మీరు లేచేసరికే అలసిపోయి ఉంటారు. మధ్యాహ్నం అంతా ఈడ్చుకుంటూ గడుపుతారు, పడుకునే సమయం కోసం ఎదురుచూస్తారు, గంటల తరబడి నిద్రపోతారు, మళ్లీ అలసటతోనే లేస్తారు. ఇప్పుడు మీ జీవితం అలా ఉంటే, ముందుగా తెలుసుకోవలసినది ఒక్కటే: మీరు బలహీనులు కాదు, మీరు కల్పించుకుంటున్నదీ కాదు. వెంటాడే అలసట అనేది జనం వైద్యుడి దగ్గరకు వెళ్లడానికి అత్యంత సాధారణ కారణాల్లో ఒకటి, దానికి దాదాపు ఎప్పుడూ ఒక కారణం ఉంటుంది.
బాధపెట్టే విషయం ఏమిటంటే, ఆ కారణం అరుదుగా మాత్రమే ఒక్కటే అయి ఉంటుంది. మీ వారంలోని పది చిన్న లీకులు కలిసి పోగుపడే చోటే అలసట. అదే వాస్తవంలో మంచి వార్త కూడా దాగి ఉంది. చిన్న చిన్న విషయాలు కలిసి మిమ్మల్ని ఖాళీ చేస్తుంటే, చిన్న చిన్న మార్పులు కలిసి నిజమైన తేడాను తీసుకురాగలవు.
ఇక సాధారణంగా కనిపించే కారణాల గురించి మాట్లాడుకుందాం.
చాలాసార్లు మొదలు నిద్రతోనే, కానీ మీరనుకున్న విధంగా కాదు
మీరు తగినంత నిద్రపోవడం లేదు అనేది స్పష్టమైన సమాధానం. కొన్నిసార్లు అది నిజమే. కానీ ఎనిమిది గంటలు పడుకున్నా లేచేసరికి నీరసంగానే ఉండేవాళ్లు చాలామంది ఉన్నారు. సమస్య ఎప్పుడూ నిద్ర పరిమాణం కాదు. అది నిద్ర నాణ్యత.
దీనికి అత్యంత తరచుగా విస్మరించే కారణాల్లో ఒకటి స్లీప్ ఆప్నియా. ఇది రాత్రంతా మీకు తెలియకుండానే మీ శ్వాస ఆగుతూ, మళ్లీ మొదలవుతూ ఉండే పరిస్థితి. మీరు మేల్కొన్నట్టు మీకు గుర్తుండకపోవచ్చు, కానీ మీ శరీరం ఎప్పుడూ లోతైన, సేదతీర్చే నిద్రలోకి దిగదు. గట్టిగా గురక పెట్టడం, రాత్రిపూట ఊపిరి కోసం ఆయాసపడటం, లేదా మీరు శ్వాస ఆపేయడం గమనించిన తోడు ఉంటే, ఆ విషయాన్ని వైద్యుడికి చెప్పడం విలువైనది. ఇది సాధారణం, దీనికి చికిత్స కూడా బాగా అందుబాటులో ఉంది.
నాణ్యతను చంపే మరికొన్ని సులభమైన విషయాలూ ముఖ్యమే. కెఫీన్ మీ శరీరంలో ఏడు గంటల వరకు నిలిచి ఉండగలదు, కాబట్టి మధ్యాహ్నం తాగిన కాఫీ ఆ రాత్రి నిద్రను నిశ్శబ్దంగా పాడు చేయగలదు. ఆల్కహాల్ మరో వైపు నుంచి మోసం చేస్తుంది: అది నిద్ర పట్టడానికి సాయపడుతుంది, తర్వాత లోతైన దశల్లోకి వెళ్లనివ్వదు, అందుకే రాత్రంతా పడుకున్నా అలసటతోనే లేస్తారు. ఇక రాత్రి పొద్దుపోయాక స్క్రీన్లు, మీ మెదడు విశ్రాంతిలోకి జారాల్సిన సమయంలో దాన్ని అప్రమత్తంగా ఉంచేలా తోస్తాయి.
