ਆਪਣੇ ਸਾਥੀ ਨਾਲ ਦੋਸਤੀ ਕਿਵੇਂ ਬਣਾਈ ਰੱਖੀਏ

ਲੰਮੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਵਿੱਚ ਕਿਤੇ ਨਾ ਕਿਤੇ ਇੱਕ ਅਜੀਬ ਗੱਲ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਹਾਲੇ ਵੀ ਸਾਥੀ ਹੋ। ਖ਼ਰਚੇ ਵੰਡਦੇ ਹੋ, ਕੈਲੰਡਰ ਮਿਲਾਉਂਦੇ ਹੋ, ਪੁੱਛਦੇ ਹੋ ਕਿ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਉਹ ਕੰਮ ਯਾਦ ਸੀ ਜਾਂ ਨਹੀਂ। ਤੇ ਫਿਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਅਹਿਸਾਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਤੁਹਾਨੂੰ ਯਾਦ ਹੀ ਨਹੀਂ ਕਿ ਆਖ਼ਰੀ ਵਾਰ ਤੁਸੀਂ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਦਾ ਸਾਥ ਕਦੋਂ ਸੱਚੀਂ ਮਾਣਿਆ ਸੀ, ਉਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿਸੇ ਦੋਸਤ ਨੂੰ ਮਿਲ ਕੇ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਇਹ ਓਨਾ ਹੀ ਆਮ ਹੈ ਜਿੰਨਾ ਲੋਕ ਮੰਨਦੇ ਨਹੀਂ। ਇਸਦਾ ਮਤਲਬ ਇਹ ਨਹੀਂ ਕਿ ਪਿਆਰ ਮੁੱਕ ਗਿਆ। ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਸਦਾ ਮਤਲਬ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪਿਆਰ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਵਾਲੀ ਦੋਸਤੀ ਥੋੜ੍ਹੀ ਚੁੱਪ ਹੋ ਗਈ ਹੈ, ਰੋਜ਼ ਦੇ ਕੰਮਾਂ, ਥਕਾਵਟ ਤੇ ਨਿਪਟਾਉਣ ਵਾਲੇ ਕੰਮਾਂ ਦੀ ਲੰਮੀ ਸੂਚੀ ਹੇਠ ਦੱਬੀ ਗਈ ਹੈ। ਚੰਗੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਦੋਸਤੀ ਹੀ ਉਹ ਹਿੱਸਾ ਹੈ ਜਿਹੜਾ ਤੁਸੀਂ ਦੁਬਾਰਾ ਬਣਾ ਸਕਦੇ ਹੋ, ਤੇ ਇਹੀ ਉਹ ਹਿੱਸਾ ਹੈ ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਾਰਾ ਰਿਸ਼ਤਾ ਟਿਕੇਗਾ ਜਾਂ ਨਹੀਂ।

ਦੋਸਤੀ ਨੀਂਹ ਹੈ, ਬੋਨਸ ਨਹੀਂ

ਲੋਕ ਅਕਸਰ ਰਿਸ਼ਤੇ ਵਿਚਲੀ ਦੋਸਤੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵਧੀਆ ਜਿਹੀ ਵਾਧੂ ਚੀਜ਼ ਸਮਝਦੇ ਨੇ। ਰੁਮਾਂਸ ਅਸਲੀ ਖੇਡ ਹੈ, ਤੇ ਦੋਸਤ ਹੋਣਾ ਬੱਸ ਕਿਸਮਤ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਮਿਲਿਆ ਸੋਹਣਾ ਜਿਹਾ ਅਸਰ। ਖੋਜ ਇਸਦੇ ਉਲਟ ਦੱਸਦੀ ਹੈ।

ਜਦੋਂ ਅਰਥਸ਼ਾਸਤਰੀਆਂ Shawn Grover ਤੇ John Helliwell ਨੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿਆਹੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਤੰਦਰੁਸਤੀ ਦੇ ਅੰਕੜੇ ਦੇਖੇ, ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਕਿ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਮਿਲਣ ਵਾਲੀ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਉਹਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ ਦੁੱਗਣੀ ਸੀ ਜਿਹਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ-ਸਾਥੀ ਨੂੰ ਹੀ ਆਪਣਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਦੋਸਤ ਦੱਸਿਆ। ਦੁੱਗਣੀ। ਫ਼ਾਰਮ ਉੱਤੇ ਵਿਆਹ ਵਾਲੀ ਲਾਈਨ ਦੋਹਾਂ ਹਾਲਤਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕੋ ਸੀ। ਸਾਰਾ ਭਾਰ ਉਸ ਅੰਦਰਲੀ ਦੋਸਤੀ ਚੁੱਕ ਰਹੀ ਸੀ।

ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਦੇ ਖੋਜੀ John Gottman, ਜਿਹਨਾਂ ਨੇ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੱਕ ਲੈਬ ਵਿੱਚ ਅਸਲੀ ਜੋੜਿਆਂ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ, ਬਿਲਕੁਲ ਵੱਖਰੇ ਰਾਹ ਤੋਂ ਇਸੇ ਸਿੱਟੇ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚੇ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਮਾਡਲ ਵਿੱਚ ਡੂੰਘੀ ਦੋਸਤੀ ਉਹ ਨੀਂਹ ਹੈ ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਸਾਰਾ ਰਿਸ਼ਤਾ ਖੜ੍ਹਾ ਹੈ, ਉਹ ਚੀਜ਼ ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਭਰੋਸਾ, ਵਫ਼ਾਦਾਰੀ ਤੇ ਚੰਗੀ ਸਰੀਰਕ ਨੇੜਤਾ ਵੀ ਟਿਕਦੀ ਹੈ। ਛੱਤ ਨਹੀਂ। ਫ਼ਰਸ਼।

