E noʻonoʻo i ʻelua hoʻopaʻapaʻa. Ma ka mua, hoʻopaʻapaʻa ʻelua kanaka ma kahi hui no kahi hoʻolālā no nā minuke he iwakālua. ʻOki lākou i kekahi i kekahi. Piʻi nā leo. A i ka pau ʻana, kiʻi pū lākou i ke kofe, e ʻano hoʻāla iki ana, hauʻoli ua kūkākūkā lākou iā ia. Ma ka lua, ʻoi aku ka mālie o nā ʻōlelo a ʻoi aku ka mālie o ka lumi, akā haʻalele kekahi me ka manaʻo liʻiliʻi. Naʻaupō. I kāpae mālie ʻia.
Kōkua ka hoʻopaʻapaʻa mua. Hōʻino ka lua. Mai waho hiki iā lāua ke kani aneane like, ʻo ia pono ka pilikia. ʻAʻole i aʻo ʻia ka hapa nui o mākou i ka ʻokoʻa, no laila mālama mākou i ka hakakā a pau he mea hoʻokahi e lanakila a kāʻalo ai. ʻAʻole ia he mea hoʻokahi. A he ala e aʻo ai ka laina ma waena o ke ʻano kōkua a me ke ʻano hōʻino.
ʻElua hakakā ʻokoʻa loa
Kaha ka poʻe noiʻi e aʻo i nā hui i kahi ʻokoʻa ʻoi ma ʻaneʻi, a i kou ʻike ʻana iā ia ʻaʻole hiki iā ʻoe ke ʻike ʻole.
ʻO ka ʻano mua ʻo ka hakakā hana. ʻO ia ke kūʻē e pili ana i ka hana iho, ka hoʻolālā, nā helu, inā maoli ka lā hoʻokuʻu, ka mea ʻoi aku ka maikaʻi. ʻO ka ʻano lua ʻo ka hakakā pilina. ʻO ia ke lilo ʻana o ke kuʻiā i ka pilikino: he leo hoʻowahāwahā, he manaʻo ʻo ke kanaka ʻē aʻe ka pilikia, he au ma lalo o ka mea ʻoi aku ke akamai a ʻo wai ka mea hewa.
Ua ʻike kahi loiloi nui a Carsten De Dreu lāua ʻo Laurie Weingart, e hōʻuluʻulu ana i nā ʻumi makahiki o nā haʻawina, ʻo ka hakakā pilina he ʻino paʻa. Huki ia i ka hana o nā hui a me ka ʻoluʻolu o ka poʻe i kēlā me kēia manawa. ʻOi aku ke koʻikoʻi o kā lāua hopena ma luna o ka hakakā hana ma mua o ka moʻolelo puke kahiko. ʻO ka hoʻopaʻapaʻa pū no ka hana e hōʻino pinepine i ka hana, ʻaʻole e kōkua, ʻoiaʻiʻo ma nā hana noʻonoʻo paʻakikī. Akā eia ka piko a ka noiʻi e hoʻi mau ai: ʻo ka hakakā hana, hana ia i ka hōʻino liʻiliʻi loa, a he maikaʻi paha i kekahi manawa, ke noho *nāwaliwali* kona pili i ka hakakā pilina. Ma ka ʻōlelo maʻalahi, hiki ke ola ka hoʻopaʻapaʻa, a kūpono nō, a hiki i kona lilo ʻana i ka pilikino. I ka manawa e hele ai ia, hoʻomaka ka hōʻino.
No laila ʻaʻole ʻo ka mākaukau ka kāʻalo i ke kūʻē. ʻO ka poʻe e kūʻē ʻole ai, ʻaʻole he maluhia ko lākou, he hui e ʻae mālie ana i kahi manaʻo ʻino. ʻO ka mākaukau ka mālama ʻana i kahi kamaʻilio paʻakikī no nā manaʻo mai ka lilo mālie ʻana i kamaʻilio no nā kānaka.
No ke aha e holo wikiwiki ai ia i ka pilikino
ʻAʻole like ka ʻike ʻana i ka ʻokoʻa a me ka mālama ʻana i ka laina, no ka mea ʻo ka mea a ke koʻikoʻi e hana ai iā mākou.
I kou manaʻo ʻana e paio ʻia, ʻoiaʻiʻo i mua o nā mea ʻē aʻe, heluhelu kou kino iā ia he hoʻoweliweli liʻiliʻi. Piʻi kou puʻuwai. Pilikoʻo kou nānā. Lilo ka mahele o kou lolo i kūkulu ʻia no ka noʻonoʻo akahele a lokomaikaʻi i mālie, a lilo ka mahele i kūkulu ʻia no ka pale iā ʻoe iho i walaʻau. ʻO ke ʻano hoihoi pinepine ka mea mua e hala. I ka manawa e kani paʻakikī ai kahi kamaʻilio, ua neʻe pinepine ʻoe mai ka "e ʻimi kāua i kēia" i ka "ʻaʻole au e eo i kēia."
