Ó dá ìlànà iṣẹ́ kan sílẹ̀ ní ọdún kejì rẹ̀ nínú ẹgbẹ́ náà, ó kọ ọ́ sílẹ̀ ní ọ̀sán kan, ó sì kọ́ ẹni mẹ́rin ní i. Ọdún mẹ́fà lẹ́yìn náà, wọ́n ti sọ orúkọ rẹ̀ padà lẹ́ẹ̀mejì, wọ́n ń fi ọlá rẹ̀ fún ẹnìkan tí kò tíì rí rí lórí wíkì inú ilé iṣẹ́, ó sì ń ṣiṣẹ́ ní ẹ̀ka mẹ́rin pẹ̀lú méjì tí kò tíì gbọ́ orúkọ rẹ̀ rí. Ó gbọ́ èyí láìròtẹ́lẹ̀, ó sì fi ọ̀sẹ̀ kan tí ó dààmú rẹ̀ gan-an ń pinnu bóyá inú òun bí tàbí bóyá iṣẹ́ òun ti parí.
Ìdáhùn tí ó tọ́ ni pé iṣẹ́ náà ti parí. Kì í ṣe pé wọ́n gbàgbé rẹ̀, kì í ṣe pé wọ́n kọ̀ ọ́ sílẹ̀, ó parí ní ọ̀nà tí ọ̀mọ̀lé máa ń parí nígbà tí ilé bá dúró láìsí àtẹ̀gùn ìkọ́lé mọ́. Ìyẹn tóbi jù èkejì lọ, èyí tí í ṣe ohun kan tí orúkọ rẹ̀ so mọ́, tí kò sí ẹni tí ó lè mú ṣiṣẹ́ láìpè é ṣáájú. Àpilẹ̀kọ yìí wà nípa fífi ìmọ̀ ṣe ètò fún ìyọrísí àkọ́kọ́, nítorí pé ó fẹ́rẹ̀ẹ́ jẹ́ pé gbogbo ìmọ̀ràn tí a ń gbọ́ lórí ọ̀rọ̀ ogún ni ó ń ṣe ètò ní ìdákẹ́jẹ́ẹ́ fún èkejì.
Báwo ni mo ṣe lè mọ̀ bóyá iṣẹ́ mi yóò wà lẹ́yìn mi?
Yọ orúkọ rẹ kúrò lórí rẹ̀ kí o sì wò ó bóyá ẹnìkan lè mú un ṣiṣẹ́ ní ọjọ́ Ajé. Bí ìdáhùn bá gbára lé pé kí a lè bá ọ sọ̀rọ̀, iṣẹ́ ni o kọ́ dípò ohun kan, iṣẹ́ sì máa ń parí.
Ṣe ìdánwò náà gan-an. Yan iṣẹ́ tí ó mú ọ gbéraga jù ní ọdún yìí kí o sì bi ìbéèrè mẹ́ta nípa rẹ̀. Ǹjẹ́ àjèjì tí ó lóye lè ṣe é láti inú ohun tí a kọ sílẹ̀? Ǹjẹ́ àwọn ìpinnu tí o ń ṣe pẹ̀lú ìmọ̀lára inú wà ní àkọsílẹ̀ ní ibìkan gẹ́gẹ́ bí òfin? Bí o bá dákẹ́ fún oṣù kan, kí ni yóò dúró, kí ni yóò rẹ̀wẹ̀sì, kí sì ni yóò bá a lọ láìyípadà?
Ọ̀pọ̀ ènìyàn ni yóò rí i pé ìdáhùn náà kò tuni nínú ní ọ̀nà pàtó kan: ohun tí a ṣe ń wà, ṣùgbọ́n ọgbọ́n tí a fi ṣe é kò wà. Ìwé náà ń wà, ṣùgbọ́n ìdí tí a fi kọ́ ọ bẹ́ẹ̀ wà nínú orí rẹ nìkan. Àlàfo yẹn ni gbogbo ọ̀rọ̀ àpilẹ̀kọ yìí, ó sì ń pín bí ojú ìwé kan ti àkọsílẹ̀.
