Skip to main content
Aia ʻoe i loko o ka pilikia a i ʻole ke noʻonoʻo nei e hōʻeha iā ʻoe iho? ʻAʻole ʻoe hoʻokahi. E ʻimi i kahi laina kōkua →

KE ALAKAʻI I NĀ HOPENA · MAOPOPO

Ka pahuhopu maopopo he mana hoʻomālie

ʻAʻole wale ka pahuhopu pohihihi e hoʻolohi i kahi hui. Mālama ʻo ia i nā kānaka a pau i loko o kahi nehe haʻahaʻa o ka hopohopo, no ka mea, ʻaʻole maopopo i kekahi ke ʻano o ka maikaʻi. Eia ke kumu e hoʻomālie ai ka maopopo i nā kānaka, a me ke ʻano e hāʻawi ai me ka hoʻopālahalaha ʻole o ka hana i papa hana wale.

Nā hale poho hina

Photo by Nick Fewings on Unsplash

Nā ʻōlelo aʻo wikiwiki

  • E hoʻopili i kahi helu maoli a me kahi lā palena.
  • E kapa i ka pahuhopu hoʻokahi e koʻikoʻi loa ai.
  • Inā loli ka pahuhopu, e ʻōlelo leo no ia.

E noʻonoʻo i ʻelua ʻano o ka Pōʻakahi like.

Ma ka mua, ʻōlelo kou luna, "Pono nui kākou e hoʻopiʻi i kēia hapaha." ʻO ia wale nō. Haʻalele ʻoe i ka lumi a hoʻomaka e kuhi. E hoʻopiʻi i ka mea hea? E pehea ka nui? No wai? Hoʻolilo ʻoe i ka pule i ka hana hapa, ka makaʻala hapa, me ka maopopo ʻole inā kuhikuhi ʻoe i ka pahu kūpono. Kani kēlā me kēia nānā kūlana me he hoʻokolohua liʻiliʻi i loaʻa ʻole iā ʻoe ka papa aʻo.

Ma ka lua, lohe ʻoe: "Ma ka pau ʻana o Iune, makemake au i kā mākou manawa pane ma lalo o ʻehā hola, a ʻoi aku koʻu makemake e kiʻi kākou i kēlā ma nā moʻokāki nui ʻekolu ma mua o ka ʻalualu ʻana iā lākou a pau i ka manawa hoʻokahi." He koʻikoʻi like. ʻOkoʻa loa ka manaʻo. I kēia manawa maopopo iā ʻoe i kahi e kuhikuhi ai. Hiki iā ʻoe ke ʻike, ma kou ʻano ponoʻī, inā ke lanakila nei ʻoe.

ʻO ia manaʻo lua ka mea a mākou e ʻōlelo ai ʻo ka maopopo he mana hoʻomālie. ʻAʻole ia he palupalu. ʻO ia kekahi o nā mea i mahalo ʻole ʻia hiki i kahi alakaʻi ke hāʻawi i kahi hui kaumaha.

He ʻano kaumaha ponoʻī ka ʻike ʻole

Aia kahi kumu e ʻano ʻino aku ai ka ʻano ʻohu ma mua o ka ʻano paʻakikī-akā-maopopo. Mālama ka lolo i ka maopopo ʻole ponoʻī ma ke ʻano he weliweli.

I ka ʻike ʻole o nā kānaka i ka mea e hiki mai ana a i ka mea i makemake ʻia, ʻaʻole noho mālie ka noʻonoʻo me ka hakahaka. Hoʻopiha ʻo ia iā ia, pinepine me ke koho ʻino aku. Wehewehe kahi nānā o ka noiʻi no kēia i kahi kaulahao e holo ana mai ka maopopo ʻole i ka hopohopo a i ka piʻihau, a ʻōlelo ʻo ka hoʻonui ʻana i ka maopopo ʻole e hoʻopilikia a hoʻolohi i ka hana a ke kanaka i hoʻolālā ai. No laila ʻo ka mea a kahi alakaʻi e makemake ai ma lalo o ke koʻikoʻi, ʻo ka neʻe hoʻoholo, ʻo ia ka mea mua a ka ʻohu e lawe aku ai. ʻAʻole noho paʻa nā kānaka no ka mea palaualelo lākou. Noho paʻa lākou no ka mea ʻaʻole hiki ke ʻike i ke kihi o ka pilikia.

