Bí O Ṣe Lè Di Ìwọ̀n Gíga Mú Láìpọ̀ Másùnmáwo Sí I

Níbìkan ní ọ̀nà, ọ̀pọ̀ nínú wa gba ìṣirò jẹ́ẹ́jẹ́ẹ́ kan: bí àbájáde bá ṣe pàtàkì, ẹnìkan ní láti nímọ̀lára ooru náà. Ìfúnpá ni ẹ̀rọ. Ìbẹ̀rù ni epo. Tú ọwọ́ kúrò àbájáde iṣẹ́ sì rọ̀.

Ó jẹ́ ìtàn tó tòpọ̀, ó sì ṣìnà. Kì í ṣe ṣíṣìnà ní ọ̀nà ìmọ̀lára-rere, dídín-igi-ìwọ̀n-kù. Ṣíṣìnà ní ọ̀nà ohun-tí-ẹ̀rí-fihàn-ní-tòótọ́. Àwọn ẹgbẹ́ tó ń ṣe iṣẹ́ tó le koko jù, tó dára jù fún ọ̀pọ̀ ọdún kì í ṣe àwọn tó ń sáré gbóná jù. Wọ́n jẹ́ àwọn tí ìwọ̀n náà ga ní tòótọ́ tí yàrá náà sì láìséwu ní tòótọ́ ní àkókò kan náà. Nǹkan méjèèjì wọ̀nyẹn kò sí ní ìforígbárí. Wọ́n jẹ́ alábàáṣiṣẹ́.

Bí o bá ti darí ẹnikẹ́ni rí, tàbí fẹ́ ṣe é, ó ṣeé ṣe kí o ti nímọ̀lára ìfàsí ìyàn èké náà. Jẹ́ ọ̀gá oníbéèrè tó ń dá àbájáde jáde tó sì ń jó àwọn ènìyàn. Tàbí jẹ́ ọ̀gá oníyọnu tí gbogbo ènìyàn fẹ́ràn nígbà tí iṣẹ́ ń yẹsẹ̀. Èyí jẹ́ àpilẹ̀kọ nípa ìyàn ẹ̀kẹta, èyí tí ọ̀pọ̀ ènìyàn kò rí àpẹẹrẹ rẹ̀ rí.

Àwọn olùyípo méjì, àti ìdí tí ọ̀pọ̀ wa fi mọ ọ̀kan ṣoṣo

Fojú-inú wo olùyípo méjì ọ̀tọ̀ọ̀tọ̀ lórí kọńsọ́ọ̀lù kan.

Olùyípo àkọ́kọ́ ni ìwọ̀n: bí igi-ìwọ̀n ṣe ga tó, iye tí o ń retí, bí o ṣe dárúkọ ohun tí dáradára dàbí gbangba tó tí o sì ń di àwọn ènìyàn mú sí i. Olùyípo kejì ni ààbò: bí ó ṣe láìséwu tó láti sọ̀rọ̀ sókè, jẹ́wọ́ àṣìṣe, béèrè ìbéèrè òmùgọ̀, sọ "mo wà lẹ́yìn," tàbí tako ọ̀gá láìjẹ́ pé ó ná ọ ní nǹkan kan.

Ọ̀pọ̀ ibi iṣẹ́ máa ń gbé wọn gẹ́gẹ́ bí olùyípo kan. Yí ìbéèrè sókè o sì rò pé o ti yí ààbò sílẹ̀. Sọ ọ́ di ìṣeun àti olóòórẹ̀ o sì rò pé o ti dín igi-ìwọ̀n kù. Nítorí náà àwọn ènìyàn yan ọ̀nà kan.

Olùwádìí Harvard Amy Edmondson lo ẹ̀wádún púpọ̀ ní fífihàn pé olùyípo ọ̀tọ̀ọ̀tọ̀ ni wọ́n, àti pé idán náà wà ní igún níbi tí àwọn méjèèjì ti ga. Ó ṣe àwòrán rẹ̀ gẹ́gẹ́ bí agbègbè mẹ́rin. Ìwọ̀n kékeré àti ààbò kékeré ń mú àìnífẹ̀ẹ́ wá fún ọ, àwọn ènìyàn ń ṣe ohun tó kéré jù láti yẹra fún wàhálà. Ààbò gíga ṣùgbọ́n ìwọ̀n kékeré ń mú ibi ìtùnú tó ń ṣiṣẹ́-kéré jẹ́ẹ́jẹ́ẹ́ wá. Ìwọ̀n gíga ṣùgbọ́n ààbò kékeré, èyí ni èyí tí ọ̀pọ̀ àṣà "ìfúnpá-gíga" jẹ́ ní tòótọ́, ń mú àníyàn wá: àwọn ènìyàn ń dé àwọn nọ́ńbà nígbà tí wọ́n ń fi àwọn ìṣòro pamọ́, nítorí pé mímú ìṣòro jáde dàbí ewu. Kìkì igún ìkẹyìn, ìwọ̀n gíga pẹ̀lú ààbò gíga, ń mú ọ dé ohun tí Edmondson ń pè ní agbègbè ìkẹ́kọ̀ọ́, níbi tí àwọn ènìyàn ti ń gba ìgbésẹ̀ gidi, ń dárúkọ ohun tó fọ́ ní kíákíá, tí wọ́n sì ń dára sí i ní tòótọ́.

