Ìránṣẹ́ kan dé ní ọjọ́ Ìṣẹ́gun láti ọwọ́ ẹnìkan tí kò fẹ́rẹ̀ rántí, ó ń dúpẹ́ lọ́wọ́ rẹ̀ gan-an àti ní gígùn fún ìṣẹ́jú ogún ìmọ̀ràn tí ó fún un ní ọdún mẹ́jọ ṣáájú. Ó kà á lẹ́ẹ̀mejì, kò sì ṣì lè rántí ìjíròrò náà. Ó rántí ọdún yẹn dáadáa. Ìṣẹ́jú ogún náà kò wọ orí rẹ̀ rárá.
Ohun tó ṣàwárí lẹ́yìn náà ní ọ̀sẹ̀ kan náà ni apá tó fani mọ́ra jù. Iṣẹ́ tí ó ti fún un ní ìmọ̀ràn yẹn láti ibẹ̀ wà nítorí pé ẹnìkan pe orúkọ rẹ̀ nínú yàrá kan ní ọdún 2011, nínú ìpàdé kan tí a kò pè é sí. Kò sí ẹni tó sọ fún un rí. Ó ti lo àwọn ọdún tó tẹ̀lé e gẹ́gẹ́ bí olùkọ́ni tó dára fún ènìyàn díẹ̀, kò sì ṣe fún ẹnikẹ́ni rí ohun tí a ṣe fún òun.
Ohun yẹn ní orúkọ. Ìgbérugẹ ni, kì í sì í ṣe ìmọ̀ràn.
Kí ni ìyàtọ̀ láàrin olùkọ́ni àti olùgbérugẹ?
Olùkọ́ni ń bá ọ sọ̀rọ̀, olùgbérugẹ sì ń sọ̀rọ̀ nípa rẹ. Olùkọ́ni ń fún ọ ní ìmọ̀ràn nínú yàrá tí ẹ̀yin méjèèjì jókòó sí, olùgbérugẹ sì ń pe orúkọ rẹ nínú yàrá tí o kò sí, fún àwọn tó lè fún ọ ní nǹkan.
A kò kọ́ ọ̀pọ̀ ènìyàn rí pé ìṣe méjì ọ̀tọ̀ọ̀tọ̀ ni ìwọ̀nyí, nítorí náà wọ́n ń ṣe èyí àkọ́kọ́, inú wọn ń dùn pé àwọn ṣe ọ̀làwọ́, wọ́n sì dúró síbẹ̀. Herminia Ibarra, Nancy Carter àti Christine Silva ròyìn nínú Harvard Business Review pé àwọn tí wọ́n ń gba ìkọ́ni jù kì í ṣe àwọn tí wọ́n ń gba ìgbéga jù. Ìmọ̀ràn pọ̀, ìgbérugẹ sì ṣọ̀wọ́n. Ohun tó ń gbé iṣẹ́ ènìyàn lọ ni pé ẹnìkan àgbà náwó orúkọ rere ara rẹ̀ lórí orúkọ pàtó kan, Harvard Business Review sì ṣì ròyìn àlàfo kan náà ní ọdún mẹ́sàn-án lẹ́yìn náà.
Olùdásílẹ̀ KEEP CALM, Kaʻohele Carlos, ṣàpèjúwe ìṣe náà ní ọ̀rọ̀ ara rẹ̀:
Àṣírí mìíràn nínú àṣeyọrí mi ni fífi ọwọ́ padà sí ẹ̀yìn. Ṣíṣe iṣẹ́ àyọ̀nda ara ẹni. Wíwá àǹfààní nígbà gbogbo láti tọ́ni sọ́nà, láti kọ́ni, láti gbani nímọ̀ràn, láti gbé ni ró, láti yin ni, láti gbé àwọn tó wà ní àyíká mi lárugẹ. Agbára rere àti àtìlẹ́yìn tí mo ń gbà padà pọ̀ ní ìlọ́po mẹ́wàá.
Ìtàn ogún ọdún tirẹ̀ ni ìyẹn, kì í ṣe òfin nípa tìrẹ, apá tó wúlò sì ni ètò rẹ̀. Ó ṣe é nígbà tí ó ṣì ń gòkè, kì í ṣe lẹ́yìn tí ó ti dé.
Owó rẹ̀: gbólóhùn kan, àti díẹ̀ nínú orúkọ rere tìrẹ tó gun ẹ̀yìn ẹlòmíràn. Ọ̀rọ̀ tí o lè sọ: “Bí ẹ bá ń wá ẹni tó máa ṣe ìyẹn, fi Rosa sínú àkójọ. Òun ló darí ìṣíkiri ètò náà ní ìdámẹ́rin ọdún tó kọjá, kò sì sí ohun tó bàjẹ́.” Ìgbà mélòó: lẹ́ẹ̀kan lóṣù, nínú yàrá tí a ti ń ṣe ìpinnu.
