Skip to main content
Aia ʻoe i loko o ka pilikia a i ʻole ke noʻonoʻo nei e hōʻeha iā ʻoe iho? ʻAʻole ʻoe hoʻokahi. E ʻimi i kahi laina kōkua →

MALUHIA I KĒIA MANAWA · KA MALUHIA O KĒIA MANAWA

Ka hoʻōla wai anu: pehea e hoʻomaluhia ai ka pīpī wai anu i ke kino e poʻai nei

Ke holo wikiwiki kou mau manaʻo a paʻakikī ke kālele i ka hoʻomaʻamaʻa hanu, hiki i ka wai anu ke hana no ʻoe. Hoʻāla ʻo ia i kahi pane āu i hānau pū ai, a hiki iā ia ke huki i kou kino mai kahi poʻai i loko o ka emi o hoʻokahi minuke. Eia ke ʻano e hana ai, pehea e hoʻohana ai, a me ka manawa e akahele ai.

He kanaka me ka lole wāwae denim uliuli e kū ana ma luna o kahi kula mauʻu ʻōmaʻomaʻo

Photo by Nick Page on Unsplash

Nā ʻōlelo aʻo wikiwiki

  • E kaomi i ka wai anu ma kou mau maka a me ka lae.
  • E hoʻomaʻamaʻa i hoʻokahi manawa i kahi lā maluhia.
  • E haʻalele i ka luʻu inā palupalu kou puʻuwai.

Hōʻea pinepine ʻo ia ʻoi aku ka wikiwiki ma mua o kou hiki ke noʻonoʻo i ke ala e puka ai. ʻO ka kahe o ka makaʻu ma mua o ka nūhou ʻino. ʻO ka hakakā e hoʻoanu i kou mau lima a hoʻowalaʻau i kou puʻuwai. ʻO ka nalu e pā mai i ka hola 2 o ke kakahiaka me ke kumu ʻole āu e haʻi ai. I kēlā mau manawa, hiki i ka ʻōlelo aʻo "e hanu wale" ke ʻano hōʻino, no ka mea, ua haʻalele mua ka māhele ou e hanu mālie a noʻonoʻo maopopo.

Maʻaneʻi e loaʻa ai i ka wai anu kona wahi. ʻAʻole ma ke ʻano he ʻano olakino, a ʻaʻole ma ke ʻano he lāʻau no kekahi mea. Ma ke ʻano he kinona hoʻopau wikiwiki, ma o ke kino, no kahi kino i kūlou i ka hōʻailona. ʻAʻole pono ʻoe e manaʻoʻiʻo iā ia. ʻAʻole pono ʻoe e maluhia lawa e hana akahele ai. Pono wale ʻoe e kau i kekahi mea anu ma kou maka.

He pane ʻoi aku ka kahiko ma mua o kou mau hopohopo

Eia ka ʻoiaʻiʻo ʻano ʻē a pono ma ke kikowaena o kēia. Ua hānau ʻia ʻoe me kahi pane i kūkulu ʻia i ka wai anu ma kou maka, a luni ʻo ia i nā mea ʻē aʻe a pau aneane.

Ke pā ka wai anu i ka ʻili a puni kou mau maka, ihu, a me ka lae, manaʻo kou kino ua hele ʻoe i lalo o ka wai a hana e pale iā ʻoe. Lohi kou puʻuwai. Huki ke koko i loko i kou kikowaena a me kou lolo. Hoʻololi kou ʻōnaehana, me ka ikaika, i ka mālama. Kapa nā ʻepekema i kēia he pane luʻu o nā holoholona waiū, a ʻo ia ka pane like e hiki ai i nā sila a me nā naiʻa ke noho lōʻihi i lalo o ka wai. He mana mālie aʻe ko kākou, a paʻa ʻo ia inā paha aia ʻoe i ka pōʻino a ʻaʻole.

