nà tó lọ́ra. Kíkọ́ lórí ohun tí ẹnì kan ti dára nínú rẹ̀ ni ọ̀nà tó yára.

Àwọn agbára ní àkọ́kọ́, kì í ṣe àwọn àìlera nìkan

A máa ń ka èyí lọ́nà àṣìṣe, nítorí náà jẹ́ kí a ṣe kedere. "Darí ọkàn sí àwọn agbára" kì í túmọ̀ sí pé kí a fojú pa àwọn ìṣòro gidi rẹ́ tàbí kí a pín ìyìn òfo. Bí ẹnì kan bá ń sọnù àwọn ọjọ́-òpin tàbí tí ó ń bá àwọn ẹlẹgbẹ́ lò búburú, ìyẹn nílò ọ̀rọ̀-ìfọ̀rọ̀wérọ̀ tààrà, pẹ̀lú inú rere àti láìpẹ́.

Ohun tó túmọ̀ sí ni ibi tí o yan láti ná. Fojú-inú wo ẹnì kan nínú ẹgbẹ́ rẹ tó jẹ́ akọrohun tó dáa gan-an àti olùgbékalẹ̀ tó kùnà. O lè lo ọdún kan ní fífa àwọn ìgbékalẹ̀ wọn láti mẹ́rin sí mẹ́fà. Tàbí o lè lo ọdún yẹn ní yíyí kíkọ wọn padà láti mẹ́jọ sí ohun tí gbogbo ẹgbẹ́ rẹ gbára lé, kí o sì wá ẹlòmíràn láti ru àwọn ìgbékalẹ̀ ńlá. Ọ̀nà kejì ń mú jáde jù, ẹni náà sì ń rí i pé a rí òun dípò títún-ún-ṣe. Wọ́n ń bẹ̀rẹ̀ ọjọ́ pẹ̀lú mímọ ohun tí wọ́n jẹ́ fún.

Nítorí náà kí o tó kọ́ ètò ìdàgbàsókè fún ẹnikẹ́ni, o ní láti mọ̀ wọ́n. Kì í ṣe àkọsílẹ̀-iṣẹ́ wọn. Àwọn fúnra wọn. Irú iṣẹ́ wo ló ń mú wọn pàdánù àkíyèsí àkókò? Kí ni wọ́n ń ṣe ní rírọrùn tí àwọn ẹlòmíràn rí lágara? Níbo ni àwọn ẹlẹgbẹ́ ti ń lọ sọ́dọ̀ wọn tẹ́lẹ̀ fún ìrànlọ́wọ́? Kí ni wọ́n fẹ́ dára nínú rẹ̀ nígbà tí wọ́n gba iṣẹ́ yìí? O kò lè dàgbà ènìyàn tí o kò tíì kíyèsí ní tòótọ́, ọ̀pọ̀ ènìyàn sì, bí a bá béèrè lọ́wọ́ wọn tààrà láìsí ìdájọ́, máa sọ ibi tí wọ́n fẹ́ lọ pàápàá fún ọ. A kì í sábà béèrè. A ń rò pé a mọ̀. Rírò náà ni ibi tí ọ̀pọ̀ dídúró-jẹ́ẹ́ ìdákẹ́jẹ́ẹ́ ti ń bẹ̀rẹ̀.

Dáwọ́ fífún àwọn ìdáhùn

Èyí ni ìṣesí tó ń yí púpọ̀ jù padà, ó sì le jù láti fọ́.

Nígbà tí ẹnì kan bá mú ìṣòro kan wá fún ọ, ohun tó yára jù tí o lè ṣe ni láti yanjú rẹ̀. O mọ ìdáhùn náà. O ti rí èyí tẹ́lẹ̀. Sísọ fún wọn gba ìṣẹ́jú-àáyá ọgbọ̀n. Ó dà bí ìdarí, ó sì dà bí ìrànlọ́wọ́.

Ọ̀nà tún ni bí o ṣe ń pa àwọn ènìyàn mọ́ kékeré.

