Nā ʻōlelo aʻo wikiwiki
- E mahalo i ka poʻe e lawe mua i ka nūhou ʻino.
- E hāʻawi i kekahi i kahi hoʻoholo maoli i kēia lā.
- E nīnau "he aha kaʻu e nalo nei ma ʻaneʻi?".
Aia kekahi ʻano hāmau e noho ai ma luna o kahi hui e makaʻu ana i kona luna. Pane akahele ka poʻe i nā nīnau. Hoʻomaʻemaʻe ʻia nā hewa ma mua o ka ʻike ʻana o kekahi koʻikoʻi iā lākou. Pau nā hālāwai me ka ʻae ʻana o nā mea a pau, a laila hana ʻia ke kamaʻilio maoli ma ke ala a i ʻole ka kamepū hui ʻaʻole ka luna i loko. Mai ke keʻena kihi hiki ke ʻike ʻia he hoʻonohonoho. ʻO ke ʻano kūʻē maʻamau ia.
Hana ka makaʻu. ʻO ia ka ʻāpana ʻoluʻolu ʻole. E hilinaʻi ma luna ona a loaʻa pinepine iā ʻoe kahi puʻu o ka hoʻoikaika, kahi palena manawa i hoʻokō ʻia, kahi helu i neʻe ʻia. ʻAneʻane mākou a pau ua hoʻokele i kekahi mea ma o ke kaomi ma ka liʻiliʻi loa i hoʻokahi manawa a ʻike i kona hāʻawi. ʻAʻole ka pilikia ʻo ka hana ʻole o ka makaʻu i kekahi mea. ʻO ka pilikia ka mea e kūʻai aku ai iā ʻoe i ka lā aʻe, a me ka pule aʻe, a me ka mea e lawe mālie aku ai mai ka pākaukau no ka wā mau.
He aha ka mea a ka makaʻu e kūʻai maoli ai
I ka makaʻu o ka poʻe, hoʻopaʻa ko lākou nānā i hoʻokahi hana: mai hopu ʻia ma ka ʻaoʻao hewa o ia mea. ʻOi aku ka kahiko o ia naʻau ma mua o kekahi wahi hana, a he ikaika ʻo ia. Ma kahi moʻomeheu makaʻu, ʻaneʻane ʻaʻole loa ʻo ka neʻe palekana loa ka mea ʻoiaʻiʻo.
Wehewehe ka poʻe noiʻi o Wharton e aʻo ana i kēia i kahi ʻano e pono ai e kū kekahi alakaʻi. Manaʻo ʻia ka makaʻu he hoʻoikaika i ka manawa pōkole no ka mea hoʻopiha ʻo ia i ka lumi me ka pono koke. I ka manawa lōʻihi hana ʻo ia i ke kūʻē o ka mea āu e makemake ai. Hoʻopio ʻo ia i ka noʻeau, koi i ka māʻeʻele, a kuʻi i ka hana like a ke hana maikaʻi e hilinaʻi ai. ʻO kekahi o nā ʻike pōʻino loa, ʻo ia no nā hewa. Ma nā moʻomeheu i alakaʻi ʻia e ka makaʻu, ʻaʻole hana ka poʻe i nā hewa liʻiliʻi. Hana lākou i ka nui aku, no ka mea hūnā lākou i nā mea a lākou i hana mua ai ma kahi o ka hōʻike ʻana iā lākou ʻoiai aia ka manawa e hoʻoponopono ai. ʻO ka pilikia āu e pono nui ai e lohe, ʻo ia ka mea e makaʻu nui ai kāu hui e haʻi iā ʻoe.
ʻO ia ka helu hūnā o ka makaʻu. Manaʻo ʻoe ke kūʻai nei ʻoe i ka hana. ʻO ka mea āu e kūʻai pinepine ai ʻo ia ka hāmau a puni nā mea koʻikoʻi loa.
No ke aha e hāmau ai ka poʻe
Ua hoʻolilo ʻo Amy Edmondson ma Harvard i nā ʻumi makahiki ma luna o kahi nīnau pili: no ke aha e noho hāmau ai ka poʻe naʻauao a mākaukau ke kōkua maopopo ka ʻōlelo ʻana aʻe? ʻO kāna pane ʻo ka noho hāmau ke koho noʻonoʻo ma ka hapanui o nā papa kūlana. He pilikia koke a pilikino ko ka ʻōlelo ʻana aʻe no ka ʻikea ʻana he naʻaupō a ke keʻehi ʻana i kekahi kūlana. He pohihihi ka pono o ka ʻōlelo ʻana aʻe a pae ma hope, pinepine no kekahi ʻē aʻe. No laila hoʻonohonoho mākou i kahi pae malū no ka wā e pono ai ka pilikia, a wehe wale mākou i ko mākou waha i ka wā ʻaneʻane maopopo mākou i kahi ʻapo mahana.
