Nekk nit ki di tontu bu baax bu dara dee dëpp, moo nekk benn ci xam-xam yi gën a am solo ci yaxantu bu tuuti, te lépp a ngi tënku ci kàddu gi jëkk. Du delloo xaalis bi. Du leeral gi. Kàddu gi jëkk, gi ñu yónnee ci biir benn bés, ci baati jëndkat bi ci boppam.
Ñi gën a bare ci ñi doxal seen liggéey ci seen bopp, dañu bare xam-xam ci lii bu ñuy jàkkaarloo ak nit. Kanam ak kanam, dinga sedd sa bopp, waxaat li xew, ba noppi wax li ngay def ci. Ekraan bi nag dafay dindi ñett yépp. Bataaxal bi dafay ñëw, dafa jubadi ci lu wàcc benn bérab, te tontu bi di sax ci sa xel dafa mel ni layoo ci àttekaay.
Mën nga bind kàddu gu baax gi ci sa bérab. Lu ñuy jàng la, dafay jël lu tollu ci juróom-ñeent-fukki simili, te mooy jëf ji gën a yomb ci lii lépp: benn kàddu gu wóor ak benn bés bu ñu sàmm ñoo koy dogal ndax li ci des dina nekk defar walla werante.
Lan laa war a bind dëgg-dëgg ci kàddu gi jëkk?
Waxal li dëpp, ci seeni baat, te boo ci boole benn layoo. "Sa komaand dafa yeex juróom-ñeenti fan te bunt bi dafa toj" kàddu gu mat la, te dafay def liggéey bu ëpp lu benn parag bu fees ak ñaan-baal mën a def.
Tudd mbir mi bu leer du tekki ne nangu nga tooñ, du it wommatu. Mooy jëf ji di fanq tàngoor gi, ndaxte lu bare ci li ñuy foog ne mer la, nit la ku xamagul ndax ñu dégg na ko, muy yokk baatam ba kera loolu di am. Am na benn xam-xamu xel bu ci jege. Bu nit tuddee yég-yégam ci baat yu leer, tontu bi yaram wi di def ci ragal dafay wàcc ci anam bu ñu mën a natt. Gëstu boobu mu ngi wax ci tudd sa yég-yég ci sa bopp, du keneen ku la koy tudde, kon nangul ko ni yoon wu ñuy joxe, du firnde bu mat. Waaye mu ngi jubal ci wàll bu baax: baat yu wóor dañuy def liggéey bu baat yu neex mënul def.
Jëfandikool seeni baat. Su ñu bindee "melo wi mengoowul dara ak nataal bi", nga bind "melo wi mengoowul dara ak nataal bi", du "am nga ay werante ci melo wi". Ŋàññ gu ñu tekki dafay mel ni kàddu bu jëwrin. Ŋàññ gu ñu waxaat dafay mel ni kàddu bu nit.
Benn moytu. Bul tàmbalee ak "baal ma" rekk. Ñaan-baal bu amul dara lu ñu tudd ci, dafay mel ni bataaxal bu ñu duppe, te jëndkat bi war na bindaat ngir xam ndax dégg nga sax jafe-jafe bi. Tuddal mbir mi ci njëkk, ba noppi ñaan baal ci biir bataaxal bi bopp su fekkee war na.
Ba noppi taxaw. Bul ci boole "waaye". Bul ci boole ndax lu tax léegi. Kàddu gi jëkk am na benn liggéey rekk, te boo ko joxee ñaareelu liggéey, loolu mooy yokk mer gi.
Ci ban gaawaay laa war a tontu?
Ci biir benn bés, su fekkee sax defar gi dina jël benn ayubés. Gaawaay ak saafara ñaari mbir yu wuute lañu: tontu bu gaaw bu di téye mbir mi dafay dindi ragal gi ñu la fàtte, te ragal googu mooy soppi ŋàññ ci baat bu siiw ci mbooloo mi.
Soxlawoo saafara bi ngir tontu. "Jàng naa lii bu baax, lii mooy li dëpp, te dinaa la am pexe ci alxames" bataaxal bu mat te bu dëggu la. Dafay jël juróomi simili te dafay jënd ñetti fan.
Ñaar-fukki simili yi jiitu sa bind moo am solo. Su sa xol di tëf-tëfi, sa kàddu dina gudd te dina yées. Defal jëfu yaram bi ci njëkk, lu mu mën a doon: dox ci wet gi, yëkkati lu diis ay yoon, yéeg eskalie bi ñaari yoon. Yaram bu lakk adrenalin bi dafay bind kàddu gu gàtt lu ëpp yaram bu ko téye ba tey, te gàtt mooy li nga soxla fii. Lii it mooy njariñ bu leer bu ngay boole tuuti coppu yaram ci sa ayubés bu ngay doxal sa liggéey sa bopp. Du yoon wu jeng ci wér-gu-yaram. Mooy li tax nga am xel mu mën a liggéey ci juróom-ñeenti waxtu ci suba gaawu.
