Ohun Tí Ìṣọ́ra Ọkàn Jẹ́ Ní Ti Gidi

Ní báyìí a ti lo ọ̀rọ̀ náà láti ta ọ̀pọ̀lọpọ̀ nǹkan débi tó rọrùn láti rò pé ó ṣófo. Àwọn ohun-èlò-ẹ̀rọ ìṣọ́ra ọkàn. Jíjẹun pẹ̀lú ìṣọ́ra ọkàn. Ìdarí pẹ̀lú ìṣọ́ra ọkàn. Ní ibì kan lábẹ́ gbogbo ìyẹn ni àṣà gidi kan tó sì fẹ́rẹ̀ẹ́ wọ́pọ̀ wà, ó sì tọ́ láti mọ ohun tó jẹ́ kí o tó pinnu bóyá ó jẹ́ tìrẹ.

Èyí ni ẹ̀dà kúkúrú rẹ̀. Ìṣọ́ra ọkàn jẹ́ fífọkàn sí ohun tó ń ṣẹlẹ̀ ní báyìí gan-an, lọ́nà mọ̀ọ́mọ̀, láìkánjú láti ṣèdájọ́ rẹ̀. Ìyẹn ni gbogbo èrò náà. O ṣàkíyèsí èémí rẹ, tàbí àga tó wà lábẹ́ rẹ, tàbí èrò tó ṣẹ̀ṣẹ̀ fò kọjá, o sì ṣàkíyèsí rẹ̀ bí ó ṣe rí, láìpinnu lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀ pé ó dára tàbí ó burú tàbí ó jẹ́ ìṣòro tí a gbọ́dọ̀ tú ṣe. National Center for Complementary and Integrative Health, tó jẹ́ apá kan National Institutes of Health ti Amẹ́ríkà, ṣàpèjúwe kókó rẹ̀ gẹ́gẹ́ bí mímú àfiyèsí rẹ dúró lórí àkókò ìsinsìnyí láìṣe ìdájọ́ nípa rẹ̀.

Ṣàkíyèsí ohun tí ìtumọ̀ yẹn kò ní nínú. Kò béèrè ìdákẹ́. Kò béèrè píparẹ́ ọkàn rẹ, èyí tí kò ṣeé ṣe lọ́nàkọnà. Kò béèrè àdìrò pàtàkì kan, wákàtí àkókò òmìnira, tàbí ìgbàgbọ́ pàtó kankan. Àṣà náà ti pẹ́, tó ní gbòǹgbò tó pa dà sí ẹgbẹ̀rún ọdún nínú àwọn àṣà ìṣàrò-jinlẹ̀, ṣùgbọ́n apá tí a ń ṣàwárí nínú àwọn ilé-ìwòsàn lónìí ni a ti bọ́ sílẹ̀ tí kò sì ní ti ìsìn nínú: ọgbọ́n àfiyèsí tí a lè kọ́.

Ohun Tí Kò Jẹ́

Àwọn ìtàn-àṣírí díẹ̀ máa ń dí ọ̀nà kí àwọn ènìyàn tó bẹ̀rẹ̀ pàápàá, nítorí náà ẹ jẹ́ kí a mú wọn kúrò.

Ìṣọ́ra ọkàn kì í ṣe nípa dídá àwọn èrò rẹ dúró. Ọkàn rẹ á máa bí àwọn èrò jáde ní gbogbo ìgbà náà, bí ọkàn-àyà rẹ ṣe ń lù. Àṣà náà kì í ṣe ìdákẹ́. Ó jẹ́ ṣíṣàkíyèsí nígbà tí o bá ti lọ sínú èrò kan kí o sì jẹ́ẹ́ padà. Ṣíṣàkíyèsí-àti-padà yẹn ni àdàṣe náà. Kì í ṣe ìdíwọ́ eré-ìdárayá náà. Òun ni eré-ìdárayá náà.