I kēia manawa e hoʻonui i kēlā i kahi hui. Aia ka inoa kikoʻī o ka poʻe noiʻi no ka ʻike ʻole i ka mea i makemake ʻia iā ʻoe ma ka hana: ʻo ka maopopo ʻole o ke kūleana (role ambiguity). A ʻo ia kekahi o nā mea hoʻokaumaha luku loa. Kuhikuhi kahi puʻu nui o ka noiʻi, i ʻohi pū ʻia ma nā ʻumi makahiki a me nā haneli kaukani limahana, i ka maopopo ʻole o ke kūleana ma waena o nā mea hoʻokaumaha luku loa o ka wahi hana, ʻoi aku ma mua o ka hana nui loa, ʻoi aku ma mua o nā koi kūʻē. I ka ʻike ʻole o nā kānaka i ke ʻano o ka lanakila, hāʻule ka hana, emi ka paʻa, a piʻi ka hopohopo.

ʻO ka ʻāpana ʻino loa, laha ia. Ua ʻike kekahi haʻawina o nā hui i ka manawa e manaʻo ai nā kānaka i kēlā maopopo ʻole, ʻaʻole noho ka hopohopo, ka hilinaʻi emi, ka pālahalaha i loko o hoʻokahi kanaka. Neʻe ia ma waena o ka hui ma o ka laha naʻau a hiki i ka holo ʻana o ka hui holoʻokoʻa me ke koʻikoʻi iki a me ka komo ʻole iki. ʻAʻole ka pahuhopu ʻohu he pilikia pilikino no kēlā me kēia kanaka e hoʻoponopono hoʻokahi ai. He ʻōnaehana aniau ia.

He kūpono ke noho me kēia no kekahi kekona: ʻo ka noiʻi no ka maopopo ʻole, hōʻike ia ʻaʻole ʻo ka hopena ʻino wale nō ka makaʻu o nā kānaka. ʻO ka ʻike ʻole ponoʻī. E haʻi i kekahi ua kāpae ʻia ka papahana a e uē lākou a neʻe i mua. E haʻi iā lākou "e kāpae paha ʻia, e ʻike ana kākou," a waiho ma laila no ʻekolu pule, a ua hāʻawi ʻoe iā lākou i kahi mea paʻakikī aku ke hāpai, no ka mea, ʻaʻole hiki i ka noʻonoʻo ke pani i kahi poʻai e hāmama mau ana. ʻO ka poʻe kiʻekiʻe i ka mea a ka poʻe noiʻi e kapa ai ʻo ka hoʻomanawanui ʻole i ka maopopo ʻole, ʻike lākou i kēia me ka ʻoi loa, e heluhelu ana i nā kūlana pohihihi me he weliweli lā me ka hana ʻino ʻole o kekahi mea. ʻO ka nui o kou poʻe kūpaʻa loa, akahele loa, ʻo lākou pono nō ka poʻe e ʻeha mālū loa i loko o ka ʻohu, no ka mea, mālama nui lākou e holo i ka nīnau i pane ʻole ʻia.

No ke aha e hoʻomālie ai kahi pahuhopu maopopo i nā kānaka

E huli i kēlā mau mea a pau a ʻike ʻoe i ke kumu e hana hou aku ai kahi pahuhopu i hoʻonohonoho maikaʻi ʻia ma mua o ka hoʻonohonoho hana. Hoʻomālie ʻo ia i ka lumi.

