O fẹ́ ipò tí ó tẹ̀ lé e, ó sì tọ́ kí o fẹ́ ẹ. O ti ń ṣe díẹ̀ nínú iṣẹ́ ipò náà fún ọ̀pọ̀ oṣù, àkókò ìpinnu yóò sì parí ní ọ̀sẹ̀ díẹ̀, ohun kan ṣoṣo tí ó dúró láàrin ìwọ àti orúkọ ipò náà ni ìjíròrò tí o kò tí ì sọ jáde rí.
Bíbéèrè kì í ṣe òdì kejì ríre e. Bíbéèrè ni ìgbésẹ̀ ìkẹyìn nínú ríre e. Iṣẹ́ náà jẹ́ ojúlówó, síbẹ̀ ó fara sin fún gbogbo ẹni tí ó ń ṣe tirẹ̀ lọ́wọ́. Ẹnì kan gbọ́dọ̀ sọ ọdún kan ti làálàá di gbólóhùn kan tí olùpinnu lè tún sọ, ẹni náà sì ni ìwọ, nínú ìpàdé tí o ṣètò fún un.
Ìtura kì í ṣe ẹ̀yà tí ó rọ̀ nínú èyí. Ó ń mú kí ohùn rẹ dúró ṣinṣin nígbà tí o bá dárúkọ ipò kan tí o sì dákẹ́. Olùdásílẹ̀ KEEP CALM, Kaʻohele Carlos, ṣiṣẹ́ kára ní gbogbo ìgbà iṣẹ́ rẹ̀ ó sì tọ́jú ìtutù ọkàn rẹ̀ nínú rẹ̀, ó sì sọ pé ìtutù ọkàn náà ni ó mú kí ìbéèrè rẹ̀ ṣàṣeyọrí. Ìpàdé náà nìyí, ní ètò rẹ̀.
Báwo ni màá ṣe bẹ̀rẹ̀ ìpàdé náà láìdà bí ẹni tí ń kùn?
Bẹ̀rẹ̀ pẹ̀lú ipò náà, kì í ṣe pẹ̀lú ìmọ̀lára. Ní ọgbọ̀n ìṣẹ́jú àáyá àkọ́kọ́ sọ nǹkan tí ó sún mọ́ èyí: “Mo fẹ́ sọ̀rọ̀ nípa gbígbéra sí ipò àgbà, mo sì fẹ́ gbọ́ ojú tí o fi ń wo ohun tí ó ṣì kù láàrin èmi àti ipò náà.” Lẹ́yìn náà dákẹ́, kí o sì jẹ́ kí wọ́n dáhùn.
Gbólóhùn náà ń ṣe nǹkan mẹ́ta lẹ́ẹ̀kan náà. Ó jẹ́ kí olùdarí rẹ mọ̀ pé èyí kì í ṣe ìròyìn iṣẹ́, torí náà wọ́n dẹ́kun fífetí sílẹ̀ ní ìdajì fún orúkọ iṣẹ́ akànṣe kan. Ó dárúkọ ibi tí o ń lọ, èyí tí ó sọ èròǹgbà tí kò ṣe kedere di nǹkan tí wọ́n lè tì lẹ́yìn tàbí tún ṣe. Ó sì béèrè èrò wọn kí o tó jiyàn tirẹ, torí náà ìdajì wákàtí tí ó kù di ìjíròrò dípò ìwàásù tí wọ́n gbọ́dọ̀ jókòó gbọ́.
Ṣètò rẹ̀ gẹ́gẹ́ bí ìpàdé tirẹ̀ fúnra rẹ̀, kí o sì kọ ohun tí ẹ máa jíròrò sínú ìpè náà. “Iṣẹ́ àti ipò, ọgbọ̀n ìṣẹ́jú” ti tó. Kò sí ẹni tí inú rẹ̀ ń dùn sí kí a bá a lójijì ní ìṣẹ́jú méjì tó kù nínú ìpàdé, olùdarí tí ó bá sì wọlé láìmúra yóò fà mú ìdáhùn tí ó rọrùn jùlọ, èyí sì ni pé wọn yóò ronú nípa rẹ̀. O fẹ́ kí wọ́n múra. Olùdarí tí ó múra nìkan ni ó lè sọ bẹ́ẹ̀ ni nínú yàrá náà.
