ਤੁਸੀਂ ਉਹ ਢਹਿੰਦੀ ਜਾਣਦੇ ਹੋ। ਦੁਪਹਿਰ ਢਲਦੀ ਹੈ, ਪਲਕਾਂ ਭਾਰੀਆਂ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਖ਼ਿਆਲਾਂ ਉੱਤੇ ਧੁੰਦ ਛਾ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਅਚਾਨਕ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਇੱਕੋ-ਇੱਕ ਅਹਿਮ ਚੀਜ਼ ਕੋਈ ਬਿਸਕੁਟ ਜਾਂ ਇੱਕ ਹੋਰ ਕੌਫ਼ੀ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਛਾ-ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਹਾਰਨ ਵਰਗਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਹ ਬੱਸ ਬਲੱਡ ਸ਼ੂਗਰ ਹੈ ਜੋ ਬਿਲਕੁਲ ਉਹੀ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ ਜੋ ਦੁਪਹਿਰ ਦੇ ਖਾਣੇ ਵੇਲੇ ਉਸ ਲਈ ਤੈਅ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ।
ਖਾਣੇ ਤੋਂ ਮਿਲਦੀ ਊਰਜਾ ਬੜੀ ਹੱਦ ਤੱਕ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਸੁੱਕਾ ਘਾਹ-ਫੂਸ ਪਾਓ ਤਾਂ ਤੇਜ਼, ਚਮਕਦੀ ਲਾਟ ਮਿਲਦੀ ਹੈ ਜੋ ਓਨੀ ਹੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਬੁਝ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਠੋਸ ਲੱਕੜ ਦਾ ਟੋਟਾ ਪਾਓ ਤਾਂ ਉਹੀ ਅੱਗ ਘੰਟਿਆਂ ਬੱਧੀ ਧੀਮੀ ਤੇ ਟਿਕਵੀਂ ਬਲਦੀ ਹੈ। ਟਿਕੀ ਹੋਈ ਊਰਜਾ ਲਈ ਖਾਣ ਦੀ ਬਹੁਤੀ ਗੱਲ ਇਹੀ ਹੈ ਕਿ ਵੱਧ ਲੱਕੜਾਂ ਤੇ ਘੱਟ ਘਾਹ-ਫੂਸ ਚੁਣੋ, ਤੇ ਫਿਰ ਆਪਣੀ ਅੱਗ ਨੂੰ ਥੋੜ੍ਹਾ ਸਾਥ ਦਿਓ ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਟਿਕੀ ਰਹੇ।
ਢਹਿੰਦੀਆਂ ਆਉਂਦੀਆਂ ਕਿਉਂ ਹਨ
ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਕਾਰਬੋਹਾਈਡਰੇਟ ਖਾਂਦੇ ਹੋ, ਤੁਹਾਡਾ ਸਰੀਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤੋੜ ਕੇ ਸ਼ੂਗਰ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਖ਼ੂਨ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਸਾਦੇ, ਰਿਫਾਈਨਡ ਕਾਰਬ ਜਿਵੇਂ ਚਿੱਟੀ ਬ੍ਰੈੱਡ, ਪੇਸਟਰੀਆਂ, ਮਿੱਠੇ ਪੀਣ ਵਾਲੇ ਪਦਾਰਥ ਤੇ ਬਹੁਤੀਆਂ ਮਠਿਆਈਆਂ ਲਗਭਗ ਤੁਰੰਤ ਟੁੱਟ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਬਲੱਡ ਸ਼ੂਗਰ ਛਾਲ ਮਾਰ ਕੇ ਚੜ੍ਹਦੀ ਹੈ, ਸਰੀਰ ਉਸਨੂੰ ਹੇਠਾਂ ਲਿਆਉਣ ਲਈ ਹੱਥ-ਪੈਰ ਮਾਰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਅਕਸਰ ਲੋੜੋਂ ਵੱਧ ਹੇਠਾਂ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਨਤੀਜਾ ਹੈ ਉਹ ਜਾਣੀ-ਪਛਾਣੀ ਗਿਰਾਵਟ: ਥੱਕੇ ਹੋਏ, ਧੁੰਦਲੇ, ਤੇ ਬਹੁਤ ਛੇਤੀ ਮੁੜ ਭੁੱਖੇ।
ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਕਾਰਬ ਵੱਖਰਾ ਵਿਹਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਫਾਈਬਰ ਤੇ ਵਧੇਰੇ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਸਟਾਰਚ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤੋੜਨ ਵਿੱਚ ਵੱਧ ਸਮਾਂ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਸ਼ੂਗਰ ਹੜ੍ਹ ਵਾਂਗ ਆਉਣ ਦੀ ਥਾਂ ਤੁਪਕਾ-ਤੁਪਕਾ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਬਲੱਡ ਸ਼ੂਗਰ ਵਧੇਰੇ ਨਰਮੀ ਨਾਲ ਚੜ੍ਹਦੀ-ਉਤਰਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਤੁਹਾਡੀ ਊਰਜਾ ਵੀ। Cleveland Clinic ਸਾਬਤ ਅਨਾਜਾਂ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਓਟਮੀਲ ਤੇ ਭੂਰੇ ਚੌਲ, ਨਾਲ ਹੀ ਫਲ, ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਤੇ ਦਾਲਾਂ-ਫਲੀਆਂ, ਇਹੋ ਜਿਹਾ ਹੌਲੀ ਬਲਣ ਵਾਲਾ ਬਾਲਣ ਜੋ ਤੁਹਾਨੂੰ ਚੱਲਦਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈ।
ਸੌਖਾ ਨੁਸਖ਼ਾ: ਆਪਣੇ ਕਾਰਬਾਂ ਦੀ ਜੋੜੀ ਬਣਾਓ
ਇਹ ਉਹ ਕਦਮ ਹੈ ਜੋ ਚੁੱਪ-ਚਾਪ ਊਰਜਾ ਦੀਆਂ ਬਹੁਤੀਆਂ ਢਹਿੰਦੀਆਂ ਠੀਕ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਕਾਰਬ ਇਕੱਲੇ ਨਾ ਖਾਓ। ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਪ੍ਰੋਟੀਨ, ਫਾਈਬਰ ਜਾਂ ਥੋੜ੍ਹੀ ਚੰਗੀ ਚਿਕਨਾਈ ਜੋੜਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਸਾਰਾ ਖਾਣਾ ਹੌਲੀ ਹਜ਼ਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਛਾਲ-ਤੇ-ਗਿਰਾਵਟ ਪੱਧਰੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। CDC ਸਲਾਹ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਾਰਬ ਦੇ ਨਾਲ ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਦਾ ਕੋਈ ਸਰੋਤ ਜੋੜੋ ਜਿਵੇਂ ਮੁੱਠੀ ਭਰ ਗਿਰੀਆਂ, ਥੋੜ੍ਹਾ ਦਹੀਂ, ਅੰਡੇ ਜਾਂ ਪਤਲਾ ਮੀਟ, ਤਾਂ ਜੋ ਢਿੱਡ ਵੱਧ ਦੇਰ ਭਰਿਆ ਰਹੇ ਤੇ ਬਲੱਡ ਸ਼ੂਗਰ ਦੇ ਹੁਲਾਰਿਆਂ ਤੋਂ ਬਚਿਆ ਜਾਵੇ।
ਅਮਲ ਵਿੱਚ ਇਹ ਕੁਝ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਿਸਦਾ ਹੈ:
- ਇਕੱਲੇ ਸੇਬ ਦੀ ਥਾਂ ਸੇਬ ਨਾਲ ਇੱਕ ਚਮਚ ਪੀਨਟ ਬਟਰ।
- ਖੰਡ ਵਾਲੇ ਸੀਰੀਅਲ ਦੀ ਥਾਂ ਗਿਰੀਆਂ ਤੇ ਬੇਰੀਆਂ ਪਾਇਆ ਓਟਮੀਲ।
- ਸਾਦੇ ਬੇਗਲ ਦੀ ਥਾਂ ਅੰਡਿਆਂ ਨਾਲ ਸਾਬਤ ਅਨਾਜ ਦਾ ਟੋਸਟ।
