Ke alakaʻi ʻana i ka loli me ka hoʻolaha ʻole i ka makaʻu

Kahe ka hoʻonohonoho hou ma mua o kou hoʻopau ʻana i ka papa ʻaoʻao. Hāʻule kahi pōʻai kālā. Hoʻolaha ʻia kahi hui ʻana ma kahi hālāwai hiki ʻole iā kekahi ke hoʻihoʻi. ʻO kona ʻano, aia kahi manawa kūikawā a kēlā me kēia alakaʻi e ʻike ai: ka manawa e ʻike ai ka poʻe e loli ana nā mea, a huli lākou e nānā iā ʻoe.

ʻO kā lākou hana maoli i kēlā hapalua kekona ka heluhelu ʻana iā ʻoe no ka ʻike. ʻAʻole ke ʻano ma ka memo. ʻO ke ʻano ʻē aʻe. Hiki ke ola anei kēia? Ua maikaʻi anei kākou? E makaʻu anei au? Pane ʻoe i kēlā nīnau me kou helehelena a me kou leo ma mua loa o kou wehe ʻana i kou waha, a hoʻolaha ʻia kāu pane.

ʻO kēia ka ʻāpana paʻakikī o ke alakaʻi ʻana i ka loli a nā papa hoʻoponopono loli e kāpae ai. Hiki iā ʻoe ke loaʻa i kahi papahana hoʻolaha hemahema ʻole a waiho naʻe i kahi hua o ka makaʻu ma hope ou, no ka mea, ʻaʻole ka papahana wale nō ka mea a ka poʻe e hoʻokomo ai. Hoʻokomo lākou i kou kūlana. A ma kahi loli maoli, he hihia pinepine kou kūlana, a he kūpono ia. ʻO ka hana ke aʻo ʻana e noho paʻa ma waho ʻoiai ʻoe e hoʻoponopono ana iā ʻoe iho ma loko, a e hana iā ia me ka wahaheʻe ʻole i kekahi.

Ke kumu e holo wikiwiki ai kou weli ma mua o kou papahana

Aia ka noiʻi paʻa ma hope o ka manaʻo ʻo nā ʻano he hopu. Ua noho ke kumu o Wharton ʻo Sigal Barsade i kona ola hana e aʻo ana i kāna mea i kapa ai he hoʻopili manaʻo, ke ʻano e neʻe ai nā manaʻo mai kekahi kanaka i kekahi me ka hoʻoholo ʻʻole o kekahi e hoʻiā lākou. Hopu kākou i nā kūlana manaʻo o kekahi i kekahi e like me kā kākou hopu ʻana i kahi leo, ma ka leo, ka wikiwiki, ke kū, ka paʻa o ka ā. Ua ʻike kā Barsade hana e holo ka nui o kēia me nā huaʻōlelo ʻole. He ʻāpana liʻiliʻi nā huaʻōlelo o ka ʻōlelo.

ʻElua mea e koʻikoʻi nui ai kēia ke alakaʻi ʻoe. Nānā ka poʻe i ka mea a lākou e ʻike ai he luna ʻoi aku ka pili ma mua o kā lākou nānā i kahi hoa, no laila he laulā ko kou kūlana ʻaʻole ko ka hoa hana. A ʻoiai e holo ana ka manaʻo maikaʻi a me ka manaʻo ʻino, hoʻonui pinepine nā wahi hana i ka ʻino. He hoʻomaka mua ko ka hopohopo.

No laila e noʻonoʻo i ka mea e hana ai ke komo ʻoe i ka hālāwai nui e halihali ana i kou makaʻu pilikino ponoʻī no ka loli. ʻAʻole ʻoe e mālama iā ia. Hoʻolaha ʻoe iā ia. ʻO kou ʻōlelo wikiwiki, ka paʻa o kou mau poʻohiwi, ke ʻano āu e nānā mau ai i kāu kelepona, heluhelu ʻia a hāʻawi ʻia a hoʻonui ʻia ma kahi lumi piha i ka poʻe i hopohopo mua. Ua manaʻo ʻoe e haʻi iā lākou. Ua hoʻohaumia ʻoe iā lākou.

