Bí A Ṣe Ń Pa Ìfarabalẹ̀ àti Àṣà Mọ́ Nígbà Ìdàgbàsókè

Irú ojú-òyì kan pàtó wà tó ń wá pẹ̀lú ìdàgbàsókè. O gba àwọn ènìyàn tí o fẹ́ ṣiṣẹ́. Àwọn nọ́ńbà ń lọ ní ọ̀nà tó tọ́. Síbẹ̀ ohun kan tí o kò lè dárúkọ dáadáa ti tẹ́ẹ́rẹ́. Yàrá tó máa ń dàbí ẹgbẹ́ kan tẹ́lẹ̀ dàbí ilé tó kún fún àwọn àjèjì. Àwọn ìpinnu tó máa ń gba ìjíròrò ọ̀nà-àbáwọlé báyìí ń gba ìpàdé mẹ́ta tí kò sí ẹni tó dá lójú ẹni tó ń pinnu. O gba ohun gbogbo tí o béèrè fún, ọkàn rẹ sì ń mì ju bí ó ṣe rí nígbà tí owó dí lọ.

Ìmọ̀lára yẹn kì í ṣe àbùkù ìwà, kì í sì í ṣe ẹ̀rí pé o ń ṣe é lọ́nà tí kò tọ́. Ó jẹ́ bí ìgbòòrò-sí ṣe rí gan-an láti inú. Àṣà tó ń ṣiṣẹ́ lórí gbogbo ènìyàn mọ gbogbo ènìyàn dáwọ́ ṣíṣiṣẹ́ dúró ní ìṣẹ̀jú tí kì í ṣe gbogbo ènìyàn mọ gbogbo ènìyàn mọ́. Ìbéèrè fún ẹnikẹ́ni tó ń darí ni bóyá ohun tó mú kí ibi náà tọ́ sí kíkọ́ á la kíkọ́ rẹ̀ já.

Ìdí tí ìdàgbàsókè fi ń tẹ́ àṣà kù

Fún ìgbà pípẹ́, ó ṣeé ṣe kí àṣà rẹ má tíì wà ní àkọsílẹ̀ níbìkankan. Ó ń gbé nínú ìsúnmọ́. Àwọn ènìyàn kọ́ bí a ṣe ń ṣe àwọn nǹkan nípa jíjókòó lẹ́gbẹ̀ẹ́ ẹni tó mọ̀, nípa gbígbọ́ bí a ṣe ṣe ìpinnu tó le, nípa gbígba ohun tí a ń ṣe ayẹyẹ àti ohun tí a ń ṣẹ́ ojú sí jẹ́ẹ́jẹ́ẹ́. Ìyẹn ń ṣiṣẹ́ lẹ́wà títí di ibì kan. Ó dáwọ́ ṣíṣiṣẹ́ dúró nígbà tí o bá bẹ̀rẹ̀ sí í fi àwọn ènìyàn kún un yára ju bí wọ́n ṣe lè gbà á mì lọ.

Ọ̀nà tó ń kó àwọn ẹgbẹ́ lójú-ẹsẹ̀ nìyí. Nígbà tí o bá gba àwọn ènìyàn ṣiṣẹ́ kíákíá, àwọn ènìyàn tuntun rẹ jù sábà máa ń kọ́ àṣà náà lọ́dọ̀ àwọn tó dara pọ̀ mọ́ ọ oṣù díẹ̀ sẹ́yìn, tí wọ́n kọ́ ọ lọ́dọ̀ àwọn tó dara pọ̀ mọ́ oṣù díẹ̀ ṣáájú ìyẹn. Ìfilélọ́wọ́ kọ̀ọ̀kan ń pàdánù díẹ̀. Harvard Business Review ti ṣàpèjúwe ìtẹ́kù yìí ní kedere: nínú ilé-iṣẹ́ tó ń dàgbà kíákíá, àwọn tí a ṣẹ̀ṣẹ̀ gbà ṣiṣẹ́ ń gba àṣà náà lọ́dọ̀ àwọn mìíràn tí a ṣẹ̀ṣẹ̀ gbà tí wọn kò tíì gbà á mì ní kíkún fúnra wọn. Kò sí ẹni tó pinnu láti yí ohunkóhun padà. Ó yẹ̀ jìnnà díẹ̀díẹ̀, ẹni tuntun oníròyìn-rere kọ̀ọ̀kan lẹ́ẹ̀kọ̀ọ̀kan.