Hoʻokiʻekiʻe ka makaʻu i ia pae. Hoʻohaʻahaʻa ka hilinaʻi iā ia.
Kapa ʻo Edmondson i ka mana haʻahaʻa he palekana noʻonoʻo: ʻo ka manaʻo like ʻaʻole ʻoe e hoʻopaʻi a hōʻilihune ʻia no ka nīnau ʻana i kahi nīnau, ka ʻae ʻana ua nalowale ʻoe, a i ʻole ka hāpai ʻana i kahi manaʻo i hana hapa ʻia. ʻAʻole ia he palupalu, ʻaʻole ia he loaʻa ʻole o nā kūlana. ʻO ia ke kūlana e ʻae ai i ka ʻoiaʻiʻo e hana. Me ke ʻole ona, ke hoʻokele nei ʻoe i kahi hui i hoʻoholo mālie ʻaʻole hiki iā ʻoe ke paʻa i ka ʻoiaʻiʻo.
Ikaika aku ka naʻau e noho hāmau i ka emi ʻana o ke kūlana o kekahi ma ke alapiʻi. ʻO ke kanaka hou loa o ka hui, ka mea hiki ke ʻike i ka mea i hoʻōki ai nā mea ʻē aʻe a pau i ka ʻike, ʻo ia nō hoʻi ka mea me ka nui loa e nalowale ai i kona ʻōlelo ʻana. No laila ʻaʻole loa e hiki ko lākou mau ʻike maikaʻi loa iā ʻoe. ʻO kahi alakaʻi e holo ana ma luna o ka makaʻu, nalowale iā ia pono ka manaʻo e hoʻopakele iā ia, a nalowale iā ia mua.
Ka mea a ka hilinaʻi e hana ai ma kona wahi
Manaʻo ʻia ka hilinaʻi he lohi aku no ka mea pēlā nō. ʻAʻohe puʻu adrenaline, ʻaʻohe holo lele. Akā hoʻololi ʻo ia i nā mea like a ka makaʻu e hoʻololi ai, ma ke kuhikuhi kūʻē.
I ka hilinaʻi o ka poʻe i ke kanaka e alakaʻi ana iā lākou, lawe lākou i nā pilikia mua ma kahi o ke kanu ʻana iā lākou. Lawe lākou i nā ʻano pilikia liʻiliʻi a naʻauao e lilo i mau huahana maikaʻi aku. Noho lākou. Hoʻopili ka noiʻi mai ka poʻe loea noʻonoʻo ʻoihana a hui i ka hilinaʻi wahi hana me ke kaumaha haʻahaʻa aku, ka ʻoluʻolu hana kiʻekiʻe aku, ka hoʻoikaika ikaika aku, a me ka ʻāpana a nā alakaʻi e mālama nui ai, ka hua kiʻekiʻe aku a me ka maikaʻi o ka hana. Hoʻopili ka noiʻi like i ka hilinaʻi i ʻelua o nā hoʻoikaika kanaka hohonu loa o mākou: ʻo ka manaʻo he leo maoli kou ma luna o kāu hana ponoʻī, a me ka manaʻo he maikaʻi ʻoe ma ia hana. E hāʻawi i kēlā i ka poʻe, a hele maʻamau ka hoʻoikaika mai loko o lākou ma kahi o kahi mea āu e hoʻomau ai e hoʻokomo mai waho.
ʻO ia ka ʻokoʻa maoli. He ikaika ka makaʻu āu e hoʻokomo hou mau ai, no ka mea i ka manawa e haʻalele ai ʻo ia, hāʻule ka hoʻoikaika āna i paʻa ai. Hōʻuluʻulu ka hilinaʻi. I kēlā me kēia manawa e hōʻike ai ʻoe he palekana e haʻi i ka ʻoiaʻiʻo iā ʻoe, pilikia ka poʻe i ka liʻiliʻi aku, a lilo ka hui i ʻoi aku ka ʻoiaʻiʻo, a lilo ka hana i ʻoi aku ka maikaʻi. ʻAʻole ʻoe e koi hou nei. Ke kūkulu nei ʻoe i kahi mea e holo ana iā ia iho.
Pehea e alakaʻi ai ma kēia ʻano me ka manaʻo
ʻAʻohe o kēia e pili ana i ka palupalu, ka hoʻohaʻahaʻa i ka pae, a i ʻole ka hoʻomāuiui ʻole. Hiki iā ʻoe ke paʻa i kahi kūlana kiʻekiʻe loa a he kanaka palekana nō naʻe e hāʻule ai i mua ona. Eia pehea e kūpono ai nā mea ʻelua ma ka hana.
