Ẹ̀yin méjèèjì ti gbà láti jókòó sọ̀rọ̀ nípa owó ní ìparí ọ̀sẹ̀ yìí. Ìyẹn ti jẹ́ apá tí ó le jù, ó sì sọ ohun rere nípa ẹ̀yin méjèèjì pé ó tilẹ̀ wà nínú kàlẹ́ńdà. Ohun tí ẹnikẹ́ni nínú yín kò ní ni ètò ìjíròrò, láìsí rẹ̀ ni wákàtí náà sì máa ń wọ ọ̀nà ẹni tí ó ń dààmú jù, èyí sì ni bí ọ̀rọ̀ owó ṣe ń di àyẹ̀wò ìnáwó ẹni kan.
Àtúnṣe rẹ̀ kò ní ìdùnnú, ó sì ń ṣiṣẹ́. Ṣe é bí ìpàdé, kì í ṣe bí ìjíròrò lásán. Ọjọ́ kan náà lóṣooṣù, ìṣẹ́jú ọgọ́ta, aago lórí tábìlì, ìlànà tí kò yí padà, àti ìpinnu kan tí a kọ sílẹ̀ kí ẹnikẹ́ni nínú yín tó dìde.
Èyí kì í ṣe nípa yíyanjú ìjà owó àtijọ́, iṣẹ́ mìíràn ni ìyẹn. Èyí ni ìpàdé náà, ohun tí ènìyàn méjì ń ṣe lẹ́ẹ̀kan lóṣù kí ìjà lè dín kù. Ọ̀pọ̀ ìjà owó kì í ṣe nípa owó gan-an, wọ́n jẹ́ nípa ìyàlẹ́nu, ìpàdé sì jẹ́ ẹ̀rọ fún mímú ìyàlẹ́nu kúrò.
Báwo ni a ṣe lè bẹ̀rẹ̀ ọ̀rọ̀ owó láìsí pé ó di àyẹ̀wò?
Bẹ̀rẹ̀ nípa kíka òǹkà tìrẹ jáde ní ẹnu, láìsí àsọyé kankan títí ẹ̀yin méjèèjì yóò fi parí. Òfin kan yẹn ń ṣe ju ìfẹ́ rere èyíkéyìí lọ, nítorí àyẹ̀wò ni ẹni kan ń ròyìn àṣàyàn ẹni kejì, ìlànà yìí sì mú kí èyí ṣàìṣeéṣe fún ìṣẹ́jú mẹ́wàá àkọ́kọ́.
Ìdí wà tí sísá fún ọ̀rọ̀ náà fi jẹ́ ohun tí ó wọ́pọ̀. Àwọn olùwádìí Cornell, Emily Garbinsky àti Suzanne Shu, rí i pé àwọn ènìyàn tí ó wà lábẹ́ másùnmáwo owó jù ni wọ́n ṣeé ṣe jù láti sá fún ọ̀rọ̀ owó pẹ̀lú alábàáṣepọ̀ wọn, gan-an nítorí pé wọ́n ń retí ìjà tí wọ́n gbàgbọ́ pé kò ṣeé yanjú. Iṣẹ́ kan náà rí i pé nígbà tí àwọn alábàáṣepọ̀ bá wo àìfohùnṣọ̀kan owó bí nǹkan tí wọ́n lè yanjú pọ̀ gẹ́gẹ́ bí ẹgbẹ́ kan, wọ́n túbọ̀ ṣetán láti bẹ̀rẹ̀ ìjíròrò náà.
Nítorí náà, gbé ìlànà náà kalẹ̀ kí àwọn òǹkà tó jáde. Ẹni méjì ni yín tí ń wo ipò kan láti ẹ̀gbẹ́ kan náà ti tábìlì. Sọ ọ́ jáde ní ìbẹ̀rẹ̀, ní gbogbo ìgbà, títí yóò fi jẹ́ pé kò pọn dandan mọ́ láti sọ ọ́.
Kí ni ìlànà ìpàdé owó pẹ̀lú alábàáṣepọ̀ rẹ?
