Baax nga ci lii, te loolu mooy wàll wi war a téye ci ayu-bés bii. Dëgg la woon àjjuma te dëgg la ba léegi, te lépp lu am njariñ lu nga bëgg a def léegi ci moom lay sukkandiku. Yégle bi génn na, keneen moo am tur wi, te yaa ngi fi, di nit ku am liggéey bu wér di dogal lu tax juróom-benni weer yu topp yi di dox.
Am na lu am njariñ lu nëbbu ci jamono ji. Ayu-bés bi topp dogalu yokkute mooy ayu-bés bi gën ci sa dund ngir am xibaar. Sa kilifa xam na bu wér lu tax tontu bi mel noonu, te bëgg na a leeral léegi lu ëpp fu mu mëna nekk ci at mi. Ñu bare dañuy bàyyi ayu-bés boobu jàll te laajuñu dara, ba noppi ñu def fukki weer ak benn di takku.
Bul takku. Laajal wàllbéntu bi, jëlal ko ci mbind, teg ci benn bés, ba noppi nga dogal lu ngay tabax ak fu ngay ko tabaxe.
Lan laa war a wax sama kilifa bu keneen jotee yokkute gi?
Laajal wàllbéntu bi, ci mbind, ci biir ayu-bés. Benn kàddu moo koy ubbi: bëgg naa ba tey toll ci tolluwaay bi, kon wax ma lan moo ñàkkoon ci wërngal bii ak lan moo war a am ci bi ci topp.
Tegal ko ni waxtaan wu bokkul, bul ko yékkati ci njeexitalu ndajem toppatóo. Waxal bu leer ne laajuloo ñu dellu ci dogal bi, ndaxte tiitaange googu moo tax kilifa yi di dëllu. Ba noppi nga laaj ñetti yëf te bind tontu yi. Lan mooy wàllbéntu bu leer bi diggante man ak nit ki ko jot. Lan nga war a gis ngir sàmm sama wax ci bi ci topp. Kañ la dogal bu wér bu topp bi di am.
Yónneel benn tënk bu gàtt ci ginnaaw, ñett walla ñeenti rëdd, te laaj ko mu jubbanti lu nga jëloon ci anam bu baaxul. Email boobu mooy njublu gi yépp. Waxtaan dafay sanku, te dige bu kenn bindul dafay sanku ak moom, waaye tënk bu sa kilifa dëggal ci mbind dafay nekk natt bi ñu lay natte ci wërngal bu topp bi. Dafa lay aar it bu kilifa gi soppikoo, te loolu dafay am lu ëpp wërngalu yokkute gi sax.
Naka laa jot tontu bu wér ci ndigal lu dëllu?
Laajal jëf, bul laaj i baat yu rafet. Saa su ñu la joxee benn baat ni taxawaay, rafetal, yor, walla mag, laajal ci ban saas la jóge: lan laa def ci benn ndaje ci ñetti weer yii moo tax nga bind loolu.
Ndigal lu dëllu du lu bare ci wax lu ñu làqu. Loolu mooy lu di am bu ñu laajee ku sonn benn laaj bu jafe te artuwuñu ko, mu jël baat bi ci moom jege. Sa liggéey mooy def ba tontu bu leer bi gën a yomb a jox tontu bu yaatu bi, te laaj yu xat ñoo koy def. Ban liggéey moo doon soppi sa xalaat. Ñan ñoo nekkoon ci néeg bi, te lan lañu wax ci sama liggéey.
Bul werante ak tontu bi bu ngay dajale. Saa su nga aaree benn liggéey, waxtaan wi dootul benn laaj-tontu, mu doon benn xemmemteef, te nga génn ak benn dëkkoo ci bérab bu xibaar. Dajaleel bu njëkk. Dogalal ci ginnaaw, ci sa waxtu.
Su tontu bi wéyee di dëllu bu nga laajee ñaari yoon ci anam bu xat, loolu it xibaar la. Lu ci ëpp dafay tekki ne dogal bi sukkandikuwul ci benn wàllbéntu bu nekk ci sa liggéey.
