Ìtara jẹ́ epo: ibi tí a óò darí rẹ̀ sí kí o tó bẹ̀rẹ̀

Àkókò kan wà, tí ó sábà máa ń jẹ́ wákàtí kan ṣáájú, tí ara rẹ á bẹ̀rẹ̀ sí í múra láì bèèrè lọ́wọ́ rẹ. Ọkàn á bẹ̀rẹ̀ sí í lù kánkán. Ọwọ́ á móoru. Nǹkan kan á le, ó á sì tan yòò kọjá àyà. Ọ̀pọ̀lọpọ̀ ìmọ̀ràn ń wo ìyẹn gẹ́gẹ́ bí ọ̀tá, àmì àìsàn tí a gbọ́dọ̀ tù nínú kí o tó dójú kọ àwọn ènìyàn.

Bí o bá wo ohun tí ó ń ṣẹlẹ̀ ní pàtàkì, yóò dà bí ohun mìíràn pátápátá. Ara rẹ ti mọ̀ dájú pé ohun kan tí ọkàn rẹ fẹ́ràn ti fẹ́ bẹ̀rẹ̀, ó sì ń fi agbára ránṣẹ́: epo síi nínú ẹ̀jẹ̀, fífa ọkàn tó yára jù, ojú tó lẹbùn síi, iṣan tó yára jù. Ìyẹn ni ìdìí kan náà tí akáṣù ń rí gbà ní ibi ìlà ìbẹ̀rẹ̀. Kì í ṣe àbùkù. Ìfìránṣẹ́ ni.

Ìbéèrè tòótọ́ kan ṣoṣo ni ibi tí o óò darí rẹ̀ sí. Ìtara tí ó ní iṣẹ́ jẹ́ epo. Ìtara tí o bá lo wákàtí tí ó tẹ̀lé láti máa jà pẹ̀lú rẹ̀ á di ariwo, ìjà náà á sì já ìfojúsùn tí o ti fi pamọ́ fún iṣẹ́ náà gbà lọ́wọ́ rẹ.

Ṣé ìtara ṣáájú àkókò ńlá jẹ́ àmì búburú?

Lásán, ó máa ń jẹ́ ìdàkejì rẹ̀. Ìtara tí ó dé ṣáájú ohun tí o fẹ́ jẹ́ ara rẹ ń fi ohun èlò sí iṣẹ́ tí ó ti pinnu pé ó ṣe pàtàkì, àwọn àmì rẹ̀ nínú ara, ọkàn tó ń lù kánkán, ìmí tó yára, ọwọ́ tó móoru, ẹsẹ̀ tí kò lè sinmi, sì fẹ́rẹ̀ jọ àwọn àmì ayọ̀ pátápátá.

Àwọn akọrin ti ń jiyàn lórí ọ̀rọ̀ yìí ní gbangba fún ọ̀pọ̀ ọdún, ìwádìí sì ti gbéra síwájú. Ìwádìí kan tí a ṣe láìpẹ́ lórí ìbẹ̀rù ìṣesí lára àwọn akọrin parí pé ìdùnnú kan náà lè ràn ni lọ́wọ́ tàbí kí ó pa ni lára, ó sì gbára lé bí a ṣe ń díwọ̀n rẹ̀, bí a sì ṣe ń ṣàkóso rẹ̀, wíwo rẹ̀ gẹ́gẹ́ bí àìsàn tí a gbọ́dọ̀ dín kù nìkan á sì mú ọ̀pọ̀lọpọ̀ àǹfààní tí ó wà nù. Iṣẹ́ tí ó dùn mọ́ni kì í ṣe dídín ohùn kù mọ́. Ohun tí olórin náà ṣe pẹ̀lú ohùn náà ni.

Ọ̀nà tí ó rọrùn ni pé, bí o kò bá lè rí nǹkan kankan ní kété ṣáájú ohun tí ó ṣe pàtàkì, ó yẹ kí o kíyè sí i, nítorí pé ó sábà máa ń túmọ̀ sí pé o ti dẹ́kun bíbìkítà tàbí o kò tíì mọ ohun tí ó wà lórí ìwọ̀n. Rírí ìtara jẹ́ ẹ̀rí pé o wà ní ibi tó tọ́, oorun kò sì ń ta ọ́ ní àkókò tí ó yẹ, ó sì dojú kọ ohun tí ìwọ fúnra rẹ fẹ́.

Kí ni pípe ìtara ní ìmúrasílẹ̀ túmọ̀ sí ní pàtó?