ʻO kēlā neʻe kahi e kahe ai ka manaʻo maikaʻi. Hoʻōki ʻoe i ka lohe ʻana i ka manaʻo o ke kanaka ʻē aʻe a hoʻomaka i ka ʻimi ʻana i ka hemahema i loko ona. Lilo ka hoʻopaʻapaʻa no ka pālāhua i hoʻoholo no ko lākou noʻonoʻo. ʻAʻole maoli kēlā me ka manaʻo. ʻO ia ka mea a kahi ʻōnaehana aʻa hoʻāla ʻia e hana ai. ʻO ia ke kumu e hana ai nā lāʻau kūpono ma ke ʻano kino, ʻaʻole he hoʻomanaʻo maopopo ʻole e ʻoluʻolu aʻe.
Pehea e mālama maʻemaʻe ai
ʻAʻole kēia e pili ana i ka lilo ʻana i palupalu. Hiki iā ʻoe ke pololei, ʻo ka hoʻomau pū, e pili ana i ka manaʻo ʻoiai e mālama lokomaikaʻi ana i ke kanaka. He mau mea e kōkua maoli ana:
- E kapa i ka pahuhopu ma ka leo. E ʻōlelo i ka mea āu e kaomi nei i ʻole e kuhi hewa ʻia ʻo wai āu e kaomi nei. ʻOi aku ko ʻo "Hopohopo au i kēia papa manawa" kau ʻokoʻa ma mua o ka maka ʻino a me ka kani hanu. E kau i ke kūʻē ma ka papa, ma nā ʻōlelo, i ʻike ai ke kanaka ʻo ka papa kāu e kaomi nei.
- E alakaʻi me kahi nīnau maoli, ʻaʻole me kahi pane kūʻē. Ma mua o kāu wehewehe i ke kumu o ko lākou hewa, e ʻimi i ke kumu o ko lākou manaʻo he pololei lākou. "He aha ka mea aʻu e hala ana ma ʻaneʻi?" I nīnau ʻoiaʻiʻo ʻia, hana ia i ʻelua hana i ka manawa hoʻokahi: hiki iā ia ke hoʻololi i kou manaʻo, a haʻi ia iā lākou ke komo nei ʻoe i kēia e maopopo, ʻaʻole e lanakila wale.
- E haʻi hou i ka mea āu i lohe ai ma mua. ʻO kahi haʻi hou pōkole a ʻoiaʻiʻo ma mua o kou kaomi ʻana, "No laila ʻo kāu heluhelu, e nalo kāua i ke kuʻikahi inā e kali kāua, ua pololei anei au?", hōʻoiaʻiʻo ua hoʻolohe maoli ʻoe. Emi aku ka pale ikaika o ka poʻe i ka manawa e manaʻo ai lākou ua lohe ʻia. ʻIke ka poʻe noiʻi kamaʻilio ʻo kēia ʻano ʻae kekahi o nā mea e ʻole ai e paʻakikī aʻe kahi kūʻē.
- E ʻimi i ka mahele āu e ʻae ai, a e ʻōlelo iā ia. Kokoke ʻaʻohe kūlana he hewa loa. ʻO ke kapa ʻana i ka mahele āu e kaʻana like ai, ma mua o ka mahele ʻaʻole, hāʻawi i ke kamaʻilio i kahi palekana e kū ai. ʻO ia ka ʻokoʻa ma waena o ʻelua kanaka e kūʻē ana a ʻelua kanaka e alo ana i kahi pilikia.
- E nānā i kou kino ponoʻī, ʻaʻole i kāu mau ʻōlelo wale. He hanu lōʻihi ma waho, he ā i hoʻokuʻu ʻia, he leo i mālama haʻahaʻa. Ke ʻike ʻoe i ka piʻi ʻana o ka wela, ʻo ia ka hōʻailona e hoʻolohi, ʻaʻole e wikiwiki. ʻAʻole hiki iā ʻoe ke hoʻopaʻapaʻa maikaʻi mai loko o kahi hoʻoweliweli.
- E kūʻai i kahi puka ma mua o ka pane ʻoi. Iho pinepine ka mea holoʻokoʻa i ka āwaha ma waena o ka manaʻo ʻeha a me ka pane wikiwiki kūʻē. He ʻōlelo piha ʻo "E ʻae mai e noho me kēlā no kekahi kekona," a ua hoʻopakele ia i nā pilina he nui aʻe ma mua o kekahi pane akamai.
