Jíjẹ́ ẹni tí ó ń dáhùn dáadáa nígbà tí nǹkan bá bàjẹ́ jẹ́ ọ̀kan lára ọgbọ́n tí ó ṣeyebíye jùlọ tí iṣẹ́ òwò kékeré lè ní, ó sì fẹ́rẹ̀ẹ́ dúró pátápátá lórí gbólóhùn àkọ́kọ́. Kì í ṣe owó ìdápadà. Kì í ṣe àlàyé. Gbólóhùn àkọ́kọ́ ni, tí o fi ránṣẹ́ láàárín ọjọ́ kan, ní ọ̀rọ̀ oníbàárà fúnra rẹ̀.
Ọ̀pọ̀ àwọn tí wọ́n ń dá iṣẹ́ ṣe fúnra wọn ti mọ èyí dáadáa lójúkojú. Ojúkojú ìwọ ìbá mì orí, kí o tún ohun tí ó ṣẹlẹ̀ sọ padà, kí o sì sọ ohun tí wà á ṣe nípa rẹ̀. Nǹkan kan nípa ojú ẹ̀rọ ń mú gbogbo mẹ́tẹ̀ẹ̀ta kúrò. Ìhìn náà dé, kò tọ́ ní ibì kan ó kéré tán, ìdáhùn tí ń hù nínú orí rẹ sì jẹ́ ààbò ilé ẹjọ́.
O lè kọ gbólóhùn rere dípò rẹ̀. A lè kọ́ ọ, ó gba nǹkan bí ìṣẹ́jú àáyá àádọ́rùn-ún, ó sì jẹ́ ọ̀kan lára ìgbésẹ̀ tí ó pọ́n jù nínú gbogbo àpò yìí: ìlà pàtó àti ọjọ́ tí a pa mọ́ ni ó ń pinnu bóyá ìyókù rẹ̀ yóò jẹ́ àtúnṣe tàbí ìjà.
Kí gan-an ni mo máa kọ nínú gbólóhùn àkọ́kọ́?
Sọ ohun tí ó ṣẹlẹ̀, ní ọ̀rọ̀ wọn, láìsí ààbò kankan mọ́ ọn. “Ọjà rẹ dé lẹ́yìn ọjọ́ mẹ́sàn-án, àpótí rẹ̀ sì fọ́” jẹ́ gbólóhùn àkọ́kọ́ pípé, ó sì ń ṣiṣẹ́ ju ìpínrọ̀ àforíjì èyíkéyìí lọ.
Pípe ohun náà ní orúkọ kedere kì í ṣe gbígba ẹ̀bi, kì í sì í ṣe ìjọ̀wọ́. Ìgbésẹ̀ ni tí ń dá ìjà dúró, nítorí ọ̀pọ̀ ohun tí ó dàbí ìbínú jẹ́ ẹni tí kò dá lójú pé a ti gbọ́ tòhún, tí ó sì ń gbé ohùn sókè títí tí a ó fi gbọ́. Ìwádìí ọpọlọ tó dán mọ́rán wà lẹ́gbẹ̀ẹ́ èyí. Nígbà tí ènìyàn bá fi ìmọ̀lára sínú ọ̀rọ̀ kedere, ìdáhùn ewu nínú ọpọlọ ń rọlẹ̀ lọ́nà tí a lè wọ̀n. Ìwádìí náà jẹ́ nípa pípe ìmọ̀lára ara ẹni ní orúkọ, kì í ṣe kí ẹlòmíràn pè é fún ni, nítorí náà gbà á gẹ́gẹ́ bí àtọ́ka, kì í ṣe bí ẹ̀rí, ṣùgbọ́n ó tọ́ka sí ọ̀nà tó tọ́: ọ̀rọ̀ pàtó ń ṣe iṣẹ́ tí ọ̀rọ̀ ìtura kò ṣe.