శరీరమే కారణమైనప్పుడు
కొన్నిసార్లు అలసట అనేది శారీరకంగా దేనికో శ్రద్ధ కావాలని చెప్పే సంకేతం. సాధారణంగా కనిపించేవి కొన్ని:
- ఐరన్ తక్కువ కావడం. ఐరన్ తగ్గినప్పుడు మీ రక్తం కణజాలాలకు తక్కువ ఆక్సిజన్ మోసుకెళ్తుంది, ఫలితంగా అలసట, బలహీనత, తేలికగా ఆయాసం వస్తాయి. అధిక రుతుస్రావం ఉన్నవారిలో ఇది మరీ సాధారణం.
- థైరాయిడ్ సమస్య. థైరాయిడ్ మందకొడిగా పనిచేస్తే మీ మొత్తం జీవక్రియ నెమ్మదిస్తుంది, దానితోపాటు అలసట, చలిగా అనిపించడం, ఆలోచనల్లో మసక, బరువులో మార్పులు కనిపిస్తాయి.
- విటమిన్ B12 లేదా విటమిన్ D లోపం. ఈ రెండూ మిమ్మల్ని నీరసపరచగలవు, కొన్నిసార్లు జలదరింపు లేదా మనసు దిగులుగా ఉండటం వంటి లక్షణాలతో కలిసి.
- రక్తంలో చక్కెర హెచ్చుతగ్గులు. రోజంతా తీపి వల్ల పైకి ఎగిరి, ఆ తర్వాత కిందకు పడిపోతూ ఉండటం శక్తి పడిపోవడానికి సరైన కారణం.
వీటిని ఒక వ్యాసం చదివి మీరే నిర్ధారించలేరు, ప్రయత్నించనూ కూడదు. చెప్పదలచుకున్నది ఇంతే: ఇవి ఉన్నాయి, ఇవి సాధారణం, ఒక ప్రాథమిక రక్త పరీక్షల సెట్ వీటిలో చాలావాటిని పట్టేయగలదు. మీ అలసట మొండిగా ఉంటే, వైద్యుడు తనిఖీ చేయగలిగేది సరిగ్గా ఇలాంటిదే.
మనసే కారణమైనప్పుడు
NHS దీని గురించి స్పష్టంగా చెబుతుంది: అలసటకు మానసిక కారణాలు నిజానికి శారీరక కారణాల కంటే ఎక్కువ సాధారణం. ఇది వినడం కష్టంగా ఉండవచ్చు, ఎందుకంటే సమస్య మీ శరీరానిదే అనిపిస్తుంది. కానీ ఒత్తిడి, ఆందోళన, దిగులు, దుఃఖం ఇవన్నీ నేరుగా శక్తిని లాగేస్తాయి, పైగా అవి మీ నిద్రను పాడు చేస్తాయి, దాంతో అంతా మరింత దిగజారుతుంది.
కొంతకాలంగా మీరు దిగులుగా, నిస్సత్తువగా, శక్తి లేకుండా ఉంటున్నట్టయితే, ఆ అలసట కింద ఇంకా బరువైన కథ ఏదో ఉండవచ్చు. ఇటీవలి ఒక నష్టం, మిమ్మల్ని అరగదీస్తున్న ఉద్యోగం, ఆగని ఆందోళనతో గడిచిన కాలం. వీటిలో ఏదీ మీ వ్యక్తిత్వ లోపం కాదు, వీటిలో ఏదీ ఒంటరిగా భరించవలసినదీ కాదు.
కౌన్సెలింగ్ లేదా కాగ్నిటివ్ బిహేవియరల్ థెరపీ వంటి మాటల చికిత్సలు, ఒత్తిడి, ఆందోళన లేదా దిగులుతో ముడిపడిన అలసటకు నిజంగానే సాయపడతాయి. మీరు నమ్మే ఒకరితో పరిస్థితి నిజంగా ఎలా ఉందో చెప్పడం కూడా సాయపడుతుంది. ఆ అలసటతో పాటు దిగని బరువు ఏదో ఉంటే, దయచేసి ఒక నిపుణుడిని సంప్రదించండి. అది చివరి దారి కాదు. ఈ జాబితా మొత్తంలో అది అత్యంత ప్రభావవంతమైన వాటిలో ఒకటి.
నిజంగా మార్పు తెచ్చే చిన్న సవరణలు
మీరు పెద్ద చిత్రాన్ని సరిదిద్దుకుంటున్న సమయంలో, రోజువారీ జీవితంలో కొన్ని మార్పులు సాయపడతాయని తెలుసు. వీటిలో ఒకటి రెండు ఎంచుకోండి. అన్నీ ఒకేసారి చేయనవసరం లేదు.