Ba noppi bind tontu bi, te jàngaat ko benn yoon ngir gis baat bu nekk bu nga mën a far.
Lan la war a topp kàddu gi jëkk?
Benn jëf ak benn bés, ci toftal googu, ba noppi leeral gi su fekkee ñu ko soxla ba tey rekk. Li ëpp ci jamono, kenn ko soxlawul, ndaxte jëndkat bi njeexital li la bëgg woon, du ndax lu tax.
Tolluwaay bi am na ñeenti wàll te dafay dugg ci benn boyetu bataaxal.
- Nangul, ci seeni baat, te boo ci boole "waaye".
- Benn jëf. Maa ngi la yónnee beneen. Maa ngi la delloo njëgu yónnee bi. Dinaa la ko defaraat te fayuloo dara.
- Benn bés. Dina génn talaata. Bés bu nit sàmm moo gën a am solo dige bu nit weesu.
- Leeral gi: gàtt, mujj, te du wareef. Ñaari kàddu lu mu ëpp, te bumu mës a am baat bu di ñaan ñu la baal ndax am nga ayubés bu metti.
Gëstu yu ñu def ci defaraat wóolu dañu gis ne ñaan-baal dafay liggéey jaare ci ñaari mbir ci benn yoon: naka nga mel ni ku yeyoo wóolu léegi, ak lu tollu ci mer mi des ci néeg bi. Loolu moo tax baat yi nga jëfandikoo ci ñeenti wàll yii gën a am solo ci luy réy ci may gi nga ci boole.
Delloo xaalis mooy tontu bu yomb bi, du saa su nekk tontu bu jub bi. Delloo xaalis dafay fanq njaay mi. Defaraat, bu ñu ko yónnee ci bés bi ñu dige, dafay fanq jafe-jafe bi te denc nit ki.
Lan laa war a bind bu ŋàññ gi feeñee ci mbooloo?
Bindal ko ngir ki ciy jàng ëllëg, du ngir ku mer ki. Ku nekk ku gis baat bu am benn biddiw, sa tontu la doon jàng dëgg-dëgg, te li muy seet mooy ndax dal nga te wóor nga.
Ñetti kàddu ci kanam mbooloo mi, lu mu ëpp. Nangul, wax jëf ji ak bés bi, jox yoon ngir ñu wéyale ci bataaxal. Amul layoo, amul jaar-jaaru komaand bi, amul jubbanti seen wax ba tey su fekkee sax dañu juum.
Werante bu ñu def ci kanam mbooloo te nga raw ci, dafa lay ñàkkloo njaay bu ku nekk ku koy jàng. Tontu bu gàtt, bu dal, bu sukkandiku ci dëgg te mel ni nga ko ñàkk, dafay mel ni yaxantu bu nit mën a ci sànni ñeent-fukki dolaar.
Tontul it baat yu baax yi, ci benn rëdd, te tudd turu jëndkat bi. Dafay jël benn simili ci ayubés te dafay tax sa xët bu baat yi bañ a nekk miir bu nëx bu am benn ŋàññ ci digg bi.
Ba noppi yóbbul mbir mi ci sutura te nga ci yéwén, fu kenn di wone bakkanam. Njeexital li gën a dëgër ci gëstu yu jëfandikukat yi rafetul dara: li nit ñi di fay du mbégte, doole ju néew la, maanaam ñu saafara jafe-jafe bi te ñu topputoowul ko. Tontu bu gaaw ak def li nga wax, ñoo ëpp ci li ngay jaay.
Bindal sa bos léegi, fi ak kenn merul
Ubbil benn nót tey te bind sa tolluwaay bu ñeenti wàll bi, ak sa yaxantu ci biir ak ñaar walla ñetti mbir yu dëgg-dëgg di dëpp ci sa liggéey. Doo ko mën a bind ci suba si nga ko soxla, te suba sooso dafay dal ci gaawu ay yoon yu bare.
Bul ko rafetal lool. Njariñu kàddu gu ñu bind du mooy mbind mu lay génne ci waxtaan wi. Mooy tax nga sàmm ci bés bu bon dawal bi nga daa mën a àgg ci bés bu baax. Soppil benn baat ci saa si, dina des sa bos.
Lii lépp du wàccal dawal bi nga tëral ci ni ñu lay waxe. Mën nga téye sa dig, bañ ñaan bu jaaduwul te yónnee ba tey kàddu gu dal, te ci lu wóor kàddu gu dal googu mooy tax dig bi di sax, ndaxte amul ci dara lu ñu ci werantee. Nit ki di tontu bu baax bu dara dee dëpp, mooy ki di jaay ba fukki at. Mooy benn ci xam-xam yu néew yi nga mën a jàngal sa bopp ci juróom-ñeent-fukki simili.
Sources
- Psychological Science, Putting feelings into words: affect labeling disrupts amygdala activity in response to affective stimuli
- Frontiers in Psychology, Apologies Repair Trust via Perceived Trustworthiness and Negative Emotions
- Harvard Business Review, Stop Trying to Delight Your Customers