Ọ̀jọ̀gbọ́n Harvard Business School Ranjay Gulati lo ọ̀rọ̀ mìíràn fún ohun tó ń sọnù. Ó pè é ní *ọkàn* ilé-iṣẹ́ náà, ìmọ̀lára ìpilẹ̀ṣẹ̀ ti ìdí tí iṣẹ́ náà fi ṣe pàtàkì, ẹni tí ó jẹ́ fún, àti bí ó ṣe rí láti ṣe é níbí. Kókó rẹ̀ ni pé àwọn ilé-iṣẹ́ kì í sábà pàdánù èyí ní mọ̀ọ́mọ̀. Wọ́n ń pàdánù rẹ̀ nípasẹ̀ àìbìkítà, nípa gbígba ìtàn náà pé dídi ńlá kàn nílò pípààrọ̀ ìdàná fún ìlànà-iṣẹ́. Kò nílò rẹ̀, ṣùgbọ́n pàṣípààrọ̀ náà máa ń ṣẹlẹ̀ lásán àyàfi bí ẹnìkan bá kọ̀ láti jẹ́ kí ó rí bẹ́ẹ̀.

Bẹ̀rẹ̀ pẹ̀lú ìfàájì, nítorí ó ni ohun tó ń rìnrìn-àjò

Kí èyíkéyìí nínú àwọn àtúnṣe ìṣètò tó dé, ìwọ wà. Ìpọ́njú ìdàgbàsókè ń ràn ni lọ́nà tó rọrùn láti fojú kéré. Àwọn ènìyàn tí o ń darí ń ka ojú rẹ ní gbogbo ìpàdé-àpapọ̀, gbogbo ìdáhùn Slack, gbogbo ìgbà tí nọ́ńbà kan bá wọlé kékeré. Bí o bá ń rìnká pẹ̀lú másùnmáwo tó ń mì ọ, o kò pa másùnmáwo yẹn mọ́ fún ara rẹ. O ń pín in ká. Ẹgbẹ́ tó ń gbòòrò lábẹ́ olórí tó ń bẹ̀rù ń ṣe àwọn ìpinnu tó ba ni lẹ́rù: ó ń kó ìròyìn jọ pa mọ́, ó ń dáwọ́ gbígba àwọn ewu kékeré tí iṣẹ́ rere sinmi lé dúró, ó ń ṣeré kí ó má bàa ṣàdánù.

Èyí ni ìgbésẹ̀ àkọ́kọ́ tí kò dán mọ́rán. Mú ètò iṣan-ara rẹ dúró ṣinṣin tó bẹ́ẹ̀ tí ohun tí o fi fún yàrá náà jẹ́ ìfarabalẹ̀, kì í ṣe ìtaniji. Ìyẹn kò túmọ̀ sí ṣíṣe àfarawé pé nǹkan dára nígbà tí kò dára. Àwọn ènìyàn lè gbọ́ òórùn ìyẹn, ó sì ń ná ọ ní ìgbẹ́kẹ̀lé jù bí òtítọ́ ṣe máa ná ọ rí. Ó túmọ̀ sí pé o lè dárúkọ ìṣòro gidi láìjẹ́ kí ohùn rẹ gòkè. O lè sọ pé "apá yìí le, èyí sì ni ohun tí a ń ṣe nípa rẹ̀" láti ibi tó dẹ̀dẹ̀. Ìdúró-ṣinṣin ní òkè ń ra ìdúró-ṣinṣin níbi gbogbo nísàlẹ̀, nígbà ìdàgbàsókè sì ni ìdúró-ṣinṣin yẹn ṣọ̀wọ́n.