Ó túmọ̀ sí pípa òtítọ́ nípa ohun tí ara rẹ ń ṣe fún ara rẹ, yálà ní ohùn ríro tàbí lórí bébà, dípò irọ́. "Ọkàn mi ń lù kánkán nítorí mo fẹ́ ṣe ohun kan tó le, ara mi sì ń múra mi sílẹ̀" jẹ́ òtítọ́. "Ohun kan bàjẹ́ nínú mi" kì í ṣe òtítọ́, ó sì máa ń bẹ̀rẹ̀ ìṣòro kejì lórí ti àkọ́kọ́.

Èyí jẹ́ ọ̀kan lára àwọn ọ̀nà tí a ti kẹ́kọ̀ọ́ dáadáa jùlọ nínú pápá yìí. Nínú ìwádìí kan tí a ṣàkóso, àwọn ènìyàn tí a sọ fún pé kí wọ́n rò pé ìtara másùnmáwo wọn jẹ́ èyí tí ó wúlò tí ó sì ń bá wọn mu, fi hàn pé ọkàn wọn àti ẹ̀jẹ̀ wọn ṣiṣẹ́ dáadáa sí i lábẹ́ ìnira, títí kan ìtújáde ọkàn tí ó dáa sí i àti iṣan ẹ̀jẹ̀ tí kò há mọ́ra jù, pẹ̀lú àkíyèsí tí kò fà mọ́ ìròyìn búburú mọ́. Ara wọn kò sinmi. Ara wọn ṣiṣẹ́ dáadáa sí i.

Sọ òtítọ́ nípa bí ipa náà ṣe tóbi tó, nítorí pé òtítọ́ yẹn ni ó jẹ́ kí ó ṣe é lò. Ìwádìí ńlá kan tí ó kó ìwọ̀n ipa mẹ́rìnlélógójì pọ̀ rí i pé àtúnwo ìtara mú ìtẹ̀síwájú kékeré ṣùgbọ́n tòótọ́ wá nínú iṣẹ́ ní gbogbogbò, ó sì mú ìtẹ̀síwájú tí ó tóbi sí i pàápàá fún àwọn iṣẹ́ tí a ń ṣe níwájú ọ̀pọ̀ ènìyàn. Àwọn tí ó kọ ìwádìí náà sọ ní gbangba pé kì í ṣe àwọn ìwòsàn iyanu. Ìdásí tí kò náni lówó púpọ̀, tí ó sì yára ni, tí ó sì lè yí ohun kan padà, ìyẹn gan-an ni ohun tí o nílò nínú wákàtí ṣáájú ohun kan, nígbà tí kò sí ohun tí ó náni lówó tí ó wà ní ọwọ́ rẹ nígbà náà.

Nítorí náà sọ gbólóhùn tí ó tọ́. "Mo ti múra" sàn ju "Àlàáfíà ni" lọ, nítorí ara rẹ ti mọ̀ pé àlàáfíà kọ́ ni, kì yóò sì gbà nípasẹ̀ àríyànjiyàn. Síbẹ̀síbẹ̀, yóò gba iṣẹ́ kan.

Iṣẹ́ wo ni kí n fún ìtara?

Iṣẹ́ kan ṣoṣo, tí a ti yàn tẹ́lẹ̀, láàrin mẹ́ta: ohùn, ojú, tàbí ìjà. Yan èyí tí ó máa kọ́kọ́ kùnà nígbà tí o bá wà lábẹ́ ìnira, kí o sì darí agbára tí ó kù sí ibẹ̀ tààrà.

Ohùn wà fún àwọn tí ń dákẹ́ tí wọ́n sì ń yára nígbà tí ìwọ̀n ìdíje bá ga. Iṣẹ́ náà ni láti sọ̀rọ̀ ní ìwọ̀n ìdá mẹ́wàá ju bí ó ti yẹ lọ, kí o sì dúró bẹ́ẹ̀ ní ìṣẹ́jú kìíní. Agbára tí ó kù á lọ sí bí ohùn ṣe ń jáde dípò bí a ṣe ń yára sọ̀rọ̀, yàrá tí ó lè gbọ́ ọ láìṣòro á sì sinmi fúnra rẹ̀, èyí á sì yí ohun tí ó ń padà bọ̀ wá bá ọ padà.

Ojú wà fún àwọn tí ń wọ inú ara wọn lọ. Iṣẹ́ náà ni láti máa wo àwọn ojú tòótọ́ ní òde, kí o máa jáde láti ọ̀dọ̀ ẹnìkan sí ẹlòmíràn dáadáa, dípò kí o wo àwọn ìwé rẹ, ilẹ̀, tàbí àárín gbùngbùn. Èyí á jó ìtara náà lórí iṣẹ́ ara, ó sì á fi ọ́ pa mọ́ nínú ìbáṣepọ̀ pẹ̀lú yàrá náà.