Àwọn akọwé Harvard Business Review Herminia Ibarra àti Anne Scoular sọ èyí pẹrẹsẹ nínú ọ̀rọ̀ tí a tọ́ka sí gbòòrò nípa ìyípadà alábòójútó láti olóyè sí olùkọ́. Àpẹrẹ àtijọ́ rọrùn, alábòójútó mọ àwọn ìdáhùn ó sì ń fi wọ́n sílẹ̀. Ìyẹn ṣiṣẹ́ nígbà tí iṣẹ́ náà dúró-ṣinṣin tí olóyè náà sì mọ̀ jù ní tòótọ́. Kò ṣiṣẹ́ ní báyìí, nígbà tí àwọn ènìyàn tó súnmọ́ ìṣòro kan sábà lóye rẹ̀ ju ìwọ lọ, àti nígbà tí iṣẹ́ rẹ kì í ṣe láti ní àwọn ìdáhùn bí kò ṣe láti dàgbà àwọn ènìyàn tó lè rí tiwọn fúnra wọn.

Ìyípadà náà jẹ́ láti sísọ sí bíbéèrè. Kì í ṣe ìtọ́jú-ọkàn. Kì í ṣe ìrònú aláìparí àìnípẹ̀kun. Kàn ìbéèrè òtítọ́ kan kí ìmọ̀ràn rẹ tó dé. Dán ìwọ̀nyí wò nínú ọ̀rọ̀-ìfọ̀rọ̀wérọ̀ rẹ tó kàn:

• "Kí ni o ti dán wò tẹ́lẹ̀?"
• "Kí ni o rò pé ó ń ṣẹlẹ̀ ní tòótọ́ níhìn-ín?"
• "Bí èmi kò bá sí níhìn-ín, kí ni o máa ṣe?"
• "Kí ni apá tí o kò dá ọ lójú jù?"

Lẹ́yìn náà dúró. Ìdákẹ́jẹ́ẹ́ náà máa dà bí ohun tó gùn. Jẹ́ kí ó rí bẹ́ẹ̀. Ọ̀pọ̀ ènìyàn, tí a fún ní ìṣẹ́jú-àáyá méjì àti ìbéèrè olóòótọ́, máa rìn ọ̀pọ̀ ọ̀nà sí ìdáhùn fúnra wọn. Nígbà tí wọ́n bá ṣe bẹ́ẹ̀, nǹkan méjì ń ṣẹlẹ̀ lẹ́ẹ̀kan náà. Wọ́n yanjú ìṣòro náà, wọ́n sì di ohun díẹ̀ tóbi sí i. Ṣe ìyẹn ní ọgọ́rùn-ún ìgbà ní ọdún kan ìwọ ti kọ́ ẹni tí kò nílò rẹ fún gbogbo ìpinnu. Ìyẹn ni gbogbo eré náà.

Àǹfààní ìdákẹ́jẹ́ẹ́ kan wà fún ọ. Ẹgbẹ́ tó ń mú àwọn ìṣòro tó ti jẹ-tẹ́lẹ̀ wá fún ọ dípò àìjẹ jẹ́ ẹgbẹ́ tó ń fún ọ ní àkókò rẹ padà.

Fi iṣẹ́ gidi lé wọn lọ́wọ́

O kò lè dàgbà nínú àyè ìtùnú rẹ, bẹ́ẹ̀ ni kò sí ẹlòmíràn. Àwọn ènìyàn ń na ara wọn nígbà tí a bá fún wọn ní ohun tó tóbi díẹ̀ jù ohun tí wọ́n ti ṣe tẹ́lẹ̀, pẹ̀lú àtìlẹyìn tó tó débi pé wọn kì í rì àti àyè tó tó débi pé wọ́n lè ní i ní tòótọ́.

Èyí ni ibi tí ọ̀pọ̀ àwọn alábòójútó onífẹ̀ẹ́-rere ti ń dúró. A ń fi àwọn nǹkan tí kò ní ìtumọ̀ lé wọn lọ́wọ́, a sì ń pa iṣẹ́ tó wúni-lórí, tó hàn, tó ní ewu ńlá mọ́ fún ara wa, nítorí iṣẹ́ yẹn ni ibi tí àwọn àṣìṣe ti ń dunni. Ṣùgbọ́n iṣẹ́ tó hàn yẹn ni ohun tó ń dàgbà àwọn ènìyàn ní pàtó, àti ohun tí wọ́n nílò lórí àkọsílẹ̀ wọn láti gòkè.

