Bí O Ṣe Lè Fi Ìdánrawò Kọ́ Ọgbọ́n Kan Kí Ó Lè Dúró Ṣinṣin Nígbà Tí Ó Bá Ṣe Pàtàkì

Ẹ̀dà tìrẹ kan wà tẹ́lẹ̀ tí ó lè ṣe èyí. O ti já orin náà kọjá láìsí àṣìṣe kan. O ti ṣe àdámọ̀ ọ̀rọ̀ tí o fẹ́ sọ nínú ilé ìdáná rẹ, ó sì dára. O ti lu bọ́ọ̀lù náà ní igba ọgọ́rùn-ún nínú gbọ̀ngàn eré tí kò sí ẹnikẹ́ni níbẹ̀. Agbára náà wà, ìwọ fúnra rẹ sì ni o kọ́ ọ. Ohun tí o fẹ́ ni kí ó fi ara rẹ̀ hàn ní òwúrọ̀ tí ó ṣe pàtàkì, níwájú àwọn ènìyàn, pẹ̀lú ohun kan lórí àkọsílẹ̀.

Ìṣòro yìí ní ìdáhùn, kì í sì í ṣe ti ìdààmú ọkàn ní tòótọ́. Ìṣòro rẹ̀ wà ní bí wọ́n ṣe ṣe ìdánrawò náà. Ọ̀pọ̀lọpọ̀ ìdánrawò ni a ṣe kí ó lè dà bí ohun tí ń mú èso jáde, tí ó yàtọ̀ pátápátá sí kí ó lè kọjá dáadáa sí ipò gidi. Àlàfo tó wà láàárín àwọn méjèèjì yìí a sì fi ara rẹ̀ hàn ní ọjọ́ náà nìkan.

Ìtúnṣe ni láti mú kí ìdánrawò náà jọ iṣẹ́ ṣíṣe gidi ní àwọn ọ̀nà tó ṣe pàtàkì: mú un jáde láti orí ìrántí dípò àtúnyẹ̀wò, ṣiṣẹ́ díẹ̀ ju bí ó ṣe rọrùn lọ, pín àwọn àkókò ìdánrawò náà sí ọ̀tọ̀ọ̀tọ̀, kí o sì ṣe é lẹ́ẹ̀kan ó kéré tán nínú ohun tí ó súnmọ́ ipò gidi.

Kí Nìdí Tí Mo Fi Lè Ṣe É Nígbà Ìdánrawò Ṣùgbọ́n Tí N Kò Lè Ṣe É Nígbà Tí Ó Bá Ṣe Pàtàkì?

Nítorí pé ọ̀pọ̀lọpọ̀ ìdánrawò ń kọ́ ọ láti dá ohun mọ̀, nígbà tí ohun gidi ń béèrè kí o mú un jáde fúnra rẹ. Kíkà àwọn àkọsílẹ̀ rẹ padà, kíkọrin pẹ̀lú ohun tí a ti gbà sílẹ̀, lílu bọ́ọ̀lù láti ibi tí ìwọ fúnra rẹ yàn: gbogbo rẹ̀ a máa dà bí ohun tó rọrùn, ṣùgbọ́n ìrọ̀rùn tó wà nínú yàrá tí ó dákẹ́ kì í ṣe ohun kan náà pẹ̀lú mímú ohun kan jáde ní ọjọ́ tí ó ṣe pàtàkì.

Ìdí kejì tún wà, ti ara sì ni. Lábẹ́ ewu gidi, ara rẹ a máa yípadà. Ìlù ọkàn a máa gòkè, ọwọ́ a máa mì ju ti ṣáájú, ìrántí tí o fi ń ṣiṣẹ́ a sì máa há. Àyẹ̀wò kan tí ó kó ọ̀pọ̀ ìwádìí jọ pọ̀ nípa másùnmáwo ojijì àti bí ọpọlọ ṣe ń darí ìṣe rí àwọn ipa tí a lè díwọ̀n lórí àwọn ìlànà ìdarí pàtàkì tí o fi ń pa ìtòlẹ́sẹẹsẹ mọ́ nínú ọkàn àti láti gbé láàárín àwọn ìgbésẹ̀ rẹ̀. Bí gbogbo ìgbà tí o bá ti ṣe àṣesí kan ti wà nínú ilé ìdáná tó dákẹ́ jẹ́ẹ́, ọjọ́ náà ni ìgbà àkọ́kọ́ tí o máa gbìyànjú ọgbọ́n náà lórí ẹ̀rọ tó yàtọ̀.