Ìṣẹ́jú ọgọ́ta, ìpín márùn-ún, ìlànà kan náà lóṣooṣù kí ẹnikẹ́ni má bàa nílò láti darí rẹ̀. Ìṣẹ́jú márùn-ún fún ṣíṣí i, ogún fún kíka àwọn òǹkà, mẹ́ẹ̀ẹ́dógún fún wíwo ohun tí ó yí padà, mẹ́ẹ̀ẹ́dógún fún ìpinnu kan, márùn-ún fún píparí.
Ìlànà náà nìyí, tí a kọ kí ẹ lè ṣe é lálẹ́ yìí.
- Ṣíṣí i, ìṣẹ́jú márùn-ún. Aago bẹ̀rẹ̀. Gbólóhùn kan fún ẹnìkọ̀ọ̀kan nípa ohun tí ó dára lóṣù yìí. Kì í ṣe ààtò ìmúrasílẹ̀, ìlànà ni: ẹ ń bẹ̀rẹ̀ láti ohun tí ń ṣiṣẹ́.
- Ka òǹkà tìrẹ, ìṣẹ́jú ogún. Ẹnìkọ̀ọ̀kan yín ka òǹkà mẹ́fà tirẹ̀ jáde ní ẹnu, ní ìlànà kan náà lóṣooṣù: owó tí ó wà lọ́wọ́, owó tí o jẹ ni, owó tí wọ́n jẹ ọ́, ìnáwó tí kò yí padà, owó ọ̀fẹ́ lóṣù yìí, àti àsùnwọ̀n. Kò sí àsọyé láti ọ̀dọ̀ ẹni kejì nígbà tí ẹnìkan bá ń kà.
- Ohun tí ó yí padà, ìṣẹ́jú mẹ́ẹ̀ẹ́dógún. Nísinsìnyí ni ẹ ń sọ̀rọ̀. Nípa ìyàtọ̀ sí oṣù tí ó kọjá nìkan, kì í ṣe nípa gbogbo ìtàn àtijọ́.
- Ìpinnu kan, ìṣẹ́jú mẹ́ẹ̀ẹ́dógún. Ọ̀kan gan-an, tí ẹ fohùn ṣọ̀kan lé lórí tí ẹ sì kọ sílẹ̀. Kì í ṣe ètò, kì í ṣe ìlànà, ìyípadà kan.
- Píparí, ìṣẹ́jú márùn-ún. Ka ìpinnu náà padà. Yan ọjọ́ ìpàdé tí ó tẹ̀lé e. Dúró, kódà bí ẹ bá wà láàrin gbólóhùn nígbà tí aago bá dún.
Kí ni òfin mẹ́ta tí ń mú kí ó má bàa bàjẹ́?
Mẹ́ta, wọn kò sì ṣeé yí padà nítorí ọ̀kọ̀ọ̀kan wọn ń mú ìkùnà kan pàtó kúrò. Ka òǹkà tìrẹ, kì í ṣe ti alábàáṣepọ̀ rẹ. Kò sí ìpinnu ní ìṣẹ́jú ọgbọ̀n àkọ́kọ́. Àti ìpinnu kan fún ìpàdé kan, tí a kọ sílẹ̀.
Òfin kìíní ń mú àyẹ̀wò kúrò. Bí o bá rí ara rẹ tí o ń sọ pé “o ná”, o ti rú u, àtúnṣe rẹ̀ ni pé kí o padà sí ọwọ́n tìrẹ. Òfin kejì ń mú ìkọlù ojijì kúrò, nítorí ìpinnu tí a ṣe ní ìṣẹ́jú kẹfà fẹ́rẹ̀ẹ́ jẹ́ ìpinnu ẹni tí ń dààmú nígbà gbogbo, kì í ṣe ìpinnu àjùmọ̀ṣe. Òfin kẹta ń mú ìyípo ikú kúrò, ìyẹn ìpàdé níbi tí ènìyàn méjì ti gbìyànjú láti tún nǹkan mẹ́jọ ṣe, tí wọn kò fohùn ṣọ̀kan lórí ohunkóhun, tí wọ́n sì parí pé ọ̀rọ̀ owó kò ṣiṣẹ́ fún àwọn.
