O ní èrò rere tó pọ̀ ju wákàtí tí o ní lọ, ìyẹn sì jẹ́ àmì pé nǹkan náà wà láàyè. Oníbàárà kan béèrè bóyá o lè ṣe é ní ìwọ̀n kejì. Ọ̀rẹ́ kan ya àwòrán gbogbo ìlà ọjà tuntun lórí kọfí, ó sì jẹ́ ìlà tó dára gan-an. O jí ní aago mẹ́rin òwúrọ̀ pẹ̀lú ẹ̀yà tó sunwọ̀n sí i ti gbogbo iṣẹ́ òwò náà, ó sì jẹ́ òtítọ́ pé ó sunwọ̀n sí i. Kò sí ìkankan nínú ìyẹn tí ó jẹ́ ìṣòro tí a gbọ́dọ̀ tún ṣe. Ẹrù ọjà ni, yóò sì dúró.
Ohun tó ń pinnu bóyá oṣù méjìlá tó ń bọ̀ yóò lọ síbì kan kì í ṣe iye èrò tí o ní. Ó jẹ́ èwo nínú wọn ní mẹ́ta ni o kọ sílẹ̀ gẹ́gẹ́ bí àwọn tí o kò ní kọ́, àti bóyá o fi ọjọ́ sí àkọsílẹ̀ náà. “Rárá” tó ní orúkọ jẹ́ ìṣe kékeré, tútù, tó ń dáàbò bo ohun kan ṣoṣo tí o ti ṣèlérí fún ẹnìkan, dídáàbò bo ìlérí yẹn sì ni ọ̀nà tí iṣẹ́ òwò tí ẹni kan ṣoṣo ń ṣe fi ń rí ọdún kejì.
Kí ló dé tí mo fi ń dúró sójú kan nígbà tí èrò rere pọ̀ jù fún mi?
Nítorí gbogbo èrò tó ṣì ṣí sílẹ̀ ń di apá kan àfiyèsí rẹ mú, orí kan ṣoṣo sì ni o ní. Yíyí padà láti iṣẹ́ kan sí òmíràn ní iye owó tí a lè díwọ̀n nínú ilé ìwádìí, ìrísí kan náà sì fara hàn lórí tábìlì iṣẹ́: iṣẹ́ mẹ́rin tí a bẹ̀rẹ̀ ní ààbọ̀ máa ń wúwo ju ọ̀kan tí a parí lọ, bẹ́ẹ̀ sì ni wọ́n rí.
Iṣẹ́ òwò ẹni kan ṣoṣo nìkan ni irú tí àkójọ iṣẹ́ tí kò tíì ṣe àti ètò iṣan-ara jẹ́ ohun kan náà. Nínú ilé iṣẹ́ ńlá, iṣẹ́ tí kò tíì bẹ̀rẹ̀ ń jókòó sínú ìwé, kò sì kó oorun ẹnikẹ́ni. Nínú iṣẹ́ òwò rẹ, ó ń jókòó nínú rẹ. O gbé ìwọ̀n kejì, ìlà ọjà kejì àti ẹ̀yà tó sunwọ̀n sí i kiri ní gbogbo ọ̀sẹ̀, ọ̀kọ̀ọ̀kan wọn sì ń gba owó ìtọ́jú lọ́wọ́ rẹ ní ìdákẹ́jẹ́ẹ́.
Owó orí náà kì í fara hàn bí ìkùnà. Ó ń fara hàn bí ìrọ̀lẹ̀. Àṣẹ tó jáde ní ọjọ́ Thursday dípò Tuesday. Fọ́tò ọjà tí o kò tún yà nítorí ààbọ̀ rẹ ṣì ń ronú nípa èrò títà lọ́pọ̀. Kò sí ohun tó bàjẹ́ ní gbangba, ọdún náà sì ń kọjá lọ.
Èyí kì í ṣe àríyànjiyàn pé kí ìfẹ́-ọkàn dínkù. Ó jẹ́ ìdàkejì. O sọ ohun tí o kò ní kọ́ ní orúkọ kí o lè fi gbogbo ohun tí o ní lé ohun kan tí o ń kọ́, láìsí ariwo àwọn àṣàyàn mẹ́rin mìíràn tó ń dún nísàlẹ̀. Michael Porter sọ ọ̀rọ̀ kan náà nípa àwọn ilé iṣẹ́ ńlá ní ẹ̀wádún sẹ́yìn: ètò iṣẹ́ jẹ́ nípa ohun tí o mọ̀ọ́mọ̀ kọ̀ láti ṣe gẹ́gẹ́ bí ó ṣe jẹ́ nípa ohun tí o ṣe. Ẹni tó ní ọjà kan àti “rárá” mẹ́ta tí a kọ sílẹ̀ ní ìfẹ́-ọkàn tó pọ̀ ju ẹni tó ní “ó ṣeé ṣe” méje lọ, nítorí ọ̀kan ṣoṣo nínú wọn ni yóò jáde.