Hāʻawi kahi pahuhopu maopopo i ka ʻāpana hopohopo o ka lolo i kahi mea e hana ai ma waho o ka noʻonoʻo. Ma kahi o "ua maikaʻi anei kākou?", lilo ka nīnau i "aia anei kākou ma lalo o ʻehā hola?" Hiki ke pane ʻia kēlā. ʻO ka hana kahiko no nā pahuhopu, i kūkulu ʻia ma nā makahiki e Edwin Locke lāua ʻo Gary Latham, ua ʻike ʻia ʻo nā pahuhopu kikoʻī, paʻakikī iki, e lanakila mau ana ma luna o nā aʻo "e hana i kāu mea maikaʻi loa" pohihihi, ʻāpana no ka mea haʻi kahi pahu maoli iā ʻoe i kahi e kau ai kou hoʻoikaika a ʻae iā ʻoe e ana i kou holomua ponoʻī. ʻO ke ana ka ʻāpana hoʻomālie. I ka hiki iā ʻoe ke ʻike e neʻe ana ʻoe, ʻaʻohe wahi e noho ai o ka makaʻu o ka mea ʻike ʻole ʻia.

Pale pū ka maopopo i nā kānaka mai ka ʻauhau mālie o ke kuhi. ʻO kēlā me kēia hola a kekahi e hoʻolilo ai i ke kuhi ʻana i kāu manaʻo maoli, he hola ia o ke koʻikoʻi haʻahaʻa a me ka hoʻoikaika makehewa. E haʻi pololei iā lākou, a hāʻawi ʻoe i kēlā hola i hope.

Aia kahi pahele, a he koʻikoʻi ia. Hoʻomālie kahi pahuhopu maopopo i nā kānaka i ka manawa wale e maopopo a hiki ke kiʻi. ʻO kahi helu pololei a nā kānaka a pau e manaʻoʻiʻo mālū ai he hiki ʻole, ʻaʻole ia e hoʻomālie i kahi hui. Hāʻawi wale ia i ke kihi ʻoi i ka makaʻu. He akahele ka noiʻi no nā pahuhopu ma ʻaneʻi: hoʻopiʻi kahi pahu paʻakikī i ka hana i ka manawa e ʻae ai nā kānaka iā ia me he mea hiki ke ʻalualu maoli. No laila ʻaʻole like ka maopopo a me ke koʻikoʻi i ʻelua mea hoʻokahi. Hiki iā ʻoe ke kikoʻī pono a luku nō, inā ʻo ka pae āu e hoʻonoho ai he pae ʻaʻole manaʻoʻiʻo kekahi. ʻO ka pahuhopu, ʻo ia kahi pahuhopu hiki i nā kānaka ke ʻike, ana, a kiʻi kūpono me ka hoʻoikaika maoli. He kīkoʻo, ʻaʻole he moeʻuhane.

Pehea e hoʻonohonoho ai i kahi pahuhopu e hoʻēmi i ka wela

ʻAʻole ka pahuhopu o ka maopopo ka hoʻomalu liʻiliʻi. ʻO ia ka wehe ʻana i ka makaʻu o ka mea ʻike ʻole ʻia me ka waiho ʻana i nā kānaka i kahi e noʻonoʻo maikaʻi loa ai. He mau ala e hana ai i kēlā:

