Nā ʻōlelo aʻo wikiwiki
- E hanu i waho ma mua o kāu ʻōlelo ʻana.
- E hoʻohiki e ʻimi ma mua o kekahi lā.
- E hāʻawi i ka nīnau i ka lumi.
Nīnau pololei mai kekahi iā ʻoe. Hāmau ka lumi. A ʻo ka ʻoiaʻiʻo, ʻaʻole loa ʻoe i ʻike.
He helu paha āu i manaʻo ʻia e hoʻopaʻa naʻau. He hoʻoholo paha e hilinaʻi ana ma luna o nā mea hiki ʻole i kekahi ke wānana i kēia manawa. He nīnau paʻakikī paha mai kekahi i makaʻu no kāna hana, a ke nānā mai nei ʻo ia iā ʻoe e hoʻopau i ka makaʻu. Hāʻule kou ʻōpū. Haʻi mai kekahi leo liʻiliʻi iā ʻoe e ʻōlelo i kekahi mea, kekahi mea paha, e kani ana e like me ka mana.
ʻO ia manawa, ka āpana ma waena o ka nīnau a me kāu pane, ʻo ia kahi e nāwaliwali mālie ai ka nui o nā alakaʻi. ʻAʻole no ka mea ʻaʻole lākou i ʻike. ʻAʻole kekahi i ʻike i nā mea a pau. Nāwaliwali lākou no ka mea manaʻoʻiʻo lākou he pono ke ʻike.
Mai hea mai ka makaʻu maoli
ʻAʻole ka makaʻu e pili maoli ana i ka ʻike i nalowale. E pili ana ia i kāu mea e noʻonoʻo ai e haʻi mai ana kēlā ʻike nalowale no ʻoe.
Ua ʻai ka hapa nui o mākou i kekahi moʻolelo ma mua ʻo ka mākaukau ka loaʻa ʻana o nā pane, a ʻo ka ʻike ʻole ʻo ia kou hōʻike ʻia, ka noho hope, kokoke e ʻike ʻia. No laila, ke pae mai ka nīnau a ʻaʻole loaʻa ka pane, hoʻopane ke kino e like me kāna i kekahi pōʻino. Wikiwiki kou puʻuwai. Hāiki kou noʻonoʻo. Loaʻa iā ʻoe ka huki koʻikoʻi e hoʻopiha i ka hāmau ma mua o ka ʻike ʻana o kekahi i ka puka.
Eia ka pahele. ʻO ia huki like e uhi, ʻo ia ka mea e hoʻopuka i nā hopena ʻino loa. Kuhi hewa ʻoe i kekahi helu a ua hewa. Hoʻohiki nui ʻoe i mea e kani ai he hoʻoholo. Hana koke ʻoe i kekahi hoʻoholo e pakele i ka ʻoluʻolu ʻole, a hoʻolilo ʻoe i ka mahina aʻe e hoʻomaʻemaʻe ana iā ia. ʻAʻole wale ka makaʻu e ʻino ai. Hopu ia i kou hoʻoholo i ka manawa pono āu e pono ai iā ia.
Kōkua ka ʻike ʻana he hana maʻamau ka pane. ʻAʻole ka puʻuwai wikiwiki he hoʻoholo no kou hiki. He hoʻopaʻi kahiko e heluhelu hewa ana i kekahi hālāwai he leopaʻa.
Ke kumu e ʻōlelo ai ma ka leo
Kani ia e like me ka hope, akā ʻo ka ʻae ʻana ʻaʻole ʻoe i ʻike, pinepine ia ka neʻe e mālama ai i kou hilinaʻi ma kahi o ka hoʻolilo ʻana iā ia.
ʻO ka poʻe noiʻi e aʻo ana i ka haʻahaʻa noʻonoʻo, ka hiki maʻalahi e ʻike i nā palena o kāu i ʻike ai, loaʻa mau iā lākou ka mea hoʻokahi: ʻo ka poʻe e hiki ke ʻōlelo "ua hewa paha au" a i ʻole "ʻaʻole loaʻa iaʻu kēlā," hilinaʻi ʻia lākou ma ka nui aku, ʻaʻole ma ka liʻiliʻi. ʻIke ʻia lākou he mehana a hāmama aʻe. I nā kūʻē manaʻo, ʻo ko lākou makemake e paʻa palupalu i ko lākou manaʻo, hoʻopalupalu maoli ia i ka paio a hana i ke kanaka ʻē aʻe i makemake nui aku e hoʻolohe. ʻO ka mea kuhi hewa, i ka lōʻihi o ka manawa, ʻike ʻia ʻo ia he kanaka hiki ʻole iā ʻoe ke hilinaʻi maoli. ʻO ke kanaka ʻoiaʻiʻo e pili ana i nā kihi o kāna ʻike, ʻike ʻia ʻo ia he kanaka e haʻi mai i ka ʻoiaʻiʻo ke koʻikoʻi.