Ta ni kí n máa gbé lárugẹ, báwo ni màá sì ṣe yàn?
Yan ẹni tí o lè ṣàpèjúwe iṣẹ́ rẹ̀ nínú gbólóhùn pàtó kan, àti ẹni tí kò hàn kedere pé a ti ń gbé e sókè tẹ́lẹ̀. Ìpàtó ni gbogbo ìdíwọ̀n náà, nítorí orúkọ tí o kò lè fi òtítọ́ kan ti lẹ́yìn jẹ́ orúkọ tí o kò ní pè nígbà tí ọ̀rọ̀ bá le nínú yàrá.
Àyẹ̀wò mẹ́ta. O ti fi ojú ara rẹ rí iṣẹ́ náà, kì í ṣe pé o gbọ́ nípa rẹ̀, nítorí náà ìdájọ́ tìrẹ ni o ń yá wọn. Ìgbésẹ̀ kan péré ni wọ́n wà lẹ́yìn rẹ, kì í ṣe márùn-ún, nítorí àwọn yàrá tí o jókòó sí wà lẹ́gbẹ̀ẹ́ ìgbésẹ̀ wọn tó kàn, kì í ṣe èyí tó jìnnà. Wọn kò sì béèrè, èyí tó ń mú àwọn ènìyàn tó dára jẹ́ẹ́ tí kò mọ bí wọ́n ṣe ń béèrè wọlé.
O kò nílò orúkọ ipò kankan fún èyí. Ẹgbẹ́ iṣẹ́ kan tó sọ pé “Rosa ló darí ìṣíkiri yẹn” nínú ìpàdé ìṣètò ń náwó kan náà tí olùdarí ń náwó rẹ̀, kì í sì í ṣe àṣẹ ni. Ó jẹ́ ṣíṣe pàtó ní gbangba tí ó sì wá jẹ́ òtítọ́.
Kí ni màá sọ nígbà tí mo bá ń yin ẹnìkan ní gbangba?
Dárúkọ ohun pàtó kan tí wọ́n ṣe, níwájú àwọn tí èrò wọn nípa wọn ṣe pàtàkì. Ìyìn tí kò dájú á tán bí èéfín, ṣùgbọ́n gbólóhùn pàtó tí a sọ níwájú alábòójútó wọn jẹ́ ìṣẹ̀lẹ̀ ńlá nínú iṣẹ́ wọn tó ń ná ọ ní nǹkan bí ìṣẹ́jú-àáyá mọ́kànlá.
Adam Grant àti Francesca Gino, tí wọ́n tẹ̀wé jáde nínú Journal of Personality and Social Psychology, rí i pé ìdúpẹ́ tí a sọ jáde ń mú kí àwọn ènìyàn múra sí ìrànlọ́wọ́ lẹ́ẹ̀kejì gidigidi, àti pé ọ̀nà tó ń gbà ṣiṣẹ́ ni ìmọ̀lára pé àwùjọ mọ ìníyelórí ẹni, kì í ṣe ìmọ̀lára ojúṣe. Kíkọ́ pé o níye lórí ni ohun tó ń ṣe iṣẹ́ náà. Ìdí nìyí tí “iṣẹ́ rere” fi ń kùnà tí “ọ̀nà tó gbà tún apá kejì kọ ni ìdí tí oníbàárà fi fọwọ́ sí i” fi ń gúnlẹ̀. Ọ̀kan ṣoṣo nínú àwọn méjèèjì yẹn ni ẹlòmíràn lè tún sọ lẹ́yìn náà.
Owó rẹ̀: ìṣẹ́jú-àáyá mọ́kànlá, àti díẹ̀ nínú àfiyèsí tí o ń ná lórí ara rẹ. Ọ̀rọ̀ tí o lè sọ: “Kí a tó tẹ̀síwájú, mo fẹ́ dárúkọ ohun tí Daniel ṣe níbí, nítorí òun ni ìdí tí èyí fi jáde.” Ìgbà mélòó: lọ́sọ̀ọ̀sẹ̀, nínú ìpàdé tí o ti jókòó tẹ́lẹ̀.
Ìfihàn wo ni kí n ṣe ní ọ̀sẹ̀ yìí?
