Yaa mën sa liggéey te bëgg nga gën ci wàll wi laaj xalaat dëgg-dëgg. Du tontu yi, du bataaxal yu ndaw yi. Liggéey bu dëggu bi: xemmemteef gi, xoolaat gi, bind gi, mbir mi nekk ndax kenn toog na te def ko.
Jàng nga téere bi. Xam nga waxtaan wi. Jéem nga ñeenti waxtu yu tembe ci suba, te juróom-ñeenti fan rekk la mën a def laata ab tàmbali, ab yóbbu xale ci daara ak benn laaj bu gaaw a ko toj. Nit ñu bare dañuy àtte seen bopp ne mënuñu lii, te àtte boobu dafay jar ay at.
Ñeenti waxtu yu tembe du jumtukaay bi. Taxaw ci benn mbir, moom moo di jumtukaay bi, te ci ndab lu gën a tuuti lay ñëwe ci li nit ñi siiwal. Juróom-ñeent-fukki simili ak benn jeexital bu leer, ci bés yi sa ayu-bés ame leen, dañuy jur liggéey bu dëggu bu ëpp ci at mi, ba raw suba bu ñu tëj ni ci jàkka boo mën a téye juróom-ñeenti fan rekk.
Ndax mën naa def liggéey bu xóot bu sama arminaat fees ak ay ndaje?
Waaw, te li am solo du ñaata waxtu yu ndaje nga am, mooy nan lañu aare bunt yi nekk ci seen diggante. Bés bu am ñetti ndaje ak benn bunt bu juróom-ñeent-fukki simili bu kenn laalul, bés bu baax la ngir liggéey bu xóot. Bés bu am ñetti ndaje ak juróom-benni bunt yu fukki simili ak juróom yu tasaaroo, du ko, mu nekk lim yi mel ni ñu mel.
Li ko waral mooy njëgu wecc. Bu nga bàyyee ab liggéey laata mu jeex, wàll ci sa toppatóo dafay des ci moom, te liggéey bi ci topp yaw bu wàññiku la am. Sophie Leroy tudde na lii desitu toppatóo, te dafay leeral lu nit ñi di jàng bu baaxul saa su nekk. Fukki simili ak juróom yi nekk ci diggante ñaari ndaje, du fukki simili ak juróom yu liggéey, fukki simili ak juróom yu agsi lañu.
Kon bàyyil wut ñeenti waxtu te tàmbali wut benn bunt bu set. Xoolal ëllëg, wutal wàll bi gën a gudd bu kenn tojul, te teg yoon wi fa. Bu wàll bi gën a gudd doonee juróom-fukki simili, jëlal juróom-fukk. Xam-xam bi ngay tabax mooy dugg ci liggéey bi ci gaaw, te xam-xam boobu dafay gën a rafet ak yeesalaat gi, du ak gudd gi.
Am na ab jëf ci tëralinu waxtu bu ci jóge, te jar na tuutiy jafe-jafe. Dajaleel say ndaje ñu topp ci seen biir, du nga leen tasaare ci bés bépp ci teraanga. Ñeenti ndaje yu boole dinañu bàyyi benn bunt bu réy ci seen ginnaaw. Ñeent yooyu yu ñu tasaare bàyyiwuñu la dara lu dul jamono yu agsi. Arminaat yu bare mën nañu nangu coppite googu bu nga ko ñaanee benn yoon, te lu jege kenn du ko ñaan.
Ñaata la yoon wi war a yàgg dëgg-dëgg?
Juróom-ñeent-fukki simili mooy natt bi ñuy jëfandikoo fii, suufam mu nekk ñeent-fukki simili ak juróom, te kawam mu jege ñaari waxtu. Li tax yoon wi di mat du gudd gi, mooy ne tudd nga benn jeexital laata ngay tàmbali.
Benn ndigal boobu moo def li ëpp ci liggéey bi. Du liggéey ci raport bi, waaye jeexal ñaareelu wàll bu raport bi. Du jàngal sa bopp, waaye defal wecc bi mu set ci juróom-ñeent-fukki tëg ci simili. Jeexital bu ñu tudd dafay tëj jamono ju wër-wëri, jox la jëf ju njëkk ju leer, te wax la ci mujj ndax yoon wi am na walla déet. Bindal jeexital bi laata yoon wi di tàmbali, du gannaaw.
Yoon yu gàtt ci ñeent-fukki simili ak juróom, jar nañu ñu jël leen ba tey. War nañu rekk a jëm ci lu gën a tuuti: benn tëriin, benn nataal, benn wàll bu gàtt. Njumte bi du yoon wu gàtt wi, mooy teg jeexital bu juróom-ñeent-fukki simili ci wàll bu fanweeri simili te jeex te amoo lu ngay won. Bu loolu wéyee, dina la jàngal ne jëf ji doxul, te li xew ci dëgg mooy ne li ngay wut du woon ci tolluwaayam.
