Tegtal yu gaaw
- Note what you feel right before you reach for food.
- Pause and rate your real, physical hunger first.
- Keep a short list of other comforts within reach.
Nii la dale di ame. Bés bi dafa doon lu bari. Xiif neexul la dëgg-dëgg, waaye danga gis sa bopp taxaw fii ci armoire bi, dangay lekk dara cig gaaw, du la neex sax, te ginnaaw bi danga koy yég ne dafa ëpp jafe tuuti. Su nga koy xam, kon yaa ngi ci mbooloo mu bari. Lekk ngir dalal benn yëngu-yëngu mooy benn ci yu gëna bari ci li nit di def, te dóor sa bopp ci kaw moom musul koo defaroon benn yoon.
Kon nanu wàcce gàcce gi. Lekk ci yëngu-yëngu aada la, du jafe-jafe, te aada yi dañuy gëna jébbalu ci xam-xam moo ki ci mbugal.
Lan moo am dëgg-dëgg
Bu nga amee tiis walla mer, sa yaram dafay wut yokk-yaram, te lekk mooy bu gaaw te wóor di koy joxe. Ñam yu am dañuy ubbi tuuti benn buton bu yokk-yaram ci xel. Jafe-jafe bi mooy yokk-yaram bi dafa gàtt, te su weesoo dafay bàyyi ci ginnaaw benn yëngu-yëngu bu ñaareel, tuuti tooñ walla diis bu la mën a delloo ci armoire bi. Wëndéelu boobu, yég lu bon, lekk, yég lu bon ci des, mooy wàll bi war a takku.
Li nuy wut fii du mukk lekk ngir dalal. Ñam ak yëngu-yëngu jaxasoo nañu lu yàgg, te benn dogu ci gato ci bés bu jafe wàll la ci nekk nit. Li nuy wut mooy wóoral ne lekk du sa *jumtukaay* bu doŋŋ, ngir nga koy tànn du nga koy ñàkk a def.
Am xemmemteef ci li lay yëngal
Fan bu njëkk bi gëna am njariñ moo gëna tana itam. Bala ngay soppi dara, gis rekk. Ci ay ayu-bés benn walla ñaar, bind kañ ngay tàllal sa loxo ci lekk ci biti waxtu lekk, ak li nga doon yég ci kaw boobu. Bu ngay àtte, mukk, kayit rekk.
Nit ñu bari dañuy gis benn mbir bu jëkk ci gaaw. Xéj-na mooy waxtu wi mu jóge liggéey, walla guddi gu nees, walla woote bu benn nit bu ràññeeku, walla xolkomaa rekk ci ngoon gu yéex. Cleveland Clinic dafay digal ngir gis ndax li lay yëngal dafa takku ci tiis bu gàtt walla ci dara lu gëna sax, ndaxte ñaari mbir yooyu dañuy laaj anam yu bokkul ci faj.
Benn taxawaay bu soppi mbir yi
Nii benn jëf bu ndaw bu di def liggéey bu rëy bu jaaxal. Bu nga yégee ne dañu lay woolu ci lekk, taxaw te laaj sa bopp ndax dëgg-dëgg yaa ngi xiif ci yaram, ci benn nattukaay bu jóge ci 'tuuti rekk' ba 'xiif bu metti'.
Su sa yaram di xiif dëgg-dëgg, lekk, te bànneexu ci. Su xiif bi suufe te yëngu-yëngu bi kawe, kon loolu mooy sa firnde ne dara lu dul sa biir mooy laaj ñu topptoo ko. Cleveland Clinic dafa koy teg ni benn seetlu xiif bu gaaw bala ngay lekk, anam bu nga mën a ràññee xiifu yaram ak xiifu yëngu-yëngu. Xiifu yaram dafay yokku ndànk te ñam yu bari mën ko dalal. Xiifu yëngu-yëngu dafay dal ci saa si, dafay takku ci benn ñam bu wóor bu dalal, te lekk dafa koy noppil dëgg-dëgg.