Èyí tí o ti jókòó lé nítorí pé ó rí bí ẹni pé o ń náwó ojúure. Bi ẹgbẹ́ kọ̀ọ̀kan ní ìkọ̀kọ̀ ní àkọ́kọ́, lẹ́yìn náà fi gbólóhùn mẹ́ta ránṣẹ́ tó sọ ìdí tí ẹnì kọ̀ọ̀kan fi tọ́ sí àkókò ẹnì kejì, kí o sì jáde kúrò nínú ìfọ̀rọ̀wérọ̀ náà.
Ìfihàn máa ń rí bí ohun tó wọ́n nítorí pé o ń yá ènìyàn méjì ní ìdájọ́ rẹ lẹ́ẹ̀kan náà, ìdí nìyí tí ó fi níye lórí gan-an fún ẹni tó bá gbà á. Bíbéèrè ní àkọ́kọ́ ni ohun tó ń sọ ojúure tó léwu di èyí tí kò wọ́n. Ìfihàn tí o bá lè pamọ́ fún ara rẹ sábà ni ohun tó níye lórí jù tí o lè fi lọ́wọ́ ẹnìkan ní ọ̀sẹ̀ kan, ó sì ni èyí tí ọ̀pọ̀ ènìyàn kò fẹ́rẹ̀ ṣe rí.
Owó rẹ̀: ìṣẹ́jú márùn-ún àti díẹ̀ nínú ìgbọ́kànlé tí àwọn méjèèjì ní nínú rẹ. Ọ̀rọ̀ tí o lè sọ: “Ẹ̀yin méjèèjì gbọ́dọ̀ mọ ara yín. Priya, Marcus ni ó kọ́ nǹkan tí o ṣàpèjúwe ní ọjọ́bọ̀ ọ̀hún. Marcus, Priya ni ẹni tí mo dárúkọ.” Ìgbà mélòó: ọ̀kan lóṣù ti tó.
Báwo ni màá ṣe kọ́ ohun tí mo mọ̀ láìpàdánù àǹfààní mi?
Kọ́ ọ síbẹ̀síbẹ̀. O kò ní àǹfààní kankan tó lè yè nínú kíkọ ọ́ sílẹ̀, kíkọ́ni sì ni ọ̀nà tó yára jù láti mọ apá wo nínú iṣẹ́ ọwọ́ rẹ tí o ti mọ̀ ní tòótọ́.
Àwọn olùwádìí tí wọ́n ròyìn nínú Memory and Cognition rí i pé àwọn tó kàwé kan pẹ̀lú ìrètí láti kọ́ ẹlòmíràn ní rántí rẹ̀ jù, wọ́n sì tò ó dáadáa jù àwọn tó ń retí ìdánwò lọ. Ìmúrasílẹ̀ láti ṣàlàyé nǹkan kan ń yí bí o ṣe mú un lọ́wọ́ padà. Àwọn apá tí o kò lè sọ jáde ní èdè tó rọrùn ni àwọn apá tí o ti ń dá ìtàn nípa rẹ̀, akẹ́kọ̀ọ́ kan tó ń fetísílẹ̀ sì á rí wọn yára ju ọdún kan ti àdánwò nìkan lọ. Ìyẹn ni ẹ̀dà tó ń kójọ pọ̀: wákàtí tí o ná lórí ẹni tó wà lẹ́yìn rẹ kò jáde kúrò nínú iṣẹ́ tìrẹ, ó jẹ́ àyẹ̀wò kejì lórí iṣẹ́ ọwọ́ rẹ pẹ̀lú ẹlẹ́rìí nínú yàrá.
Owó rẹ̀: wákàtí méjì ti ìmúrasílẹ̀, èyí tí ọ̀pọ̀ jù lọ nínú rẹ̀ ń mú iṣẹ́ tìrẹ dára sí i. Ọ̀rọ̀ tí o lè sọ: “Mo fẹ́ fi ọ̀nà tí mo ń gbà ṣe èyí kọ́ ènìyàn mẹ́ta ní ọjọ́bọ̀. Ṣé o fẹ́ wọlé?” Ìgbà mélòó: lẹ́ẹ̀kan ní ìdámẹ́rin ọdún ti tó láti jẹ́ kí o dúró lórí òtítọ́.
Ṣé kí n fi owó tàbí ọgbọ́n iṣẹ́ tí wọ́n ń san owó fún mi?
Fi ọgbọ́n náà. Wákàtí kan ti ohun tí o mọ̀ dáadáa níye lórí ju ọjọ́ kan ti ìrànlọ́wọ́ lásán lọ fún àjọ kékeré, ó sì wà lọ́wọ́ rẹ ní ọ̀pọ̀ ọdún kí owó tó dé.