  1. E hana iā ia i kikoʻī e hiki ai ke hoʻopaʻapaʻa. ʻAʻole hiki ke hewa ʻo "E hoʻomaikaʻi i ka hauʻoli mea kūʻai," ʻo ia pololei ka pilikia. Hiki ke kiʻi, kāpae, a hoʻopaʻapaʻa ʻia ʻo "E ʻoki i kā mākou manawa pane awelika ma lalo o ʻehā hola ma ka lā 30 o Iune." E kuhikuhi i ke ʻano o ka pahuhopu hiki i kekahi ke kuhikuhi a ʻōlelo "ua hana mākou" a "ʻaʻole mākou."
  2. E kapa i ka mea koʻikoʻi loa. ʻO ʻelima pahuhopu he ʻole pahuhopu, a ʻo kahi hui e paʻa ana i ʻelima he hui e pīhoihoi mālū ana no lākou a pau. Inā hiki iā ʻoe ke pale i hoʻokahi hopena wale nō i kēia mahina, e ʻōlelo i ka mea hea. Hoʻomaha nā kānaka i ka ʻike ʻana i ka mea hiki iā lākou ke hoʻokuʻu.
  3. E ʻōlelo i ke ʻano o ka "pau," a laila e neʻe i hope. E kikoʻī no ka huina a mālie no ke ala. ʻO "Eia ka helu a me ka lā palena; nāu ke ʻano e hiki ai i laila" e hāʻawi i nā kānaka i ke komo a me ka manaʻo o ka hoʻomalu, a ʻo ka hoʻomalu kekahi o nā lāʻau ikaika loa no ke kaumaha.
  4. E pani i ka poʻai me ka manaʻo hoʻihoʻi. Ke maloʻo kahi pahu me ka papa helu ʻole, a hoʻomaka nā kānaka e kuhi hou. ʻO nā nānā pōkole, maʻamau, "eia kahi o kākou e kūʻē ana i ka helu," e mālama i ke ola o ka pahuhopu a kāohi i ka hoʻi ʻana o ke kuhi. E hana i kēia no ka ʻike, ʻaʻole no ka nīnau koi.
  5. E ʻōlelo pololei no ka mea āu i ʻike ʻole ai. I kekahi manawa ʻaʻole hiki maoli iā ʻoe ke hāʻawi i kahi helu paʻa. ʻO ka ʻōlelo ʻana "ʻaʻole loaʻa iaʻu ke kiʻi piha, eia kaʻu mea i ʻike a i ka manawa e ʻike hou ai au" he maopopo nō ia. ʻO ka ʻohu i ʻōlelo ʻole ʻia ka mea e hōʻino ai, ʻaʻole ka maopopo ʻole i ʻōlelo leo ʻia.

E nānā i kahi pahuhopu pohihihi e lilo ana i maopopo

Kōkua ke ʻike i ke aʻo like ma nā ʻano ʻelua. E ʻōlelo he hui e luʻu ana i nā ʻōhumu mea kūʻai a makemake ka alakaʻi e hoʻoponopono ʻia.

ʻO ka ʻano ʻohu: "E lanakila kākou i ka lawelawe mea kūʻai i kēia hapaha. Makemake au e ʻike i ka hoʻomaikaʻi maoli." Kani kūpono kēlā me kēia huaʻōlelo. ʻAʻohe o lākou e haʻi i kekahi i ka mea e hana ai i ke kakahiaka ʻapōpō. Ma luna o ke aha? Ke ana ʻia ka hoʻomaikaʻi pehea? Ma ka manawa hea? E hoʻolilo ka hui i nā pule mua ʻelua i ka wehewehe mālū iā ia, a e wehewehe ʻekolu kānaka iā ia ma ʻekolu ʻano like ʻole.

ʻO ka ʻano maopopo: "I kēia manawa pane mākou i ka tiketi awelika i ʻumikūmākahi hola, a ʻo nā ʻōhumu no nā pane lohi kā mākou pilikia nui. Ma ka pau ʻana o ka hapaha, makemake au i kā mākou pane mua awelika ma lalo o ʻehā hola. E pale kākou i kēlā ma kā mākou moʻokāki nui he iwakālua mua. E kaʻana like au i ka helu e holo ana i kēlā me kēia Pōʻalima. ʻO ke ʻano e hoʻoponopono hou ai i ka laina e kiʻi i laila, nāu ia, a e haʻi koke mai iaʻu inā lilo ka ʻehā hola i pahu hewa." He manaʻolana like. Ma ka lua, kapa ʻia ka helu, ka lā palena, ka mea koʻikoʻi, ka papa helu, a me ke kūʻokoʻa. ʻAneʻane ʻaʻohe mea i koe e ala ai me ke kuhi, a ke hana maoli nei kēlā mālie i ka hana.