He maoli a hiki ke ana i ka lohi. I loko o kekahi haʻawina o ka luʻu maka i ka wai anu, hāʻule ka puʻuwai o nā mea komo ma lalo loa o ko lākou haʻahaʻa hoʻomaha i loko o nā kekona ma hope o ka pā ʻana o ke anu i ko lākou mau maka. ʻAʻole he hopohopo kēlā hāʻule. ʻO ia ka mea kūʻē i ka hopohopo, i kākau pololei ʻia i kou kino. Loaʻa i ke aʻalolo e lawe i ka hōʻailona hoʻomaluhia, ke aʻalolo vagus, kahi pana ikaika, a hoʻi mai ka ʻaoʻao "hoʻomaha-a-hoʻoheheʻe" o kou ʻōnaehana naʻau.

ʻO ka mea e maʻalahi loa ai kēia i loko o kahi pilikia, ʻo ka lele ʻana ma ka māhele ou i piha mua i ke kaumaha. ʻAʻole hiki iā ʻoe ke noʻonoʻo i ka maluhia ke uē kou ʻōnaehana hōʻailona. Akā, ʻaʻole hiki iā ʻoe ke hoʻopaʻapaʻa me kahi pane. ʻAʻole noi ke anu i ka ʻae mai kou noʻonoʻo e holo nei.

Aia ka hōʻike e hōʻea ana ka hopena ma waho o ka manawa kekahi. I loko o kekahi haʻawina, kau nā kanaka noiʻi i kahi mea anu ma nā maka o nā kānaka a puni kahi hana kaumaha a nānā pehea i hoʻomanawanui ai ko lākou kino. Hoʻihoʻi ka hui anu ʻoi aku ka wikiwiki ma waena o nā puʻe kaumaha, me ko lākou puʻuwai e hoʻi aʻe i ke kahua ʻoi aku ka wikiwiki, a ʻoi aku ka liʻiliʻi o ko lākou pane hormone kaumaha ma mua o ka hui i loaʻa ʻole ke anu. ʻAʻole wale i ʻano hoʻomaluhia ke anu. Hoʻololi ʻo ia i ka ikaika o ka pā ʻana o ke kaumaha.

No ke aha e hana ai ke anu ke hana ʻole ka makemake

Noi ka hapa nui o nā mea hoʻomaluhia o ka manawa i kekahi mea mai kou noʻonoʻo. E helu i kou mau hanu. E ʻike i ʻelima mea āu e hiki ke ʻike. E noʻonoʻo i kahi wahi maluhia. He mau mea maikaʻi kēia, a i kahi lā kaumaha maʻamau, holo pono lākou. Akā, i ke kiʻekiʻe loa o ka pīhoihoi, ʻo kou noʻonoʻo ka mea pono āu i nalowale ai. ʻO ka noi ʻana i kahi noʻonoʻo pīhoihoi e kālele, ua like ia me ka noi ʻana i kekahi i waena o ka holo e komo i ka nila.

Lawe ka wai anu i kahi puka ʻokoʻa. Hana ʻo ia mai ke kino i luna ma kahi o ka noʻonoʻo i lalo. Hāʻawi ʻoe i kou ʻōnaehana naʻau i kahi hōʻailona kino paʻa, a ʻōlelo ka hōʻailona. Kālele nā loea e mālama ana i nā kānaka i loko o kahi pilikia naʻau maoli i kēia no kekahi kumu. I loko o ka lapaʻau ʻano dialectical behavior therapy, kahi ala i hoʻohana nui ʻia no ka mālama ʻana i nā manaʻo e luku ana, ʻo kekahi o nā mākau "hoʻomanawanui pilikia" mua i aʻo ʻia, ʻo ia ka hoʻoanu ʻana i ke kino, pinepine ma ka paʻa ʻana i ka wai anu ma ka maka. Hoʻonohonoho ʻia ʻo ia ma lalo o kahi pūʻulu mākau i manaʻo ʻia e lawe i ka manaʻo kiʻekiʻe loa i lalo me ka wikiwiki lawa i hiki ai i ke kanaka ke noʻonoʻo hou a noho palekana.

He mea kūpono ke noho me kēlā ʻōlelo. E noho palekana. He mea kēia no nā manawa āu e pono ai i kahi alahaka ma waena o ka nalu a me kou noʻonoʻo maopopo aʻe. Kūʻai ʻo ia i hoʻokahi minuke nou. I kekahi manawa, ʻo hoʻokahi minuke ka mea a pau.

