Ua hoʻomaʻamaʻa kekahi kanaka āu e ʻike nei i ʻehā kakahiaka o ka pule no ʻehā makahiki. ʻAʻole ʻoi aku kona hanohano ma mua ou ma kekahi lumi ʻē aʻe. ʻAʻole ʻoi aku kona akamai, ʻaʻole ʻoi aku kona makemake, a inā e noho ʻoe me ia no hoʻokahi hola e ʻike ʻoe ua like nō kāna hoʻopaʻapaʻa me ia iho i ka Pōʻalua anu me kāu.
ʻO ka mea iā ia, he hale hoʻoikaika kino he ʻumikumamākahi minuke mai ka hale aku, he ʻeke i hoʻomākaukau ʻia i ka pō ma mua, he manawa paʻa ma ka hapalua hola ma hope o ke ono ʻaʻohe mea e lawe ai, a he lula no ka mea e helu ʻia i ke kakahiaka ʻino āna i kākau ai i nā makahiki i hala a ʻaʻole loa i hoʻopaʻapaʻa hou ʻia. ʻEhā ʻoiaʻiʻo liʻiliʻi no kāna pule, ʻaʻohe o lākou he ʻoiaʻiʻo no kona ʻano.
ʻOi aku ka maikaʻi o kēlā nūhou ma mua o ke akamai kūlohelohe. ʻO ke akamai kūlohelohe, ua loaʻa iā ʻoe a i ʻole ʻaʻole. Hiki ke kope ʻia nā hoʻonohonoho i kēia pule, a hiki ke kope hoʻokahi i ka manawa.
He kanaka aʻo pono ʻole wale nō anei au?
ʻAʻole, a ke kuhikuhi nei ka nīnau i ka mea kūpono ʻole. ʻO ke aʻo pono ke ʻano o kekahi pūʻulu hoʻonohonoho maikaʻi mai waho mai. Hiki ke ʻike ʻia nā hoʻonohonoho, he emi ke kumu kūʻai, a hiki i kēlā me kēia kanaka ke hōʻaiʻē.
Maʻalahi ka hana hewa ʻana, no ka mea ʻaʻole ʻike ʻia ka mīkini mai kou wahi e kū nei. ʻIke ʻoe i ke kanaka ma ka hale hoʻoikaika kino ma ka hapalua hola ma hope o ke ono. ʻAʻole ʻoe e ʻike i ka ʻeke ma ka puka, i ka uaki i neʻe ʻole i nā makahiki ʻehā, i ke kūlana o ka hale hoʻoikaika kino ma ke ala i ka hana ma kahi o ka huli ʻana, a i ka hopuna ʻōlelo hoʻokahi āna e ʻōlelo ai iā ia iho i kona ala ʻana me ka ʻeha. He hoʻonohonoho kēlā mau mea a pau. ʻO ka mea e hiki mai iā ʻoe, he kanaka i ʻike ʻia ua ʻoi aku kona makemake ma mua ou.
Ke pae mau nei nā mea noiʻi ma kahi hoʻokahi. Ma kekahi loiloi 2016 ma Perspectives on Psychological Science, ua hōʻike ʻo Angela Duckworth a me kona mau hoa ʻo ka mana hoʻopaʻa iho ʻoi loa, aia i loko o ke kūlana: hoʻololi ʻoe i nā kūlana ma mua o ka hiki ʻana mai o ka ʻiʻini ma kahi o ka hakakā me ka ʻiʻini ma hope o kona hiki ʻana mai. Ua ʻōlelo pū lākou i ke kumu e mālama haʻahaʻa ʻia ai kēia. Ke hoʻonohonoho maikaʻi ke kanaka i kona ola, maʻalahi ke nānā aku, no laila hoʻomaikaʻi kākou i ke ʻano a ʻike ʻole i ka hoʻolālā.
No laila ʻaʻole ka nīnau kūpono, he aʻo pono anei kou. ʻO ka nīnau, ʻo ka hoʻonohonoho hea kāu e nele nei.
He aha nā hoʻonohonoho ʻehā?
ʻO ka nui, ka wahi, ka manawa, a me ka lula no ka hala ʻana. Aia ka pane i nā mea ʻehā a pau i loko o kēlā me kēia maʻamau e ola ana i ka makahiki paʻakikī, a nele kēlā me kēia maʻamau e make ana i hoʻokahi o lākou.
- Ka nui. Pehea ka liʻiliʻi o ke ʻano e helu ʻia ana? ʻAʻole ke ʻano āu e makemake ai i ka lā maikaʻi. ʻO ke ʻano e kūpono ana i loko o kou lā ʻino loa o ka mahina.
- Ka wahi. Ma hea ia e noho ai, a ʻehia kapuaʻi mai ou aku i kēia manawa? ʻAʻole ka lumi. ʻO ka wahi pololei.