Kì í sì í ṣe ìdùnnú-àfipá pẹ̀lú. Kò sí ẹni tó ń béèrè pé kí o nímọ̀lára ìtura tàbí ọpẹ́ nípa àṣẹ. A gbà ọ́ láàyè láti ṣàkíyèsí pé o ní àníyàn, ọkàn rẹ sú, ìbínú mú ọ, tàbí o kú lára. Ọgbọ́n náà wà nínú wíwo ìmọ̀lára náà láìdà ìtàn kejì lékè rẹ̀. Ìmọ̀lára náà wà, lẹ́yìn náà gbogbo ohun tí a fi kún un wà: "Kò yẹ kí n nímọ̀lára báyìí," "èyí kì yóò parí láé," "kí ló ṣe mí." Ìṣọ́ra ọkàn ń ṣiṣẹ́ lórí ìpele kejì yẹn.

Kì í sì í ṣe ìsinmi, gan-an, bí ó tilẹ̀ lè fi ọ́ sílẹ̀ ní ìtura sí i. Nígbà mìíràn fífọkàn tímọ́tímọ́ sí ìrírí ara rẹ kì í tuni nínú. Ìyẹn jẹ́ àbùdá. Àfojúsùn kì í ṣe ìmọ̀lára pàtó kan. Ó jẹ́ àjọṣepọ̀ tó ṣe kedere sí i pẹ̀lú ìmọ̀lára yòówù tó bá farahàn.

Ìdí Tí Ọkàn Tó Ń Rìn Kiri Fi Ń Mú Nǹkan Le Sí I

Ronú nípa bí ìṣesí tó ní àníyàn tàbí tó rẹlẹ̀ ṣe ń lọ ní ti gidi. Ó ṣọ̀wọ́n kó jẹ́ èrò mímọ́ kan. Ìyíká ni. O tún ìjíròrò náà ṣe, lẹ́yìn náà o fojú inú wo èyí tó tẹ̀lé, lẹ́yìn náà o padà yíká láti tún èyí àkọ́kọ́ ṣe. Àwọn onímọ̀-ẹ̀kọ́-ọpọlọ ń pe ẹ̀dà tó ń wo ẹ̀yìn ní ìrò-yíyíká àti ẹ̀dà tó ń wo iwájú ní àníyàn, àwọn méjèèjì sì ní àbùdá kan náà: o ti fi àkókò ìsinsìnyí sílẹ̀ pátápátá o sì ti lọ gbé nínú èrò kan.

Ìṣọ́ra ọkàn ń kọ́ ìgbésẹ̀ kan tó ń fọ́ ìyíká náà. O kọ́ láti kó ara rẹ ní àárín ìyíká kí o sì ṣàkíyèsí, háà, mo tún ń ṣe ohun náà, kí o sì mú àfiyèsí rẹ padà sí ohun gidi tó sì wà ní ìsinsìnyí, èémí rẹ, ẹsẹ̀ rẹ, àwọn ìró nínú yàrá. O kò bá èrò náà jiyàn tàbí gbìyànjú láti borí rẹ̀. O kàn ń kọ ìpè náà láti máa gùn ún lọ.

Ìwádìí bá ìyẹn mu. American Psychological Association tọ́ka sí àwọn àyẹ̀wò tó ju igba ìwádìí lọ nínú àwọn àgbàlagbà tó ní ìlera, níbi tí àwọn ọ̀nà tó gbé karí ìṣọ́ra ọkàn ti ṣèrànwọ́ ní pàtàkì láti dín másùnmáwo, àníyàn, àti ìrẹ̀wẹ̀sì-ọkàn kù. Àwọn olùwádìí tún ti rí ẹ̀rí àárín-gbùngbùn pé àwọn tí a kọ́ ní àwọn ọ̀nà wọ̀nyí lè dúró ní ìsinsìnyí dáadáa sí i tí wọn kò sì ní máa jẹ èrò búburú kan léraléra. Ọ̀nà rẹ̀ kì í ṣe idán. Ọgbọ́n kékeré kan náà ni, tí a ṣàdàṣe rẹ̀ lọ́pọ̀ ìgbà tó fi bẹ̀rẹ̀ sí í farahàn fúnra rẹ̀.

Báwo Ni Ẹ̀rí Náà Ṣe Lágbára Tó

Ó tọ́ láti sọ òtítọ́ níbí, nítorí a máa ń polówó ìṣọ́ra ọkàn jù. Kì í ṣe ìwòsàn fún ohun gbogbo, àwọn ìwádìí kò sì sọ pé ó jẹ́ bẹ́ẹ̀.