Ndax war naa des te jéem ci beneen yoon, walla ma tambali di wut?
Ñoom ñaar yépp tontu yu baax lañu, te romb at mu mat ci lu amul jubluwaay moo di tontu bi bon rekk. Desal su fekkee wàllbéntu bi dëgg la, tuuti la te nekk ci sa loxo, te su nga génnee néeg bi ak benn bés bu ñu tëdd ci xayma; tambalil di wut su tontu bi wéyee di dëllu ci ginnaaw ñaari laaj yu jub, walla su tolluwaay bi amul fii, walla su ki di dogal dogalee ba noppi ci yaw.
Kaʻohele Carlos, ki sos KEEP CALM, dafay nettali yoonu liggéeyam ak ñaari wàll yu mu nanguwul a wàññi. Dafa liggéey bu metti ci dundam gépp, mu gis yoon yu mu dale di dal ci biir, te mu agsi ci fu mu jëmoon. Dal gi mësul a wuutu jéego yi. Dafa mel ni li tax jéego yi mën a wéy fukki at ak juróom ñaar te du fukki weer ak juróom-ñett. Loolu jar na ngay dégg ci ayu-bés bii, ndaxte tiitaange bi nekk ci suufu sa laaj mooy ne juróom-benni weer yu yokk ci jéem dinañu doon juróom-benni weer yu sànku. Juróom-benni weer yu ñu jëfandikoo kontar benn jubluwaay bu kenn tudd ci kàng, sànkuwul, fu ngeen mëna nekk.
Am na benn bataaxal bu nekk ci biblioteek bii bu ñuy wax Njëg gu Nëbbu gi ci Bëgg-bëgg bu Réy, te dafay wax dëgg ci li bëgg lu bare di jële ci nit. Ñaar yépp dëgg lañu ci benn jamono. Njëg yi dëgg lañu te njëg yi mën nañu fay, te wute gi diggante fay leen ak coobare ak fay leen ci ngëneel mooy lu ëpp ci li bataaxal bii di wax.
Lan la juróom-benni weer yu topp yi war a am ci biir dëgg-dëgg?
Ñetti yëf: wàllbéntu bi ñu tudd, benn liggéey bu leer ne dafa gën a réy sa tolluwaay bu tey, ak mbind mu ñu sàmm ci ñoom ñaar. Tegal bésu xayma bi ci sa arminaat bés bi ngeen ci dëggoo, ndaxte wàllbéntu bu amul bés yaakaar rekk la.
Weer wu njëkk wi mooy weeru kaye yi. Jëlal wàllbéntu bi, jëlal bés bi, tànnal benn liggéey bi, te ubbil benn kaye bu am ñetti kolon: lan nga def, lan moo soppiku ndax loolu, ak kan moo ko gis. Ba noppi nga delloo sa tàggat-yaram ci sa arminaat laata juróom-benni weer yi di jël bérab yu neen yi. Loolu du wax bu ñu boole ci wet ci wérgi-yaram. Loolu mooy jumtukaay bi ki sos bi doon jëfandikoo ngir yenu diis bi ci ndamam, benn jéego bu metti mooy dal bu ñu jàngale ci ron yen, te dafay fey ci xaalis bi wërngal bii jële ci yaw tigi, muy yég ne yaa ngi agsi ci fenn ci benn jamono bu nga yor.
Ñaareelu weer wi mooy fi ñu bare di noppee, te moom mooy weer wi gën a am bérab bu yaatu. Ñaari yëf ñoo bokk ci bérab boobu, te kenn ci ñoom sukkandikuwul ci benn dogal bu la weddi ba noppi.
Jàngalal li nga gën a mën. Doxal ndaje mu biir mi, bindal gindiku bi kenn bindul, jàngal ki bees bi sistem bi nga xam bu wér. Jàngale mooy yoon wi gën a gaaw ngir gis wàll yi nga doon nax sa bopp ci sa liggéey, te dafay indi mbind mu leer mu nit ku di jëf ci kaw tolluwaayam bu tey, te loolu tigi moo di li xaymab mujj bi wax ne gisu ko.