Sọ àṣà náà di ohun tí a lè sọ

Ohun kan tó wúlò jù tí o lè ṣe bí o ṣe ń dàgbà ni láti sọ àṣà rẹ láti ohun kan tí àwọn ènìyàn ní láti wà níbẹ̀ láti kọ́ padà sí ohun kan tí o lè fi sí ọ̀rọ̀ ní gidi. Kì í ṣe àwòrán ìkéde ti àwọn ọ̀rọ̀-àpèjúwe. Àwọn ìhùwàsí.

Ìtọ́sọ́nà Harvard Business Review lórí ìgbòòrò àṣà bẹ̀rẹ̀ gan-an níbí: ṣàpèjúwe àṣà rẹ ní ọ̀nà àwọn ìhùwàsí tó ṣe kedere, tí a lè rí, kì í ṣe àwọn ìlànà-ìwà tí kò ṣe kedere. "A jẹ́ alábàáṣiṣẹ́pọ̀" kò sọ nǹkankan fún ẹni tuntun. "Nígbà tí o kò bá fohùnṣọ̀kan pẹ̀lú ìpinnu kan, o sọ bẹ́ẹ̀ nínú yàrá náà, kì í ṣe ní ọ̀nà-àbáwọlé lẹ́yìn náà" sọ ohun gan-an tí wọn máa ṣe ní ọjọ́ Ìsẹ́gun fún wọn. Àkọ́kọ́ jẹ́ ìmọ̀lára tí àwọn àgbà nìkan ni ó lè túmọ̀. Èkejì jẹ́ ohun kan tí ẹni tó dara pọ̀ mọ́ lánàá lè ṣe.

Àwọn ọ̀nà díẹ̀ láti sọ ìyẹn di gidi:

• Kọ àwọn ìhùwàsí díẹ̀ tó ṣàpèjúwe bí iṣẹ́ rere ṣe ń ṣẹlẹ̀ níbí ní gidi sílẹ̀. Jẹ́ kó kúrú. Ohun márùn-ún tí àwọn ènìyàn rántí borí ohun ogún tí wọn kò rántí.
• Lo èdè tó ṣe kedere. Ṣàpèjúwe ohun tí ẹnìkan ń ṣe, kì í ṣe irú ẹni tí wọ́n jẹ́. "Ń pín àbọ̀-àkọsílẹ̀ ní kùtùkùtù" ń la ìdàgbàsókè já. "Jẹ́ olùṣeré-ẹgbẹ́" ń fẹ́ pòórá.
• Tọ́ka sí àwọn àpẹẹrẹ gidi. Nígbà tí ẹnìkan bá ṣàfihàn ìlànà-ìwà kan, sọ bẹ́ẹ̀ sókè kí o sì sọ ohun tí wọ́n ṣe. Àwọn ìtàn ń gbòòrò dáadáa ju àwọn ọ̀rọ̀-àsọdùn lọ nítorí àwọn ènìyàn ń ṣàdàkọ ohun tí wọ́n rí tí a fún ní èrè.
• Kọ́ àṣà náà sínú gbígba-ṣiṣẹ́ àti ìfáàgbà ní mọ̀ọ́mọ̀, dípò kí o retí pé yóò fọwọ́ kàn wọn. Ohun tí o ń ṣàyẹ̀wò fún àti ohun tí o ń ṣe ayẹyẹ ní ọ̀sẹ̀ àkọ́kọ́ ni ìdálẹ́kọ̀ọ́ náà, yálà o kọ ọ́ tàbí bẹ́ẹ̀kọ́.

Pa àwọn ènìyàn mọ́ ní àìléwu tó láti sọ òtítọ́ fún ọ

Ewu jẹ́ẹ́jẹ́ẹ́ ti ìdàgbàsókè ni pé yàrá náà ń dákẹ́ gan-an nígbà tí o nílò rẹ̀ pariwo jù. Àwọn ènìyàn tuntun kò tíì mọ̀ pé ó láìléwu láti takò. Àwọn ìpele ń farahàn láàrin ìwọ àti iṣẹ́ náà. Ìròyìn burúkú ní ọ̀nà jíjìn sí i láti rìn kí ó tó dé ọ̀dọ̀ rẹ, àti ìdálọ́rùn sí i láti jẹ́ kí a rọ̀ ọ́ ní ọ̀nà.