Ẹ̀rí mélòó ni kí n mú wá, kí sì ni ó kà?
Mú àpẹẹrẹ mẹ́ta wá, kí o sì kọ́ ọ̀kọ̀ọ̀kan wọn ní ẹ̀yà mẹ́ta: ohun tí o ṣe, ohun tí ó yí padà nítorí rẹ̀, àti ẹni tí ó rí i. Mẹ́ta ti tó láti fi ìlànà kan hàn, ó sì ṣókí tó bẹ́ẹ̀ tí o fi lè sọ gbogbo rẹ̀ tán kí àfiyèsí ẹnikẹ́ni tó lọ.
Ohun tí ó kà ni ìyípadà, kì í ṣe làálàá. “Mo darí ìṣílọ náà” jẹ́ àpèjúwe iṣẹ́ lásán. “Mo darí ìṣílọ náà, àkókò ìṣílẹ̀ ojú-ìwé sọ̀ kalẹ̀ láti ìṣẹ́jú àáyá mẹ́rin sí ọ̀kan, iye ìbéèrè ìrànlọ́wọ́ sì dín kù ní ìdámẹ́ta ní oṣù tí ó tẹ̀ lé e” jẹ́ ẹ̀rí. Bí o kò bá lè sọ ohun tí ó yí padà, yan àpẹẹrẹ mìíràn. Bí o kò sì lè ka mẹ́ta sí ọkàn rẹ ní báyìí, ìyẹn wọ́pọ̀ gan-an. Ìyẹn sì ni ìdí tí o fi gbọ́dọ̀ tọ́jú ìwé ìkọsílẹ̀ iṣẹ́ ara rẹ ní gbogbo ọdún dípò gbígbìyànjú láti tún oṣù méjìlá kọ́ ní ìṣẹ́jú ogún kí ìpàdé tó bẹ̀rẹ̀.
Ẹ̀yà kẹta, ẹni tí ó rí i, ni ọ̀pọ̀ ènìyàn ń fi sílẹ̀, ó sì ń ṣiṣẹ́ ju bí ó ti rí lọ. Orúkọ ni ohun tí ó jẹ́ kí olùdarí rẹ lè fa ọ yọ fún ẹlòmíràn. “Ó ń ṣiṣẹ́ dáadáa” kò rìnrìn àjò lọ sí ibikíbi. “Béèrè lọ́wọ́ Priya ohun tí ó ṣẹlẹ̀ nínú ìṣílọ náà” rìnrìn àjò lọ sí gbogbo ibi.
Ta ni ó ń pinnu èyí ní ti gidi, báwo sì ni màá ṣe dé yàrá tí èmi kò sí?
Ní ọ̀pọ̀ ilé-iṣẹ́, ìpinnu náà kì í ṣẹlẹ̀ nínú ìpàdé rẹ. Ó ń ṣẹlẹ̀ lẹ́yìn náà, nínú ìpàdé ìdíwọ̀n níbi tí àwọn olùdarí ti ń jiyàn fún àwọn ènìyàn wọn lòdì sí ara wọn, ìwọ kò sì sí nínú yàrá náà. Ọ̀rọ̀ rẹ gbọ́dọ̀ rìnrìn àjò ní ẹnu ẹlòmíràn, ìdí nìyí tí àwọn tí ó lè ṣàpèjúwe iṣẹ́ rẹ dáadáa fi ṣe pàtàkì tó iṣẹ́ náà fúnra rẹ̀.
Torí náà wo ọwọ̀n “ẹni tí ó rí i” náà kí o sì béèrè ìbéèrè tí ó tuni lára jù: ta ló wà lórí àkọsílẹ̀ yẹn nítorí pé ìwọ fi wọ́n síbẹ̀? Àwọn tí ń pe orúkọ rẹ nínú àwọn yàrá jẹ́, ní ọ̀pọ̀ ìgbà, àwọn tí ìwọ kọ́kọ́ pe orúkọ wọn. Olùkọ́ni ń bá ọ sọ̀rọ̀. Olùgbọ̀wọ́ ń pe orúkọ rẹ nínú yàrá tí ìwọ kò sí, ọ̀rọ̀ àkọ́kọ́ nìkan ni a sì ti fi lé ọ̀pọ̀ wa lọ́wọ́ rí.
