Ohun Tí Owó Ń Rà Ní Ti Gidi: Ná Apá Kan Rẹ̀ Fún Ẹlòmíràn

Owó àfikún kan dé, tàbí owó tí wọ́n dá padà, tàbí owó oṣù àkọ́kọ́ tí ó pọ̀ ju èyí tí ó ṣáájú lọ ní ọ̀nà tí ó ṣe kedere. Ìwọ ṣiṣẹ́ fún un, o sì ní ẹ̀tọ́ láti gbádùn rẹ̀. Ṣùgbọ́n o ní bí ọ̀sẹ̀ kan péré kí ó tó yọ́ dànù di ohun tí o kò lè sọ orúkọ rẹ̀ mọ́ lẹ́yìn náà, èrò kan ṣoṣo tí o ní títí di ìsinsìnyí sì ni ẹ̀dà tí ó dára jù ti nǹkan tí o ti ní tẹ́lẹ̀.

Ìgbésókè náà ni rírà tí ó burú jù nínú àkọsílẹ̀ náà, o sì mọ̀ èyí láti inú ìrírí ara rẹ. Ìmọ̀lára rere tí ó wá láti ìgbà tó kọjá kò pẹ́ ju ọ̀sẹ̀ díẹ̀ lọ, lẹ́yìn náà nǹkan tuntun náà di nǹkan lásán.

Owó ń ra ìmọ̀lára rere tí ó dúró pẹ́, ní ọ̀nà tí a lè gbẹ́kẹ̀lé, ní ìrísí díẹ̀. Èyí tí ó dúró pẹ́ jù ni owó tí a ná fún ẹlòmíràn: oúnjẹ tí o san owó rẹ̀, ẹ̀kọ́ tí o san owó rẹ̀, owó tí o mú kúrò lórí tábìlì ọ̀rẹ́ kan. Èyí jẹ́ ọ̀rọ̀ ìṣe tí ó ní í ṣe pẹ̀lú irú rírà wo ni o ṣì ń rí lára rẹ̀ lẹ́yìn ọdún kan, kì í ṣe ẹ̀kọ́ ìwà rere.

Kí ni ó dé tí ohun tí mo ra fún ara mi ń dá dúró ní kíákíá láti dùn mọ́ mi?

Nítorí pé o ń bá a mọ́ra, ní kíákíá àti ní kíkún, ìbáramọ́ ni ohun tí ìfẹ́nukò rẹ ń ṣe sí ohunkóhun tí kò yí padà. Ohun kan tí o ní di ìṣẹ̀lẹ̀-ẹ̀yìn láàrin ọ̀sẹ̀ díẹ̀, ìdí nìyẹn tí ìgbésókè ohun tí o ti ní tẹ́lẹ̀ fi jẹ́ rírà tí ó dúró fún ìgbà kúrú jù.

Ọ̀nà yìí rọrùn láti dán wò lára ara rẹ, o sì kò nílò ìwádìí èyíkéyìí fún un. Ṣe àkọsílẹ̀ rírà márùn-ún tí o ṣe kẹ́yìn tí ó ju ààlà kan tí ó jẹ́ owó gidi fún ọ lọ. Fi àmì sí àwọn tí o ṣì ń fiyè sí. Ó fẹ́rẹ̀ẹ́ jẹ́ nígbà gbogbo pé àwọn tí ó ṣì wà ni àwọn tí ó yí ohun ìṣètò kan padà, ó sì fẹ́rẹ̀ẹ́ jẹ́ nígbà gbogbo pé àwọn tí ó ti sọnù ni àwọn tí ó fi ohun tí ó ń ṣiṣẹ́ rọ́pò rẹ̀ pẹ̀lú ohun kan tí ó ń ṣiṣẹ́ díẹ̀ dáradára ju.