- Ka manawa. I ka wā hea ia e hana ʻia ai i loko o ka pule maʻamau? ʻOi aku ka manawa paʻa ma mua o ka manaʻo lana wale, no ka mea pono ka manaʻo lana wale e lanakila i ka hoʻopaʻapaʻa i kēlā me kēia lā.
- Ka lula no ka hala ʻana. He aha ka hopena ke haʻalele ʻoe? E hoʻoholo mua ʻia, ma ke kākau, i ka lā mālie, no ka mea ʻaʻole e hana ka lolo luhi i ka hola ʻumi o ka pō i lula kaulike.
Kūpono kēlā mau pane ʻehā ma luna o hoʻokahi kāleka, ʻo ia nō ko lākou wahi kūpono. E kākau iā lākou no kekahi maʻamau āu i hoʻāʻo ai e paʻa no hoʻokahi makahiki a e ʻike paha ʻoe hiki iā ʻoe ke pane i ʻelua wale nō o nā mea ʻehā. ʻO ia ka ʻike maʻi holoʻokoʻa, a he kanaiwa kekona wale nō.
Mai hoʻohui i ka lima. Pōkole nā mea ʻehā i hiki ke hoʻomanaʻo ʻoiai ʻoe e kū ana ma ka puka me kou kuka i hapa komo ʻia.
ʻAʻole kēia mea e hoʻohaʻahaʻa i ka pahuhopu. Aia nā hoʻonohonoho i ola ai ka pahuhopu nui i ka hui ʻana me ka kalena maoli, a haʻi maʻalahi ka mea nāna i hoʻokumu ʻo KEEP CALM i kāna ʻano ponoʻī. Ua hana ikaika ʻo ia i kona ola holoʻokoʻa no kāna mea i loaʻa, ua loaʻa iā ia nā ala e mālie ai i loko o ia mea, a ua hiki i kona wahi e hele nei, a ua holo pū kēlā mau mea ʻelua i ke ala holoʻokoʻa ma kahi o ka hoʻokaʻawale ʻana. He hoʻonohonoho ka hoʻomaʻamaʻa nāna i lawe ia mea, ʻaʻole he hoʻomaha mai ka hana akā ʻo ka mea nāna i hiki ai iā ia ke hoʻomau i ka lawe ʻana i ke kaumaha o ke kūkulu ʻana i ʻoihana. E heluhelu i ka hoa hana o ka paukū mua ma ke ʻano like. ʻAʻole ʻo ia e paʻa nei i ka maʻamau hale hoʻoikaika kino ʻehā makahiki no ka mea ua ʻoluʻolu ʻo ia me ka liʻiliʻi. Ke paʻa nei ʻo ia no ka mea ʻoi aku ka maikaʻi o kāna hoʻonohonoho ma mua o kāu, a ʻo ka hoʻonohonoho ka māhele hiki iā ʻoe ke hoʻololi ma mua o ka Pōʻahā.
No ke aha e holo ai ka maʻamau hoʻokahi no kekahi ʻē a holo ʻole iaʻu?
No ka mea ua kope ʻoe i kā lākou hana a waiho i ka hoʻonohonoho ma hope. ʻO ka māhele ʻike ʻia o ka maʻamau a kekahi kanaka ʻē, ʻo ia ka māhele pono ʻole loa, a ʻo ka māhele e paʻa maoli ana, he mea manakā, kino, a kikoʻī i kāna pule.
No laila e nīnau i nā nīnau ʻoi aku ka maikaʻi i ke kanaka āu e kope nei. ʻAʻole ka mea a lākou e hana ai. ʻO ka wahi e hana ʻia ai, ka mamao mai laila mai, ka manawa e hana ʻia ai, a me ka mea a lākou e hana ai ke hala. E ʻike pinepine ʻoe ʻo ka pane āu i pono ai, penei paha: “Aia ka wai ʻauʻau ma koʻu ala i ka home” a i ʻole “Ua hoʻōki au i ka hoʻonohonoho ʻana i kekahi mea ma mua o ka hola ʻewalu.” Hiki ke lawe ʻia kēlā mau mea. ʻAʻole hiki i ko lākou ikaika manaʻo.
Wehewehe pū kēia i ke kumu e holo ai ka papahana hoʻokahi no kekahi hoaaloha a hāʻule no kekahi. Holo nā kānaka ʻelua i ka papahana like i loko o nā pule ʻelua ʻokoʻa, a lanakila ka pule.
Pehea au e hoʻoponopono ai i ka maʻamau e hāʻule mau ana?