Pehea kona ʻano i kahi manawa maoli

E noʻonoʻo i kahi ʻano maʻamau o kahi manawa ʻino. Aia ʻoe ma ka hana, loaʻa iā ʻoe kahi memo e pā mai me he kuʻi lā, a i loko o nā kekona paʻa kou umauma, wela kou maka, a ua hoʻomaka kou noʻonoʻo e kākau i ʻeono hopena pōʻino i ka manawa hoʻokahi. Hiki iā ʻoe ke ʻike kokoke ʻoe e pana i kahi pane āu e mihi ai, a i ʻole e weli loa.

Hele ʻoe ma kahi i ka lua. Hoʻohaha ʻoe i ka wai anu, hoʻopuapua i kou mau lima, a kaomi i ka wai anu ma kou mau maka a me ka lae. ʻElua manawa. ʻEkolu manawa. ʻAʻole ʻoe e hoʻāʻo e noʻonoʻo maikaʻi. ʻAʻole ʻoe e hoʻāʻo e hoʻoponopono i kekahi mea. Hoʻokuʻu wale ʻoe i ke anu e hana i kāna hana no nā kekona he ʻumikumamālima.

ʻO ka mea e hana pinepine ai ma hope, ʻaʻole ia he hana kupanaha. Aia mau ka pilikia. Akā, hāʻule ka leo i hoʻokahi pae. ʻAʻole kuʻi loa kou puʻuwai. Wīwī nā pōʻino ʻeono i hoʻokahi a ʻelua. A i loko o kēlā āwaha liʻiliʻi, hiki iā ʻoe ke nīnau i ka nīnau hoʻokahi e koʻikoʻi ana i loko o kahi pilikia: he aha ka mea ʻoiaʻiʻo aʻe aʻu e pono ai e hana? ʻAʻole paha he mea ʻē. ʻO kahi kīʻaha wai paha a me ʻumi minuke ma mua o kou pane ʻana. ʻAʻole i hoʻoponopono ke anu i kou lā. Hoʻihoʻi ʻo ia i ka noho hoʻokele iā ʻoe.

Pehea e hana ai

ʻAʻohe mea e pono ai ka ʻano mālie loa koe wale he kīʻaha wai. Pono ka ʻano ikaika aʻe i kahi pola. E hoʻomaka mālie a hele hou aku inā ʻoe e makemake.

Ka pīpī

  1. E hele i kahi pākaukau holoi a hoʻohaha i ka wai anu. ʻOi aku ka maikaʻi o ke anu loa, akā ʻoluʻolu nō ke anu iki no ka hoʻomaka.
  2. E hoʻohaha i ka wai i kou mau lima a lawe i kou maka. E uhi i kahi a puni kou mau maka, kou lae, a me ke alapiʻi o kou ihu. ʻO kēlā wahi kahi e noho ai ka pane.
  3. E hana i kekahi mau manawa ma ke kaʻina. E hoʻokuʻu i ka wai e noho ma kou ʻili no kekahi kekona ma kahi o ka holoi koke.
  4. E hoʻomaha a ʻike. ʻIke ka nui o nā kānaka i kahi iho liʻiliʻi aneane koke, me he hapalua kaʻi hope mai ka lihi.

Ka hoʻōla piha

Inā ʻaʻole lawa ka pīpī, ʻo ka ʻano ikaika aʻe he luʻu maka anu pōkole, ʻo ka neʻe like i hoʻohana ʻia ma nā wahi lapaʻau.

  1. E hoʻopiha i kahi pola me ka wai anu. ʻO ka hoʻohui ʻana i kekahi mau pohaku hau e hana ʻoi aku ka maikaʻi. E pahuhopu i ke anu maoli, ʻaʻole he ʻeha.
  2. E hanu maʻamau a paʻa.
  3. E kūlou a kau i kou maka i ka wai, e uhi ana i kou lae a me kahi a puni kou mau maka. E noho no kahi ʻumikumamālima a kanakolu kekona, a i ʻole a hiki i kou pono e ala mai.
  4. E hāpai i kou poʻo, e hanu, a hoʻomaha iki. E hana hou i hoʻokahi a ʻelua manawa inā ʻoe e pono ai.