Kò sí ìdíje níbí, kò sì sí pàṣípààrọ̀. Ó sún mọ́ bí orúkọ rere ṣe ń kọ́ ní ti gidi. Nígbà tí o bá yin ọ̀dọ́ ẹlẹgbẹ́ rẹ ní orúkọ níwájú olùdarí àgbà rẹ, nǹkan méjì tòótọ́ ń ṣẹlẹ̀: iṣẹ́ wọn di èyí tí a rí, èyí tí ó jẹ́ ìṣẹ̀lẹ̀ ńlá fún iṣẹ́ wọn, olùdarí rẹ sì kọ́ bí o ṣe ń tọ́jú àfikún ẹlòmíràn, èyí tí ó sọ púpọ̀ fún wọn ju àyẹ̀wò ara-ẹni kankan lọ. Lẹ́yìn náà, padà sí ọ̀rọ̀ tirẹ.
Kí ni màá sọ tí wọ́n bá sọ pé àkókò náà kò tíì tó?
Béèrè pàtó ohun tí ó ṣì kù, àti ìgbà tí a lè tún un wò. Lẹ́yìn náà kọ àwọn méjèèjì sílẹ̀ níwájú wọn kí o sì ka á padà fún wọn. Ìkọ̀ tí ó rọ̀ di ètò tí ó ṣeéṣe ní kété tí ó bá ní àmì ìdíwọ̀n àti ọjọ́ kan lára rẹ̀.
Ọ̀pọ̀ olùdarí kì í kọ̀ ọ́ mọ̀ọ́mọ̀. Wọ́n ń sọ pé “kò tíì tó” nítorí pé wọn kò tíì ronú nípa rẹ̀, “kò tíì tó” tí kò sì ní nǹkan kan tí ó ṣe kedere lábẹ́ rẹ̀ ni bí ọdún kan tí ó dára ṣe ń di mẹ́ta ní ìdákẹ́jẹ́ẹ́. Iṣẹ́ rẹ ní ìṣẹ́jú yẹn ni láti sọ ìkùukùu di nǹkan tí a lè yẹ̀ wò. “Torí náà bí mo bá ṣe àyẹ̀wò olùpèsè láti ìbẹ̀rẹ̀ dé òpin, tí ètò ìṣọ́ alẹ́ sì dúró jálẹ̀ ìdámẹ́rin àkọ́kọ́ ọdún, a ó tún wo èyí ní oṣù Kẹta” jẹ́ gbólóhùn tí olùdarí lè fọwọ́ sí ní gbangba, ní kété tí wọ́n bá sì ti ṣe bẹ́ẹ̀, ẹ̀yin méjèèjì ń di ìwé kan náà mú.
Bí wọn kò bá lè dárúkọ ohun tí ó ṣì kù rárá, ìyẹn náà jẹ́ ìsọfúnni. Ó sábà máa ń túmọ̀ sí pé ìpinnu náà kì í ṣe tiwọn. Ìbéèrè tí ó tẹ̀ lé e ni pé ta ni ó tún kù láti yí ọkàn rẹ̀ padà, kí sì ni yóò mú kí ó rọrùn fún olùdarí rẹ láti bá ọ jiyàn.
Báwo ni màá ṣe dúró ṣinṣin bí ìdáhùn náà bá bà mí nínú jẹ́?
Rọra mí jáde, kọ ọ̀rọ̀ wọn sílẹ̀ gẹ́gẹ́ bí wọ́n ṣe sọ ọ́, má sì ṣe tún ọ̀rọ̀ náà jiyàn lójú ẹsẹ̀. Ohunkóhun tí o bá sọ ní ìṣẹ́jú mẹ́wàá lẹ́yìn ìdáhùn tí ó bani nínú jẹ́ jẹ́ ìhùwàpadà, ìhùwàpadà náà sì ni ẹ̀yà ìpàdé tí ènìyàn ń rántí jù.