Èyí ni ibi tí ìwádìí lórí ààbò-ọpọlọ ti ń fi ìwúlò rẹ̀ hàn. Amy Edmondson, tó ti kẹ́kọ̀ọ́ àwọn ẹgbẹ́ ní Harvard Business School fún àwọn ẹ̀wádún, ṣàpèjúwe ààbò-ọpọlọ gẹ́gẹ́ bí ìgbàgbọ́ àjọ pé o lè sọ̀rọ̀ jáde (béèrè ìbéèrè, jẹ́wọ́ àṣìṣe, tako èròngbà) láìsí ẹ̀rù pé a ó fìyà jẹ ẹ́ tàbí kí a dójú tì ẹ́. Iṣẹ́ ìbẹ̀rẹ̀ rẹ̀ ṣàwárí ohun kan tó lòdì sí ìfojúsọ́nà ní tòótọ́: àwọn ẹgbẹ́ ilé-ìwòsàn tó dára jù tí ó kẹ́kọ̀ọ́ ròyìn àwọn àṣìṣe *tó pọ̀ jù*, kì í ṣe tó kéré. Wọn kò ṣe àṣìṣe púpọ̀ sí i. Wọ́n ní ààbò tó láti mú wọn jáde. Ìdákẹ́ kì í ṣe ìtayọ. Ìdákẹ́ ni ìṣòro tó ń fara pa mọ́.

Ìdàgbàsókè máa ń ba èyí jẹ́ gan-an nígbà tó ṣe pàtàkì. Nítorí náà, dáàbò bò ó ní mọ̀ọ́mọ̀. Àwọn ìgbésẹ̀ náà kéré ju bí o ṣe rò. Béèrè àwọn ìbéèrè gidi kí o sì mọ̀ọ́mọ̀ wọn. Nígbà tí ẹnìkan bá sọ ohun tí o kò fẹ́ gbọ́ fún ọ, ìdáhùn àkọ́kọ́ rẹ ni gbogbo eré náà. Fèsì pẹ̀lú ìbínú lẹ́ẹ̀kan, o sì máa kọ́ yàrá kún fún àwọn ènìyàn láti dáwọ́ sísọ nǹkan fún ọ dúró. Sọ ní kedere nígbà tí o ṣe ohun kan ní àṣìṣe; olórí tó gba àṣìṣe fún gbogbo ènìyàn ní àṣẹ láti ṣe bẹ́ẹ̀ pẹ̀lú. Mú ìṣòro tí a ṣàfihàn gẹ́gẹ́ bí ẹ̀bùn, nítorí ó jẹ́ bẹ́ẹ̀. Ẹgbẹ́ tó lè sọ òtítọ́ fún ọ ní ẹni àádọ́ta ni irú kan ṣoṣo tó ń la jíjẹ́ igba já.

Òmìnira nínú fírémù

Ọ̀pọ̀ ìjọba-àpérò tó ń fún ilé-iṣẹ́ tó ń dàgbà pa ń farahàn tí ó wọ aṣọ ààbò. A ń fi ìlànà-iṣẹ́ kún un lẹ́yìn àṣìṣe kọ̀ọ̀kan. Àwọn ìfọwọ́sí ń kójọ. Òmìnira tó mú kí àwọn ọjọ́ ìbẹ̀rẹ̀ dàbí ohun ààyè ni a ń pààrọ̀, òfin oníṣọ́ra kọ̀ọ̀kan lẹ́ẹ̀kọ̀ọ̀kan, fún àbùké-ojú àkóso.