Àwọn ọ̀nà díẹ̀ láti ṣe èyí láìfi ẹnì kan sílẹ̀ láti kùnà:

1. Fún ní nǹkan gbogbo, kì í ṣe ẹ̀ka kan. Níní iṣẹ́ àkànṣe kékeré kan láti ìbẹ̀rẹ̀ sí òpin ń kọ́ ni jù ṣíṣe ẹ̀ka kan ti ọ̀kan ńlá lọ. Àwọn ènìyàn ń dàgbà láti dídì àbájáde mú.
2. Ṣe kedere nípa ète náà, rọ nípa ọ̀nà. Sọ fún wọn ohun tí "parí" dà bí àti ìdí tí ó fi ṣe pàtàkì. Lẹ́yìn náà jẹ́ kí wọ́n dé ibẹ̀ ní ọ̀nà tiwọn, àní bí kì í bá ṣe ọ̀nà rẹ.
3. Pè é ní nínà ní gbangba. "Èyí tóbi ju ohun tí o ti ṣe lọ, mo sì fi i fún ọ nímọ̀ọ́mọ̀ nítorí mo rò pé o ti ṣetán. Mo wà fún ọ bí ó bá le." Gbólóhùn kan yẹn ń yí ìbẹ̀rù padà sí ìbò ìgbẹ́kẹ̀lé.
4. Dúró súnmọ́ láìsí gbígbé orí. Ṣe àyẹ̀wò kan tàbí méjì kí wọ́n má baà dá nìkan, lẹ́yìn náà jáde kúrò ní ọ̀nà láàrin wọn.

Apá tó le ni jíjẹ́ kí wọ́n ṣe é láìpé. Wọ́n máa ṣe àwọn àṣàyàn tí o kò ní ṣe. Àyàfi bí nǹkan kan bá ń lọ́ síta ní tòótọ́, jẹ́ kí ó máa lọ. Àwọn àṣìṣe ni ibi tí ẹ̀kọ́ ti ń gbé. Pàkúté kan sì wà tó tọ́ láti pè ní orúkọ: ní àkókò tí àwọn nǹkan bá le, ìfẹ́-ọkàn láti gba iṣẹ́ náà padà máa ń pọ̀ jù. Tako rẹ̀. Gbígbà á padà ní ìmìtìtì àkọ́kọ́ ń kọ́ ènìyàn pé o kò gbẹ́kẹ̀lé wọn ní tòótọ́ pẹ̀lú rẹ̀ láé, wọ́n sì máa gba ọ gbọ́ ní àkókò tó kàn.

Ohun tó ń ṣe gbogbo rẹ̀ ní ṣíṣeéṣe

Kò sí ọ̀kan nínú èyí tó ń ṣiṣẹ́ nínú ojú-ọjọ́ ìbẹ̀rù. O lè béèrè àwọn ìbéèrè tó dára jù kí o sì fi àwọn iṣẹ́ àkànṣe tó dára jù lé wọn lọ́wọ́, bí àwọn ènìyàn bá sì ń bẹ̀rù rẹ, gbogbo rẹ̀ ń bàjẹ́. Wọ́n máa sọ ohun tí wọ́n rò pé o fẹ́ gbọ́ fún ọ. Wọ́n máa pa àwọn àṣìṣe ìbẹ̀rẹ̀ mọ́ títí àwọn àṣìṣe wọ̀nyẹn yóò fi gbówó-lórí. Wọ́n máa ṣe é ní àìléwu, èyí tó jẹ́ òdìkejì dídàgbà.