Èyí kò túmọ̀ sí pé kí o dá ríra nǹkan fún ara rẹ dúró, èyí tí yóò jẹ́ ìgbésí ayé kékeré, àpilẹ̀kọ yìí kò sì ní í ṣe pẹ̀lú fífẹ́ kí ó dínkù. Ó túmọ̀ sí mímọ̀ ohun tí o ń rí gbà. Ìgbésókè kan ń ra ọ̀sẹ̀ díẹ̀ tí ó dára, nítorí náà fi ìdíyelé òtítọ́ fún un gẹ́gẹ́ bí ọ̀sẹ̀ díẹ̀ tí ó dára, kí o sì rà á síbẹ̀ bí àwọn ọ̀sẹ̀ náà bá yẹ.

Iye mélòó ni kí n fi fúnni, àti nígbàwo ni kí n pinnu rẹ̀?

Pinnu ìpín rẹ kí owó náà tó dé, kì í ṣe lẹ́yìn náà. Bí a bá pinnu rẹ̀ ṣáájú, ó jẹ́ ìpinnu, bí a bá pinnu rẹ̀ lẹ́yìn náà, ó jẹ́ ìmọ̀lára lásán, ìdí nìyẹn tí ó fi jẹ́ pé ó fẹ́rẹ̀ẹ́ jẹ́ ẹnikẹ́ni tí ó dúró de ohun tí ó kù á rí i pé kò sí ohun tí ó kù.

Àpilẹ̀kọ yìí kò sọ fún ọ ohun tí ìpín náà yẹ kí ó jẹ́. Kò sí ìdá ọgọ́rùn-ún tí ó tọ́, kò sí ààlà tí o gbọ́dọ̀ kọ́kọ́ kọjá, ẹnikẹ́ni tí ó bá sọ nọ́mbà kan fún ìgbésí ayé rẹ ń fojú díwọ̀n lásán ni. Ohun tí ó ṣe pàtàkì ni pé kí nọ́mbà náà wà kí owó náà tó dé, nítorí ìpín tí a fún ní orúkọ ṣáájú á kọjá oṣù tí o kò fẹ́ fi fúnni, ìpinnu rere kì í kọjá bẹ́ẹ̀.

Ọ̀nà tí ó ń ṣiṣẹ́ jẹ́ oníṣùnú, ìyẹn sì gan-an ni èròngbà rẹ̀. Fi orúkọ sí ìpín kan. Yan ibi tí yóò lọ. Bí ó bá jẹ́ owó, jẹ́ kí ó jẹ́ ìfìránṣẹ́ tí ó dúró ṣinṣin ní ọjọ́ tí a yàn dá, kí ó má bàa nílò ìpinnu mọ́. Bí kò bá jẹ́ owó, bẹ́ẹ̀ sì ni yóò máa jẹ́ nígbà mìíràn, fi sí ojú ìwé kan náà, kí o sì fún un ní ọjọ́ kan náà. Gbogbo ìmọ̀ tí ẹ̀ka yìí ń kọ́ni ni pípinnu lẹ́ẹ̀kan, ṣáájú, kí oṣù tí ó nira má bàa lè sọ̀rọ̀ padà lé e, fífúnni sì ni ibi tí ó ṣe pàtàkì jù láti fi ṣe àṣà ìmọ̀ yìí, nítorí kò sí ohunkóhun ní ìta tí ó ń fipá mú ọ.

Kí ni kí n ra fún ara mi pẹ̀lú ohun tí ó kù?

Kọ́kọ́ ra àkókò padà. Nínú gbogbo ohun tí o lè ra fún ara rẹ, èyí nìkan ni ó ń dá wákàtí padà, wákàtí sì ni ohun tí o ń yí padà ní ti gidi sí ohun tí o ń kọ́.