I ka manawa e loli ai ka pahuhopu

Neʻe ka hana maoli. Loli nā mea koʻikoʻi, pahū kahi hapaha i kekahi mea i ʻike mua ʻole ʻia, a hoʻōki ka pahuhopu maʻemaʻe āu i hoʻonoho ai i ʻApelila e kūpono ma Mei. Mālie kekahi mau alakaʻi ma ʻaneʻi, me ka manaʻolana ʻaʻole e ʻike kekahi ua make ka pahu kahiko. ʻIke mau nā kānaka. Lilo ka mālie i pule hou o ke kuhi.

ʻO ka neʻe kūpaʻa aʻe ka hoʻololi ʻana i ka pahuhopu me ka leo. "Ua kūpono ka pahu manawa-pane ma mua o ka pilikia. Eia kā kākou e kuhikuhi nei i kēia manawa, a eia ke kumu." ʻAʻole ʻoe e nalo i ka mana ma ka hoʻololi ʻana i ka maopopo. Nalo ʻoe iā ia ma ka waiho ʻana i nā kānaka e holo i kahi pahuhopu āu i haʻalele mālū ai. ʻO ke kapa ʻana i ka loli ke ʻano e mālama ai i ka mālie āu i kūkulu ai.

ʻO ka maopopo mālie ka mea e paʻa ai nā hopena

Aia ka hoʻowalewale e mālama i kēia a pau ma ke ʻano he ʻaoʻao palupalu o ke alakaʻi, ka ʻāpana āu e loaʻa ai ma hope o ka mālama ʻana i ka hana maoli o ke kiʻi helu. ʻO ke ʻano huli. ʻO ka maopopo ke ʻano e kiʻi ʻia ai nā helu.

ʻO kahi hui e ʻike pono ana i kāna pahu, a hilinaʻi ʻaʻole e loli mālū ka pahu i ka pō, hoʻolilo ʻo ia i kona ikehu i ka hana ma kahi o ke kuhi. Hana wikiwiki nā kānaka i nā hoʻoholo no ka mea hiki iā lākou ke nānā i ko lākou mau hoʻoholo i kahi pahu i ʻike ʻia. Hoʻōki lākou i ka hoʻokaʻawale. Hoʻōki lākou i ke kūkulu ʻana i nā ʻōkuʻona pale mālū liʻiliʻi i ke kūʻē i ka hoʻāhewa no ka mea hewa, no ka mea, ʻike lākou i ka mea pono. ʻO kēlā huki a pau, ke kuhi-pālua, ke uhi, nā hālāwai e ʻike ai i ke ʻano o ka hālāwai i hala, ʻo ia ke kumukūʻai hūnā o ka ʻohu, a hele ia pololei mai kāu mau hopena.

Mau nō hoʻi ia. Hiki i kekahi ke hoʻā i ke ahi ma lalo o kahi hui no hoʻokahi hapaha me ke koʻikoʻi a me ke kaumaha. ʻO ka mea paʻakikī, ʻo ia ka mālama ʻana i nā kānaka maikaʻi e hana maikaʻi ana no nā makahiki me ka hoʻopau ʻole iā lākou, a ʻo ka maopopo ʻole mau kekahi o nā ala kūpaʻa loa e hoʻopau iā lākou. He pahuhopu maopopo, kūpono ka mea hiki ke mau ma ke ʻano hiki ʻole i kahi holo hopohopo pohihihi. ʻO ka mālie āu e hana ai ma ka maopopo ʻaʻole ia he uku āu e hāʻawi ai ma hope o ka hōʻea ʻana o nā hopena. He ʻāpana ia o ka mīkini e hana ana iā lākou.