Amy Edmondson ti Harvard pe ipò tó ń ṣe ìdàgbà ní ṣíṣeéṣe ní orúkọ: àìléwu ọpọlọ, ìmọ̀lára tí a pín pé a kò ní fìyà jẹ ẹ́ tàbí dójú tì ẹ́ fún sísọ̀rọ̀ jáde pẹ̀lú ìbéèrè kan, ìbàlẹ̀-ọkàn kan, èrò aláìparí kan, tàbí àṣìṣe kan. Kì í ṣe ìrọ̀, kì í sì í ṣe nípa sísọ ọ̀pá náà sílẹ̀. Ó jẹ́ òdìkejì. Bí iṣẹ́ Edmondson ṣe fihàn, àwọn ẹgbẹ́ tó ń kọ́ kíákíá jù ni àwọn tí àwọn ènìyàn ti rí àìléwu tó láti jẹ́ olóòótọ́ nípa ohun tí kò ṣiṣẹ́, kí ẹgbẹ́ náà lè tún un ṣe ní tòótọ́.

O ń kọ́ ọ nínú bí o ṣe ń fèsì sí àwọn nǹkan kéékèèké. Nígbà tí ẹnì kan bá jẹ́wọ́ àṣìṣe, ṣé ojú rẹ ń dúró ní ṣíṣí, tàbí ó ń le? Nígbà tí ẹnì kan bá kọ̀ ọ́ ní ìjà, ṣé wọ́n ń san án nígbà tó yá? Nígbà tí ẹnì kan bá béèrè ìbéèrè tó hàn gbangba, ṣé o ń mú kí wọ́n rí ara wọn ní òmùgọ̀? Àwọn ènìyàn ń kà ọ́ nígbà gbogbo fún ìdáhùn ìbéèrè kan: ṣé ó léwu láti jẹ́ olóòótọ́ pẹ̀lú ènìyàn yìí? Gbogbo ohun tí o ń retí láti kọ́ wọn dá lórí pé ìdáhùn náà jẹ́ bẹ́ẹ̀ni.

Ìgbésẹ̀ tó rọrùn jù ni láti lọ ní àkọ́kọ́. Sọ "N kò mọ̀" nígbà tí o kò bá mọ̀. Jẹ́wọ́ àwọn àṣìṣe ara rẹ ní gbangba. Dúpẹ́ lọ́wọ́ ẹnì kan fún sísọ ohun tó le fún ọ. Ní gbogbo ìgbà tí o bá ṣe bẹ́ẹ̀, o ń fún gbogbo ẹgbẹ́ náà ní àyè láti ṣe ohun kan náà.

Ohun tí o lè ṣe ní tòótọ́ ní ọ̀sẹ̀ yìí

Dídàgbà àwọn ènìyàn dà bí ìpilẹ̀ṣẹ̀ ńlá. Ó jẹ́ ọ̀wọ́ àwọn ìṣesí kéékèèké ní tòótọ́, tí a tún-ṣe. Yan ọ̀kan tàbí méjì láti bẹ̀rẹ̀:

• Ní ọ̀rọ̀-ìfọ̀rọ̀wérọ̀ gidi kan pẹ̀lú ẹnì kan nípa ibi tí wọ́n fẹ́ lọ, kì í ṣe ohun tó kàn jẹ́ àbáṣe ní Ọjọ́-Ẹtì nìkan. Béèrè, lẹ́yìn náà fetí sí lọ́pọ̀jù.
• Mú ara rẹ tó fẹ́ fún ìdáhùn, kí o sì béèrè ìbéèrè dípò. Ẹ̀ẹ̀kan lójúmọ́ tó láti bẹ̀rẹ̀.
• Wá iṣẹ́ kan tí o ń kó jọ kí o sì fi i lé ẹni tó máa dàgbà láti inú rẹ̀ lọ́wọ́.
• Kíyèsí ní gbangba ohun kan tí ẹnì kan dára nínú rẹ̀ ní tòótọ́. Jẹ́ pàtó. "O dára nínú iṣẹ́ rẹ" kò ṣe nǹkan. "Ọ̀nà tí o gbà mú oníbàárà yẹn balẹ̀ lórí ìpè náà jẹ́ aṣetán" gúnlẹ̀.
• Ní àkókò tó kàn tí ẹnì kan bá mú àṣìṣe wá fún ọ, bẹ̀rẹ̀ pẹ̀lú "o ṣeun fún sísọ fún mi."