Èyí ni apá tó yẹ kí a jókòó pẹ̀lú. Edmondson ti lo ọdún púpọ̀ ní títọ́ka ìkàwé-àṣìṣe pàtó kan ti iṣẹ́ rẹ̀, èrò pé ààbò ọpọlọ túmọ̀ sí mímú nǹkan rọ̀ fún àwọn ènìyàn. Kò túmọ̀ sí bẹ́ẹ̀. Ààbò láìsí ìjíhìnrere kì í ṣe ẹgbẹ́ tó ń ṣe àbájáde gíga. Ó jẹ́ ẹgbẹ́ olóòórẹ̀. Bí àkótán kan ti iṣẹ́ rẹ̀ ṣe sọ ọ́, o kò lè ní ààbò ọpọlọ gidi láìjẹ́ pé àwọn ènìyàn mọ ohun tí a ń retí lọ́dọ̀ wọn tí wọ́n sì fẹ́ dára sí i. Igi-ìwọ̀n náà dúró ga. Ohun tó ń yí padà ni bóyá dídín kù níbẹ̀ ṣeé yè.

Ohun tí "másùnmáwo gíga" ń ṣe sí iṣẹ́ ní tòótọ́

Ìdí kan wà tí ọláyọ̀ tí ìbẹ̀rù ń darí fi ń jẹ ara rẹ̀ níkẹyìn, ó sì jẹ́ ti ara.

Ìfúnpá ní ìbúròró kúkúrú lè mú ọ múná. Ìyẹn ni ara tí ń ṣe iṣẹ́ rẹ̀. Ṣùgbọ́n nígbà tí ìfúnpá náà kò bá dáwọ́dúró, ìdáhùn másùnmáwo dúró ní títanná, ìyẹn sì jẹ́ ẹranko ọ̀tọ̀. Cleveland Clinic ṣàpèjúwe másùnmáwo aláìdáwọ́dúró gẹ́gẹ́ bí ìṣiṣẹ́-síwájú tó ń fa ìwópalẹ̀ àti ìparun sí ara, tó ń farahàn bí ẹ̀fọ́rí, ẹ̀jẹ̀ rírú, ìfúnpá iṣan, ìrẹ̀wẹ̀sì, ìṣòro oorun, àti ìṣíré síhà àníyàn àti ìbànújẹ́. Kò sí ọ̀kankan nínú àwọn wọ̀nyẹn tó ń mú ẹnikẹ́ni dára sí i ní iṣẹ́ wọn.

Iye tó dákẹ́ jù jẹ́ ti ìronú fúnra rẹ̀. Àwọn ẹkùn ọpọlọ tí o nílò jù níbi iṣẹ́, àwọn tó ń kojú àfojúsùn, ìrántí, àti ìdájọ́ dáradára, ni gan-an àwọn tí másùnmáwo aláìdáwọ́dúró ń lọ̀ kù. Ènìyàn tó ń sáré lórí ìbẹ̀rù kì í ṣe ẹ̀dà mímú jù ti ara wọn. Wọ́n jẹ́ ẹ̀dà tó hẹ́ jù: olùdojúkọ jù, olùgbèjà jù, tó burú jù ní iṣẹ́ ìṣẹ̀dá àti ìṣọ́ra tí igi-ìwọ̀n gíga sọ pé ó béèrè. Nítorí náà àwàdà ti ilé-iṣẹ́ ìfúnpá-gíga ni pé ó ń bà agbára gan-an tó ń gbìyànjú láti fún jáde jẹ́.

Àwọn ènìyàn sì dẹ́kun sísọ nǹkan fún ọ. Ìyẹn ni apá tó wọ́n. Nínú yàrá ààbò-kékeré, ìbéèrè-gíga, ìgbésẹ̀ tó bọ́gbọ́n mu ni láti sin ìròyìn búburú, fi àṣìṣe pamọ́ nínú ìjábọ̀ ipò, kí o sì má jẹ́wọ́ rí pé o dìhámọ́. Aṣáájú parí lórí ọkọ̀-òfuurufú dáṣábọ́ọ̀dù ti ìmọ́lẹ̀ ewé tí kì í ṣe gidi. Àwọn àṣìṣe kì í parẹ́. Wọ́n kàn dákẹ́ jẹ́ẹ́ títí tí wọ́n fi tóbi.

