Tegtal yu gaaw
- Ask what dream their position protects.
- Try a small experiment before deciding.
- Face the choice on the same side.
Ci saa yu bare dafay tàmbali ci lu ndaw. Benn seetu liggéey ñu bàyyi bu ubbeeku ci onglet bu naawal. Benn dëkk ñu tudd lu ëpp li war. "Lu tax nu jéem ko rekk?" ñu wax ko ci anam bu woyof, ni nit ñi di waxe li ñu ragal a wax ci lu dëggu.
Ba noppi biiru keneen ki daldi wàcc.
Lii benn ci diir yi gën a jafe bu benn càmmiñ mën a dajeel, te dara amul lu mu jëmale ci lu ngeen sopplante. Kenn ci yéen dafay tàllal loxo ngir lu bees. Keneen ki dafay jekk a ñàkk lu mu foog ne mu dal na. Ñaar yooyu ñépp béréb yu jub la ñu taxaw. Loolu la di lu tax mu yomb lool ñu taxaw ci seen tur.
Li ëpp ci taxaw yooyu du dëgg-dëgg xuloo ci benn kodu postaal walla benn peyoor. Dañuy xuloo ci ñaari nataal yu wute ci dund bu baax, ñu leen yor ñaari nit yu musul foog ne nataal yooyu dinañu jubbanti béréb yu safaanu.
Lu tax bii di dagg bu xóot
Am na benn gëstu bu am njariñ bu jóge ci boroom-xam-xamu takk-der yi John ak Julie Gottman bu di jële yenn ci metit ci saa yu mel nii. Bu ñu xoolee càmmiñ yi ay fukki at, gis nañu ne lu tollu ci 69 ci téeméer ci xuloo yi ci mbokk mu ne, li ñuy tudde tabaxi jamono la. Du ay tooñ. Du firnde ne danga tànn lu bon. Dañuy rekk jengu bu dëggu diggante ñaari nit yu mat yu wute tuuti ci seen doxin te bëgg yëf yu wute tuuti.
Fu ñu war a dëkk, ban jéngu ñu war a jël, ndax dañuy topp yëf yu réy walla aar yëf yu wóor. Yii ñoo bokk ci tabaxi jamono yi gën a réy. Gottman yi dañu koy wax bu leer: càmmiñ yu kontaan ak yu kontaanul dañu am benn tegtal. Li leen sopplante du ndax xuloo bi am na walla am ul. Dafay ndax dañu mën a wéy di ci waxtaan te am ul xas.
Loolu mooy li ngeen war a jàpp njëkk. Yaggoo yàqu ndaxte agsi nga ci benn fork bu mel nii. Yaa ngi agsi ci wàll bi ci càmmiñ bu dëggu bu ñaari dund war a boole. Ku ne ku sax ba yàgg dafay agsi fii.
Am na benn yaakaar ci suufu taxawaay bi
Lii mooy jëf bi di soppi waxtaan yooyu, te dafay jóge ci liggéeyu Gottman itam.
Bu ngeen jàppee, ku ne ci yéen dafay aar benn taxawaay. "Danu war a dem." "Manuñu dem mukk." Taxawaay yi dañuy jotandiku. Duñu jaxasoo. Waaye ci suufu taxawaay bu ne bu dëgër, ci saa yu bare am na benn yaakaar, benn njariñ, benn dog ci taariixu nit ni taxawaay bi di jéem a aar.
Gottman yi dañuy nettali benn càmmiñ bu ñu tudde Sam ak Charlie. Sam dafa màggat di toxu bu bare te dafa soxlaoon lool dëgëraay. Charlie dafa màggat di soxle te ñu ko téye te dafa yaakaaroon lu bees ak jéngu. Ci kaw, dañuy xuloo ndax dañu war a toxu. Ci suuf, Sam dafay aar benn yaakaar bu am béréb bu di sax, te Charlie dafay aar benn yaakaar bu am benn dund bu mënul mel ni lu ndaw. Bu ñu mën a wax wàll boobu bu leer, xuloo bi daldi bàyyi doon buum bu ñuy fóot te tàmbali doon lu ñu mën a jubbanti ndaxo.
Kon laata nga di aar sa wàll ateeu, gëstul lu dëkk ci suufam.
- Càmmiñ bi bëgg coppite mën na aar benn yaakaar bu màgg, bu bañ a xool gannaaw ci juróom-fukki at te di laaj, bu firndeel dara ci boppam, bu yég dund ci liggéey ateeu.
- Càmmiñ bi di weddi mën na aar benn yaakaar bu dëgëraay, bu reen, bu càmmiñ yi ak aada yi ak suuf si taxoon ay at ñu tabax, bu bañ a doon ki di jengu saa su nekk.
Benn ci yaakaar yi du noon bi. Waxal sa bos bu leer, te laaj, ak njariñ bu dëggu, bu keneen ki bu ci moom.
Benn anam bu ngeen di dëgg-dëgg amal waxtaan bi
Tànnal benn waxtu bu teey. Du saa si mbir mi lay fabbi, du ci jeexitalu benn bés bu tayle. Toogal ci coobare, ni nga koy defe ngir lu ne lu am solo.
Ba noppi jéemal lu mel nii:
- Kenn mooy gëstukat, keneen ki di déglukat. Ngeen weccante tolluwaay yi ci topp. Liggéeyu gëstukat bi rekk mooy nettali li mu bëgg, te lu gën am solo, lu tax mu am solo ci moom, lu mu di tekki, ak fu longuwaay bi jóge.
- Déglukat bi dafay laaj ay laaj ci béréb bu di xuloo. "Ban nettali nekk ci gannaaw loolu?" "Ban la gën a ragal su nu ko defulee?" Doo di nangu dara ci di déglu. Yaa ngi rekk di xam. Wàllbéntu boobu dafay musal takk-der yu bare.