- ਇਕੱਲੇ ਕਰੈਕਰਾਂ ਦੀ ਥਾਂ ਪਨੀਰ ਜਾਂ ਹੁੰਮਸ ਨਾਲ ਕਰੈਕਰ।
ਇਸ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝ ਵੀ ਤੁਹਾਥੋਂ ਤੁਹਾਡੇ ਪਸੰਦੀਦਾ ਖਾਣੇ ਛੁਡਵਾਉਂਦਾ ਨਹੀਂ। ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਤੁਸੀਂ ਕੀ ਰੱਖਦੇ ਹੋ।
ਕੁਝ ਸੌਖੇ ਵਟਾਂਦਰੇ
ਸਾਰੀ ਰਸੋਈ ਬਦਲਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ। ਕੁਝ ਮੁੱਖ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦਾ ਦਰਜਾ ਵਧਾਉਣਾ ਹੀ ਬਹੁਤਾ ਕੰਮ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ:
- ਚਿੱਟੀ ਬ੍ਰੈੱਡ, ਚਿੱਟੇ ਚੌਲ ਤੇ ਆਮ ਪਾਸਤੇ ਦੀ ਥਾਂ ਸਾਬਤ ਅਨਾਜ ਵਾਲੇ ਰੂਪ ਲਓ।
- ਫਲਾਂ ਦੇ ਰਸ ਦੀ ਥਾਂ ਸਾਬਤ ਫਲ ਵੱਲ ਹੱਥ ਵਧਾਓ (ਫਾਈਬਰ ਹੀ ਅਸਲ ਗੱਲ ਹੈ)।
- ਦੁਪਹਿਰ ਦਾ ਖਾਣਾ ਕਿਸੇ ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਤੇ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਵਾਲੀ ਚੀਜ਼ ਦੁਆਲੇ ਬਣਾਓ, ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਤੁਹਾਨੂੰ ਰਾਤ ਦੇ ਖਾਣੇ ਤੱਕ ਲੈ ਜਾਵੇ।
- ਢਲਦੀ ਦੁਪਹਿਰ ਲਈ ਟਿਕੀ ਊਰਜਾ ਵਾਲਾ ਸਨੈਕ ਪਹੁੰਚ ਵਿੱਚ ਰੱਖੋ, ਤਾਂ ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਵੈਂਡਿੰਗ ਮਸ਼ੀਨ ਦੇ ਰਹਿਮ 'ਤੇ ਨਾ ਹੋਵੋ।
ਪਾਣੀ ਤੇ ਤਾਲ ਨਾ ਭੁੱਲੋ
ਦੋ ਚੀਜ਼ਾਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਖੰਡ ਨਾਲ ਕੋਈ ਲੈਣਾ-ਦੇਣਾ ਨਹੀਂ, ਫਿਰ ਵੀ ਤੁਹਾਡੀ ਟੈਂਕੀ ਖਾਲੀ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਪਹਿਲੀ ਹੈ ਪਾਣੀ ਦੀ ਘਾਟ। ਹਲਕੀ ਜਿਹੀ ਘਾਟ ਵੀ ਦਿਲ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੰਮ ਕਰਵਾਉਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਥਕਾਵਟ ਛੱਡ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਕਦੇ-ਕਦੇ ਉਸ ਢਹਿੰਦੀ ਦਾ ਅਸਲੀ ਜਵਾਬ, ਜੋ ਸਨੈਕ ਨਾਲ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ, ਇੱਕ ਗਲਾਸ ਪਾਣੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਦੂਜੀ ਹੈ ਖਾਣੇ ਛੱਡਣਾ ਤੇ ਫਿਰ ਲੋੜੋਂ ਵੱਧ ਭਰਪਾਈ ਕਰਨਾ। ਲੰਮੇ ਖਾਲੀ ਵਕਫ਼ੇ, ਤੇ ਪਿੱਛੋਂ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਕਾਹਲੀ ਵਾਲਾ ਖਾਣਾ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਉਹੀ ਝੂਟੇ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਬੱਝਵੇਂ ਵਕਫ਼ਿਆਂ 'ਤੇ ਕੁਝ ਵਾਜਬ ਖਾਂਦੇ ਰਹਿਣਾ ਲਕੀਰ ਨੂੰ ਪੱਧਰਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈ।