Nítorí náà báwo ni o ṣe ń mú igi-ìwọ̀n wà ní gíga àti ìbẹ̀rù wà ní kékeré?

Èyí ni ọkàn ìṣe rẹ̀. Àwọn ìgbésẹ̀ díẹ̀ ń ṣe ọ̀pọ̀ iṣẹ́ náà.

Jẹ́ olùpé lórí nǹkan díẹ̀, kì í ṣe olùṣàyàn lórí gbogbo nǹkan. Bíbéèrè àìláàbàwọ́n káàkiri kì í ka bí ìwọ̀n gíga. Ó ń ka bí ọ̀gá tí a kò lè tẹ́ lọ́rùn, àwọn ènìyàn sì dẹ́kun gbígbìyànjú láti ka ohun tó ṣe pàtàkì. Ìmọ̀ràn Harvard Business Review ni láti yan nǹkan kan tàbí méjì tí o fẹ́ kí a mọ̀ ọ́ fún títẹnumọ́, dáradára gidi, fún àpẹẹrẹ, tàbí dídára-sílẹ̀ nígbà gbogbo, kí o sì di ìlà mú níbẹ̀. Gbangba, tóóró, aláìdáwọ́dúró ń borí túká àti ìrẹ̀wẹ̀sì.

Ya ìwọ̀n náà kúrò lọ́dọ̀ ènìyàn náà. "Àkọ̀wé yìí kò tí ì dé ibẹ̀, èyí ni àlàfo náà" jẹ́ nípa iṣẹ́ náà. "O máa ń ṣe èyí nígbà gbogbo" jẹ́ nípa iyì wọn. Àkọ́kọ́ ń mú igi-ìwọ̀n wà ní gíga àti ìhalẹ̀ wà ní kékeré. Èkejì ń ṣe ìdàkejì. Àwọn ènìyàn lè gba ọ̀pọ̀ àríwí líle nígbà tí ó bá fojú-han pé ó dojúkọ iṣẹ́ náà tó sì fojú-han pé ó wà ní ẹ̀gbẹ́ wọn.

Jẹ́ kí ó di ohun gbogbo láti mú ìṣòro jáde ní kíákíá. Àmì tó tóbi jù kan ti ẹgbẹ́ ìwọ̀n-gíga tó wà ní ìlera ni bí ìròyìn búburú ṣe ń rìnrìn-àjò. Bí ẹnìkan bá lè wọlé kí ó sì sọ "mo rò pé a ó pàdánù èyí, èyí ni ohun tí n óò ṣe," tí ó sì gba ọpẹ́ dípò ìjìyà, o ní ohun ọ̀wọ́n náà. Fún ènìyàn tó fi ewu hàn ní ẹ̀rí-ọwọ́, kì í ṣe kìkì ènìyàn tó dé àfojúsùn. Bí bẹ́ẹ̀ kọ́ o ń kọ́ gbogbo ènìyàn láti fi pamọ́.

Jẹ́wọ́ àwọn àṣìṣe ti ara rẹ sókè. Nígbà tí o bá sọ "mo ṣe ìyẹn lọ́nà tó ṣìnà, èyí ni ohun tí mo kọ́," o kò ń sọ ọlá-àṣẹ rẹ di aláìlágbára. O ń fihàn fún gbogbo ẹgbẹ́ pé dídín kù jẹ́ ohun tí o ń bọ́ wá láti inú rẹ̀, kì í ṣe ohun tí o ń fi pamọ́. Ìwádìí Edmondson tọ́ka sí ọ̀nà kan náà: àwọn aṣáájú tó jẹ́wọ́ àìpé tí wọ́n sì béèrè fún ìmọ̀ràn máa ń gba òtítọ́ púpọ̀ padà, òtítọ́ sì ni ohun tí ìwọ̀n gíga ń sáré lórí rẹ̀.

Bá ọ̀nà nínà sọ ìtìlẹ́yìn pọ̀. Igi-ìwọ̀n gíga láìsí ìrànlọ́wọ́ kàn jẹ́ ìṣètò fún ìkùnà. Nígbà tí o bá béèrè fún ohun tó le koko, sọ ọ́ gbangba, lẹ́yìn náà béèrè ohun tí wọ́n nílò láti ṣe é. Ìròyìn náà wọlé gẹ́gẹ́ bí "mo gbàgbọ́ pé o lè ṣe èyí, mo sì wà nínú rẹ̀ pẹ̀lú rẹ," èyí tó jẹ́ ìdàkejì gbọ̀ngbọ̀n ti ìròyìn tí ìbẹ̀rù ń fi ránṣẹ́.