Ìjà wà fún àwọn tí ń yára jù. Iṣẹ́ náà ni láti jẹ́ kí ọ̀rọ̀ tí ó gbẹ̀yìn nínú gbólóhùn kọ̀ọ̀kan bà lélẹ̀, kí o sì fi àyè tòótọ́ sílẹ̀ lẹ́yìn rẹ̀. Ó ṣòro jù láàrin mẹ́tẹ̀ẹ̀ta, ó sì tún jẹ́ èyí tí ó ń yí bí o ṣe ń dún bí ẹni tó ní ọlá padà jùlọ.

Yan tìrẹ ní báyìí, nígbà tí o kì tíì lè rò ó, nítorí pé ní àkókò tí ìṣe bá dé, o kò ní yàn mọ́, o máa kàwé ni. Kọ ọ̀rọ̀ náà sí ibì kan tí o óò rí i ní ìṣẹ́jú tí ó gbẹ̀yìn. Ọ̀rọ̀ kan ṣoṣo. Kì í ṣe ọgbọ́n, ọ̀rọ̀ ni.

Kí ló dé tí àdàrà fi ń mú kí ó rọrùn láti ka ọkàn tí ń lù kánkán?

Nítorí pé ẹni tí ń dá àdàrà á máa pàdé àkójọ ìmọ̀lára kan náà lọ́nà tí a mọ̀ọ́mọ̀, ní ọ̀sẹ̀ kọ̀ọ̀kan, ní ibi tí wọ́n jẹ́ ìròyìn rere láìsí àní-àní. Nígbà tí ìmọ̀lára kan náà bá dé ṣáájú ìpàdé pàtàkì kan, ó á dé bí ohun tí a mọ̀ dípò bí ìdájọ́.

Ìmọ̀ ara wà lábẹ́ èyí pẹ̀lú, kì í ṣe ìmọ̀ nìkan. Ìwádìí kan lórí bí ọkàn àti ẹ̀jẹ̀ ṣe ń dáhùn àti bí ìṣeré ara ṣe ń kan an ròyìn pé àwọn tí ń dá àdàrà atẹ́gùn máa ń fi hàn àìdáhùn tí ó dín sí ìnira ọpọlọ tí ó dé lójiji, wọ́n sì máa ń padà bọ̀ sípò kíákíá, àti pé àdàrà agbára tún ń dín àìdáhùn ọkàn àti ẹ̀jẹ̀ kù. Ìwádìí kan náà ṣọ́ra láti sọ pé ìjiyàn ṣì wà lórí bí ipa yìí ṣe tóbi tó, nítorí náà mú ìmọ̀ ara gẹ́gẹ́ bí àǹfààní tí ó lè ṣẹlẹ̀, kí o sì mú ìmọ̀ gẹ́gẹ́ bí apá kan tí o lè gbáralé.

Èyí ni ọgbọ́n tirẹ̀ gan-an ti olùdásílẹ̀, ìdí ni ìyẹn tí àdàrà fi wà nínú àpò yìí dípò kí ó dúró lọ́tọ̀ nínú àpótí ìlera. Ó fi apá kan bójú tó ìnira kíkọ́ iṣẹ́ rẹ̀ nípasẹ̀ dídá àdàrà nínú rẹ̀, èyí tí ó mú ara jẹ́ ìpìlẹ̀ fún ète ńlá dípò eré ìnàjú tí ó ń díje pẹ̀lú rẹ̀. Àdàrà líle jẹ́ ìwà ìfaradà tí a fi ń dá lábẹ́ ẹrù. O yan ẹrù tí yóò mú ọkàn rẹ lù kánkán, tí yóò sì da ìmí rẹ rú, o á sì dúró jẹ́ ẹni tí kò ní àbùkù nígbà tí ó ń ṣẹlẹ̀, o á sì gbé e sílẹ̀, kí o mí. Ìyẹn gan-an ni ọgbọ́n tí o nílò ní aago mẹ́wàá àárọ̀ níwájú ìgbìmọ̀ kan, tí a ti dá lára ní ibi tí ìwọ̀n ewu kéré.

Kò yẹ kí o jẹ́ akáṣù láti rí àǹfààní yìí gbà. Ohun tí o nílò ni ìpàdé déédéé pẹ̀lú fífa ọkàn tí ó ga tí ìwọ fúnra rẹ ti yàn lọ́nà tí a mọ̀ọ́mọ̀.