Lo àwọn ọ̀rọ̀ orúkọ tiwọn. Bí wọ́n bá kọ pé “àwọ̀ rẹ̀ kò rí bí àwòrán rárá,” ìwọ náà kọ pé àwọ̀ rẹ̀ kò rí bí àwòrán rárá, kì í ṣe “o ní àníyàn díẹ̀ nípa àwọ̀ náà.” Ẹ̀dùn tí a túmọ̀ ń dùn bí ọ̀rọ̀ àjọ. Èyí tí a tún sọ ń dùn bí ọ̀rọ̀ ènìyàn.
Ìkìlọ̀ kan. Máṣe fi “má bínú” nìkan bẹ̀rẹ̀. Àforíjì lásán tí kò ní ohunkóhun tí a pè ní orúkọ nínú rẹ̀ ń dàbí ìwé àdàkọ, oníbàárà sì ní láti kọ ìhìn padà kí ó tó mọ̀ bóyá o gbọ́ ìṣòro náà rárá. Pe ohun náà ní orúkọ ná, lẹ́yìn náà tọrọ àforíjì nínú ìhìn kan náà bí àforíjì bá tọ́ sí i.
Lẹ́yìn náà dáwọ́ dúró. Máṣe fi “ṣùgbọ́n” kún un. Máṣe fi ìdí rẹ̀ kún un síbẹ̀. Gbólóhùn àkọ́kọ́ ní iṣẹ́ kan ṣoṣo, fífún un ní iṣẹ́ kejì sì ni ó ń mú kí ènìyàn bínú sí i.
Ìgbà wo ni mo gbọ́dọ̀ dáhùn?
Láàárín ọjọ́ kan, kódà nígbà tí àtúnṣe yóò gba ọ̀sẹ̀ kan. Ìyára àti ìparí ìṣòro jẹ́ ọjà ọ̀tọ̀ọ̀tọ̀ méjì: ìdáhùn kíákíá tí ó dì í mú ń mú ẹ̀rù pé a kò ka wọn sí kúrò, ẹ̀rù yẹn sì ni ó ń sọ ẹ̀dùn di àtúnyẹ̀wò ní gbangba.
O kò nílò ìdáhùn kí o tó lè dáhùn. “Mo ti ka èyí dáadáa, èyí ni ohun tí ó ṣẹlẹ̀, èmi yóò sì ní ètò fún ọ ní Ọjọ́bọ̀” jẹ́ ìhìn pípé àti òtítọ́. Ó gba ìṣẹ́jú márùn-ún, ó sì ra ọjọ́ mẹ́ta.
Ìṣẹ́jú ogún ṣáájú kí o tó kọ ọ́ ni apá tí ó ṣe pàtàkì. Bí ọkàn rẹ bá ń gbé, gbólóhùn rẹ yóò gùn, yóò sì burú. Ṣe ohun ti ara ná, ohunkóhun tí tirẹ bá jẹ́: ìrìn yíká agbègbè, gbígbé nǹkan wúwo, àtẹ̀gùn lẹ́ẹ̀mejì. Ara tí ó ti jó adrenaline rẹ̀ nù ń kọ gbólóhùn tí ó kúrú ju ara tí ó ṣì di í mú lọ, kúkúrú sì ni ohun tí o fẹ́ gan-an níbí. Èyí sì ni ìdí kedere tí o fi ní láti fi eré ìdárayá díẹ̀ sínú ọ̀sẹ̀ rẹ nígbà tí o bá ń dá iṣẹ́ ṣe. Kì í ṣe ìyapa sí ọ̀rọ̀ ìlera. Èyí ni ìdí tí o fi ní ọpọlọ tí ó ń ṣiṣẹ́ ní aago mẹ́sàn-án òwúrọ̀ Ọjọ́ Àbámẹ́ta.
Lẹ́yìn náà kọ ìdáhùn náà, kí o sì tún un kà lẹ́ẹ̀kan sí i fún gbogbo ọ̀rọ̀ tí o lè pa rẹ́.