Ǹjẹ́ ó ṣe pàtàkì bí èmi kò bá gba ìyìn?
Ó ṣe pàtàkì díẹ̀ ju bí ó ṣe rí lára ẹni lọ, ìṣírò sì ṣàlàyé ìdí rẹ̀. Ìyìn tí o ní láti dáàbò bò jẹ́ iṣẹ́ ìtọ́jú, iṣẹ́ ìtọ́jú sì jẹ́ owó tí o ń san títí ayérayé.
Ohunkóhun tí a kọ́ láti gbé orúkọ rẹ ni a gbọ́dọ̀ dáàbò bò: kúrò lọ́wọ́ ìsọ orúkọ padà, kúrò lọ́wọ́ ìpínyà, kúrò lọ́wọ́ ẹni tí ó ń ṣàpèjúwe rẹ̀ nínú ìpàdé láìdárúkọ rẹ. Ìdáàbòbò yẹn ń gba àfiyèsí ní ọdọọdún fún gbogbo ìgbà tí ohun náà bá wà, àfiyèsí náà sì ń jáde láti inú àpò kan náà tí ìwọ yóò fi kọ́ èkejì. Ohunkóhun tí a kọ́ láti ṣiṣẹ́ láìsí orúkọ rẹ ni wọ́n yóò gbà, tí wọn yóò dà kọ, tí wọn yóò mú dára sí i, tí wọn yóò sì gbé lọ sínú ilé tí ìwọ kò ní wọ̀ láéláé, kò sì ná ọ ní nǹkan kan lẹ́yìn ọjọ́ tí o fi lé wọn lọ́wọ́.
Ìwádìí Kimberly Wade-Benzoni lórí ìpinnu láàrin ìran, tí a ṣàkópọ̀ rẹ̀ nínú Current Opinion in Psychology, rí i pé ìfẹ́ láti fi ogún sílẹ̀ jẹ́ ohun tí ó lágbára gan-an: ènìyàn máa ń fi ohun ìní òní sílẹ̀ fún àǹfààní àwọn tí kò lè san án padà, nígbà tí wọ́n bá lè rí i pé nǹkan kan tiwọn yóò wà pẹ́. Apá tí ó ń wu ẹni tí ó ní ìfẹ́ àṣeyọrí ni pé èyí kì í ṣe àìnífẹ̀ẹ́ ara ẹni. Ó ń hùwà bí irú ìtọ́jú ara ẹni tí ó gùn, ó sì ń mú èsì tí ó dúró pẹ́ jù èyí tí ń ka ààmì lọ.
Báwo ni mo ṣe lè kọ ọ́ sílẹ̀ kí ẹlòmíràn lè mú un ṣiṣẹ́?
Ojú ìwé kan, ní ìlànà tí ènìyàn yóò gan-an fi ṣe é, pẹ̀lú ìpinnu mẹ́ta tí o ń ṣe pẹ̀lú ìmọ̀lára inú báyìí, tí a kọ jáde gẹ́gẹ́ bí òfin. Apá ìmọ̀lára inú nìkan ni ó le, òun sì ni apá tí ó ṣe pàtàkì.
Ẹnikẹ́ni lè ṣe àkọsílẹ̀ àwọn ìgbésẹ̀. Ohun tí a kì í sábà kọ ni ìdí tí ìgbésẹ̀ kẹrin fi ṣáájú ìkẹta, ohun tí o ń ṣe nígbà tí ohun tí ó wọlé bá bàjẹ́, àti èwo lára àwọn òfin ni o ń rú àti lábẹ́ ipò wo. Kọ àwọn yẹn. Wọ́n ni ìyàtọ̀ láàrin ìwé tí kò sí ẹni tí ń lò àti ojú ìwé tí ẹnìkan lè lò gan-an ní ọjọ́ Ìṣẹ́gun tí kò dára.