Ibi tí ẹ̀rí ti fẹsẹ̀ múlẹ̀ ní tòótọ́ ni másùnmáwo, àníyàn, àti ìrẹ̀wẹ̀sì-ọkàn. Ìtúpalẹ̀ ńlá kan tí NIH ṣe àtìlẹ́yìn fún wo ẹgbẹ́ 142 àwọn ènìyàn tó ní àwọn àìsàn tí a ti ṣàyẹ̀wò, tó ju ẹgbẹ̀rún méjìlá olùkópa lápapọ̀, ó sì rí i pé àwọn ọ̀nà tó gbé karí ìṣọ́ra ọkàn borí ṣíṣe àìsíṣe kankan ó sì ṣiṣẹ́ dáadáa fẹ́rẹ̀ẹ́ bí àwọn ìtọ́jú mìíràn tó ti fìdí múlẹ̀ fún àníyàn àti ìrẹ̀wẹ̀sì-ọkàn. Ìyẹn jẹ́ àbájáde tó nítumọ̀. Ó fi ìṣọ́ra ọkàn sí ipò ohun-èlò gidi kan, kì í ṣe èròjà-ìtúra-ara lásán.

Ohun tí kò túmọ̀ sí ni pé ìṣọ́ra ọkàn ń rọ́pò ìtọ́jú. Ó sábà máa ń ṣiṣẹ́ dáadáa jù gẹ́gẹ́ bí apá kan ọ̀nà tó kún sí i, pẹ̀lú ìtọ́jú-ọpọlọ, tàbí oògùn, tàbí àwọn méjèèjì, gẹ́gẹ́ bí ohun tí o bá ń bá lò. Rò ó bí ọgbọ́n kan tó ń ti ìtọ́jú rẹ lẹ́yìn, kì í ṣe ìrọ́pò rẹ̀.

Àdàṣe Àkọ́kọ́, Tó Kéré Ju Bí O Ṣe Ń Retí

O kò nílò ìṣẹ́jú ogún tàbí yàrá tó dákẹ́ láti bẹ̀rẹ̀. O nílò nǹkan bí ìṣẹ́jú-ààyá ọgọ́ta àti ìfẹ́-inú láti jẹ́ kí ọkàn rẹ sú díẹ̀. Dán èyí wò:

1. Jókòó tàbí dúró bí o ti wà. Jẹ́ kí ojú rẹ dì tàbí kí ó sinmi jẹ́ẹ́ lórí ojúbọ̀ kan níwájú rẹ.
2. Wá èémí rẹ. Má yí i padà, kàn rí ibi tó wà, ibikíbi tí o bá ti nímọ̀lára rẹ̀ kedere jù, imú, àyà, ikùn.
3. Tẹ̀lé èémí kíkún kan tó ń wọlé, àti èémí kíkún kan tó ń jáde, pẹ̀lú àfiyèsí rẹ. Ìyẹn ni.
4. Ọkàn rẹ á rìn kiri, ó ṣeé ṣe kí ó jẹ́ láàrin ìṣẹ́jú-ààyá díẹ̀. Ìṣẹ́jú tí o bá ṣàkíyèsí pé ó ti ṣe bẹ́ẹ̀, o ti yege. Ṣíṣàkíyèsí yẹn ni ọgbọ́n náà.
5. Láìbá ara rẹ wí, mú àfiyèsí rẹ padà sí èémí tó tẹ̀lé. Lẹ́yìn náà èyí tó tẹ̀lé.
6. Ṣe ìyẹn fún ìṣẹ́jú kan. Lẹ́yìn náà bá ọjọ́ rẹ lọ.

Bí ìṣẹ́jú kan pàápàá ti wíwo èémí bá dà bí ohun tó ń bini nínú, dá ọkàn rẹ mọ́ ohun mìíràn. Ìmọ̀lára ẹsẹ̀ rẹ lórí ilẹ̀. Ìgbóná tàbí ìtutù afẹ́fẹ́. Àwọn ìró tí o lè gbọ́ láìsapá. Kókó náà kì í ṣe èémí gan-an. Ó jẹ́ níní ohun ìsinsìnyí kan láti padà sí nígbà tí ọkàn bá sá lọ.