E loiloi i ka hoʻonohonoho ma mua o kou loiloi ʻana iā ʻoe iho, a e hele ma nā mea ʻehā ma ke kaʻina. E hoʻomaka me ka nui, no ka mea ma laila pinepine ka hewa, a ʻo ka hoʻoponopono, ʻo ia ka ʻoki ʻana i ka hana o ka lā i ka hapalua me ka hoʻopā ʻole i ka pahuhopu.
A laila e nānā i ka wahi, no ka mea neʻe nā mea. Hoʻi ke kīkā i loko o kona pahu, komo nā kāmaʻa holo i loko o ka lumi lole, a pau ka puke ma lalo o ka puʻu leka. ʻAʻohe mea e haʻi mai ana i kēia. Emi wale nō kāu hana ʻana i ia mea, a hoʻoholo ʻoe i kekahi mea nou iho ma kahi o ka lumi lole.
A laila e nānā i ka manawa. Ke hoʻokūkū nei ka maʻamau me ka manawa paʻa ʻole me kēlā me kēia mea ʻē aʻe e hiki mai paha i kēlā hola, a e eo pinepine ʻo ia ma mua o ka lanakila.
A laila e nānā i ka lula no ka hala ʻana, ka mea i kākau ʻole ʻia e ka hapa nui. Ua ʻike ka noiʻi maʻamau i hōʻuluʻulu ʻia ma ka British Journal of General Practice ua pae ka hana ʻana me ka noʻonoʻo ʻole ma kahi o 66 lā ma ka awelika, a ʻo ka hala ʻana i ka manawa kūpono i kekahi manawa, ʻaʻole ia i hōʻino nui i ke kaʻina, no ka mea ua hoʻomau ka holomua ma hope o hoʻokahi hala. ʻOi aku ka ikaika o ka maʻamau ma mua o kou manaʻo no ka maʻamau. ʻO ka lula i kākau ʻia ke ala e pau ai ka lilo ʻana o hoʻokahi hala i hoʻoholo hope.
Inā ua hoʻoponopono au i nā mea ʻehā a paheʻe nō?
A laila e hoʻokomo i kanaka i loko o ka hoʻonohonoho manawa. ʻAneʻane ʻaʻohe mea e hoʻopau i ka hālāwai me kekahi e kali ana iā ia e like me kāna hoʻopau ʻana iā ia iho, a ʻo ke ʻano e holo maikaʻi loa ana, ʻaʻole ʻo ka loaʻa ʻana o kekahi hoa, ʻo ka lilo ʻana ʻoe i hoa.
ʻOi aku ka pono o nā minuke he iwakālua o ka pule e paʻa ai ka papahana a kekahi ʻē no kāu ponoʻī ma mua o kekahi polokalamu hou, a holo ia no ke kumu hoihoi ʻole: e mālama ʻoe i ka hālāwai i hana ʻia nona, ka mea āu e neʻe mālie aku ai inā nou wale nō ia. He kumuhana kaʻawale kēlā a he ʻatikala kaʻawale kāna.
Puka mai ka ʻano ma hope o nā hoʻonohonoho
Eia ka māhele e mālama ai. ʻAʻole nui aʻe ka hoʻoikaika a ka poʻe i ʻike aʻo pono ʻia ma mua o kāu. Ma ka hapa nui, ʻoi aku ka liʻiliʻi, no ka mea ua neʻe lākou i ke kumu kūʻai mai ka manawa hoʻoholo i ka manawa hoʻolālā, a hoʻokahi wale nō manawa o ka hoʻolālā.
No laila e lawe i kekahi Pōʻalua maʻamau a e pane i nā nīnau ʻehā ma ke kākau. E hoʻonui a hoʻēmi i ka nui e kūpono ai i kou lā ʻino loa. E waiho ʻekolu kapuaʻi mai ou aku. E hāʻawi i manawa paʻa me ka hola maoli. E kākau i ka lula no ka hala ʻana ma mua o kou pono ʻana. A laila e holo no hoʻokahi mahina me ka hoʻohewa ʻole iā ʻoe iho i hoʻokahi manawa, a e hoʻokolokolo i ka hoʻonohonoho.
ʻAʻole ʻoe e hoʻāʻo nei e lilo i ʻano kanaka ʻokoʻa. Ke hoʻāʻo nei ʻoe e hana ikaika aʻe a lōʻihi aʻe ma mua o kou hiki i kēia manawa, a ʻo nā hoʻonohonoho ke ala e ola ai ka makemake i ka makahiki holoʻokoʻa. E hoʻopololei iā lākou a puka mai ka ʻano ma kona ala ponoʻī, me kou inoa ma luna.
Nā kumu
- Perspectives on Psychological Science, Situational Strategies for Self-Control
- British Journal of General Practice, Making health habitual: the psychology of 'habit-formation' and general practice
- Nature, Megastudies improve the impact of applied behavioural science