Kí ni tí ìtara bá pọ̀ jù ní tòótọ́?

Sún un kí o tó bá a sọ̀rọ̀. Mì ọwọ́ àti ẹsẹ̀ rẹ ní ìlera fún ìṣẹ́jú àáyá márùn-ún, yí ejika rẹ, kí o sì mí jáde fún ìgbà méjì ju bí o ṣe ń mí wọlé lọ. Agbára tí kò ní ibi tí yóò lọ máa ń di gbígbọ̀n àti ohùn tí ó tẹ́ẹrẹ́, ọ̀nà tí ó yára jù láti lò ó sì jẹ́ ti ara.

Ṣe bẹ́ẹ̀ ní ìta yàrá, kì í ṣe nínú rẹ̀. Ète ni láti dé ibẹ̀ pẹ̀lú àṣejù tí a ti jó, ìpín tí ó wúlò sì ń ṣiṣẹ́ síbẹ̀, èyí tó yàtọ̀ sí dídé láìní agbára. Lẹ́yìn náà fún un ní iṣẹ́ tí o ti yàn, kí o sì bẹ̀rẹ̀.

Ààlà òtítọ́ kan wà. Bí ìtara náà kò bá jẹ́ ìtara mọ́ ṣùgbọ́n ó di ohun tí ń dé nígbà gbogbo, kódà ní ọjọ́ tí kò sí ohunkóhun tí ó wà lórí ìwọ̀n, tí ó sì ń gba oorun rẹ, ìfẹ́-jẹ rẹ, tàbí ìfẹ́ rẹ láti sọ bẹ́ẹ̀ni sí ohun tí o fẹ́, ìyẹn jẹ́ ìṣẹ̀lẹ̀ mìíràn tí ó yàtọ̀ sí èyí tí àpilẹ̀kọ yìí ń sọ̀rọ̀ nípa rẹ̀, ó sì yẹ kí o bá dókítà sọ̀rọ̀ nípa rẹ̀ dípò kí o gbé e nìkan. Ìfẹ́ ohun púpọ̀ yẹ kí ó dà bí ìfẹ́ ohun púpọ̀. Kò gbọ́dọ̀ dà bí ohun ìdágìrì tí kò lè pa rí.

Ìtara wà ní ẹ̀gbẹ́ rẹ

Àwọn ènìyàn tí wọ́n dà bí ẹni tí kò ní àníyàn ṣáájú àkókò ńlá kì í fẹ́rẹ̀ jẹ́ àwọn ènìyàn tí kò rí ohunkóhun. Àwọn ni ẹni tí wọ́n dẹ́kun kíka ìmọ̀lára náà gẹ́gẹ́ bí ìkìlọ̀, tí wọ́n sì bẹ̀rẹ̀ sí í ka a gẹ́gẹ́ bí ìpèsè, tí wọ́n sì ti pinnu tẹ́lẹ̀ ibi tí wọn yóò ti lò ó.

Àyípadà ìrònú yẹn ní iye tí ó pọ̀ ju ọgbọ́n kankan lọ, ní àwọn ọdún ogún tí ń bọ̀, nítorí ó ń mú gbogbo ẹ̀ka àníyàn ara-ẹni kúrò nínú wákàtí ṣáájú gbogbo ohun pàtàkì tí o óò ṣe láé. O dẹ́kun sísọ wákàtí náà nù nínú ìjà pẹ̀lú ìmọ̀ ara rẹ, o sì lè lò ó fún iṣẹ́ dípò.

Pè é ní ìmúrasílẹ̀. Fún un ní iṣẹ́ kan ṣoṣo. Lẹ́yìn náà lọ, kí o sì lò ó.

Àwọn Orísun

• National Library of Medicine, Ìmúnádoko àtúnwo ìtara másùnmáwo àti àwọn ìdásí èrò 'másùnmáwo-ń-múnilára' lórí àbájáde iṣẹ́ ṣíṣe: ìwádìí ńlá kan lórí àwọn àdánwò tí a ṣàkóso láìlégbò
• National Library of Medicine, Ọkàn ju ọ̀rọ̀ lọ: àtúnwo ìtara ń mú àbájáde ọkàn àti ẹ̀jẹ̀ àti ìrònú dára sí i fún másùnmáwo
• National Library of Medicine, Àìdáhùn ọkàn àti ẹ̀jẹ̀, másùnmáwo, àti ìṣeré ara
• National Library of Medicine, Ìwádìí kan lórí ìbẹ̀rù ìṣesí lára àwọn akọrin láti ojú ìwòye àwọn àwòṣe másùnmáwo