Àyẹ̀wò-inú kíákíá

Nígbà tí o kò bá dájú ọ̀nà tí o ń tẹ̀rẹ̀ sí, béèrè ara rẹ ní ìbéèrè méjì ní ọ̀wọ̀ọ̀wọ́. *Ṣé igi-ìwọ̀n náà ti hàn gbangba tó sì ga ní tòótọ́ níhìn-ín?* Àti *Ṣé ó láìséwu fún ènìyàn yìí láti sọ òtítọ́ fún mi nípa bí ó ṣe ń lọ?* Bí o kò bá lè dáhùn bẹ́ẹ̀ ni sí àwọn méjèèjì, o mọ olùyípo tí o ní láti yí. Ọ̀pọ̀ aṣáájú tó rò pé wọ́n ní ìṣòro ìwọ̀n ní tòótọ́ ní ìṣòro ààbò. Ẹgbẹ́ náà mọ igi-ìwọ̀n. Wọ́n kàn ń bẹ̀rù láti sọ ibi tí wọ́n wà ní tòótọ́ sí i fún ọ.

Nígbà tó bá tóbi ju àtúnṣe ìṣàkóso lọ

Nígbà mìíràn másùnmáwo nínú ẹgbẹ́ kì í wá láti bí a ṣe ń darí rẹ̀. Ó ń wá láti ibìkan tó jinlẹ̀ jù, ènìyàn tó ń rì jẹ́ẹ́jẹ́ẹ́, àṣà tó ti jẹ́ ìbẹ̀rù-darí fún ìgbà tó pẹ́ débi pé olùṣàkóso oníyọnu kan kò lè yí i padà nìkan, tàbí ẹrù ti ara rẹ gẹ́gẹ́ bí aṣáájú tó nína kọjá ohun tó ṣeé gbé.

Bí o bá ṣàkíyèsí ẹnìkan nínú ẹgbẹ́ rẹ tó ń fi àmì ìfúnpá gidi hàn, tó yẹsẹ̀, tó rẹ̀, tí kò dàbí ara wọn fún ọ̀sẹ̀ púpọ̀, ohun tó wúlò jù tí o lè ṣe kì í ṣe ọ̀rọ̀ ìmúnilọ́kànle. Ó jẹ́ ìfọ̀rọ̀wánilẹ́nuwò gidi àti ìtọ́ka tó hàn gbangba síhà ìtìlẹ́yìn gidi: ètò ìrànwọ́ òṣìṣẹ́ ti àjọ rẹ bí ó bá wà, dókítà, akọṣẹ́mọṣẹ́ ìlera-ọpọlọ. O kì í ṣe oníṣègùn-ọpọlọ wọn, o kò sì ní láti jẹ́. O kàn ní láti jẹ́ ẹni tó ṣàkíyèsí tó sì mú kí ó rọrùn láti rí ìrànlọ́wọ́.

Bí ẹni tó ń sáré gbóná jù bá sì jẹ́ ìwọ, gbé ìyẹn ní tòótọ́. Ìdarí tó dúró ṣinṣin kì í ṣe ohun tí o lè dìbọ́n nígbà tí o ń jóná. Dídi igi-ìwọ̀n gíga mú fún ọdún púpọ̀ ṣeé ṣe kìkì bí o kò bá ń fi ara rẹ rúbọ láti ṣe é. Ìyẹn kì í ṣe ìfọwọ́sí rírọ̀. Ó jẹ́ gbogbo ìdí náà. Àwọn aṣáájú tí ẹgbẹ́ wọn ń ṣe iṣẹ́ tó dára jù, tí wọ́n sì dúró, jẹ́ àwọn tí wọ́n mú ọláyọ̀ dàbí ohun tó ṣeé ṣe dípò ohun tó ń fìyà jẹ ni, fún gbogbo ẹni tó wà nínú yàrá, ara wọn pẹ̀lú.

Àwọn Orísun

• Harvard Business Review, Use High Standards to Motivate Employees
• NeuroLeadership Institute, Psychological Safety and Accountability: Three Insights From NLI's Conversation With Amy Edmondson
• Harvard Business School Working Knowledge, Four Steps to Build the Psychological Safety That High-Performing Teams Need Today
• Cleveland Clinic, Stress: Symptoms, Management & Prevention