Gannaaw loolu, noppalul dëgg-dëgg, bu nga tàbbi ci imeel yi. Ab gëstu bu dajale gëstu yu bare ci noppalu yu ndaw gis na ne dañuy yokk doole ji ci anam bu wóor te wàññi sonn gi, waaye jeexital bi ci liggéey bi néew na te agsul ci lu am solo ci lépp, te noppalu yu gudd ñoo gën a jariñ yu gàtt yi. Jàngal loolu ci dëgg, du ci yaakaar rekk: dox bi ngay def gannaaw yoon wi, sa doole la jëm, te gannaaw juróom-ñeent-fukki simili yu la sonnal dëgg-dëgg, fukki simili doyul waay.
Fan la telefon bi war a nekk?
Ci beneen néeg, du ci kanamam ci taabal bi. Gëstukat yi ci Iniwersite bu Texas ci Austin defoon nañu ay natt ak lu jege 800 ku jëfandikoo telefon bu xarañ, te gis nañu ne ñi seen telefon nekk ci beneen néeg ñoo raw bu baax ñi ko teg ci kanamam ci taabal bi, te telefonu ñépp nekkoon ci noppi te kenn jëfandikoowul woon bosam.
Jàngal loolu bu wér, ndax mooy li gën a jariñ ci mbind mii. Li jar du bataaxal yi. Li jar mooy ne jumtukaay bi fa nekk na, ak jéego ju ndaw ju dul jeex ju ngay def ngir bañ koo jël. Teg ko ci kanamam defarul loolu. Noppi defarul ko. Sori, moom moo ko def.
Coppite bu juróomi saa la te am na njariñ bu dëggu, kon moo gën a jariñ ci lépp li nekk ci sa loxo. Tegal telefon bi ci waañ wi, tëjal bunt bi, te bàyyi yoon wi am la yaw lépp. Bu nga soxlawoo jumtukaayu waxtu, jëfandikool bu dul telefon bi.
Lan mooy xew bu ayu-bés bi daanoo?
Dara du xew. Ayu-bés bu daanu, ayu-bés la rekk, du ab àtte, te ngëm gi gën a jafe ci mbir mii mooy ne jëf ju nga taxawal ay saa, jëf la nga ñàkk.
Ay ayu-bés dañuy daanu ci ay lu am maana. Ab tàmbali, ab xale bu feebar, ñetti weer yu jël lépp li nga am. Ku am fukki at ci lii, du ki ay ayu-bésam mësul a daanu. Mooy ki di tàmbaliwaat ci Altine te du jiitalee àtte boppam. Ñàkk ñeenti yoon dafay jar ñeenti yoon. Àtte sa bopp ne mënuloo lii, dafay jar ñaari at yu ñëw.
Wàññil doggu bu tàmbaliwaat gi ba mu suufe: benn yoon, benn jeexital, ci bés bu njëkk bu am bunt bu set. Tàmbaliwaat gi du tàmbali bu bees te soxlawul jumtukaay bu bees. Benn jëf ji la, ñu wéyal ko rekk.
Dogalal sàrt boobu ci njëlbéen, ci ayu-bés bu baax, ci saa su ngay waxtaanul ak sa bopp. Bindal ko fu nga koy gis: gannaaw bépp taxaw, yoon wu ci topp juróom-ñeent-fukki simili la ak benn jeexital bu ndaw, te ci bés bu njëkk bu am wàll bu set lay am. Sàrt bu ñu def ci njëlbéen day dund xol bu bon. Dogal bu ñu jël ci suba gannaaw ñaari ayu-bés yu daanu, lu jege mësul a dund.
Yoonu juróom-ñeent-fukki simili, yoon wu metti la
Dara fii wootewul nga def lu gën a néew. Ci ñàkk sàrt yu tar dafa tekki ci ñàkk aada yu ñu sàrtal, du ci ñàkk doole, te juróom-ñeent-fukki simili yu ñu def bu baax dañu gën a jafe ñeenti waxtu yu nga toog ci toogu ak Internet bu ubbeeku.
Ci biir yoon woowu, yaa ngi liggéey ci dig bi nga mën léegi, ak benn jeexital bu ñu tudd, telefon bi ci beneen néeg te dara du jot sa toppatóo. Dinga ko yég ci mujj gi. Te itam mën nañu ko defaat ci benn Àllarba bu neex ci ñetti weer yu neex, te melokaan moomu moo di li di àtte ku ci des di mën lii ba fukki at.
Teralal njool gi tax nga jéem ñeenti waxtu yu tembe ci njëlbéen. Gannaaw loolu, tegal yoonu juróom-ñeent-fukki simili ci bunt bu gën a réy bu ëllëg, tuddal jeexitalam ci guddi gii, te bàyyi telefon bi ci waañ wi.
Sources
- Sophie Leroy, Why is it so hard to do my work? The challenge of attention residue when switching between work tasks (Organizational Behavior and Human Decision Processes)
- The University of Texas at Austin, The Mere Presence of Your Smartphone Reduces Brain Power, Study Shows
- National Institutes of Health, PubMed Central, "Give me a break!" A systematic review and meta-analysis on the efficacy of micro-breaks for increasing well-being and performance
- Harvard Business Review, Your Team's Time Management Problem Might Be a Focus Problem