ʻO ka ʻaoʻao ʻē aʻe ka hana maoli. Ke komo paʻa maoli ʻoe, hāʻawi ʻoe i ka poʻe i kahi mea e ʻaiʻē ai. Hoʻomaha lākou i kahi paepae no ka mea he maluhia ʻoe, a hana kahi lumi maluhia aʻe i nā hoʻoholo maikaʻi aʻe, nīnau i nā nīnau maikaʻi aʻe, a hana i ka pōʻino liʻiliʻi aʻe ma ke alahele ma hope. ʻAʻole he kāhiko kou maluhia. He paʻa hana ia.

ʻAʻole like ka maluhia me ka hāmau

Eia kahi e hewa ai ka nui o nā alakaʻi manaʻo maikaʻi. Lohe lākou i ka "mai hoʻolaha i ka makaʻu" a hoʻoholo ʻo ka pane ka ʻōlelo liʻiliʻi aʻe. E paʻa i nā kāleka kokoke. E minoʻaka a hōʻoluʻolu. E kali a hiki i ka maopopo o nā mea a pau ma mua o ko lākou haʻi ʻana i kekahi i kekahi mea.

Hāʻule kēlā, a hāʻule ia ma kahi ʻano kikoʻī. ʻIke ka poʻe ke hewa kekahi mea. ʻAʻole heluhelu ʻia kahi hakahaka ʻike he maluhia. Heluhelu ʻia ia he hūnā, a i loko o kēlā hāmau ninini nā mea a pau i ko lākou kuhi ʻino loa. ʻOi aku ka weli o ka lono ma mua o ka ʻoiaʻiʻo, no ka mea, kūkulu ʻia ka lono mai ka makaʻu a ʻaʻohe ona ʻaoʻao. ʻAʻole ka hūnā ʻana e hoʻohaʻahaʻa i ka hopohopo. Hoʻopau wale ia i kou hiki ke hoʻohālike iā ia.

ʻAʻole ka pahu hopu ka hōʻike ʻana ua maikaʻi nā mea a pau. Pinepine ʻaʻole maikaʻi nā mea a pau, a ʻʻana e ʻpēlā ka hoʻopau ʻana i ka hilinaʻi āu e pono ai e hele maoli ma loko o ka mea. ʻO ka pahu hopu ka noho ʻana he kumu paʻa o ka ʻike ʻoiaʻiʻo, ʻoiai he piha ʻole a paʻakikī ka ʻike ʻoiaʻiʻo.

Pae mau ka poʻe noiʻi e aʻo ana i ka loli ma nā wahi haunaele maoli i kahi mana o kēia. Ke kākau ana ma *Harvard Business Review,* ua ʻike ʻo Michaela Kerrissey lāua ʻo Julia DiBenigno, nāna i aʻo i ke ʻano e alakaʻi ai nā haukapila i ka loli i ka haunaele o Covid, ʻaʻole kūpono ka papahana lohi-a-paʻa maʻamau o nā lanakila liʻiliʻi a me ke kūkulu hui mālie i kahi pilikia maoli. ʻO nā manawa haunaele ka manawa ʻoi loa e hāmama ai ka poʻe i ka loli, a ʻoi aku ka maikaʻi o nā alakaʻi e kapa maopopo ana i ke kūlana a e neʻe me ka maopopo ma mua o nā alakaʻi e hele wāwae malie. ʻO ka ʻoiaʻiʻo a me ka hoʻoholo, ʻaʻole ka pohihihi hōʻoluʻolu, ka mea e paʻa ai i kahi pūʻulu makaʻu.

Pehea e hāʻawi ai i ka loli paʻakikī me ka pana ʻole i ka alarm

ʻAʻohe o kēia e pono i kahi ʻano kūikawā. He pūʻulu hana hiki iā ʻoe ke koho, a hana ka hapa nui o lākou ma mua a i ka manawa āu e haʻi maoli ai i ka poʻe.