Kò sí ọ̀kan nínú ìwọ̀nyí tó gba ìnáwó tàbí ìpàdé lórí kàlẹ́ńdà. Wọ́n gba àfiyèsí, èyí tó jẹ́ owó gidi ti dídàgbà àwọn ènìyàn.

Ọ̀rọ̀ kan nípa ìwúwo rẹ̀

Ẹ̀gbẹ́ ìdákẹ́jẹ́ẹ́ kan wà sí gbogbo èyí. Rírù ìdàgbà àwọn ẹlòmíràn, lórí àwọn àfojúsùn tirẹ àti ìgbésí ayé tirẹ, jẹ́ ìwúwo gidi, ó sì rọrùn láti da ara rẹ sí dídàgbà gbogbo ẹlòmíràn nígbà tí o ń sá ara rẹ wọ ilẹ̀. O kò lè jẹ́ wíwà dúró-ṣinṣin, àìléwu fún ẹgbẹ́ rẹ bí o bá ti jẹ́ òfo tí o sì wà ní etí. Ìdúró tìrẹ wá ní àkọ́kọ́, kì í ṣe nítorí ìmọtara-ẹni-nìkan, bí kò ṣe nítorí pé ó jẹ́ orísun gbogbo ohun tí o ń gbìyànjú láti fún.

Kíyèsí àwọn ààlà ipa rẹ. O lè dàgbà àwọn ọgbọ́n ẹnì kan kí o sì ṣí àwọn ìlẹ̀kùn fún wọn. O kò lè tún ohun tí kì í ṣe tìrẹ láti tún-ṣe ṣe. Bí ẹnì kan nínú ẹgbẹ́ rẹ bá ń jìjàkadì ní ọ̀nà tó kọjá iṣẹ́, tó fà ara-rẹ-séyìn, tó kún, tó hàn gbangba pé kò dáa, ohun tó ṣàánú jù tó sì wúlò jù tí o lè ṣe kì í ṣe láti kọ́ wọn ní líle jù. Ó jẹ́ láti jẹ́ ọmọ ènìyàn, láti béèrè pẹ̀lẹ́ bí wọ́n ṣe ń ṣe ní tòótọ́, àti láti tọ́ wọn sí àtìlẹyìn gidi, dókítà, olùgbani-nímọ̀ràn, ètò ìrànlọ́wọ́ òṣìṣẹ́ ti àjọ rẹ bí ó bá ní ọ̀kan, tàbí ìlà-ìpọ́njú bí ó bá yára. Mímọ etí ohun tí o lè rù fún ẹnì kan jẹ́ irú ìdarí tirẹ̀.

Dídàgbà àwọn ènìyàn jẹ́ iṣẹ́ lọ́ra, tó fẹ́rẹ̀ẹ́ jẹ́ aláìríhàn. O kì í sábà rí gbogbo àyíká rẹ̀. Ṣùgbọ́n ní ọ̀pọ̀ ọdún láti ìsinsìnyí, ẹnì kan máa sọ ìtàn nípa olóyè tó gbàgbọ́ pé wọ́n lè ṣe nǹkan líle náà kí wọ́n tó gbà á gbọ́ fúnra wọn, tó sì béèrè ìbéèrè dípò fífún ní ìdáhùn, tó sì jẹ́ kí wọ́n dán an wò. O lè jẹ́ ìtàn yẹn fún ẹnì kan. O ṣeéṣe kí o ti jẹ́ tẹ́lẹ̀ fún ẹnì kan, yálà o ti kíyèsí tàbí kò kíyèsí.

Àwọn Orísun

• Gallup, Strengths-Based Employee Development: The Business Results
• Gallup, Employees Want a Lot More From Their Managers
• Harvard Business Review, The Leader as Coach (Herminia Ibarra and Anne Scoular)
• Harvard Business Review, What Is Psychological Safety? (on Amy Edmondson's research)