He memo no ke kanaka me ke kūlana ʻole

Malia ʻaʻole ʻo ʻoe ka mea e hoʻonohonoho ai i nā pahuhopu. Malia ʻo ʻoe ka mea i paʻa i ka ʻohu, e hana ana no kekahi e hana ana me ka "hoʻopiʻi" a me ka mea liʻiliʻi ʻē aʻe. ʻAʻole palaka ʻoe, a ʻaʻole ka hopohopo āu e ʻike ai he hewa ʻano. He pane maʻamau ia no nā manaʻolana maopopo ʻole maoli.

ʻO ka mea kūpono loa āu e hana ai, ʻo ia ka nīnau leo ʻana, me ka mālie a kikoʻī. "I mea e kuhikuhi pono ai au i kēia, ʻo ka wikiwiki a ʻo ka pololei ka mea koʻikoʻi i kēia mahina?" "He aha ka mea e manaʻo ai ʻoe he lanakila maopopo kēia?" ʻAʻole ʻoe he paʻakikī. Ke huki nei ʻoe i ka maopopo mai kekahi i ʻike ʻole ua hāʻawi ʻole ʻo ia iā ia. Pinepine ka hana nui aku o ia nīnau hoʻokahi no kou kaumaha ma mua o ka hoʻoikaika nui aku, no ka mea, hoʻololi ʻo ia i ka pahu i manaʻo ʻia i kahi pahu maoli.

Inā ʻaʻole e haʻalele ka ʻohu, me ka maikaʻi o kāu nīnau, a ke hōʻino nei ka maopopo ʻole mau i kou hiamoe, kou nānā, a i kou manaʻo iā ʻoe iho, kūpono ke lawe koʻikoʻi ma kahi o ke koa wale aku. He kaumaha maoli ka maopopo ʻole mau ma ka hana i ka olakino noʻonoʻo, a ʻaʻole pono ʻoe e omo iā ia no nā kau. ʻO ke kamaʻilio ʻana iā ia me kekahi āu e hilinaʻi ai, a me kahi loea a kauka inā ke hahai nei ke kaumaha iā ʻoe i ka home, ʻaʻole ia he pane nui loa. ʻO ia ke ʻano e mālama ai i kahi hana kaumaha mai ka lilo mālū ʻana i ola kaumaha.

ʻO ka maopopo kekahi o nā mea aloha loa a kahi alakaʻi e hāʻawi ai, a kekahi o nā mea mālie loa. I ka hana maikaʻi ʻia, ʻaʻohe mea e mahalo iā ʻoe no ia, no ka mea, ʻo ka mea a lākou e ʻike ai, ʻo ia wale nō ka maopopo iā lākou i kahi e hele ai. ʻO ia mālie ka hana e uku ana ma mua o ka neʻe ʻana o kekahi helu.

Nā kumu

Ma mua o kou haʻalele ʻana, he ʻōlelo no ka mālama

Hāʻawi ʻo KEEP CALM i nā mea hana hoʻonaʻauao manuahi e kōkua iā ʻoe iho. ʻAʻole kēia he ʻōlelo aʻo lapaʻau, he hōʻoia maʻi, a i ʻole he lāʻau lapaʻau, a ʻaʻole ia he pani no ka mālama ʻana a ka loea. Inā kani kekahi mea ma ʻaneʻi me he mea ʻoi aku ma mua o ke koʻikoʻi maʻamau, he ʻanuʻu ikaika a kūpono ka launa ʻana me ka loea.

If you are in crisis or thinking about harming yourself, you are not alone. In the US, call or text 988 (Suicide & Crisis Lifeline, 24/7), text HOME to 741741 (Crisis Text Line), or call 911 in an emergency.