Èrè kan wà nínú èyí tí ó dé lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀. Àwọn olùwádìí nínú Memory and Cognition rí i pé àwọn tí ó kẹ́kọ̀ọ́ pẹ̀lú ìrètí láti kọ́ ẹlòmíràn lẹ́yìn náà rántí púpọ̀ sí i, wọ́n sì ṣètò rẹ̀ dáadáa ju àwọn tí ó ń retí ìdánwò lọ. Kíkọ iṣẹ́ rẹ sílẹ̀ fún ẹni tí yóò gbà á lọ́wọ́ rẹ fi ọ́ sínú ipò yẹn gan-an. Ìwọ yóò rí ibi méjì tí o ti ń dán ara rẹ wò láàrin ogún ìṣẹ́jú àkọ́kọ́, èyí sì mú kí ojú ìwé náà tọ́ sí kíkọ bí kò tilẹ̀ sí ẹni tí yóò kà á rí.
Ta ni kí n fi lé lọ́wọ́?
Ẹni tí ó ti ń ṣe àwọn apá tí ó le láìsí pé ẹnikẹ́ni bèèrè lọ́wọ́ rẹ̀. Lẹ́yìn náà, sọ orúkọ rẹ̀ nínú yàrá tí wọ́n ti ń pinnu, nítorí pé ìfilélọ́wọ́ láìsí àtìlẹ́yìn kì í ṣe ẹ̀bùn, iṣẹ́ àṣekágbá ni tí ó bọ́ sórí ẹni tí kò ní àṣẹ láti ṣe é.
Èyí ni ìdajì ìṣèwúlò ogún, ènìyàn sì ni, kì í ṣe ìwé. Fífi nǹkan lé ẹni lọ́wọ́ ní ìgbésẹ̀ méjì, ọ̀pọ̀ ènìyàn sì ni ó ń ṣe àkọ́kọ́ nìkan. Àkọ́kọ́ ni ìfilélọ́wọ́: ojú ìwé náà, ìjókòó méjì tí ẹ jọ ṣe é pọ̀, ìjókòó kan tí o wò ó bí ó ṣe ń ṣe é láìsí pé o sọ ọ̀rọ̀ kan. Ìkejì ni apá gbangba, ìyẹn ni sísọ fún yàrá náà pé ti ta ni báyìí, ní orúkọ, níwájú ẹni tí ó ń darí ààyè rẹ̀ tí ń bọ̀. "Priya ni ó ń darí èyí báyìí" tí a sọ nínú ìpàdé ètò tọ́ ju oṣù mẹ́fà ìdálẹ́kọ̀ọ́ lọ fún un, nítorí pé ó ń sọ ìgbẹ́kẹ̀lé rẹ di ipò rẹ̀, ní pípẹ́, ní iye owó ọ̀rọ̀ mẹ́rin lásán lọ́dọ̀ rẹ.
Ṣe ìgbésẹ̀ kejì bí kò tilẹ̀ rọrùn, pàápàá jù lọ nígbà tí ohun náà bá dára. Ìmọ̀lára inú ní ìṣẹ́jú yẹn ni láti ṣì fara mọ́ ohun tí ó ń ṣàṣeyọrí fún ìdámẹ́rin ọdún mìíràn. Ìdámẹ́rin ọdún yẹn gan-an ni ohun tí ń sọ ohun tí ó lè pẹ́ padà di iṣẹ́ ara ẹni rẹ. Sọ orúkọ náà, kí o sì fi ojú hàn pé o ti kúrò lọ́nà, kí o sì jẹ́ kí àwọn àtúnṣe tí ń bọ̀ ṣẹlẹ̀ láìsí ìfọwọ́sí rẹ.
Bí fífi lé wọn lọ́wọ́ bá mú kí a lè rọ́pò mi ńkọ́?
Kí a lè rọ́pò rẹ nínú iṣẹ́ rẹ lọ́wọ́lọ́wọ́ ni ìpìlẹ̀ fún gbígba èyí tí ń bọ̀. Ẹni tí a kò lè ṣí nítorí pé kò sí ẹlòmíràn tí ó lè ṣe iṣẹ́ rẹ̀ kò sí ní ààbò, ó dí lọ́wọ́ ni, owó dídí lọ́wọ́ sì ni a ń san nínú àwọn yàrá tí wọn kì í pè ọ́ sí.