Ìwádìí tí a tẹ̀jáde nínú ìwé ìròyìn Proceedings of the National Academy of Sciences nípa rírà àkókò rí i pé lílo owó láti dá àwọn iṣẹ́ tí ẹnìkan kò fẹ́ràn dúró ní í ṣe pẹ̀lú ìtẹ́lọ́rùn ìgbésí ayé tí ó pọ̀ sí i, nínú àdánwò kan ní pápá àwọn ènìyàn sì royin ìdùnnú tí ó pọ̀ sí i lẹ́yìn rírà tí ó fi àkókò pamọ́ ju lẹ́yìn rírà ohun kan lọ. Ní ti gidi, ìyẹn ni mímọ́, ìrìnàjò iṣẹ́, ohun tí o ń ṣe àìtọ́ ní ọ̀sán ọjọ́ Sunday. Ìrísí kan tí ó ń pọ̀ sí i tún wà tí ó tọ́ láti mẹ́nu kàn: wákàtí tí a rà padà tí a sì ná lórí agbára ara rẹ, lórí ìdánilẹ́kọ̀ọ́, lórí oorun, lórí ìmọ̀ kan, ń san padà ní iye ẹrù tí o lè gbé ní ọdún tí ń bọ̀, kì í ṣe ní bí ọ̀sẹ̀ díẹ̀ tí ń bọ̀ ṣe rí lára.

Lẹ́yìn náà, ìrísí mẹ́ta tí ó ń dúró. Ìrírí pẹ̀lú àwọn ènìyàn tí o nífẹ̀ẹ́ sí, tí ó ń bá a lọ láti san padà nítorí pé o ń bá a lọ láti tún wọn sọ. Ìdùnnú kékeré tí ó ń ṣẹlẹ̀ nígbàkígbà dípò ọ̀kan tí ó tóbi tí kò sì ṣẹlẹ̀ ní gbogbo ìgbà, nítorí ìṣẹlẹ̀ ń ṣẹ́gun ìtóbi nígbà tí o bá ń bá ìbáramọ́ jà. Àti yíyọ ìbínú tí ó ń tún ṣẹlẹ̀ kúrò, tí ó jẹ́ rírà tí a kò fiyè sí jù nínú àkọsílẹ̀ náà, nítorí ó ń yọ owó orí kékeré kan tí o ti ń san ní ọ̀sọ̀ọ̀sẹ̀ kúrò.

Kí ni mo lè fi fúnni nígbà tí owó kò bá kù mí lọ́wọ́?

Fi ohun tí o mọ̀ ní ti gidi fúnni, kí o sì fi fún ẹnìkan pàtó. Ọ̀pọ̀lọpọ̀ ìtọrẹ tí ó ń mú èrè tí ó pọ̀ jù nínú ìgbésí ayé iṣẹ́ kò ná ohunkóhun bí kò ṣe ìgboyà. Ìyẹn ni ó jẹ́ kí ó wà fún ọ ní alẹ́ òní, láìka bí owó àfikún náà ṣe pọ̀ sí.

Olùdásílẹ̀ wa sọ ẹ̀dà tirẹ̀ ti èyí ní kedere. Ó sọ pé ìkọ̀kọ̀ mìíràn ti àṣeyọrí rẹ̀ ni fífúnni padà, pé ó ń wá àǹfààní nígbà gbogbo láti kọ́ni, láti tọ́jú ẹnikẹ́ni, láti fún ni ní ìmọ̀ràn, láti gbé ènìyàn ga, láti gbóríyìn fún wọn, àti láti dúró tì àwọn ènìyàn nínú àyíká rẹ̀, ìjì àti ìtìlẹ́yìn tí ó padà sọ́dọ̀ rẹ̀ sì di ìlọ́po mẹ́wàá. Ìyẹn ni ìtàn ti ọdún mẹ́ẹ̀ẹ́dọ́gbọ̀n tirẹ̀, kì í ṣe òfin nípa bí ayé ṣe ń dọ́gba àwọn ìṣirò rẹ̀, ó sì ṣe é ní gbogbo ọ̀nà ìgòkè, kì í ṣe lẹ́yìn tí ó ti dé ibi tí ó ń lọ, èyí sì ni apá tí ó fẹ́rẹ̀ẹ́ má sí ẹnì kankan tí ó ń ṣe.