Ṣíṣà Á Kún Ọjọ́ Lásán

Àdàṣe tó ṣe déédéé ni ẹ̀dà ilé-ìdárayá, ṣùgbọ́n o lè kọ́ iṣan kan náà nínú ìṣíkiri. Yan ohun àṣà kan tí o ti ń ṣe kí o sì ṣe é pẹ̀lú àfiyèsí kíkún rẹ ní gbogbo àkókò rẹ̀. Fífọ àwọn àwo. Ìlà kọ́fíì àkọ́kọ́. Ìrìn láti inú ọkọ̀ sí ilẹ̀kùn. Ṣàkíyèsí ìgbóná, ìwúwo, ìró, àwọn ìṣísẹ̀. Nígbà tí ọkàn rẹ bá lọ, rìn ín padà. Bí a bá ṣe é ní ẹ̀ẹ̀mélòó kan lóòjọ́, àwọn àjẹkù yẹn á kójọ, wọ́n sì jẹ́ ọ̀fẹ́.

Àwọn Ìkìlọ̀ Òtítọ́ Díẹ̀

Ìṣọ́ra ọkàn ní ewu tó kéré fún ọ̀pọ̀ ènìyàn, ṣùgbọ́n kì í ṣe aláìléwu, àwùjọ àwọn olùwádìí sì ṣe kedere nípa ìyẹn. Nínú àyẹ̀wò kan, tó fẹ́rẹ̀ẹ́ tó ìdá mẹ́jọ nínú ọgọ́rùn-ún àwọn olùkópa ròyìn ìrírí búburú láti inú ìṣàrò-jinlẹ̀, èyí tó fẹ́rẹ̀ẹ́ tó iye kan náà tí a rí pẹ̀lú àwọn ìtọ́jú-ọ̀rọ̀. Àwọn tó wọ́pọ̀ jù ni àlékún nínú àníyàn tàbí ìṣesí tó rẹlẹ̀.

Ìyẹn ṣe pàtàkì fún ẹgbẹ́ pàtó kan. Fún àwọn ènìyàn kan, pàápàá àwọn tó ń gbé ọgbẹ́-ọkàn, yíyí àfiyèsí sínú àti jíjókòó pẹ̀lú àwọn ìmọ̀lára inú lè ru ìnira sókè dípò kí ó tù ú. Bí ìyẹn bá jẹ́ ìwọ, o kò ń ṣe é lọ́nà tí kò tọ́ kò sì sí ohun tó bàjẹ́ nípa rẹ. Ìdáhùn gidi tí a mọ̀ ni. Ìpàdé kúkúrú sí i, ojú ní ṣíṣí, ìdákọ̀ró òde bíi ìró, tàbí fífo àfojúsùn-èémí pátápátá lè ṣèrànwọ́. Bákan náà ni ṣíṣiṣẹ́ pẹ̀lú oníṣègùn-ọpọlọ tí a kọ́ ní àwọn ọ̀nà tó bọ̀wọ̀ fún ọgbẹ́-ọkàn, tó lè ṣàkóso ìyàrá rẹ̀ fún ọ.

Ní gbòòrò sí i, bí àníyàn, ìbànújẹ́, tàbí másùnmáwo rẹ bá wúwo tó láti máa dí oorun rẹ, iṣẹ́ rẹ, tàbí àwọn tí o nífẹ̀ẹ́ lọ́wọ́, jọ̀wọ́ má dúró de àdàṣe ìṣàrò-jinlẹ̀ láti tú u ṣe. Bá dókítà tàbí ọ̀jọ̀gbọ́n ìlera ọpọlọ sọ̀rọ̀. Ìṣọ́ra ọkàn lè jẹ́ alábàáṣepọ̀ tó dúró ṣinṣin sí ìtọ́jú yẹn. A kò ṣe é rí láti dúró ní ipò rẹ̀.

Bẹ̀rẹ̀ ní kékeré. Èémí kan ṣoṣo, tí a fọkàn sí lọ́nà mọ̀ọ́mọ̀, jẹ́ àdàṣe pípé. Gbogbo ìyòókù kàn jẹ́ èyí tó pọ̀ sí i ti ìyẹn.

Àwọn Orísun

• National Center for Complementary and Integrative Health, Meditation and Mindfulness: Effectiveness and Safety
• National Center for Complementary and Integrative Health, 8 Things to Know About Meditation and Mindfulness
• American Psychological Association, Mindfulness meditation: A research-proven way to reduce stress