O ní ẹ̀tọ́ láti bà nínú jẹ́. Wọn kò ní kí o ṣe bí ẹni tí kò sí nǹkan. Ìgbésẹ̀ náà ni láti parí lórí ètò dípò lórí ìmọ̀lára: tún ohun tí ó ṣì kù sọ, tún ọjọ́ náà sọ, sọ pé o ṣeun, kí o sì kúrò. Lẹ́yìn náà, lọ ṣe ohun tí yóò jẹ́ kí ara rẹ gbé ìpàdé náà sílẹ̀. Ìrìn kan, wákàtí líle kan nínú ilé eré ìdárayá, ohunkóhun tí ó bá jẹ́ tìrẹ. Agbára tí kò ní ibi tí ó lọ ń di ẹ̀yà kejì ti ìpàdé náà tí o ń ṣe ní orí rẹ ní gbogbo alẹ́.
Ka àkọsílẹ̀ rẹ padà ní àárọ̀ ọjọ́ kejì, nígbà tí ọ̀rọ̀ náà kò bá ta ni lára mọ́. Ó fẹ́rẹ̀ẹ́ jẹ́ pé gbogbo ìpinnu tí ó tọ́ nípa èyí dára jù ní ọjọ́ Ìṣẹ́gun ju bí ó ti rí ní ọjọ́ Ajé.
Bíbéèrè jẹ́ ọgbọ́n, ó sì ń rọrùn síi ní gbogbo ìgbà
Ìbéèrè àkọ́kọ́ ni ó wọ́n jù. Ìwọ yóò ṣe ìdánrawò rẹ̀ ju bí ó ti yẹ lọ, ọkàn rẹ yóò lù ju bí ọ̀ràn náà ṣe yẹ, ìwọ yóò sì lo ọ̀sẹ̀ kan lẹ́yìn rẹ̀ tí o ń tún gbólóhùn kan ṣe ní orí rẹ tí kò sí ẹlòmíràn tí ó rántí. Ìkejì ń ná ìdajì rẹ̀. Ní ìgbà kẹrin, ìwọ yóò kàn jẹ́ ènìyàn tí ó ṣètò ìpàdé, tí ó dárúkọ ipò, tí ó mú ẹ̀rí mẹ́ta wá, tí ó sì kúrò pẹ̀lú ọjọ́ kan.
Ìyẹn tọ́ láti mọ̀, nítorí ìdí tí ọ̀pọ̀ ènìyàn kò fi rí owó tó tàbí ipò tó kì í ṣe pé wọn kò ní ẹ̀rí. Ó jẹ́ pé wọ́n ń dúró de ètò tí ó ń ṣiṣẹ́ lọ́wọ́ láti kíyèsí wọn. Gallup rí i pé ìdá 51% àwọn òṣìṣẹ́ tí wọ́n fi iṣẹ́ sílẹ̀ fúnra wọn sọ pé ní oṣù mẹ́ta kí wọ́n tó lọ, bẹ́ẹ̀ ni olùdarí wọn tàbí olórí mìíràn kankan kò bá wọn sọ̀rọ̀ nípa ìtẹ́lọ́rùn iṣẹ́ wọn tàbí ọjọ́ ọ̀la wọn nínú ilé-iṣẹ́ náà. Ìjíròrò náà kò ní wá bá ọ. Pew Research Center rí i pé láàrin àwọn tí wọ́n fi iṣẹ́ sílẹ̀ ní 2021, àìsí àǹfààní ìlọsíwájú dọ́gba pẹ̀lú owó oṣù kékeré gẹ́gẹ́ bí ìdí tí ó wọ́pọ̀ jù, ní ìdá 63%.
Torí náà ṣètò ìpàdé náà. Mú mẹ́tẹ̀ẹ̀ta wá. Kúrò níbẹ̀ pẹ̀lú ọjọ́ kan. O lè ṣiṣẹ́ kára ju bí o ṣe ń ṣe lọ́wọ́ lọ kí o sì fara dà á pẹ́ ju bí o ti rò lọ, ìbéèrè náà sì ni ẹ̀yà tí ó sọ gbogbo làálàá yẹn di ipò tí ẹlòmíràn lè rí.