Èyí ni ẹ̀dà ìfúnni tí kò sí ẹni tó nílò láti dúró de. Ayàwòrán tó ná ọjọ́ Àbámẹ́ta kan lórí àmì ìtọ́sọ́nà ilé ìpèsè oúnjẹ ti gbé nǹkan kan tí ṣẹ́kì tó tó bẹ́ẹ̀ kò lè fọwọ́ kàn. Owó rọrùn, owó sì ṣe pàtàkì, kò sì sí ohun tó burú nínú ṣíṣe ìpín kan sílẹ̀. Ṣùgbọ́n ọgbọ́n náà ni apá tí ìwọ nìkan ní, fífi í fúnni sì ni ọ̀nà tí o fi ń mọ bí o ṣe dára tó ní tòótọ́, nínú yàrá tí kò sí ẹni tó ń fún ọ ní àmì.
Owó rẹ̀: ọ̀sán kan ní ìdámẹ́rin ọdún, pẹ̀lú àìnítùnú ṣíṣiṣẹ́ ní ìta yàrá tirẹ. Ọ̀rọ̀ tí o lè sọ: “Èyí ni mo ń ṣe fún ìgbésí ayé mi. Ṣé ẹ fẹ́ wákàtí méjì rẹ̀?” Ìgbà mélòó: lẹ́ẹ̀kan ní ìdámẹ́rin ọdún.
Èyí tí kò sí ẹni tó máa mọ̀ rí
Ìwà mẹ́fà, èyí tó gbẹ̀yìn sì ni èyí tí yóò dúró pẹ̀lú rẹ. Gbé ẹnìkan tí kò béèrè lárugẹ, ẹni tí kò ní mọ̀ láéláé pé o ṣe é, àti ẹni tí kò lè san án padà fún ọ. Orúkọ tí o gbé jáde nígbà tí wọn kò sí nínú ilé. Ẹ̀rí tí wọn kò gbọ́ nípa rẹ̀ rí. Àtakò tí o dáhùn jẹ́ẹ́ ní ọ̀nà àbáwọlé kí ó tó dé ọ̀dọ̀ wọn.
Ó tọ́ láti ṣe é lórí ìdí tó rọrùn jù: ó ń ṣiṣẹ́, ìṣe náà sì ń sọ ọ́ di irú ẹni tí àwọn ẹlòmíràn ń gbé jáde. Ó tún ni ọ̀kan ṣoṣo nínú àwọn mẹ́fà tí kò ní ìdáhùn kankan lẹ́yìn rẹ̀, nítorí náà ìdí kan ṣoṣo tí o fi ń ṣe é ni pé o pinnu láti jẹ́ ẹni tó ń ṣe é.
Ọdún kan ti èyí jẹ́ orúkọ méjìléláàádọ́ta, ọ̀pọ̀ ènìyàn kò sì ń kọ ọ̀kankan nínú rẹ̀ sílẹ̀. Kọ tìrẹ sílẹ̀. Ojú-ìwé kan tó ní ọjọ́, orúkọ àti èwo nínú àwọn mẹ́fà tí o ṣe ni ẹ̀rí kan ṣoṣo tí o máa ní pé o ń ṣe èyí rárá, ó sì ń gba ìṣẹ́jú-àáyá mẹ́jọ lọ́sẹ̀.
Kò sí ọ̀kan nínú èyí tó ń bẹ̀ ọ́ pé kí o fẹ́ díẹ̀ tàbí kí o ṣiṣẹ́ díẹ̀. Òdìkejì ni. O máa lo ọdún mẹ́wàá tó ń bọ̀ tí o ń ta gbogbo agbára rẹ sínú nǹkan kan, àwọn tó ṣì dúró ní ìparí rẹ̀ sì kì í fẹ́rẹ̀ jẹ́ àwọn tó ṣọ́ gbogbo ohun tí wọ́n ní mọ́ra. Wọ́n ni àwọn tí a ń pe orúkọ wọn nínú àwọn yàrá tí wọn kò sí, nítorí wọ́n lo ọdún mẹ́wàá tí wọ́n ń pe orúkọ àwọn ẹlòmíràn.
Àwọn orísun
- Harvard Business Review, Why Men Still Get More Promotions Than Women
- Harvard Business Review, A Lack of Sponsorship Is Keeping Women from Advancing into Leadership
- Journal of Personality and Social Psychology, A little thanks goes a long way: Explaining why gratitude expressions motivate prosocial behavior
- Memory and Cognition, Expecting to teach enhances learning and organization of knowledge in free recall of text passages