- E mālama maikaʻi i ka ʻelele, i kēlā me kēia manawa. ʻO ka manawa mua e lawe mai ai kekahi i ka nūhou ʻino iā ʻoe a nahu ʻia no ia mea, ua aʻo ʻoe i ka hui holoʻokoʻa e hoʻōki. E mahalo i ka poʻe no nā ʻōlelo aʻo mua ʻoiai e hōʻino ka ʻōlelo aʻo i kou ʻauinalā. ʻOi loa ma ia manawa.
- E hoʻokaʻawale i ke kūlana mai ka makaʻu. ʻO ka "pono kēia e maikaʻi loa, a e kōkua au iā ʻoe e hiki i laila" e huki i ka poʻe i mua. ʻO ka "e pono kēia e maikaʻi loa" e hoʻolilo iā lākou i akahele a liʻiliʻi. Pae like, wahie ʻokoʻa loa.
- E ʻae i kāu mau hewa ponoʻī me ka leo nui. ʻO kahi alakaʻi e ʻōlelo ana "ua hewa au i kēlā hoʻoholo" e hāʻawi i nā mea ʻē aʻe a pau i ka ʻae e lilo i kanaka a hiki ke hoʻoponopono. Hoʻokō ka poʻe i ka ʻoiaʻiʻo a lākou e ʻike ai ma luna.
- E nīnau i nā nīnau maoli a laila hoʻolohe maoli. Hana wale ka "he aha kaʻu e nalo nei ma ʻaneʻi?" inā hele ke kanaka e pane ai me ka hauʻoli no kāna ʻōlelo ʻana. ʻOi aku ke koʻikoʻi o ka hoʻokō ma mua o ka nīnau.
- E hāʻawi i ka poʻe i ka lumi e mālama i kā lākou hana ponoʻī. Hoʻi mau ka noiʻi hilinaʻi i ke kūʻokoʻa. E haʻi i ka poʻe i ke ʻano o ka maikaʻi a no ke aha ia e koʻikoʻi ai, a laila e ʻae iā lākou e ʻimi i ko lākou ala ponoʻī i laila. ʻO ka hilinaʻi ʻia me nā hoʻoholo maoli kekahi o nā mea hoʻoikaika ikaika loa, a he manuahi ia.
- E kūpaʻa. Kūkulu ʻia ka hilinaʻi me nā hana nui he liʻiliʻi ma mua o ke ʻano he kanaka like ʻoe i kahi lā ʻino me ka mea ʻoe i kahi lā maikaʻi. ʻO ka hiki ke wānana ka mea e ʻae ai i ka poʻe e hoʻōki i ka mākaukau.
Ka mana o kēia e mau ana
E noʻonoʻo i nā alakaʻi āu e hahai hou ai me ke kānalua ʻole. ʻAneʻane ʻaʻohe o lākou i holo ma luna o ka makaʻu. ʻO lākou ka poʻe i kūpaʻa, ka poʻe i haʻi iā ʻoe i ka ʻoiaʻiʻo a hiki ke ʻapo iā ia, ka poʻe i hilinaʻi iā ʻoe me kekahi mea maoli a hauʻoli maoli i kou piʻi ʻana i laila. Hana ikaika ʻoe no lākou, ʻaʻole ia i manaʻo me he ʻauhau lā.
Hiki i ka makaʻu ke hali iā ʻoe ma waena o kahi hapaha. ʻAʻole hiki iā ia ke hali i kahi hui ma waena o nā makahiki, no ka mea hoʻolilo ʻo ia i ka mea hoʻokahi a ua makahiki i kūkulu ʻia ai. ʻO ka hilinaʻi ke ala lohi aku, a ʻo ia wale nō ke ala e mālama ai i ka poʻe i ka ʻoiaʻiʻo, i ka ala, a e kū ana ma kou ʻaoʻao i ka hiki ʻana mai o ka mea paʻakikī aʻe. ʻOi aku ke koʻikoʻi o kēlā ma mua o kekahi holo pōkole āu e hiki ke hoʻomakaʻu mai iā lākou.
Nā kumu
- Knowledge at Wharton, Does Fear Motivate Workers, or Does It Make Things Worse?
- Harvard Business Review, Creating Psychological Safety in the Workplace (kūkākūkā me Amy Edmondson)
- Society for Industrial and Organizational Psychology, Organizational Trust Leads to Positive Employee and Organizational Outcomes