Koʻikoʻi nui aku kēia ke maopopo ʻole maoli nā mea. Ke hoʻopaʻapaʻa nei ke kumu o Harvard ʻo Amy Edmondson, ka mea i hoʻolilo i kona ʻoihana e aʻo ana i ka mea e hana ai nā hui, ʻo ka ʻoi aku ka paʻakikī a me ka wānana ʻole o ke kūlana, ʻo ka ʻoi aku ka pono o ka hui i nā kānaka e ʻōlelo ana, e lana ana i nā manaʻo hapa-hana, a e kapa ana i ka mea a lākou i maopopo ʻole ai. ʻAʻole kekahi o ia mea e hana ʻia inā hoʻohālike ke kanaka ma luna ua loaʻa iā ia nā mea a pau. ʻO ke alakaʻi e ʻae i nā palena o kona ʻike ponoʻī, hāʻawi ʻo ia i nā kānaka ʻē aʻe a pau i ka ʻae e hana like. Pēlā e loaʻa pinepine ai ka pane maoli, e ka hui, ma ka leo, ma kahi o ka laka ʻana i loko o kekahi poʻo hopohopo hoʻokahi.
Ka mea e hana ai i ka manawa
Ke pae mai ka nīnau a ʻaʻole loaʻa ka pane, ʻaʻole ʻoe e pono i kekahi palapala. Pono ʻoe i kekahi mau kekona a me kekahi ala e mālama ʻoiaʻiʻo ai me ka nalowale ʻole. He kaʻina e kūpaʻa ana:
- E kūʻai iā ʻoe iho i kekahi hanu. Ma mua o ka ʻōlelo hoʻokahi, e hanu i waho mālie. Hoʻokahi hanu maoli e hoʻokūpaʻa i kou kino e mālama i kou noʻonoʻo. ʻAʻole kekahi mea e koi maoli i kekahi pane koke, ʻoiai me he mea e koi ana.
- E ʻōlelo i ka mea ʻoiaʻiʻo me ka maʻalahi. "ʻAʻole loaʻa iaʻu kēlā i mua oʻu." "ʻAʻole au i maopopo, a ʻaʻole au makemake e kuhi." "He nīnau maikaʻi kēlā a pono au e noʻonoʻo." Lanakila mau ka maʻalahi a mālie ma luna o ke akamai a haʻalulu.
- E hōʻike ua koʻikoʻi iā ʻoe. ʻO ka mea a ka poʻe e makaʻu ai e pili ana iā "ʻAʻole au i ʻike," ʻo ia ka manaʻo ʻaʻole ʻoe e mālama a i ʻole e hahai. No laila e pani i ka puka. "E ʻae mai iaʻu e ʻimi a hoʻi iā ʻoe ma mua o ka Pōʻahā." I kēia manawa loaʻa kou ʻike ʻole me kekahi hoʻolālā, ʻo ia kona ʻano hoʻomaha ponoʻī.
- E hāʻawi iā ia i ka lumi ke hiki. "ʻAʻole loaʻa iaʻu kekahi pane maʻemaʻe. He aha kā ʻoukou e ʻike nei?" ʻAʻole ʻoe e pale nei. Ke hoʻonui nei ʻoe i ka pōʻai o ka poʻe e noʻonoʻo ana i ka pilikia, a hana ke alakaʻi maikaʻi pēlā me ka manaʻo.
- A laila e hahai maoli. ʻO kēia ka hapa e hoʻololi ai i kekahi manawa ʻoiaʻiʻo i hilinaʻi mau. ʻO ke kanaka e ʻōlelo "E ʻimi au" a hana, lilo ʻo ia i kanaka e koʻikoʻi ai kāna ʻōlelo.
E nānā i ka mea i nalowale mai kēlā papa. ʻAʻohe hilinaʻi hoʻopunipuni. ʻAʻohe haʻiʻōlelo lōʻihi. ʻAʻohe hoʻohiki ʻana i kekahi hopena hiki ʻole iā ʻoe ke kaohi.
