Joxoon nga ab lim bu nga gëm. Mu ngi tabax ci li liggéey bi laaj dëgg-dëgg, ci li mu am solo ci kiy fey, ak ci li sa at bi war a jur. Bi loolu weesoo, tontu bi ñëw na, mu neex te am xel: ndax am na fu nga mën a woyofal loolu?
Waxtu wu baax la. Kiliyaan bu di laaj ndax am na fu ñuy woyofal, kiliyaan bu di seet yoon wu mu waxe waaw la, te ñaari kàddu rekk a ngi la séparee ak déeteel bu set walla at mu gën a tuuti ci ndànk. Ñu bare dañuy fees ñaari kàddu yooyu ak ab wàññi, ndax wàññi mooy gaawal a tëj rus gi.
Am na jëf bu gën, te dafa gàtt ba nga mën koo fàttaliku. Téye lim bi, te soppi ni liggéey bi tollu. Doo aar njëg bi, doo leeral say depaas, te doo wàññi fukk ci téeméer ngir néeg bi des ci tàngaay. Dinga leen wax lan lay génn ci liggéey bi ngir lim bi ñu tudd, te bàyyi leen ñu tànn.
Lan laa war a wax bu kiliyaan bi ñaanee wàññi?
Waxal lan nga mën a génne ngir lim boobu, ba noppi taxawal wax ji. "Duma soppi njëg bi, waaye mën naa liggéey ci bidsi boobu. Ngir lim boobu dinaa génne ñaareelu yoonu defaraat bi ak ndimbalu ubbite bi, te li ci des yépp des na ni ma ko waxe woon."
Benn kàddu gu dal la, gu am ci biiram tànneef bu dëggu, te dafay delloo dogal bi ci moom te amul xuloo. Xoolal lan la amul. Amul njéggalu, amul waxtaan ci say depaas, amul kàddu gu ñagas gu mel ni "xéy na ne mën naa ko def." Ndigalu Deepak Malhotra ci mbirum li ñuy bàyyi ci juuyoo, ci Program on Negotiation, dafa leer lool ci lii: li nga bàyyi du jur cofeel ci boppam, te bu nga tuddul lu nga bàyyi, dañu koy weesu walla ñu ko yeexal, ndax gis ko dina tax feneen bi war a delloo lu ci mengoo.
Ba noppi noppil. Noppi gi du ñaawteef. Kiliyaan bi mooy jël ay lim di ci xalaat, te loolu moo di liggéey bi nga bëgg mu def.
Lu tax wàññi bu ndaw di jar lu ëpp li mu mel?
Ndax fukk ci téeméer bu ñu wàññi ci njëg bi, du mës a doon fukk ci téeméer bu ñu wàññi ci liggéey bi. Waxtu yi des nañu ni ñu mel, jumtukaay yi des nañu, galag bi des na, te wàññi gi yépp mu ngi jóge ci wàll bi nga bëggoon a téye. Defal lim bi ci say lim yaw ci sa bopp. Su ñetteelu wàll ci sa njëg di li nga ci jariñu, wàññi fukk ci téeméer ci njëg bi dafay wàññi lu tollook ñetteelu wàll ci li nga téye.
Ñaareelu njëg bi dafa gën a yeex te gën a réy. Njëg gu di soppiku bu ñu ko forsee dafay jàngal ñépp ñi gis loolu ne sa njëg dafay soppiku bu ñu ko forsee. Kiliyaan yi dañuy waxtaan. Ki jot fukk ci téeméer dina wax ki ci topp mu ñaan ko, te léegi bépp njëg bu nga yónnee dafay ubbi juuyoo bu nga bëggutoon mukk. Lim bi du dootee lim, dafay doon ndoorteelu njuuyoo.
Am na ñetteelu njëg bu mësul a feeñ ci kayitu fey bi. Liggéey bu ñu jaay ci njëg bu la naqari, ci melo bu la naqari lañu koy def. Du ci sago, waaye toppatóo dafay topp njariñ, te liggéey bi nga yég ne fey nañu la ci lu doyul, moom mooy bi di daanu.
Naka laay tànn lan laay génne, ci wàllu wàññi njëg bi?
Tànnal ko laata kenn di la ko ñaan. Bindal sa liggéey ni ab lim bu am ay wàll, teg ci wàll bu nekk waxtu yu mu lay jël, te tudd ban wàll a nekk cëslaay ak ban a nekk lu ñu ci yokk. Bu laajub wàññi bi ñëwee, dinga jàng ci lim bu nga bind, du nga koy fexe ci biir tiitaange.
Yëf yu baax ngir génne ñooy wàll yi lay jël waxtu wu dëggu te ñu mën cee bàyyi: yoonu defaraat yu yokk, liggéey bu ñu bëgg lu gaaw lool, ndaje yu weesu, njàngale, ndimbal bu topp ubbite bi, rapoor yu ñu defar ci sa moom, bés bi nga fa nekk ci sa bopp. Yëf yu bon ngir génne ñooy wàll yi tax liggéey bi baax, ndax bataaxal bu yomb bu daanu dafa gën a bon ci yéen ñaar ci déedéet bu neex.
Gëstukat yi ci juuyoo dañu koy wooye weccoo ci ay mbir yu bare, ci wàllu xar benn lim ci ñaar, te loolu moo tax njëg gu taxaw du tekki ne déeteel bi taxaw na. Njëg mooy benn wàll rekk. Diir bi, ni liggéey bi tollu, ni ñuy feye ak ku war a defar li ñu jëkk, ñoom itam ay wàll lañu, te li ci ëpp gën na a yomb ci feneen bi ci xaalis bu tar.