Nǹkan kẹrin wà tí kì í ṣe òfin ṣùgbọ́n tí ó tọ́ sí gbígbà: gbé ọ̀ràn líle náà dìde jẹ́ẹ́jẹ́ẹ́ ní kùtùkùtù dípò líle ní ìparí. Gottman Institute gbé ẹ̀rí kalẹ̀ fún ìpàdé àyẹ̀wò tí ó dúró gbọn-in lórí ọ̀gbọ́n kan náà, pé àkókò déédéé láti sọ ohun tí ń ṣiṣẹ́ àti ohun tí o nílò lẹ́yìn ìgbà ń mú kí ọ̀ràn má bàa kójọ, ìwé rẹ̀ lórí owó sì gbé ìlànà náà kalẹ̀ pé ẹ̀yin méjèèjì ni ó lòdì sí ìṣòro náà, kì í ṣe pé ẹ lòdì sí ara yín.
Ǹjẹ́ a nílò àkántì àjọpọ̀ láti ṣe èyí?
Bẹ́ẹ̀ kọ́. Wákàtí owó àjùmọ̀ṣe jẹ́ nípa ìsọfúnni àjọpín, kì í ṣe àkántì àjọpọ̀, ọ̀pọ̀ tọkọtaya sì ń ṣe é fún ọdún púpọ̀ pẹ̀lú àkántì tí ó yà sọ́tọ̀ pátápátá.
Ìyàtọ̀ tí ó tọ́ sí ṣíṣe ni láàrin ohun tí ẹ̀yin méjèèjì gbọ́dọ̀ rí àti ohun tí ẹ̀yin méjèèjì gbọ́dọ̀ ní. Ẹ nílò láti rí gbogbo rẹ̀, nítorí òǹkà tí ẹnì kan ń gbé nìkan jẹ́ òǹkà tí yóò farahàn lẹ́yìn ìgbà bí ìmọ̀lára dípò bí ìsọfúnni. Ẹ kò nílò láti ní gbogbo rẹ̀. Ọ̀pọ̀ ènìyàn ni wọ́n ń lo ìkòkò mẹ́ta, ọ̀kan fún ẹnìkọ̀ọ̀kan àti ọ̀kan àjọpín, wọ́n sì rí i pé ìkòkò tí ó yà sọ́tọ̀ ń mú ooru kúrò nínú ìpàdé náà dípò fífi kún un, nítorí ìkòkò aládàáni jẹ́ ààlà, ààlà sì ń mú kí ìjíròrò àjùmọ̀ṣe rọrùn dípò kí ó le.
Ìlànà yòówù kí ó jẹ́, ẹ fohùn ṣọ̀kan lórí nǹkan kan nínú ìpàdé àkọ́kọ́: iye tí ẹ ó sọ fún ara yín ṣáájú kí ẹ tó ná an, kì í ṣe lẹ́yìn. Yan iye tí ó ga tó kí ẹnikẹ́ni nínú yín má bàa ń béèrè àṣẹ fún oúnjẹ ilé, tí ó sì kéré tó kí ohunkóhun má bàa dé bí ìyàlẹ́nu. Òǹkà kan yẹn, tí ẹ fohùn ṣọ̀kan lé lórí ṣáájú, ni ó ń mú kí ìnáwó lásán má bàa di ìjíròrò tí ẹnikẹ́ni nínú yín kò ròtẹ́lẹ̀.
Bí ọ̀kan nínú wa bá ń jèrè tí ó pọ̀ ju èkejì lọ ńkọ́?
Nígbà náà, ẹ pinnu ní ẹnu bí ìdáwó ṣe máa rí, lẹ́ẹ̀kan, kí ẹ sì kọ ọ́ sílẹ̀, nítorí ìkùnà níbí kì í ṣe ìṣirò láé. Ó jẹ́ pé ẹni kan ń kọ àmì sílẹ̀ ní ìkọ̀kọ̀ nígbà tí èkejì ń rò pé a ti yanjú rẹ̀.