Adam Grant, tí ó kọ̀wé nínú Harvard Business Review nípa àwọn olùfúnni àti àwọn olùgbà, ṣàpèjúwe ìlànà kan tí ó ń ṣẹlẹ̀ ní ọdún, kì í ṣe ní ọ̀sẹ̀: àwọn tí ó ń lo ìsapá wọn láti mú kí àwọn ẹlòmíràn ní agbára sí i máa ń kó ojúure àti ìwífún jọ ní ọ̀nà tí ó ṣàjèjì, ó sì ń hàn ní pẹ́rẹ́ dípò ní kíákíá. Pátákó ìdíwọ̀n kúkúrú ń ṣe àtìlẹ́yìn fún ẹni tí ó ń kó nǹkan pamọ́. Èyí tí ó gùn kò ṣe bẹ́ẹ̀, nítorí pé yàrá náà máa kún nígbẹ̀yìn pẹ̀lú àwọn tí ó mọ ohun tí o ṣe fún wọn gan-an.
Ṣe ètò fún ìyẹn mọ̀ọ́mọ̀. Gbogbo iṣẹ́ tí o bá ní gbọ́dọ̀ ní orúkọ tí kì í ṣe tìrẹ tí ó so mọ́ ọ ní òpin ọdún kejì rẹ̀, o sì gbọ́dọ̀ lè sọ orúkọ yẹn. Ìyẹn kì í ṣe ìrẹ̀lẹ̀. Ètò agbára ni fún ẹ̀wádún tí ó kún fún ìfẹ́ àṣeyọrí.
Irú tí ó ń bá a lọ
Ìdánwò náà ni bóyá o lè fi lé wọn lọ́wọ́ ní ọjọ́ Ẹtì. Kì í ṣe bóyá ìwọ yóò fẹ́, kì í ṣe bóyá àkókò rọrùn, ṣùgbọ́n bóyá ojú ìwé náà wà, bóyá ènìyàn náà wà, àti bóyá yàrá náà mọ orúkọ rẹ̀. Bí àwọn mẹ́tẹ̀ẹ̀ta bá jẹ́ òtítọ́, o ti kọ́ nǹkan. Bí èyíkéyìí bá sọnù, ipò iṣẹ́ ni o kọ́, ipò iṣẹ́ kì í sì í wà pẹ́ ju ẹni tí ó wà nínú rẹ̀ lọ.
Kò sí ọ̀kankan nínú èyí tí ó jẹ́ àríyànjiyàn pé kí o fẹ́ ìyìn díẹ̀. Gba ìyìn nígbà tí wọ́n bá ń pín in, fi sínú ìtúpalẹ̀ iṣẹ́ rẹ, sọ ọ́ sí ìta nínú ìfọ̀rọ̀wánilẹ́nuwò. Ìyàtọ̀ náà wà láàrin ìyìn tí o kójọ àti ìyìn tí o ní láti ṣọ́, ọ̀kan nínú wọn nìkan sì ni ó jẹ́ ọ̀fẹ́. Ọ̀mọ̀lé tí ó parí ẹ̀wádún kan pẹ̀lú nǹkan mẹ́fà tí ń ṣiṣẹ́ ní ọwọ́ àwọn ẹlòmíràn ní ẹ̀tọ́ tí ó tóbi ju ẹni tí ó parí rẹ̀ pẹ̀lú nǹkan méjì tí kò sí ẹlòmíràn tí ó lè fọwọ́ kàn, ó sì ní àfiyèsí tí ó ṣẹ́ kù láti bẹ̀rẹ̀ ìkeje.
Yan iṣẹ́ tí ó mú ọ gbéraga jù. Kọ ojú ìwé náà ní ọ̀sẹ̀ yìí. Lẹ́yìn náà, wá ẹni tí ó ti ń ṣe àwọn apá tí ó le, kí o sì sọ orúkọ rẹ̀ nínú yàrá náà.
Àwọn orísun
- Current Opinion in Psychology, Legacy motivations and the psychology of intergenerational decisions
- Memory and Cognition, Expecting to teach enhances learning and organization of knowledge in free recall of text passages
- Harvard Business Review, In the Company of Givers and Takers