Ìṣe márùn-ún, tí gbogbo rẹ̀ jẹ́ ọ̀fẹ́, tí gbogbo rẹ̀ sì ṣeéṣe ní ọ̀sẹ̀ yìí. Ṣe ìfihàn ẹni tí o lè fi pamọ́ fún ara rẹ. Kọ́ ohun tí o mọ̀, ní ohùn rara, fún ẹnikẹ́ni tí kò tíì ní i, tí ó sì tún jẹ́ ọ̀nà tí ó yára jù láti gbà á gan-an. Fi ọwọ́ ara rẹ funni ní ọ̀gbọ́n tí a san owó rẹ, kì í ṣe wákàtí rẹ nìkan, nítorí ọ̀sán kan ti ohun tí o mọ̀ dáadáa fi ọ̀sẹ̀ kan ti ìrànlọ́wọ́ gbogbogbò já sí. Sọ fún ẹnìkejì rẹ tí ó wà lábẹ́ rẹ iye tí o ń gbà ní ti gidi, èyí jẹ́ ọ̀kan lára gbolóhùn díẹ̀ tí ó lè yí bí a ṣe ń san owó fún ẹlòmíràn padà. Kí o sì dúró tì ẹnìkan tí kò béèrè, tí kò ní í mọ̀ láéláé, tí kò sì lè san án padà fún ọ.

Ta ni kí n ṣe onígbọ̀wọ́ rẹ̀, kí sì ni kí n sọ?

Ṣe onígbọ̀wọ́ ẹnìkan nípa pípe orúkọ rẹ̀, àti ohun pàtó tí ó ṣe, nínú yàrá kan tí kò sí níbẹ̀. Olùkọ́ni ń fún ni ní ìmọ̀ràn nínú ilé kọfí, onígbọ̀wọ́ sì ń sọ̀rọ̀ nínú yàrá tí a ti ń ṣe àwọn ìpinnu, a kò sì tíì sọ fún ọ̀pọ̀lọpọ̀ ènìyàn pé ìyàtọ̀ wà.

Ìyàtọ̀ yìí kì í ṣe ọ̀rọ̀ ìlò ọ̀rọ̀ lásán. Àpilẹ̀kọ Harvard Business Review nípa ìdí tí àwọn ọkùnrin fi ń rí ìgbéga iṣẹ́ jù àwọn obìnrin lọ ń sọ ìdí tí ọ̀nà ìyapa yìí fi jẹ́ kedere: àwọn ilé-iṣẹ́ ń fi owó púpọ̀ sí ìtọ́ni fún àwọn ẹni tí ó ní ẹ̀bùn jù lọ, gbogbo àfiyèsí náà kò sì yí padà sí ìlọsíwájú, ìdí nìyẹn tí ọ̀kan lára àwọn obìnrin nínú rẹ̀ fi sọ pé àwọn ti gba ìtọ́ni títí tí àwọn fi kú. Owó oṣù àti àǹfààní ni a ti ń pinnu nínú yàrá náà. Ìmọ̀ràn ni a ti ń fúnni nínú ilé kọfí. Bí o bá ń ṣe èyí kejì nìkan nígbà gbogbo, o dára, ṣùgbọ́n kò ná ẹnìkejì rẹ ohunkóhun, kò sì ra ohunkóhun fún un.