Ọ̀pọ̀ tọkọtaya ni wọ́n ń dé ọ̀nà kan nínú ìdáwó tí ó bá iye tí ẹnìkọ̀ọ̀kan ń jèrè mu fún ìnáwó àjọpín, kí ẹnìkọ̀ọ̀kan bá lè ní iye tí ó jọra ní ọwọ́ ara rẹ̀ lẹ́yìn náà. Ìdáhùn rere ni ìyẹn, kì í sì í ṣe ọ̀kan ṣoṣo. Ohun tí ó ṣe pàtàkì jù ni pé ẹ jọ yàn án, ẹ sọ ọ́ ní ọ̀rọ̀ tí ó ṣe kedere, ẹ sì tún un wò nígbà tí owó ìwọlé bá yí padà dípò kí ẹ jẹ́ kí ó gbó jẹ́ẹ́jẹ́ẹ́ fún ọdún mẹ́rin.
Ìdajì kejì ìjíròrò yẹn kò hàn gbangba bẹ́ẹ̀, ó sì ṣe pàtàkì jù. Àkókò ẹni tí ó ń jèrè kéré kì í ṣe àkókò tí ó pọ́n jù láìfẹsẹ̀múlẹ̀. Ìpàdé tí ó ka owó ìwọlé ẹni kan sí ìdáwó tòótọ́ tí ó sì ka gbogbo ìyókù sí ìrànlọ́wọ́ ni ìpàdé tí yóò máa dákẹ́ díẹ̀díẹ̀, ìpàdé owó tí ó dákẹ́ sì jẹ́ èyí tí ó fẹ́ dáwọ́ ṣíṣẹlẹ̀ dúró.
Ìdí tí aago fi jẹ́ ohun èlò tí ó ṣe pàtàkì jù nínú yàrá náà
Nítorí ó gbé àṣẹ kúrò lọ́wọ́ ẹ̀yin méjèèjì sórí tábìlì, ìyẹn sì ni ohun tí ń mú kí ó ṣeé fara dà lóṣù kọjá oṣù.
Aago túmọ̀ sí pé ìpàdé náà máa parí. Kò sí ẹni tí ó gbọ́dọ̀ jẹ́ ẹni tí ń sọ pé ó tó, èyí tí ó túmọ̀ sí pé kò sí ẹni tí yóò dàbí ẹni tí ó fẹ́ sá jáde. Ó tún túmọ̀ sí pé wákàtí náà ní òpin, wákàtí tí ó ní òpin sì ni ẹ̀yin méjèèjì yóò tún gbà sí ní oṣù tí ń bọ̀, nígbà tí ìjíròrò owó tí kò ní òpin jẹ́ nǹkan tí àwọn ènìyàn ń kọ́ láti bẹ̀rù kí wọ́n sì máa sún un síwájú. Ìlànà ìpàdé náà ń ṣe iṣẹ́ kan náà fún ìdí kan náà: nígbà tí ìlànà bá pinnu ẹni tí ó máa sọ̀rọ̀ àti ìgbà tí yóò sọ ọ́, kò sí ẹni tí ó gbọ́dọ̀ jẹ́ ẹni tí ó gbé òfin kalẹ̀.
Ṣe é ní ìgbà méjìlá, nǹkan kan yóò sì yí padà tí ó níye ju ìpinnu kankan tí ẹ ṣe nínú rẹ̀ lọ. Owó dáwọ́ jíjẹ́ ẹrù tí ẹ̀yin méjèèjì ń rù káàkiri dúró, ó sì di ìpàdé tí ẹ ń pa mọ́. Ìyẹn tú ọ̀pọ̀lọpọ̀ àfiyèsí ọjọ́ Ìṣẹ́gun lásán sílẹ̀, fún ẹ̀yin méjèèjì, àfiyèsí sì ni ohun tí ẹ fẹ́ ná lórí ìgbésí ayé tí ẹ ń kọ́ pọ̀ ní tòótọ́.
Àwọn orísun
- Cornell Chronicle, The cost of silence: Financial stress mutes couples' communication
- The Gottman Institute, How to Have a State of the Union Meeting
- The Gottman Institute, Talking About Finances: A Touchy Topic Made Easier for Couples