Báwo ni mo ṣe lè yan nǹkan mẹ́ta tí n kò ní kọ́ ní ọdún yìí?
Kọ gbogbo èrò tí o ń gbé lọ́wọ́ sílẹ̀, lẹ́yìn náà yan mẹ́ta tó ṣeé ṣe kí wọ́n jẹ ọdún yìí run láìparí rẹ̀. Àwọn wọ̀nyí sábà máa ń jẹ́ èyí tó tóbi jù, èyí tó tuntun jù àti èyí tí ẹlòmíì dá bá, kì í ṣe èyí tí o fẹ́ràn jù lọ.
Mẹ́ta ni iye tó tọ́ nítorí ó kéré tó láti rántí, ó sì tóbi tó láti dun ni díẹ̀. Bí àkọsílẹ̀ náà kò bá ná ọ ní nǹkankan, èrò mẹ́ta tí ìwọ kò ní ṣe rárá ni o kọ sílẹ̀, kò sì ní dáàbò bo wákàtí kan ṣoṣo.
Lẹ́gbẹ̀ẹ́ ọ̀kọ̀ọ̀kan, kọ ìlà kan: kí ló dé tí kì í ṣe ọdún yìí. Kì í ṣe ìdájọ́ lórí èrò náà, ìdí kan nípa agbára. Títà lọ́pọ̀, kì í ṣe ọdún yìí, nítorí ó nílò ọjà tí n ó ra kí ẹnikẹ́ni tó paṣẹ. Ìlà ọjà kejì, kì í ṣe ọdún yìí, nítorí èkínní kò tíì parí. Àṣẹ àkànṣe, kì í ṣe ọdún yìí, nítorí wọ́n ń gba ìlọ́po mẹ́rin iṣẹ́ ìfìwéránṣẹ́ fún owó kan náà.
Lẹ́yìn náà fi ọjọ́ sí àkọsílẹ̀ náà. Àkọsílẹ̀ tó ní ọjọ́ jẹ́ ìpinnu. Àkọsílẹ̀ tí kò ní ọjọ́ jẹ́ ìmọ̀lára, a sì máa ń bá ìmọ̀lára jiyàn lẹ́ẹ̀kan sí i ní gbogbo alẹ́ Sunday. Ọjọ́ náà tún ń ṣe ohun tó ṣàánú: ó ń sọ pé èrò náà kò kú, a ṣètò rẹ̀ fún ìjíròrò tí ìwọ yóò ní ní ọjọ́ pàtó kan, pẹ̀lú ìmọ̀ tó pọ̀ ju èyí tí o ní báyìí lọ.
Ṣé “rárá” àti “kì í ṣe ọdún yìí” jẹ́ ohun kan náà?
Rárá. “Rárá” ń ti èrò kan pa, “kì í ṣe ọdún yìí” sì ń gbé e sí ibi ìdúró pẹ̀lú ọjọ́ lọ́wọ́, èyí sì ni ẹ̀yà tí ó fẹ́rẹ̀ẹ́ jẹ́ pé gbogbo iṣẹ́ òwò kékeré nílò ní tòótọ́.
O kò ń pinnu ohun tí iṣẹ́ òwò rẹ yóò jẹ́ títí ayé. O ń pinnu ohun tí oṣù méjìlá tó ń bọ̀ jẹ́ fún. Ọ̀pọ̀ àwọn èrò tó wà lórí àkọsílẹ̀ rẹ kò ṣàṣìṣe, wọ́n kàn wá ní kùtùkùtù, gbígbà pé ohun tó wá ní kùtùkùtù ṣàṣìṣe sì ni ọ̀nà tí ènìyàn fi ń da ohun kejì tó dára jù lọ tí wọ́n rò rí nù.
Fi àkọsílẹ̀ àwọn tó dúró sí ibi tí o lè máa fi kún un. Nígbà tí èrò aago mẹ́rin òwúrọ̀ bá dé, ó lọ sí orí àkọsílẹ̀ ìdúró, ìwọ sì padà sùn, ìyẹn sì ni góńgó náà jù lọ. Àkọsílẹ̀ náà kì í ṣe ibojì. Yàrá ìdúró ni, mímọ̀ pé yàrá ìdúró wà sì ni ohun tó ń jẹ́ kí o dá jiyàn pẹ̀lú ara rẹ dúró ní orí tábìlì.
Òfin kan ń jẹ́ kí ó jẹ́ òtítọ́: nǹkan kì í kúrò lórí àkọsílẹ̀ ìdúró àyàfi tí nǹkan mìíràn bá gòkè sórí rẹ̀ tàbí tí a bá parí ọ̀kan. Ọ̀kan wọlé, ọ̀kan jáde. Bí bẹ́ẹ̀ kọ́, yàrá ìdúró náà á rọra tún di ètò náà.