- Tuddal wàll yi mënul soppiku ak wàll yi mën. Yaakaar bu ne bu dëggu am na benn xol bu longu. Xéy-na du dëkk bii rekk waaye dafay benn tàmbali bu bees. Xéy-na du bañ a toxu mukk waaye dafay bañ a toxu ci ñaari at yu ñëw fi sa waaji-neen di feebar. Gisal wàllbéntu diggante yaakaar bi ak wenn wàll wu dëgër wi nga doon nataal.
- Seetal fu ngeen jotandikoo laata ngeen di seet tontu bi. Ci saa yu bare dinga gis ne ngeen jotandiku lu ëpp li ngeen foog, benn yaakaar ne doom yi war a baax, benn ragal njàqare, benn yaakaar ne dingeen wéy di benn càmmiñ ci geneen wetu mbir mi.
- Dogal lu benn seet-seetu bu ndaw di mel. Benn seeti. Benn plaan bu juróom-benni weer. Benn waxtaan ak jëfandikukat bu bees laata dara di ñu ko sign. Fàww rekk nga jël tànneef bi yépp bu mënul soppiku tey.
Su waxtaan bi tàng, taxawal. Xel bu fees mënul lir. Jëlal ñaar-fukki simili, dox ba mu jóge, dellusi. Jubluwaayu wenn waxtaan du benn atte. Dafay ne ñeen ñépp génn te gën a yég ne ñu leen xam ci li ñu toogoon.
Lu di dëgg-dëgg xew bu càmmiñ yi jël jéngu bi
Jariñ na nga xam ne coppite bi nga ragal dafa gën a mën-a-wéy ci saa yu bare li mu mel bu ngay dogal.
Benn gëstu bu 2025 ci *Personality and Social Psychology Bulletin* dafa toppatoo 206 càmmiñ yu toxu ngir liggéeyu benn ci ñoom, di leen seet ñaari weer laata toxu bi ba benn at bu mat ci gannaaw. Gëstukat yi dañu foogoon jafe-jafe bi. Li leen jaaxal mooy ni mu meloon ci diir bi. Wàll yi gën a jafe, wut kër, jaaxle liggéey, ak logistig yi, dañu noyyiku ni weer yi di dox. Yenn ci njariñ yi, ni kontaanu xaalis, dañu dëgg-dëgg màgg. Bànneexu lu bees bi dafa noyyiku, waaw, waaye musiba bi càmmiñ yu bare di jekk ngir moom, lu ëpp dafa musul ñëw.
Gëstu bi dafay it soppi bu ndànk benn foogin bu siiw. Dañuy gën a jaaxle ci càmmiñ bi di topp, bi di bàyyi yëf. Waaye càmmiñ bi di doxal coppite bi ci saa yu bare moo gàddu tiis bi gën a diis ci njëkk, kayit yi, xaalis bi, ak nattu bu tekk bu di ne moom moo laaj lii lépp. Ñaar ñépp dañuy fey njëg. Njëg bu wute rekk la, ci waxtu wu wute. Wax loolu ci ngeen bopp bu leer mën na yóbbu xas bu bare.
Loolu lépp du tekki ne tontu bi mooy waaw ci saa yu ne. Càmmiñ yu bare dañu koy natt ci dëgg te dogal ne njëg bi dafa réy lool léegi, te loolu benn tontu bu dëggu la itam. Li gëstu bi di digal moo gën a yomb. Ak waajal, ak xaalis ci nataal bi, ak ngeen ñaar di dëgg-dëgg benn càmmiñ, benn coppite bu réy dafa gën a bare doon lu ngeen màgg ci moom ci lu ko yàq.
Bu mu gën a réy benn waxtaan bu metti
Yenn ci dogal yooyu dañu gën a lëmm, walla dañu gën a fees ak taariix bu màggat, ba mënoo leen firi ci taabalu waañ. Su ngeen di wéy di am xuloo bii ak bii te di agsi ci metit boobu, su kenn ci yéen noppee te bàyyi, su xas bi tàmbalee ci génn ci lu ne, loolu du ñàkk-mën. Firnde la ne ngeen ñaar mën ngeen a soxla benn ñetteel ci néeg bi.
Toppatóokatu càmmiñ nekku fa ngir jël wàll walla wax leen ndax dañu war a toxu. Mu ngi fa ngir dimbali leen ngeen amal waxtaan bi ngeen di wéy di ñàkk a mën a amal. Nit ñu bare dañuy xaar ay at yu ëpp li ñu waroon a def loolu. Doo ci war.
Te su benn melokaanu lii jox la ngay yég sa doom ci moom, ñàkk yaakaar, walla mel ni yaa ngi ko gàddu te amul kenn ku ngay waxtaan, waxtaanal ak nit ku nga wóolu walla benn boroom-xam-xam. Dogal yu réy dañu diis. Musul war a gàddu leen sa doom.
Lu mu doon lu ngeen tànn, jéemal tànn ko ni ñaari nit yu jëmoo geneen wet, ñaari yaakaar yi ci néeg bi. Dogal bi am na solo. Ni ngeen di tegoo bu ngeen koy def moo ko gën a am solo, te gën a sax.
Cosaan
- The Gottman Institute, Managing Conflict: Solvable vs. Perpetual Problems
- The Gottman Institute, Make Life Dreams Come True: Dreams Within Conflict
- Society for Personality and Social Psychology, Love on the Move: How Couples Handle the Stress of Relocation
- Personality and Social Psychology Bulletin (via PubMed), On the Move: Trajectories of Stressors and Rewards Among Relocating Couples