Ẹ̀dà gbangba ni gbígbóríyìn, pípéye sì ni gbogbo ọgbọ́n náà. Ìyìn tí kò péye jẹ́ ariwo lásán. Pe orúkọ ìṣe náà, pe é níwájú àwọn ènìyàn tí èrò wọn nípa wọn ṣe pàtàkì, kí o sì ṣe é láàrin ọ̀sẹ̀ kan nígbà tí gbogbo ènìyàn ṣì rántí rẹ̀. Ìwádìí Gallup nípa ìmọrírì rí i pé ìmọrírì tí ó ṣe ìrántí jù ń wá láti ọ̀dọ̀ olùdarí ẹnìkan tàbí àwọn olórí àgbà, ó jẹ́ tòótọ́ àti fún ẹnìkọ̀ọ̀kan, ó sì ń ṣiṣẹ́ dáradára jù nígbà tí ó bá ń ṣẹlẹ̀ léraléra tí ó sì bá àkókò mu ju nígbà tí a bá kó o pamọ́ lọ. Ìyẹn túmọ̀ sí pé gbolóhùn tí o ti ń gbèrò láti sọ nínú ìpàdé tí ń bọ̀ ní iye tí ó pọ̀ ju àkọsílẹ̀ tí o rò lọ tí ó ń bọ̀ tí o yóò fi ránṣẹ́ nígbẹ̀yìngbẹ́yín lọ.

Kí ni èyí ń ṣe sí nọ́mbà tí ó wà nínú app rẹ

Èyí ni apá tí ó yẹ láti wà nínú ẹ̀ka owó dípò ẹ̀ka ẹlẹ́wà lásán. Ẹni tí ó ti pinnu pé ìpín kan tí ó dúró ṣinṣin ń lọ sí ọ̀dọ̀ ẹlòmíràn ti yí ohun tí ìwọ̀ntúnwọ̀nsì náà túmọ̀ sí padà nígbà tí ó bá ṣí i.

Owó tí o ti pinnu láti fi ránṣẹ́ sí ibì kan ní iṣẹ́ kan. Ó jẹ́ ìpèsè pẹ̀lú ète kan tí a so mọ́ ọn, nọ́mbà pẹ̀lú iṣẹ́ kan sì rọrùn jù láti wò ní alẹ́ ọjọ́ Tuesday ju nọ́mbà tí ó jẹ́ ìdájọ́ tí ń bá a lọ nípa bí o ṣe ń gbé nìkan lọ. Kì í ṣe ìmọ̀lára, ó jẹ́ ìyípadà ìlànà: o ti pinnu tẹ́lẹ̀ ohun tí apá kan rẹ̀ jẹ́ fún, nítorí náà, ṣíṣí app náà jẹ́ ṣíṣàyẹ̀wò ètò kan dípò gbígba ìwọ̀n ìdíyelé. Àwọn ènìyàn tí ó lè ṣí app náà láìsí ìbẹ̀rù ń dúnàádúrà dáradára jù, wọ́n ń dúró de ìgbà pípẹ́ jù, wọ́n sì ń ṣe ìpinnu ọ̀wọ́n díẹ̀ ní kánjú, èyí sì jẹ́ ọ̀kan lára àwọn ọ̀nà tí ó rọ̀ jù láti dé irú ìdúróṣánṣán bẹ́ẹ̀.

Nítorí náà, mú ọ̀sẹ̀ tí o ní. Pe orúkọ ìpín náà kí owó tó ṣí lọ. Ra àwọn wákàtí díẹ̀ padà. Fi ìfihàn kan ránṣẹ́, kí o sì pe orúkọ ẹnìkan ní ohùn rara nínú yàrá tí kò sí níbẹ̀. Lẹ́yìn náà, lọ jèrè síwájú sí i, nítorí kò sí ọ̀kan nínú èyí tí ó jẹ́ àríyànjiyàn fún ìgbésí ayé kékeré. Ọ̀nà nìyí tí ìgbésí ayé tí ó tóbi jù fi ń bá a lọ láti yẹ.

Àwọn Orísun

• Proceedings of the National Academy of Sciences (PubMed Central), Rírà àkókò ń mú ìdùnnú wá
• Harvard Business Review, Kí ni ó dé tí àwọn ọkùnrin fi ń rí ìgbéga iṣẹ́ jù àwọn obìnrin lọ
• Gallup, Pàtàkì Ìmọrírì Òṣìṣẹ́: Iye Owó Kékeré, Ipa Ńlá