E hoʻomaluhia iā ʻoe iho ma mua o kou hoʻomaluhia i kekahi

ʻAʻole hiki iā ʻoe ke hāʻawi i ka maluhia ʻaʻole iā ʻoe. Ma mua o ke kamaʻilio, e hana i ka hana kino nani ʻole o ka lawe ʻana i kou ʻōnaehana aʻalolo ponoʻī mai ka alarm. Kekahi mau hanu mālie i waho. Nā wāwae ma ka papahele. E wehe i ka paʻa o kou mau poʻohiwi a me kou leo. ʻAʻole kēia he mea hou palupalu. ʻO kou leo a me kou wikiwiki nā uea pono e kahe ai kou koʻikoʻi, no laila ʻo ka hoʻolohi ʻana i kou hanu ponoʻī e hoʻolohi i ka lumi.

E kapa maopopo i ka loli, ma mua, a ma kāu mau huaʻōlelo ponoʻī

E ʻōlelo i ka mea e hana nei ma mua o ka ʻōlelo ʻino ʻana o kekahi ʻē aʻe iā ia. E hoʻohana i ka ʻōlelo maopopo, ʻaʻole ka ʻohu ʻoihana. Pae ʻoi aku ka maikaʻi o ka "Ke ʻoki nei mākou i ka waihona kālā i ʻumikūmālima pākēneka a ʻo kona manaʻo he mau loli i ke kime" ma mua o ka "Ke komo nei mākou i kahi manawa o ka hoʻolike hoʻolālā." ʻAʻole ka ʻōlelo pohihihi e hoʻopalupalu i ka lono ʻino. Hōʻailona ia ke hūnā nei ʻoe, a paʻa aʻe ka poʻe.

E haʻi i ka ʻoiaʻiʻo no kāu mea ʻike ʻole

ʻO kēia ka hana e hoʻokaʻawale ai i nā alakaʻi paʻa mai nā alakaʻi makaʻu. ʻAʻole e loaʻa iā ʻoe nā pane a pau. E ʻōlelo pēlā, ma ka manaʻo. "Eia kaʻu mea i ʻike. Eia kaʻu mea i ʻike ʻole. Eia ka manawa aʻu e manaʻo ai e ʻike hou aku." ʻElua hana a ke kapa ʻana i ka maopopo ʻole me ka leo nui: hoʻopau ia i ka poʻe mai ka noʻonoʻo ʻana ke hūnā nei ʻoe i kekahi mea, a hōʻia he hiki ke ola i ka maopopo ʻole. Hāʻawi kahi alakaʻi hiki ke noho maluhia i loko o kahi kūlana hemahema i nā mea a pau ʻē aʻe i ka ʻae e hana like.

E hāʻawi i ka poʻe i kahi mea e hana ai

He mau hoahānau kokoke ka makaʻu a me ka nele kōkua. Ke hiki ʻole i ka poʻe ke hana, ʻaʻohe wahi e hele ai ka weli koe i loko, a ʻino aʻe ia. No laila e hui i ka lono paʻakikī me kahi kaʻi aʻe, ʻoiai he liʻiliʻi. Ka mea e nānā ai i kēia pule. Ka hoʻoholo aia naʻe ma ko lākou lima. Ke ʻano e nīnau ai i nā nīnau a hōʻailona i nā hopohopo. ʻO ka mana hoʻokahi kekahi o nā lāʻau wikiwiki loa no ka makaʻu, no ka mea, hoʻololi ia i kahi mea e hana ʻana *i* ka poʻe i kahi mea me ko lākou ʻāpana.

E hana palekana e ʻōlelo i ka mea makaʻu

Ua noho ka mea noiʻi o Harvard ʻo Amy Edmondson i nā makahiki he nui i kāna mea e kapa ai he palekana noʻonoʻo, ka manaʻo like e hiki ke ʻōlelo, nīnau i kahi nīnau paʻakikī, a i ʻole ʻae i kahi hopohopo me ka hoʻopaʻi ʻʻole no ia. Hana kāna hana hou i kahi hihia ʻoi e koʻikoʻi *aʻe* kēia i nā manawa paʻakikī, ʻaʻole liʻiliʻi, ʻoiai ʻo ia pono ka manawa e ʻoki ai nā hui i koʻikoʻi iā ia. Ma lalo o ka maopopo ʻole, ʻo ka ʻike āu e pono nui ai, ka hōʻmua, ke kūʻē malie, ka "manaʻo au he hewa kēia," hiki wale iā ʻoe ke ʻpalekana kūpono ka poʻe e ʻōlelo. He loli i mālama ʻia i ka hāmau makaʻu he loli e kaʻa makapō ana. No laila e kono i nā nīnau āu e makemake ʻole ai e lohe, a e pane iā lākou me ka pale ʻole, no ka mea, ʻo ke ʻano o kou pane ʻana i ka nīnau paʻakikī mua e hoʻoholo ai inā e nīnau kekahi i ka lua.