ʻAʻole kēia e ʻōlelo e moni i kou manaʻo. ʻO ke kūʻē me ka hōʻino ʻole, ʻaʻole ia ke kūʻē me ka ʻoiaʻiʻo ʻole. ʻO ia ka ʻōlelo ʻana i ka mea ʻoiaʻiʻo ma ke ʻano hiki i ke kanaka ʻē aʻe ke komo, ʻaʻole ma ke ʻano e hoʻōki ai i ko lākou hoʻolohe.
ʻOi aku ke koʻikoʻi o ka hoʻoponopono ma mua o ka moʻolelo hemolele
E hewa nō ʻoe i kekahi manawa. Hana nā kānaka a pau. E pōkole ʻoe i kekahi, a lohe paha i kahi kihi i loko o kou leo ponoʻī he kekona lōʻihi loa ma hope. ʻAʻole ʻo ka pahuhopu he moʻolelo maʻemaʻe.
ʻO ka mea a ka poʻe e hoʻomanaʻo ai, ʻo ia ka hoʻi ʻana mai ou. Hana ʻo "Ua ʻoi aku koʻu ʻoi ma mua o koʻu manaʻo ma mua, ʻaʻole kūpono kēlā iā ʻoe" i ka nui aku no ka hilinaʻi ma mua o ka pahē ʻole loa. Haʻi ia i ka lumi e hiki ke ola ka hakakā ma ʻaneʻi, ʻaʻole e hoʻōki kahi manawa paʻakikī i kahi pilina hana. Ua hoʻolilo ʻo Amy Edmondson o Harvard i nā makahiki e hōʻike ana ʻaʻole ʻo nā hui maikaʻi loa ka poʻe me ke kuʻiā liʻiliʻi loa. ʻO lākou ka poʻe me ka palekana noʻonoʻo lawa e hōʻike ai ka poʻe, e kūʻē, e ʻae i kahi hewa, a manaʻo nō lākou he ʻano lākou. ʻAʻole i kūkulu ʻia kēlā palekana ma ka kāʻalo i nā kamaʻilio paʻakikī. Kūkulu ʻia ia ma ka hōʻike ʻana, i kēlā me kēia manawa, e hiki ke loaʻa kekahi a hele pū ʻelua i waho me ke ola.
Inā ʻoki hohonu mau ka hakakā
Aia ka ʻokoʻa ma waena o ka hakakā e ʻeha a me ka hakakā e hoʻonāwaliwali iā ʻoe. Inā waiho mau nā kūʻē ma ka hana, a i ka home, iā ʻoe me ka piʻihau no nā lā, me ka makaʻu i ka launa aʻe, a i ʻole me ke kānalua i kou waiwai ponoʻī, kūpono ia ke nānā. ʻO ka hoʻowahāwahā paʻa, ka hele ʻana ma luna o nā iwa hua moa, ka manaʻo liʻiliʻi aʻe ma hope o kēlā me kēia launa me kekahi kanaka kikoʻī, ʻaʻole kēia he pilikia kamaʻilio wale e hala ai ʻoe ma ka mākaukau, ʻaʻole pono ʻoe e manaʻo pēlā.
Hiki i kahi loea olakino noʻonoʻo maikaʻi ke kōkua iā ʻoe e hoʻokaʻawale i ke kuʻiā maʻamau o ka hana me nā kānaka mai kahi ʻano e ʻuku mālie nei iā ʻoe. Inā ua kāhuli kahi pilina i kekahi mea e kani makaʻu a hoʻomalu, e ʻoluʻolu e kamaʻilio me kekahi āu e hilinaʻi ai a i ʻole he loea e mālama i kēlā. ʻAʻole pono ʻoe e maopopo he "ʻino lawa" ia e noi ai i ke kōkua. He kumu lawa ka makemake e maluhia aʻe.
ʻO ka lilo ʻana i akamai i kēia, lawe ia i ka hoʻomaʻamaʻa, a maikaʻi loa ka hoʻomaʻamaʻa ma luna o nā mea liʻiliʻi. ʻO ke kūʻē liʻiliʻi no ka ʻaina awakea, ke kelepona haʻahaʻa kona koʻikoʻi ma ka hana. E mālama maʻemaʻe ia i laila, a hou, a e kali ana nā ʻōlelo iā ʻoe i ka manawa e koʻikoʻi maoli ai ka kamaʻilio.
Nā Kumu
- PubMed (Journal of Applied Psychology), Task versus relationship conflict, team performance, and team member satisfaction: a meta-analysis
- Harvard Business Review, What Is Psychological Safety?
- Harvard Graduate School of Education, How to Disagree Better: Strategies for Constructive Conversations
- Greater Good Science Center, How to Stay Open and Curious in Hard Conversations