Ke hiki ʻole iā ʻoe ke kiʻi i ka wai

ʻOi aku ke koʻikoʻi o ke anu ma mua o ka wai. Hana kahi pūʻolo anu a i ʻole kahi ʻeke pī hau i wahī ʻia i kahi lole lahilahi a paʻa ma kou mau maka a me ka ʻaoʻao luna o nā papālina. Pēlā nō kahi kāwele anu, pulu, a i ʻole ka paʻa ʻana i kahi kīʻaha wai hau ma kou lae. E paʻa i ka ʻaoʻao luna o kou maka, kahi i ikaika loa ai ka pane, a e helu mālie.

Ka hoʻopololei ʻana i nā kikoʻī

He mau mea liʻiliʻi e hoʻololi ai i ka maikaʻi o ka hana ʻana o kēia, a he pono ke ʻike ma mua o kou pono.

Hana ka mahana i ka hapa nui o ka hana. ʻAʻole e hoʻāla ka wai mehana iki i kekahi mea. Ola maoli ka pane me ka wai anu maoli, ke ʻano e hāwanawana iki ai ʻoe, no laila lanakila ka wai anu o ka paipu a i ʻole ka wai me ka hau ma luna o kekahi mea mehana. ʻAʻole ʻoe ma hope o ka ʻeha. Ma hope ʻoe o kahi hōʻailona anu, maopopo.

ʻOi aku ke koʻikoʻi o ka wahi ma mua o ka manaʻo o nā kānaka. ʻO ka wahi palupalu ka ʻaoʻao luna o ka maka, a puni nā maka, ka lae, a me ke alapiʻi o ka ihu, no ka mea, ma laila ka waiwai loa o ke aʻalolo e hoʻomaka i ka pane. Hiki i ke anu ma kou mau pulima a i ʻole ke kua o kou ʻāʻī ke ʻoluʻolu a kōkua iki, akā inā makemake ʻoe i ka hopena piha, e kau i ke anu ma kēlā kāʻei e hele ana ma kou mau maka.

A ʻaʻole ʻoe pono i ka lōʻihi. He pane kēia, ʻaʻole he hoʻomaʻū lōʻihi. He piha lima o nā kekona o ke anu ma ka wahi pono e lawa pinepine e ʻike ai i ka iho mua. Inā ʻoe e hana ana i ka ʻano luʻu maka, ʻo kahi paʻa pōkole i hana hou ʻia i ʻelua a ʻekolu manawa e hana pinepine ʻoi aku ma mua o hoʻokahi luʻu lōʻihi a paʻa lima.

Hoʻokahi mea ʻoihana hou: e hoʻomākaukau ma mua o ka ʻino. ʻOi aku ka maʻalahi o ka hoʻohana ʻana i kēia mākau inā ua hoʻāʻo ʻoe i hoʻokahi manawa i kahi lā maluhia a ʻike pehea ke ʻano o ke anu, kahi e noho ai ka pola, a pehea e pane ai kou kino. ʻO ka mea hana āu i hoʻomaʻamaʻa ai, ʻo ia ka mea hana āu e hiki maoli ke kiʻi ke hele kou noʻonoʻo i waho.

He mau ʻōlelo akahele ʻoiaʻiʻo

He mana kēia no ka mea hana ʻo ia ma luna o kou puʻuwai, no laila he pono kekahi akahele iki.

Hoʻolohi ka pane luʻu i kou puʻuwai, a no ka hapa nui o nā kānaka ʻo ia pono ka manaʻo. Akā, inā he maʻi puʻuwai kou, he koko haʻahaʻa loa, he maʻi ʻai, a i ʻole kekahi hopohopo no kou ʻōnaehana puʻuwai-koko, e kamaʻilio me kou kauka ma mua o ka hoʻohana ʻana i ka ʻano luʻu maka ikaika, a e kālele i kahi pīpī anu maʻalahi. E haʻalele loa i ka luʻu paʻa hanu inā ua haʻi mai kahi loea iā ʻoe e ʻalo i nā hāʻule koke o ka puʻuwai. ʻOi aku ka ikaika o ka pane i kekahi mau kino ma mua o kekahi, a ʻaʻole ʻoe pono e ʻimi i kou palena e ʻike ai i ka pōmaikaʻi.