Defaral sa bopp benn lëkk bu ndaw ci yeneen dalal
Su lekk doon sa yoon wu mag wu nga di dalale sa bopp, jëf bu gëna baax mooy jox sa bopp ay tànneef yu bari, du jële bi am. Bu yëngu-yëngu bi feeñee, danga bëgg dara lu wuute di la jege.
- Génn ngir benn dox bu gàtt, sax ci wetu sa kër.
- Defar benn naan bu tàng te toog ci dëgg-dëgg ay simili.
- Bind walla woo nit, sax ci gàtt. Jokkalante dafay neewal metit gi.
- Def ay ñàkk-noyyi yu yéex, walla tàllal sa say loxo ci sa boppu bët ak baat.
- Teg benn woy te yëngu, walla tëj sa bët ba mu jeex.
- Bind li ngay yég, ci baat yu leer, du nga ci soppi dara.
Denc lëkk bi fu nga koy gis, ci sa telefon walla ci frigo bi. Ci saa si, tànn dafa jafe, kon benn lëkk bu defaru dafa lay dimbali ngir nga jëm ci dara lu dul tirwaar bu ñam yi.
Defaral sa bés ngir bëgg-bëgg bi gëna tuutil
Lu bari ci lekk ci yëngu-yëngu dafay yokku ci coono. Dafa gëna jafe muñ benn bëgg-bëgg bu nga ñàkkee nelaw te sa réservoir dafa neew.
- Lekkal lu doy ci waxtu lekk yi. Bàyyi walla lekk lu néew ci bés bi day la ubbil bunt ngir nga di lekk-lekkal ci guddi. Ñam yu yemoo te taxaw temm dañuy neewal bëgg-bëgg yi.
- Aar sa nelaw. Coono dafay yàqal sa muñ ci yëngu-yëngu yépp, ak lekk it.
- Defal ñamu dalal benn tànneef, du benn fitnaa. Su nga denc benn ñam bu lay yëngal, séddale benn xaaj ci benn bool bu ndaw du nga lekk ci mbuus mi. Mën nga koo lekk ba tey. Da nga koy def rekk ci sa coobare.
- Defaral ay noppalu yu wér. Ay taxawaay yu dëggu ci bés bi, benn liggéeyu coobare, tuuti noppalu, jamono ju sa moom rekk, dañuy wàcce tiisu ginnaaw bi di dundal aada bi.
Amal muñ te baaxal sa bopp
Dinga lekk ci yëngu-yëngu ay yoon ba tey. Loolu du njumteg pexe mi. Bu xewee, bàyyi wëndéelu tooñ, ndaxte tooñ mooy li gën a dundal yoon wu topp wi. Gis ko, baaxal sa bopp, te jaar ci sa ñamu beneen yoon bu nekk lépp. Benn ñam du yàq sa jëm-kanam, waaye benn ayu-bés bu sa bopp di tuumaal mën na ko taxaw ci noppi.
Kañ nga war a wut yeneen ndimbal
Su lekk ci yëngu-yëngu mel ni jóge na ci sa kàttan, su takkoo ci xolkomaa bu sax, tiis, walla coono, walla su sa jokkoo ak lekk di la indil naqar bu dëggu, kon loolu benn lal bu baax la ngir wax ak ku ci am xam-xam. Doktoor, dietitian bu ñu bind, walla therapist mën nañu la dimbali nga xam li nekk ci suufu mbir mi te defaral ay xeltu muñ yu la jàppoo. Wut ndimbal du firnde ci néew-doole. Mooy benn ci li gëna fonk sa bopp bu nga mën a def, te warul nga koy dëppale sa kenn.
Sources
- Cleveland Clinic, 5 Strategies To Help You Stop Emotional Eating
- Mayo Clinic, Weight loss: Gain control of emotional eating