Ìdí kẹta tún wà, ó sì rọrùn jù nínú gbogbo àwọn mẹ́tẹ̀ẹ̀ta. Ọ̀pọ̀lọpọ̀ ìdánrawò ń wáyé ní àyíká tí iṣẹ́ ṣíṣe gidi kò ní bá a pín: jíjókòó dípò dídúró, jíjẹ́ nìkan dípò kí ẹnì kejì máa wò ọ́, láìsí ààlà àkókò dípò kí a fi wákàtí díwọ̀n ọ́, pẹ̀lú àǹfààní láti dúró àti bẹ̀rẹ̀ sí i ní gbà tí ohunkóhun bá bẹ̀rẹ̀ sí bàjẹ́. Ọgbọ́n tí o kọ́ jẹ́ ti tòótọ́. Ó kàn jẹ́ pé àwọn ìrànlọ́wọ́ kan ni a fi kọ́ ọ, ọjọ́ náà sì ń gba gbogbo wọn kúrò ní ẹ̀ẹ̀kan.

Kò sí nínú gbogbo èyí tí ó túmọ̀ sí pé kí o dín àníyàn rẹ kù. Ó túmọ̀ sí kí o máa ṣe ìdánrawò bí ẹni pé ipò náà yóò yàtọ̀, èyí sì ni ohun tí ìyókù àpilẹ̀kọ yìí jẹ́.

Báwo Ni Mo Ṣe Lè Fi Ìdánrawò Mímú Jáde Dípò Kíkàwé Padà?

Ti orísun náà, kí o sì mú ohun náà jáde láti orí ìrántí rẹ kí o tó ṣàyẹ̀wò rẹ̀. Lẹ́yìn náà, ṣàyẹ̀wò rẹ̀, tún àlàfo náà ṣe, kí o sì tún un ti padà. Nínú àwọn àdánwò Roediger àti Karpicke, àwọn akẹ́kọ̀ọ́ tí wọ́n ṣe àdánwò ìrántí lórí àyọkà kan rántí í ní ìwọ̀n tó pọ̀ jù lẹ́yìn ọjọ́ méjì àti ọ̀sẹ̀ kan ju àwọn akẹ́kọ̀ọ́ tí wọ́n tún ìwé kan náà kà ní iye ìgbà kan náà.

Èyí a sì kọjá kíkàwé lásán jìn púpọ̀. Fi bébà orin sílẹ̀ kí o sì ṣe orin apá náà. Ti fáìlì ìfihàn rẹ, kí o sì sọ ẹ̀dà ọ̀rọ̀ rẹ tó máa gba ìṣẹ́jú mẹ́ta jáde ní ohùn rara síwájú ògiri. Ti àwọn ìwé àlàyé, kí o sì kọ iṣẹ́ náà fúnra rẹ. Ní ìgbà kọ̀ọ̀kan, àkókò tí ìwọ kò fẹ́ràn, ìdákẹ́ jẹ́ẹ́ tí ohunkóhun kò ti wá sí orí ọkàn, ni gan-an àkókò tí iṣẹ́ náà ń ṣẹlẹ̀. Ìdánrawò tí ó rọrùn ni ìdánrawò tí a ti ṣètò kí ó lè yẹra fún ìdákẹ́ jẹ́ẹ́ yẹn.

Retí pé yóò máa dà bí ohun búburú jù. Nínú ìwádìí kan náà, àtúnkàwé lemọ́lemọ́ mú kí ìgbẹ́kẹ̀lé àwọn akẹ́kọ̀ọ́ pé àwọn máa rántí ìwé náà pọ̀ sí i, ṣùgbọ́n nínú àwọn àdánwò tí ó wá lẹ́yìn náà, wọ́n rántí kéré sí i síbẹ̀. Ìfiwéra ọ̀tọ̀ kan rí i pé ìdánrawò mímú-jáde mú kí ìlọsíwájú tó pọ̀ jù wá nínú ẹ̀kọ́ tó ní ìtumọ̀ ju kíkàwé jinlẹ̀ pẹ̀lú àwòrán èrò lọ, títí kan àwọn ìbéèrè tí ó béèrè kí àwọn akẹ́kọ̀ọ́ mú ìparí wá fúnra wọn. Ìdánrawò mímú-jáde a máa dà bí ohun búburú jù, ó sì máa ń ṣiṣẹ́ dáadáa jù, mímọ̀ èyí ṣáájú sì ni ohun tí ó ń jẹ́ kí o máa bá a lọ ní ṣíṣe é.

Bí Ó Ṣe Yẹ Kí Ìdánrawò Le Tó?

Dúró díẹ̀ ju bí ó ṣe rọrùn lọ, kí o sì jìnnà pátápátá sí ìkùnà. Bí o bá ń ṣe ohun gbogbo ní ọ̀nà tó tọ́, agbára tó nílò náà kéré jù láti yí ohunkóhun padà. Bí o bá sì ń ṣe ọ̀pọ̀lọpọ̀ rẹ̀ ní ọ̀nà tí kò tọ́, o ń fi ara rẹ kọ́ àṣìṣe náà, o sì ń fi àkókò náà ṣòfò.