Gbólóhùn Gulati fún ọ̀nà mìíràn ni *òmìnira nínú fírémù*: ìdájọ́-ara-ẹni gidi nínú àwọn ààlà tó ṣe kedere. Fírémù náà ni àkójọ kékeré àwọn ohun tí kò lè tẹ̀ ní tòótọ́: àwọn ìlànà-ìwà, àwọn ìpinnu díẹ̀ tó gbọ́dọ̀ wá sọ́dọ̀ rẹ, àwọn ìlà tí kò sí ẹni tó rékọjá. Nínú ìyẹn, àwọn ènìyàn ń ronú tí wọ́n sì ń yàn tí wọ́n sì ń ní iṣẹ́ wọn lọ́wọ́. Ṣe ìwọ̀ntúnwọ̀nsì yìí ní àṣìṣe ní ọ̀nà èyíkéyìí o sì máa san án. Fírémù kékeré jù, ìdàgbàsókè á sì di ìdàrúdàpọ̀. Púpọ̀ jù, o sì ti gba àwọn àgbàlagbà tó lágbára ṣiṣẹ́ tí o sì fún wọn ní àkọsílẹ̀, èyí tó dára jù nínú wọn á sì kúrò láti lọ sí ibì kan tí wọ́n máa tún lè ronú.

Ìtẹ̀sí lábẹ́ ìpọ́njú fẹ́rẹ̀ẹ́ máa jẹ́ nígbà gbogbo láti fi fírémù kún un sí i. Kọ ojú sí i lọ́pọ̀ ìgbà ju bí o ṣe ń tẹríba fún un lọ.

Nígbà tó wúwo ju ìṣòro aṣáájú-ọ̀nà lọ

Nígbà mìíràn, ìnira ìgbòòrò ń dáwọ́ jíjẹ́ nípa ilé-iṣẹ́ dúró ó sì ń bẹ̀rẹ̀ jíjẹ́ nípa rẹ. Oorun tó ń lọ ṣáájú. Ariwo ìbẹ̀rù tó rẹlẹ̀ tí kò ń tàn kúrò ní ìparí-ọ̀sẹ̀. Bíbú àwọn ènìyàn tí o bìkítà nípa wọn, lẹ́yìn náà dídùbúlẹ̀ láìsùn nípa rẹ̀. Ìmọ̀lára pé o ń di ohun kan tó ń wúwo jù láti dì mú.

Ìyẹn tọ́ láti gbà ní pàtàkì, kì í sì í ṣe nípa ṣíṣiṣẹ́ le sí i. Àwọn olùdásílẹ̀ àti àwọn olórí ń ru ẹrù tó rọrùn láti mú dàbí ohun gbáàrà títí tí ó fi ṣe ìbàjẹ́ gidi. Bí ìpọ́njú náà bá ń jò sí oorun rẹ, ìlera rẹ, tàbí àwọn tí o fẹ́ràn, ìyẹn jẹ́ àmì láti bá ẹnìkan sọ̀rọ̀: dókítà, onímọ̀-ìtọ́jú-ọkàn, olùkọ́ni, ojúgbà tó ti la á kọjá. Wíwá ìtìlẹ́yìn kì í ṣe ìjẹ́wọ́ pé o kò lè bójú tó ìdàgbàsókè. Ó jẹ́ bí àwọn tó ń bójú tó o fún ìgbà pípẹ́ ṣe ń ṣe é gan-an.

Àṣà tí o ń gbìyànjú láti dáàbò bò kò wà nínú ìwé-ìtọ́ni ní gidi rí. Ó wà nínú bí àwọn ènìyàn ṣe ń hùwà sí ara wọn nígbà tí ìpọ́njú bá wà tí kò sí ẹni tó ń wò. Ọ̀nà tó tààrà jù láti pa á mọ́ bí o ṣe ń dàgbà ni láti dúró ṣinṣin tó, kí o sì jẹ́ olóòótọ́ tó, tí ó fi ní ibì kan láti gbé.

Àwọn Orísun

• Harvard Business Review, Scaling Culture in Fast-Growing Companies
• Harvard Business Review, When Scaling Your Start-Up, Don't Lose What Makes It Special
• Harvard Business School Working Knowledge, Four Steps to Build the Psychological Safety That High-Performing Teams Need