Ba noppi nga sàmm benn nit ku la suuf. Du gindi rekk, sàmm, te wute gi mooy njublu gi yépp: gindikat dafay wax ak yaw, sàmmkat dafay wax sa tur ci néeg bi nga nekkul. Tànnal benn nit bu nga mën a faramfacce liggéeyam ci benn kàddu bu leer, te wax kàddu googu ci kàng ci benn ndaje bu mu dul teew. Kenn laaju la weccit te soxlawul. Liggéey la bu am solo, mu ngi nekk ci sa loxo, te kenn mënu la koo nangu.
Ñetteelu weer wi mooy dogal bi. Tabaxal fii walla nga tabax feneen, te wax ko ci kàng ci kenn ba mu doon dëgg.
Naka laa nekke ku dal bu tontu bi nekkul ci sama loxo?
Séddaleel mbir mi ci li nekk ci sa loxo ak li ci nekkul, benn yoon, ci mbind, ba noppi nga jëfandikoo sa toppatóo ci limu bu njëkk bi rekk. Galag bi diis bu nga mënul yor di jël ci yoonu liggéey, du ci ayu-bés bu bon bi lañu koy fey. Ci fukki weer ak benn yi ñuy delloo mbir mi ci xel lañu koy fey.
Am na ay yëf yu jar a ñu leen dogal benn yoon ba noppi te bul leen dogal bés bu nekk. Waxal benn kàddu bu wér ci ngërëm ki jot liggéey bi, ba noppi nga bàyyi di wax ci, ndaxte melokaan bi ci yaw bu di ñaawlu ci waañ wi mooy melokaan bi nit ñi di fàttaliku ci ndajem méngale bu topp bi. Sàmmal sa liggéey ci benn tolluwaay ci juróom-benni ayu-bés yi kenn dul xool, ndaxte diir boobu mooy natt bi dëgg. Te dollil sa nettali bu gàtt bu say nawle laajee: laaj naa wàllbéntu bu leer bi, maa ngi ciy liggéey, dinaa gën a xam ci ay weer yu néew.
Nit ñu la suuf ñi it ñu ngi la xool, te ni nga jële mbir mii mooy li leen gën a jàngal ci at mi. Loolu benn tur la ci yi gën a yomb, te ci dal gu ordineer lañu koy tabax, du ci benn waxtaan bu rëy.
Juróom-benni weer yu topp yi say bos lañu, fu mu mëna jëm
Dara ci lii laaju la nga wàññi sa bëgg-bëgg ci tolluwaay bi. Bëgg ko mooy motëer bi te war nga koy bàyyi mu tàng. Li wërngal bu mujj bi la wax dëgg-dëgg dafa gën a xat ci ni mu la yége ci suba bi mu wàcce: am na lu leer lu ñàkkoon, walla am na kenn ku mënul faramfacce sa liggéey, te ñoom ñaar ay jafe-jafe yu ñu mën a defar lañu, du ay àtte.
Kon demal jël ko. Laajal laaj bu jub bi ci ayu-bés bii bu tontu bi yombee ba tey, bindal li nga dégg, tànnal liggéey bi la di sàmmal, jàngalal kenn, waxal turu kenn ci néeg bi, te tegal benn bés ci arminaat bi nga mën a gis fi nga toog. Ba noppi nga wéy di jéem ci doole ji nga daan jéeme, waaye ñu jële ci galagu tiitaange gi. Yoonu liggéey duñu ko dogal ci benn wërngal. Ki des di tabax, ci dal ak ci coobare, ñeenti wërngal ci ginnaaw, moom lañuy dogale.
Sources
- Pew Research Center, Majority of workers who quit a job in 2021 cite low pay, no opportunities for advancement, feeling disrespected
- Nature Communications (PubMed), Early-career setback and future career impact
- Harvard Business Review, Rebounding from Career Setbacks