Kí ni n ó sọ fún oníbàárà tó béèrè ohun tí n kò ń kọ́?
Sọ ohun tí o ń parí dípò rẹ̀ ní orúkọ, kí o sì fún wọn ní ọjọ́. “Rárá” tí ó dé pẹ̀lú ètò rẹ gidi ń dún bí ẹni tó ní ìdarí ọ̀sẹ̀ rẹ̀, “rárá” lásán sì ń dún bí ẹni tí kò kàn fẹ́ ṣe é.
Gbólóhùn náà ní apá mẹ́ta, ó sì kúrú. Dúpẹ́ lọ́wọ́ wọn fún èrò pàtó náà, sọ ohun tí o dojú kọ àti títí di ìgbà wo, lẹ́yìn náà sọ ohun tí ìwọ yóò fi ìbéèrè náà ṣe.
Nǹkan bí èyí. Èrò rere ni, ìwọ sì ni ẹni kejì tó béèrè. Mo ń fi ṣọ́ọ̀bù náà sí ìwọ̀n mẹ́ta títí di ìparí ọdún kí n lè dín àkókò ìfiránṣẹ́ kù. Ó wà lórí àkọsílẹ̀ tí mo máa ń kà ní January, n ó sì fi ránṣẹ́ sí ọ bí ó bá ṣẹlẹ̀.
Kò sí ẹni tí inú rẹ̀ á bàjẹ́ sí ìyẹn. Ohun tó ń mú oníbàárà lọ ni ìdákẹ́jẹ́ẹ́, tàbí “bẹ́ẹ̀ ni” tí kò ṣe kedere tí kò sì dé rí. O sì ti sọ fún wọn, láìsọ ọ́, pé ìwọ jẹ́ irú ẹni tó ń tọ́jú àkọsílẹ̀ tó sì ń kà á, ìyẹn sì ni ohun tí ẹnikẹ́ni fẹ́ mọ̀ jù lọ kí wọ́n tó ná owó lọ́dọ̀ àjèjì.
Bí ó bá jẹ́ ìgbà kẹta tí ẹnìkan béèrè ohun kan náà, ìyẹn kì í ṣe ìdíwọ́. Ìyẹn jẹ́ ìwífún, ó sì yẹ kí ó wà lórí àkọsílẹ̀ January ní lẹ́tà tó nípọn.
Kíkà á lẹ́ẹ̀kan ní ìdá mẹ́rin ọdún
Fi ọjọ́ tí ń padà wá sínú kàlẹ́ńdà, lẹ́ẹ̀kan ní ìdá mẹ́rin ọdún, ìṣẹ́jú mẹ́ẹ̀ẹ́dógún. Ka àwọn “rárá” mẹ́ta náà sókè. Ní ọ̀pọ̀ ìgbà wàá pa gbogbo mẹ́tẹ̀ẹ̀ta mọ́, kíkà náà á sì dà bí ìfàkókò ṣòfò, ìyẹn gan-an ni bí ètò tó ń ṣiṣẹ́ ṣe rí láti inú.
Nígbà mìíràn wàá gbé ọ̀kan sókè. Èrò títà lọ́pọ̀ tí kò ní ọjà lẹ́yìn rẹ̀ ti ní olùra tó ti béèrè lẹ́ẹ̀mejì tó sì fẹ́ san owó ṣáájú. Gbé e sókè, kí o sì sọ ọ̀kan mìíràn kalẹ̀, nítorí iye náà ń dúró ní mẹ́ta.
Kò sí ọ̀kan nínú ìwọ̀nyí tó jẹ́ ìbẹ̀rù, kò sì sí ọ̀kan tó jẹ́ àṣẹ láti fẹ́ díẹ̀. Ẹ̀rọ lásán ni tó ń jẹ́ kí ẹni onífẹ̀ẹ́-ọkàn lé ohun kan ní gbogbo ọdún dípò kí ó lé nǹkan márùn-ún ní ọ̀sẹ̀ mẹ́fà mẹ́fà. Àwọn tó ṣì dúró ní ọdún karùn-ún kì í ṣe àwọn tí èrò wọn kéré. Àwọn ni wọ́n kọ mẹ́ta lára wọn sílẹ̀, wọ́n fi ọjọ́ sí ojú ewé náà, wọ́n sì tẹ̀ síwájú lórí ìkẹrin.
Àwọn orísun
- Harvard Business Review, What Is Strategy?
- Advances in Cognitive Psychology, Common Cognitive Control Processes Underlying Performance in Task-Switching and Dual-Task Contexts
- U.S. Small Business Administration, Plan your business