Àfojúsùn tí ó ṣe é ṣe ni ipele tí o ti ń ṣàṣeyọrí ní ọ̀pọ̀ ìgbà ṣùgbọ́n láìsí ìrọ̀rùn rí. Ìtọ́ni kan náà ni olùkọ́ni tó dára a máa fún ni nínú gbọ̀ngàn eré ìmúra ara, ìbámu wọn kì í sì í ṣe àdábá lásán. Ìlànà ìṣàfikún ẹrù díẹ̀díẹ̀ ni ìlànà kan náà yìí pẹ̀lú nọ́ḿbà tí a so mọ́ ọn: fi ìwọ̀nba ẹrù kún, jẹ́ kí ara pàdé rẹ̀, lẹ́yìn náà kí o tún fi kún un. Gbọ̀ngàn eré ìmúra ara ni ibi tí ó rọrùn jù láti rí ìlànà náà, nítorí pé ìwọ̀n ẹrù náà ni a kọ sára àwo irin náà fúnra rẹ̀.

Pín àwọn àkókò ìdánrawò náà sí ọ̀tọ̀ọ̀tọ̀ pẹ̀lú. Nínú ìwádìí ńlá kan, ènìyàn tó lé ní 1,350 kọ́ àkójọ ìmọ̀ kan, a sì tún wọ́n yẹ̀wò lẹ́yìn àlàfo tó fi di oṣù mẹ́ta àti ààbọ̀, a sì dán wọn wò títí di ọdún kan lẹ́yìn náà. Àlàfo tó mú àbájáde tó dára jù wá pọ̀ sí i bí ìdánwò ìkẹyìn náà ṣe jìnnà sí i, ọ̀nà pàtó láti sọ pé bí o bá fẹ́ kí ọgbọ́n náà wà lọ́wọ́ rẹ lẹ́yìn ọdún kan, àwọn àtúnṣe gbọ́dọ̀ jẹ́ èyí tí a pín sí ọ̀tọ̀ọ̀tọ̀ dípò kí a kó gbogbo rẹ̀ jọ pọ̀. Àkókò ìdánrawò mẹ́rin, tí ọ̀kọ̀ọ̀kan gba ìṣẹ́jú ọgbọ̀n, ní gbogbo ọ̀sẹ̀ kan sán àkókò kan ṣoṣo tí ó gba wákàtí méjì ní ọjọ́ Sunday, bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé ọjọ́ Sunday máa ń dà bí ọjọ́ tí ó ṣe pàtàkì jù.

Báwo Ni Mo Ṣe Lè Fi Ìdánrawò Kọ́ Ipò Gidi?

Ó kéré tán lẹ́ẹ̀kan kí ó tó di àkókò tó ṣe pàtàkì, ṣe gbogbo rẹ̀ ní ipò tí ó ní àwọn ànímọ́ pàtàkì ọjọ́ náà pẹ̀lú: dídúró bí ó bá jẹ́ pé o máa dúró, wákàtí bí a bá máa fi wákàtí díwọ̀n ọ́, ní ohùn rara, nínú aṣọ tí o máa wọ̀, pẹ̀lú ó kéré tán ẹnì kan tí ó ń wò ọ́. Ìdánrawò kíkún kan bí ìyẹn a sọ àwọn nǹkan tí àtúnṣe tí ó rọrùn kì yóò sọ fún ọ láé.

Kọ àkójọ kúkúrú ti àwọn ohun tí yóò yàtọ̀ ní tòótọ́ ní ọjọ́ náà, lẹ́yìn náà kí o tún àwọn nǹkan méjì tàbí mẹ́ta tó ní ipa tó pọ̀ jù ṣe. Ní ọ̀pọ̀ ìgbà, kí ẹnì kan máa wò ọ́, kí a fi wákàtí díwọ̀n ọ́, àti àìní agbára láti tún bẹ̀rẹ̀ ni àwọn wọ̀nyẹn. Àwọn wọ̀nyẹn ni ń yí ọwọ́ rẹ padà. Ìwọ̀n ooru inú yàrá kò ṣe pàtàkì, nítorí náà má lo àkókò ìdánrawò rẹ lórí rẹ̀.