E ʻōlelo iā ia ma mua o hoʻokahi manawa, a mai holo ma mua o ka lumi

Aia kahi pahele manawa ma ke alakaʻi ʻana i ka loli, a hāʻule ka nui o nā alakaʻi i loko ona ma muli o ke ʻano e kani ai ka loli mai loko.

I ka manawa āu e hoʻolaha ai i kahi loli, ua noho mau ʻoe me ia no nā pule. Ua loaʻa mua iā ʻoe kou makaʻu pilikino, ua nīnau ʻoe i kāu mau nīnau ponoʻī, ua hana ʻoe i kekahi maluhia me ia. Aia ʻoe i ka ʻ. Aia kāu kime i ka hola ʻ. Ke haʻi ʻoe iā lākou i hoʻokahi manawa a laila neʻe wikiwiki i ka hana, ʻaʻole ʻoe e holo pono. Ke holo kīkē nei ʻoe ma mua o ka poʻe e kū mau ana ma ka laina hoʻomaka me ka pīhoihoi. Heluhelu lākou i kou wikiwiki he hōʻailona ʻaʻole ʻoe e hopu i ka nui o kēia, a i ʻole ʻaʻole ʻoe e mālama, a lilo ka hakahaka i kumu ponoʻī o ka hopohopo.

He nani ʻole ka hoʻoponopono a hana ia. E ʻōlelo i nā mea koʻikoʻi ma mua o hoʻokahi manawa. ʻAʻole hoʻokomo maikaʻi ka poʻe i ka pilikia i ka ʻike i ka manawa mua, a ʻaʻole helu kahi hālāwai nui hoʻokahi he kamaʻilio ʻ. E ʻōlelo hou i ka ʻōlelo kumu ma nā wahi ʻokoʻa a me nā huaʻōlelo ʻokoʻa i nā lā a me nā pule. E manaʻo e hoʻi mai nā nīnau like, a e pane iā lākou hou me he mea lā ʻo ia ka manawa mua, no ka mea, no ke kanaka hopohopo e nīnau ana, ʻo ia ia.

Koʻikoʻi pū ka wikiwiki. E hoʻohālike i kou wikiwiki i ʻike ʻia me ka wikiwiki maoli. Pono maoli kekahi mau loli i ka neʻe wikiwiki, a hiki i ka poʻe ke mālama i ka wikiwiki ke maopopo lākou i ke kumu. Akā ʻo ka wikiwiki i hana ʻia, ke kīkē ʻana i kahi pilikia ʻole no ka mea kani ka kīkē he alakaʻi, e kāpīpī wale ana i ka adrenaline i kahi lumi ʻaʻole i pono iā ia. E neʻe wikiwiki ke kāhea ka manawa. E hoʻolohi e hiki i ka poʻe ke hopu ke ʻaʻole.

E nānā i ka poʻe hāmau

ʻO ka poʻe e hopohopo iki ai ʻoe i kahi loli pinepine ka poʻe e nānā nui ai.

ʻO nā pane leo nui maʻalahi ke ʻike a maʻalahi ke pane. Kūʻē kekahi ma ka hālāwai, komo ʻoe, maʻemaʻe aʻe ka lewa. ʻO ka makaʻu paʻakikī aʻe ʻo ke ʻano hāmau, ka poʻe e hāmau, kunou pū, a hele i waho e halihali ana i ka weli ʻaʻole loa lākou e ʻōlelo me ka leo nui iā ʻoe. ʻAʻole nalo ko lākou hopohopo. Neʻe ia ma ka ʻaoʻao i nā kamaʻilio alahele a me nā memo pilikino, kahi e ulu ai me ka ʻoiaʻiʻo ʻole e hoʻoponopono, a puka ia ma hope he poʻe e haʻalele malie ana a e hele aku ana.