- తినే వేళలు కాస్త స్థిరంగా ఉంచండి. అప్పుడప్పుడు ఒకే పెద్ద భోజనం కాకుండా, ప్రతి మూడు నాలుగు గంటలకు క్రమం తప్పకుండా ఆహారం, ఆరోగ్యకరమైన స్నాక్స్ తీసుకోమని NHS సూచిస్తుంది. అది మీ శక్తి ఒక్కసారిగా ఎగిరి పడిపోకుండా చూస్తుంది.
- అలసిపోయి ఉన్నప్పుడు కూడా కదలండి. ఇది తలకిందులుగా అనిపిస్తుంది, కానీ క్రమం తప్పని వ్యాయామం కాలక్రమంలో మీకు తక్కువ కాదు, ఎక్కువ శక్తినిస్తుంది. ఒక్క 15 నిమిషాల నడక కూడా వెంటనే నిజమైన ఉత్సాహాన్ని ఇస్తుంది.
- కాస్త నీళ్లు తాగండి. స్వల్పమైన నీటి లోపం కూడా మిమ్మల్ని మసకగా, నీరసంగా చేయగలదు. కొన్నిసార్లు ఒక గ్లాసు నీళ్లే నిజమైన పరిష్కారం.
- నిద్రకు ముందు సమయాన్ని కాపాడుకోండి. మధ్యాహ్నం తర్వాత కెఫీన్ మానేయండి, ఆల్కహాల్ మితంగా ఉంచండి, పడుకునే ముందు స్క్రీన్ లేని కాస్త వ్యవధి మీకు ఇచ్చుకోండి.
- పడుకునే, లేచే సమయాలను ఒకేలా ఉంచడానికి ప్రయత్నించండి. ఒక క్రమమైన లయ, ఎప్పుడు విశ్రాంతిలోకి వెళ్లాలో, ఎప్పుడు తిరిగి చురుకుగా మారాలో మీ శరీరానికి తెలియజేస్తుంది.
ఇక్కడ మీపై మీరు దయగా ఉండండి. లక్ష్యం ఒక పరిపూర్ణమైన దినచర్య కాదు. ఒకటి రెండు లీకులు మూసి, ఏం మారుతుందో గమనించడమే. మీకు ఏదైనా ఆరోగ్య సమస్య ఉన్నా, లేదా మీరు గర్భవతి అయినా, వ్యాయామం పెంచే ముందు మీ వైద్యుడిని సంప్రదించండి, సరైన వేగంతో మొదలుపెట్టడానికి వాళ్ల సాయం తీసుకోండి.
ఊహించడం ఆపి, పరీక్ష చేయించుకోవలసిన సమయం
ఇక్కడ ఒక స్పష్టమైన గీత ఉంది, దాన్ని గుర్తుంచుకోండి. నాలుగు వారాల కంటే ఎక్కువ కాలం మీరు నిరంతరం అలసిపోయి ఉంటే, వైద్య కారణం ఉందో లేదో నిర్ధారించుకోవడానికి వైద్యుడిని కలవాల్సిన సమయం అని NHS సూచిస్తుంది. అలసటతో పాటు ఇతర లక్షణాలు, కారణం తెలియని బరువు మార్పులు, ఆయాసం, లేదా దిగని దిగులు ఉంటే, ఆలస్యం చేయకుండా ఆ సంభాషణ జరగాలి.
పరీక్ష చేయించుకోవడం అతిగా స్పందించడం కాదు. మీ అలవాట్లలో చిన్న మార్పు కావాలో, చిన్న చికిత్స కావాలో, లేక మీరు మీకు ఇచ్చుకోని విశ్రాంతిని ఇచ్చుకునే అనుమతి కావాలో తెలుసుకునే మార్గం అది. మీరు దీన్ని చాలాకాలంగా మోస్తున్నారు. దీన్ని ఒంటరిగా మోస్తూనే ఉండనవసరం లేదు, కేవలం సంకల్ప బలంతోనే దీన్ని పరిష్కరించుకోనూ అవసరం లేదు. తర్వాతి నిజమైన అడుగు సాధారణంగా ఒకరికి చెప్పడమే, ఆ లీక్ ఎక్కడ ఉందో కనిపెట్టడంలో వాళ్ల సాయం తీసుకోవడమే.
మూలాలు
- NHS, Self-help tips to fight tiredness
- NHS, Why am I tired all the time?
- Centers for Disease Control and Prevention, Adult Activity: An Overview