Ẹ̀ẹ̀kan ni ìwọ̀n tó kéré jù, ẹ̀ẹ̀kejì sì dára jù, pẹ̀lú ọjọ́ díẹ̀ láàárín àwọn méjèèjì, kí ìdánrawò àkọ́kọ́ lè sọ ohun tí o gbọ́dọ̀ tún ṣe, kí èkejì sì fi hàn pé o ti tún un ṣe. Ẹnikẹ́ni tí ó bá ń wò ọ́ kò gbọ́dọ̀ jẹ́ akọ́ṣẹ́mọṣẹ́. Ohun tí ó nílò ni kí ó wà níbẹ̀, nítorí pé jíjẹ́ ẹni tí a ń wò ni ohun tí ń ṣe ọ̀pọ̀lọpọ̀ iṣẹ́ náà.

Àwọn yàrá tí a ti ń dán èyí wò jẹ́ àwọn yàrá iṣẹ́ lásán: àyẹ̀wò iṣẹ́, ìdábàá, ìfihàn, ìjíròrò tí a ti ń sọ nọ́ḿbà kan ní ohùn rara. Olùdásílẹ̀ KEEP CALM, Kaʻohele Carlos, ló lo iṣẹ́ rẹ̀ gbogbo nínú àwọn yàrá bí ìyẹn, ó sì gbé apá kan ìtẹ̀mọ́lẹ̀ náà nípasẹ̀ ìdánrawò eré ìmúra ara, nítorí pé ìgbòkun tí ó le jẹ́ ìfarabalẹ̀ tí a dánrawò rẹ̀ lábẹ́ ẹrù láìsí ohunkóhun lórí àkọsílẹ̀. Ó jẹ́ ìdánrawò tí ó wọ̀n jù nínú gbogbo rẹ̀. Ìtẹ̀mọ́lẹ̀ náà jẹ́ tòótọ́, ó wà lórí kalẹ́ńdà, ohun kan ṣoṣo tí ó sì wà lórí àkọsílẹ̀ ni ọ̀pá irin náà.

Ìfarabalẹ̀ Jẹ́ Apá Kan Ìdánrawò, Kì Í Ṣe Èrè Rẹ̀

Ohun tí ó fi ara sin gbogbo èyí yẹ kí a sọ ní kedere, nítorí pé ó lòdì sí ohun tí ọ̀pọ̀lọpọ̀ ìmọ̀ràn nípa iṣẹ́ ṣíṣe ń fi hàn. Ìfarabalẹ̀ kì í ṣe ohun tí o máa rí gbà lẹ́yìn tí o bá ti ṣe ìdánrawò tó tó. Ohun èlò ni tí ìdánrawò fi ń dé bá ọ.

Ẹni tí ó dúró ṣinṣin a máa mú ohun tí ó mọ̀ jáde, a máa kà yàrá náà, a máa ṣàkíyèsí ohun tí ó bẹ̀rẹ̀ sí bàjẹ́ ní kíákíá, a sì máa tún un ṣe nínú àkókò kan náà. Ẹni tí ìdààmú bá kó, pẹ̀lú ọgbọ́n kan náà, a padánù àǹfààní láti lo ààbọ̀ ohun tí ó ní. Nítorí náà, dán ẹ̀rọ ìdarí ẹ̀mí rẹ wò gẹ́gẹ́ bí o ṣe ń dán ìka ọwọ́ rẹ wò: ṣe é lẹ́ẹ̀kan lábẹ́ ipò gidi, ṣàkíyèsí ohun tí ara rẹ ṣe gan-an, lẹ́yìn náà kí o tún ṣe é kí ìgbà kejì má lè jẹ́ ìròyìn tuntun mọ́.

Fẹ́ ẹ gidigidi. Lẹ́yìn náà kọ́ ìdánrawò náà fún ọjọ́ náà fúnra rẹ̀, kì í ṣe fún ìmọ̀lára pé o ti ṣe ìdánrawò tán, kí o sì lọ wá ẹnì kan tí yóò jókòó tí yóò sì wò ọ́ tí o ń ṣe é lẹ́ẹ̀kan kí ó tó di àkókò tó ṣe pàtàkì.

Àwọn Orísun

• PubMed, Ẹ̀kọ́ tí ìdánwò fi mú lágbára: kíkó àwọn ìdánwò ìrántí mú kí ìrántí gígùn dára sí i
• PubMed, Ìdánrawò mímú-jáde mú kí ẹ̀kọ́ pọ̀ ju kíkàwé jinlẹ̀ pẹ̀lú àwòrán èrò lọ
• PubMed, Ipa ìpínsíọ̀tọ̀ọ̀tọ̀ nínú ẹ̀kọ́: ìlà àkókò tí ó dára jù fún ìrántí
• National Institutes of Health, PubMed Central, Ipa Másùnmáwo Ojijì Lórí Àwọn Iṣẹ́ Ìdarí Pàtàkì Ọpọlọ: Àyẹ̀wò Ọ̀pọ̀ Ìwádìí Àti Ìfiwéra Pẹ̀lú Cortisol