ʻAʻole like ka hāmau me ka maikaʻi me ia. Ma hope o kou hāʻawi ʻana i ka lono paʻakikī, e ʻimi i ka poʻe i ʻōlelo ʻ. ʻOi aku ka hana o kahi nīnau pōkole, pololei, pilikino ma mua o kekahi hoʻolaha pūʻulu. "Pehea ʻoe maoli me kēia a pau?" A laila e hoʻopau i ka ʻōlelo a ʻae iā lākou e pane. ʻAʻole ʻoe e hoʻoponopono i nā mea a pau i hoʻokahi kamaʻilio, ʻaʻole ʻoe e hoʻāʻo. Ke hōʻnei ʻoe i ka poʻe ua ʻike ʻia lākou, ʻo ia wale nō, lawe ia i kahi nui kupanaha o ka wela mai ka makaʻu.

Ke paheʻe ka paʻa

E nele paha ʻoe i kou maluhia i kekahi manawa. E ʻōʻōlea paha ʻoe ma kahi hālāwai, a i ʻole hoʻouna i ka leka ʻaʻole pono, a i ʻole ʻae i ka lumi e ʻike i kou hopohopo maoli. Hana nā mea a pau, a ma lalo o ke koʻikoʻi maoli ʻaneʻane hōʻoia ʻia.

ʻO ka mea a ka poʻe e hoʻomanaʻo ai, ʻaʻole inā ua maʻemaʻe ʻoe. ʻO ka inā ua hoʻi ʻoe. ʻAʻole nele kahi alakaʻi e ʻōlelo "Ua ʻoʻoleʻa au iā ʻoe i nehinei a ʻaʻole kūpono kēlā, ua hoʻohaʻalulu pū ka lono iaʻu" i ka mana. Aʻo lākou i kahi kime holoʻokoʻa he hiki ke luliluli a ola hou, ʻo ia ka mea pono loa e manaʻoʻiʻo ai ke loli nā mea a pau. He hopu pū kēlā.

Aia kahi palena i ka mea a ka paʻa e halihali ai, a he pono e ʻoiaʻiʻo no ia. Inā ke alakaʻi nei ʻoe i ka loli ʻoiai ʻoe e haki malie ana, e moe ʻoki ʻole ana i kēlā me kēia pō, e weli ana i kēlā me kēia kakahiaka, e ʻōʻōlea ana i ka poʻe āu e aloha ai ma ka home, ʻaʻole kēlā he pilikia alakaʻi e mana ma loko. He hōʻailona ke halihali nei ʻoe i ka mea ʻoi aku ma mua o ka mea i kūkulu ʻia ke kanaka hoʻokahi e paʻa ʻo ia wale nō. E kamaʻilio me kekahi. He loea, kāu kauka, he kanaka āu e hilinaʻi ai ma waho o ke kūlana. ʻAʻole ka poʻe alakaʻi paʻa ka poʻe ʻaʻole loa e pono i ke kōkua. ʻO lākou ka poʻe e loaʻa iā ia ma mua o ko lākou haki ʻana, i kū mau ai lākou ke pono nui ko lākou poʻe.

E hoʻomau ka loli i ka hele mai. Hele mau ia. ʻO ka mana ou hiki ke hālāwai me ia me ke kuni ʻole i ka lumi he mea āu e kūkulu ai ma nā manawa maʻamau a kālele ai ma nā manawa paʻakikī, a e ʻike ka poʻe a puni iā ʻoe i ka ʻokoʻa ma mua loa o ko lākou hiki ke kapa iā ia.

Nā kumu

• Harvard Business Review, How to Successfully Drive Change When Everything Is Uncertain (Michaela J. Kerrissey lāua ʻo Julia DiBenigno)
• Harvard Business Review, In Tough Times, Psychological Safety Is a Requirement, Not a Luxury (noiʻi a Amy C. Edmondson a me nā hoa)
• Knowledge at Wharton, Leadership Influence: Controlling Emotional Contagion (Sigal Barsade)
• Sigal Barsade, The Ripple Effect: Emotional Contagion and Its Influence on Group Behavior (Administrative Science Quarterly)