He kiʻi ʻokoʻa o ka ikaika
ʻO nā alakaʻi a ka poʻe e kūpaʻa ai no nā makahiki, kakaʻikahi lākou nā mea i loaʻa mau ka pane mākaukau. ʻO lākou ka poʻe i ʻoiaʻiʻo e pili ana i kā lākou i ʻike ai, kūpaʻa e pili ana i kā lākou i ʻike ʻole ai, a hilinaʻi i ka pani ʻana i ka puka. Heluhelu ʻia ia hui he ikaika no ka mea he ikaika ia. Koi ia i ka wiwo ʻole nui aʻe e ʻōlelo "ʻAʻole au i maopopo" i mua o ka poʻe ma mua o ke kuhi hewa e hala ai iā lākou.
Aia kekahi pōmaikaʻi mālie aʻe, no ʻoe. He luhi ka ʻoihana i kūkulu ʻia ma luna o ka hoʻohālike ʻike i nā mea a pau, no ka mea hiki i ka hoʻohālike ke hāʻule i kēlā me kēia manawa. He hoʻomau ʻia ka ʻoihana i kūkulu ʻia ma luna o ka ʻoiaʻiʻo a me ka maʻalahi. Hiki iā ʻoe ke hoʻopau i ka hana ʻana i ka hōʻoiaʻiʻo āu i ʻike ʻole ai a hoʻomaka i ka hana hoihoi aʻe o ka ʻimi.
Maʻalahi aʻe kekahi o kēia me ka hoʻomaʻamaʻa. ʻO ka manawa mua āu e ʻōlelo ai "ʻAʻole au i ʻike" me ka mālie i kekahi lumi koʻikoʻi, e uku ʻoe i kekahi mea. ʻO ka ʻumi o ka manawa, e ʻike ʻoe ʻaʻole i hāʻule ka lumi. Hilinaʻi mai ka poʻe. Maikaʻi aʻe ka hana. A ʻo ka mea āu i makaʻu nui ai, ka ʻike ʻia ʻana he kanaka i loaʻa ʻole nā pane a pau, lilo ia i kekahi mea a ka hapa nui o ka poʻe e mahalo mālie ai.
Ke ʻoi aku ka ʻike ʻole ma mua o kekahi hālāwai
Aia kekahi ʻokoʻa ma waena o ka loaʻa ʻole o kekahi ʻike a me ke ʻano e piholo ana. Inā ke hahai nei ke koʻikoʻi o ka loaʻa ʻana o nā pane a pau iā ʻoe i ka home, ke hoʻāla nei iā ʻoe i ka pō, a i ʻole ke waiho nei iā ʻoe me ka paʻakikī e hiki ʻole ke noʻonoʻo pololei, he mea pono ia e koʻikoʻi ai iā ia iho. Pēlā nō no kekahi manaʻo e ulu ana he kanaka hoʻopunipuni ʻoe e kokoke e ʻike ʻia, he mea maʻamau ia, ʻeha, a ʻoi aku ka laha ma mua o kā ka poʻe e ʻae ai ma ka leo.
ʻAʻole kekahi o ia mea e manaʻo ana he hewa kekahi iā ʻoe. ʻO kāna manaʻo, ke halihali nei ʻoe i ka mea ʻoi aku ma mua o ka mea e pono ai kekahi kanaka e halihali hoʻokahi. Hiki i kekahi kauka noʻonoʻo, kekahi alakaʻi i hilinaʻi ʻia, a i ʻole kekahi alakaʻi haʻawina, ke kōkua iā ʻoe e waiho i ka manaʻoʻiʻo e hilinaʻi ana kou waiwai ma luna o ka loaʻa ʻole ʻana i ka wā ʻike ʻole. He kaumaha kēlā manaʻoʻiʻo, ʻaʻole ia he ʻoiaʻiʻo, a ʻaʻole ʻoe e pono e halihali hou aku iā ia hoʻokahi.
ʻO ka manawa aʻe e hāmau ai ka lumi a ʻaʻole loaʻa ka pane, loaʻa iā ʻoe kahi e kū ai. Hiki iā ʻoe ke hanu, ke haʻi i ka ʻoiaʻiʻo, a ke ʻōlelo e ʻimi ʻoe. ʻAʻole ia he hāʻule o ke alakaʻi. I nā lā paʻakikī, ʻo ia ka hapa nui o ke alakaʻi.
Nā kumu
- Harvard Business Review, 6 Strategies for Leading Through Uncertainty (Rebecca Zucker and Darin Rowell)
- UNSW BusinessThink, Amy Edmondson on psychological safety in an uncertain world
- Greater Good Magazine, UC Berkeley, Five Reasons Why Intellectual Humility Is Good for You
- Current Issues in Personality Psychology (PMC), Intellectual humility: an old problem in a new psychological perspective