ਕੌਫ਼ੀ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਗੱਲ, ਕਿਉਂਕਿ ਢਹਿੰਦੀ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਇਲਾਜ ਉਹੀ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਕੈਫ਼ੀਨ ਸੱਚਮੁੱਚ ਹੁਲਾਰਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਜਦੋਂ ਉਸਦਾ ਅਸਰ ਲਹਿੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਨਾਲੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਉਨੀਂਦਰਾ ਛੱਡ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਇਵੇਂ ਹੀ ਦੁਪਹਿਰ ਦੀ ਕੌਫ਼ੀ ਦੁਪਹਿਰ ਦੀ ਕੌਫ਼ੀ ਦੀ ਆਦਤ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਸੰਜਮ ਵਿੱਚ ਠੀਕ ਹੈ। ਬੱਸ ਧਿਆਨ ਦਿਓ ਕਿ ਕਿਤੇ ਤੁਸੀਂ ਉਸ ਟੋਏ ਉੱਤੇ ਪਰਦਾ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਪਾ ਰਹੇ ਜੋ ਖਾਣਾ ਤੇ ਪਾਣੀ ਬਿਹਤਰ ਸੰਭਾਲ ਲੈਂਦੇ।
ਜਦੋਂ ਗੱਲ ਤੁਹਾਡੀ ਥਾਲੀ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਹੋਵੇ
ਟਿਕਵਾਂ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਬਹੁਤ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਲਗਾਤਾਰ, ਭਾਰੀ ਥਕਾਵਟ ਹਮੇਸ਼ਾ ਖਾਣੇ ਬਾਰੇ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਠੀਕ-ਠਾਕ ਨੀਂਦ ਲੈ ਰਹੇ ਹੋ, ਵਾਜਬ ਖਾ ਰਹੇ ਹੋ, ਤੇ ਫਿਰ ਵੀ ਦਿਨ-ਬ-ਦਿਨ ਨਿਚੋੜੇ ਹੋਏ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਇਹ ਗੱਲ ਆਪਣੇ ਡਾਕਟਰ ਨੂੰ ਦੱਸਣ ਵਾਲੀ ਹੈ। ਲਗਾਤਾਰ ਥਕਾਵਟ ਥਾਇਰਾਇਡ ਦੇ ਮਸਲਿਆਂ, ਖ਼ੂਨ ਦੀ ਕਮੀ ਜਾਂ ਹੋਰ ਹਾਲਤਾਂ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ ਜੋ ਇੱਕ ਹੋਰ ਸਨੈਕ ਦੀ ਥਾਂ ਸਹੀ ਜਾਂਚ ਮੰਗਦੀਆਂ ਹਨ। ਖਾਣਾ ਤੁਹਾਨੂੰ ਆਮ ਦਿਨ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਨਾ ਲੰਘਾ ਸਕੇ, ਤਾਂ ਇਹ ਕੰਮ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਹੈ, ਨਿੱਜੀ ਹਾਰ ਨਹੀਂ।
ਸਰੋਤ
- Cleveland Clinic, Foods That Give You Energy: What To Eat and Avoid
- CDC, Choosing Healthy Carbs
- Mayo Clinic, Carbohydrates: How Carbs Fit Into a Healthy Diet