Aia kahi ʻōlelo akahele lua, a he olakino noʻonoʻo. No kekahi helu liʻiliʻi o nā kānaka, ʻoi loa ma hope o kekahi ʻano ʻeha kahiko a i ʻole me kahi ʻōnaehana naʻau i pīhoihoi loa, hiki i kahi luni anu ikaika ke ʻano he haʻalulu hou ma kahi o he hōʻolu. Inā hoʻoikaika ke anu iā ʻoe ma kahi o ka hoʻohaʻahaʻa, he ʻike maoli kēlā, ʻaʻole he hāʻule ma kou ʻaoʻao. E hoʻohana i kahi ʻano mālie aʻe, a i ʻole e waiho i kēia mea hana a kiʻi i kekahi mea e hoʻokūpaʻa iā ʻoe ma o kou mau manaʻo a i ʻole ka neʻe mālie.

A ʻo ka ʻōlelo akahele maʻalahi loa o nā mea a pau: he ala kēia e keʻakeʻa ai i kahi piʻi, ʻaʻole he lāʻau no ka mea ma lalo iho. Inā ʻoe e hoʻohana ana i ka wai anu a i ʻole kekahi pālau pilikia hou a hou wale e hala ai i kou mau lā, inā e hiki pinepine mai nā nalu, a i ʻole inā ʻoe e ʻike iā ʻoe iho i kahi e paʻakikī ai ka noho palekana, ʻo ia ka manawa e lawe mai i kekahi kanaka ʻē. Hiki i kahi kauka, kahi kahuna lapaʻau, a i ʻole kahi laina pilikia ke hāʻawi i ka mea hiki ʻole i kahi pola wai anu. ʻAʻole ka ʻimi ʻana i kōkua hou he hāʻawi i ka hoʻomanawanui. He hoʻomanawanui ia, ma kahi pae e kūpono maoli ana i kāu e lawe nei.

ʻO ka mea hiki a hiki ʻole i ke anu ke hana

E mālama i kāu mau manaʻolana i ka nui kūpono a lilo kēia i kekahi o nā mea hana paʻa loa āu e mālama ai. ʻAʻole ʻo ia e hoʻolilo i ka mea paʻakikī i mea ʻole ʻoiaʻiʻo. ʻAʻole ʻo ia e hoʻoponopono i ka hakakā a uku i ka pila a hoʻopau i ka nūhou. ʻO ka mea āna e hana ai, ʻo ka hāʻawi hou ʻana i kou kino iā ʻoe no ka lōʻihi e lawa ai e hana i ka hana maoli aʻe, ʻo ia ka hana. E inu i wahi wai. E kāhea i kekahi. E moe i lalo. Mai hoʻoholo i kekahi mea no ʻumi minuke.

I ka manawa aʻe e hiki mai ai ka nalu a ʻaʻole kōkua iki kou noʻonoʻo, he wahi kou e hele ai e koi ʻole ana i kou noʻonoʻo e hana pū. Aia ka paipu ma laila. Ka wai anu, ma kou maka, no kahi helu. ʻIke kou kino i ke koena.

Nā kumu

Ma mua o kou haʻalele ʻana, he ʻōlelo no ka mālama

Hāʻawi ʻo KEEP CALM i nā mea hana hoʻonaʻauao manuahi e kōkua iā ʻoe iho. ʻAʻole kēia he ʻōlelo aʻo lapaʻau, he hōʻoia maʻi, a i ʻole he lāʻau lapaʻau, a ʻaʻole ia he pani no ka mālama ʻana a ka loea. Inā kani kekahi mea ma ʻaneʻi me he mea ʻoi aku ma mua o ke koʻikoʻi maʻamau, he ʻanuʻu ikaika a kūpono ka launa ʻana me ka loea.

If you are in crisis or thinking about harming yourself, you are not alone. In the US, call or text 988 (Suicide & Crisis Lifeline, 24/7), text HOME to 741741 (Crisis Text Line), or call 911 in an emergency.