Kí ni ó ń tẹ̀lé gbólóhùn àkọ́kọ́?
Ìṣe kan àti ọjọ́ kan, ní ètò yẹn, lẹ́yìn náà àlàyé nìkan bí ó bá ṣì pọn dandan. Ní ọ̀pọ̀ ìgbà kò pọn dandan, nítorí àbájáde ni oníbàárà fẹ́, kì í ṣe ìdí rẹ̀.
Àwòṣe náà ní apá mẹ́rin, ó sì bá àpótí ìhìn mu.
- Gbà á, ní ọ̀rọ̀ wọn, láìsí “ṣùgbọ́n.”
- Ìṣe kan. Mo ń fi ọ̀kan tuntun ránṣẹ́. Mo ń dá owó ìfiránṣẹ́ padà. Mo ń tún un ṣe láìgba owó.
- Ọjọ́ kan. Ó ń jáde ní Ọjọ́rú. Ọjọ́ tí ẹnì kan bá pa mọ́ ṣeyebíye ju ìlérí tí ẹnì kan ń kọjá lọ.
- Àlàyé, kúkúrú, ìkẹyìn, àṣàyàn. Gbólóhùn méjì ó pọ̀ jù, kò sì gbọ́dọ̀ jẹ́ ní ohùn tí ń bẹ̀bẹ̀ pé kí a dárí jì ọ́ nítorí pé ọ̀sẹ̀ rẹ le.
Ìwádìí àdánwò lórí àtúnṣe ìgbẹ́kẹ̀lé rí i pé àforíjì ń ṣiṣẹ́ nípasẹ̀ nǹkan méjì lẹ́ẹ̀kan náà: bí o ṣe dà bí ẹni tí a lè gbẹ́kẹ̀ lé báyìí, àti iye ìmọ̀lára búburú tí ó ṣì wà nínú yàrá. Ìyẹn ni ìdí tí ọ̀rọ̀ apá mẹ́rin yìí fi ṣe pàtàkì ju ìwọ̀n ẹ̀bùn tí a so mọ́ wọn lọ.
Ìdápadà owó ni ìdáhùn tí ó rọrùn, kì í ṣe èyí tó tọ́ nígbà gbogbo. Ìdápadà owó ń dá ìtajà náà dúró. Àtúnṣe tuntun, tí a fi ránṣẹ́ ní ọjọ́ tí a ṣèlérí, ń dá ìṣòro náà dúró, ó sì ń da ènìyàn náà dúró.
Kí ni mo máa kọ nígbà tí ẹ̀dùn bá wà ní gbangba?
Kọ ọ́ fún òǹkàwé tókàn, kì í ṣe fún ẹni tí inú bí. Gbogbo ẹni tí ó bá rí àtúnyẹ̀wò ìràwọ̀ kan ń ka ìdáhùn rẹ ní ti gidi, ohun tí wọ́n sì ń yẹ̀ wò ni bóyá ọkàn rẹ balẹ̀ tí o sì sọ̀rọ̀ pàtó.
Gbólóhùn mẹ́ta ní gbangba, kò gbọ́dọ̀ ju bẹ́ẹ̀ lọ. Gbà á, sọ ìṣe náà àti ọjọ́ náà, gbà láti tẹ̀síwájú nípasẹ̀ ìhìn. Kò sí ààbò, kò sí ìtàn ọjà náà, kò sí àtúnṣe sí ìtàn tiwọn kódà nígbà tí ìtàn wọn kò tọ̀nà.
Ìjà ní gbangba tí o ṣẹ́gun ṣì ná ọ ní ìtajà gbogbo ẹni tí ó bá kà á. Ìdáhùn kúkúrú, tí kò ru sókè, tí ó sinmi lórí òtítọ́, tí o sì dà bí ẹni pé o pàdánù rẹ̀, ń dàbí iṣẹ́ òwò tí ẹnì kan lè fi dọ́là 40 wéwu.