Am na lu ci des lu nga war a waajal: benn pakke bu gën a tuuti bu am turam ak limam. "Version bu njëkk bi ñeenti junni la, te lii mooy li mu boole dëgg-dëgg." Kiliyaan bu mënul fey lépp, jox nañu ko léegi lu dëggu ci wàllu dàq ko.
Lu xew su ñu naan waaw ci version bu tuuti bi, walla ñu dem?
Ñoom ñaar ñépp baax nañu, te kenn ci ñoom mooy ndam lu nga doon amul su nga wàññee woon. Kiliyaan bu jël pakke bu tuuti bi, jënd na ci sa njëg, loolu mooy ne jokkoo bi dafa tàmbali ci suuf su dëggu te mën na sax ëllëg. Kiliyaan bu dem ndax nanguwoo jox liggéey bi yépp ci lu gën a yomb, dina la jarale lu bare ci yeneen anam.
Dem gi mooy wàll bi ñépp ragal, kon nanga ci leer. Laata bépp waxtaan ci njëg, xamal lim bi su ñu ci suuf nga gën a jëfandikoo sa waxtu ci beneen lëf. Loolu du ab yég, dogal la nga jël ci ngoon gu dal, te mooy li di téye sa baat bu ñu lay forsee. Ñi ci juuyoo dañu koy wooye sa yoon wi gën a baax bu ci des, te li tax nga koy xam mooy ne dinga bàyyi tëfës ci digg-diggu kàddu.
Ba noppi wax déedéet ni nga bëgge ñu la ko waxe. Ak yaram wu tàng, ci lu gàtt, te bañ a jàngale. "Loolu mu ngi ci suufu li ma mën a def ci anam bu baax, kon dinaa ko bàyyi. Su bidsi bi soppikoo dinaa ko bëgg a xoolaat."
Ñan ñoo war a jot sama liggéey ci dara, te naka laay tànn?
Tànnal ko benn yoon ci at mi, ci ab kalandiriye, te jox ko ñi nga tànn, du ki gën a forse. Wàññi bu nga jox ci biir forse du ngëneel, dafay wàññiku rekk, te ñaari yëf yooyu dañu leen di jaxasoo ba tàyyi, rawatina ñi am ngëneel bu wér.
Lii mooy xaajale gi di wéral ñaari wàll yi. Téyeel sa lim ak ñi lay fey. Ci wetam, te ci sago, tànnal ñan ñoo war a jot sa xarala dëgg-dëgg at mii ci dara: benn mbootaay bu dul wut ndam, benn nit ku tàmbali, benn ngoon ci weer wu nekk. Joxe xarala bi ñu lay feye dafa gën a am solo ay yoon ci joxe ngoon ci ndimbal bu yaatu, ndax benn waxtu ci li nga ci xareñ dafay yëngal lu kenn ci néeg bi mënul a yëngal.
Lii du yokkute ci wàllu jikko rekk. Moo di li di aar njëg bi. Bu nga tànnee ba noppi fu sa liggéey bu ñu joxe di dem, ñaanub wàññi du dootee mel ni ab natt ci sa mbaax, te dinga am kàddu gu yomb te dëggu ngir waxtu woowu: "Duma wàññi, waaye maa ngi joxe ay projet yu néew at mu nekk ci dara. Lii du ci, kon lii mooy li ma mën a génne ngir sa lim."
Ki sos KEEP CALM dafa teg joxe ci ñi tax ba liggéeyam am solo, def ko ci yoon wi yépp bi muy yéeg, du bi mu àggee, te mu ne li dellusi dafa doon fukki yoon. Loolu mooy seedeem ci ñaar-fukki atam, du dige bu ñu takk ci sa kayitu fey. Version bu gën a tuuti te gën a wóor a ngi am solo ba tey: nit ñi nga dimbali ci njëlbéen dañu koy fàttaliku, te liggéey dafay ñëw jóge ci fu nga mënutoon a xalaat.
Téye njëg dafa doon aada bu nga tabax benn yoon te jëfandikoo ay at
Yoon wu jëkk wi nga téye ab lim ci biir bu ñu lay forsee, sa xol bu di tëf dina la wax ne dafa bon, fekk du bon. Ñaareelu yoon bi gën na a yomb. Bu ñu àggee ci juróomeelu yoon bi, kàddu la nga wax rekk, te loolu yépp day jël ñeenti simili.
Loolu mooy njariñu dal gi fii. Du dal ci wàllu bëgg-bëgg, dal ngir bëgg-bëgg. Yaa ngi bëgg lu ëpp, yaa ngi ci sa xel a dem ba jot ko, te baat bu dëgër mooy jumtukaay bi lay may nga ñaan te doo tiit, te des ku yomb a liggéeyal ci altine. Kiliyaan yi jar a téye duñu mer ci njëg gu dëgër. Dañuy ci am kóolute, ndax ku xam lu sa liggéey jar, dinga xam it lu sa liggéey di.
Bindal limu wàll yi ci ayu-bés bii. Tànnal lim bi nga dul wàcc. Tànnal ñan ñoo war a jot sa xarala ci dara at mii. Bu loolu weesoo, ñaanub wàññi bu ci topp du natt dara. Talaata rekk la.
Sources
- Program on Negotiation at Harvard Law School, Four Strategies for Making Concessions in Negotiation
- Program on Negotiation at Harvard Law School, Dealing with Difficult Clients: Price Negotiations
- Program on Negotiation at Harvard Law School, What is Anchoring in Negotiation?