Dáhùn sí àwọn àtúnyẹ̀wò rere náà pẹ̀lú, ní ìlà kan, pẹ̀lú orúkọ oníbàárà. Ó gba ìṣẹ́jú kan lọ́sẹ̀, ó sì túmọ̀ sí pé ojú ìwé àtúnyẹ̀wò rẹ kì í ṣe ògiri ìdákẹ́ pẹ̀lú ẹ̀dùn kan tí ó jókòó láàárín rẹ̀.
Lẹ́yìn náà mú un lọ sí ìkọ̀kọ̀ kí o sì lawọ́ níbẹ̀, níbi tí kò sí ẹni tí ń ṣeré. Àbájáde tí ó dúró ṣinṣin jùlọ nínú ìwádìí ìtọ́jú oníbàárà kò ní ẹwà rárá: ohun tí ènìyàn ń san èrè fún kì í ṣe ìdùnnú, ó jẹ́ ìsapá kékeré, ìtumọ̀ rẹ̀ ni pé a yanjú ìṣòro náà láìjẹ́ pé wọ́n ní láti lé e kiri. Dídáhùn kíákíá àti ṣíṣe ohun tí o sọ ni ọ̀pọ̀ nínú ọjà náà.
Kọ tìrẹ báyìí, nígbà tí kò sí ẹni tí inú ń bí
Ṣí àkọsílẹ̀ kan lónìí kí o sì kọ àwòṣe apá mẹ́rin tìrẹ, pẹ̀lú iṣẹ́ òwò rẹ nínú rẹ̀ àti nǹkan méjì tàbí mẹ́ta tí ó máa ń bàjẹ́ ní tòótọ́ nínú iṣẹ́ ọwọ́ rẹ. O kò ní lè kọ ọ́ ní òwúrọ̀ ọjọ́ tí o bá nílò rẹ̀, òwúrọ̀ yẹn sì máa ń bọ́ sí Ọjọ́ Àbámẹ́ta nígbà gbogbo.
Jẹ́ kí ó rọrùn. Ète ìlà tí a kọ sílẹ̀ kì í ṣe àkọsílẹ̀ tí ń mú ọ kúrò nínú ìjíròrò. Ó jẹ́ láti dì ọ́ mú sí ìdíwọ̀n kan náà ní ọjọ́ búburú tí o ń bá pàdé lọ́nà rọrùn ní ọjọ́ rere. Yí ọ̀rọ̀ kan padà ní àkókò náà, ó ṣì jẹ́ tìrẹ.
Kò sí ọ̀kan nínú èyí tí ó ń dín ìdíwọ̀n rẹ kù nípa bí a ṣe ń bá ọ sọ̀rọ̀. O lè dì ààlà mú, kọ ìbéèrè tí kò bọ́gbọ́n mu, kí o sì ṣì fi gbólóhùn tí ọkàn balẹ̀ ránṣẹ́, ní tòótọ́ gbólóhùn tí ọkàn balẹ̀ ni ó ń mú kí ààlà náà dúró, nítorí kò sí ohunkóhun nínú rẹ̀ láti bá jà. Ẹni tí ó ń dáhùn dáadáa nígbà tí nǹkan bá bàjẹ́ ni ẹni tí yóò ṣì wà nínú ìtajà ní ọdún mẹ́wàá sí i. Ó jẹ́ ọ̀kan lára ọgbọ́n díẹ̀ nínú gbogbo àpò yìí tí o lè ṣe àdàṣe rẹ̀ ní ìṣẹ́jú àáyá àádọ́rùn-ún.
Àwọn orísun
- Psychological Science, Putting feelings into words: affect labeling disrupts amygdala activity in response to affective stimuli
- Frontiers in Psychology, Apologies Repair Trust via Perceived Trustworthiness and Negative Emotions
- Harvard Business Review, Stop Trying to Delight Your Customers