ਤਾਂ ਜੇ ਇਸ ਵੇਲੇ ਦੋਸਤੀ ਪਤਲੀ ਜਿਹੀ ਲੱਗ ਰਹੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਸ ਵੱਲ ਧਿਆਨ ਦੇਣਾ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਤੇ ਇਹ ਠੀਕ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਇਸਦੇ ਹੱਲ ਤੁਹਾਡੀ ਸੋਚ ਨਾਲੋਂ ਛੋਟੇ ਨੇ।

ਦੋਸਤੀ ਛੋਟੇ ਇਸ਼ਾਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੀ ਹੈ

ਹੁਣ ਉਹ ਗੱਲ ਜਿਹੜੀ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਹੈਰਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਦੋ ਸਾਥੀਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਦੋਸਤੀ ਵੱਡੇ ਰੁਮਾਂਟਿਕ ਇਸ਼ਾਰਿਆਂ ਦੌਰਾਨ ਨਹੀਂ ਬਣਦੀ। ਉਹ ਰੋਜ਼ ਦੇ ਉਹਨਾਂ ਨਿੱਕੇ ਪਲਾਂ ਵਿੱਚ ਬਣਦੀ ਹੈ, ਜਾਂ ਘਸਦੀ ਹੈ, ਜਿਹੜੇ ਸੌਖਿਆਂ ਹੀ ਖੁੰਝ ਜਾਂਦੇ ਨੇ।

Gottman ਇਹਨਾਂ ਪਲਾਂ ਨੂੰ "ਬਿਡ" ਕਹਿੰਦੇ ਨੇ, ਯਾਨੀ ਜੁੜਨ ਲਈ ਵਧਾਇਆ ਹੱਥ। ਬਿਡ ਕੋਈ ਵੀ ਛੋਟੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਹੈ। ਤੁਹਾਡਾ ਸਾਥੀ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ "ਓਏ, ਆਹ ਪੰਛੀ ਦੇਖ" ਜਾਂ "ਮੈਨੂੰ ਬੜਾ ਅਜੀਬ ਸੁਪਨਾ ਆਇਆ", ਜਾਂ ਬੱਸ ਇੰਝ ਹਉਕਾ ਭਰਦਾ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਕੋਈ ਮਤਲਬ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਪਲ ਤੁਸੀਂ ਤਿੰਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹੋ। ਤੁਸੀਂ ਉਹਨਾਂ ਵੱਲ ਮੁੜਦੇ ਹੋ ਤੇ ਜਵਾਬ ਦਿੰਦੇ ਹੋ, ਭਾਵੇਂ ਥੋੜ੍ਹਾ ਹੀ। ਜਾਂ ਤੁਸੀਂ ਮੂੰਹ ਮੋੜ ਕੇ ਅਣਗੌਲਿਆ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹੋ। ਜਾਂ ਤੁਸੀਂ ਖਿਝ ਕੇ ਉਲਟਾ ਜਵਾਬ ਦਿੰਦੇ ਹੋ।

ਉਸ ਪਲ ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਈ ਵੀ ਵੱਡੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦਾ। ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹੀ ਲਗਭਗ ਸਭ ਕੁਝ ਤੈਅ ਕਰਦੇ ਨੇ। ਜਿਹੜੇ ਜੋੜੇ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਦੇ ਛੋਟੇ ਇਸ਼ਾਰਿਆਂ ਵੱਲ ਮੁੜਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਨੇ, ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿੱਘ ਬਣਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਜਿਹੜੇ ਇਹ ਇਸ਼ਾਰੇ ਖੁੰਝਾਉਂਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਨੇ, ਉਹ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਇੱਕੋ ਬਿਸਤਰਾ ਸਾਂਝਾ ਕਰਦੇ ਕਮਰਾ-ਸਾਥੀ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਨੇ। ਬਿਡ ਛੋਟੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਪੈਟਰਨ ਛੋਟਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।

ਇਹ ਜਾਣ ਕੇ ਅਜੀਬ ਜਿਹਾ ਸੁਖ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਚੀਜ਼ਾਂ ਠੀਕ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵੱਡੇ ਡੇਟ-ਨਾਈਟ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ। ਤੁਹਾਨੂੰ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਦਰਜਨਾਂ ਮੌਕੇ ਮਿਲਦੇ ਨੇ, ਤੇ ਬਹੁਤੇ ਦਸ ਸਕਿੰਟਾਂ ਦੇ ਹੁੰਦੇ ਨੇ।

ਉਹ ਕੌਣ ਨੇ, ਇਸਦਾ ਨਕਸ਼ਾ ਨਵਾਂ ਕਰਦੇ ਰਹੋ

ਲੋਕ ਬਦਲਦੇ ਨੇ। ਪੰਜ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਜਿਸ ਨਾਲ ਤੁਸੀਂ ਜੁੜੇ ਸੀ, ਉਸਦੇ ਹੁਣ ਨਵੇਂ ਫ਼ਿਕਰ ਨੇ, ਨਵੀਆਂ ਛੋਟੀਆਂ ਧੁਨਾਂ ਨੇ, ਤੇ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਬਾਰੇ ਥੋੜ੍ਹਾ ਵੱਖਰਾ ਖ਼ਿਆਲ ਹੈ। ਦੋਸਤ ਇਹ ਸਭ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਜਾਣਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਨੇ। ਜੋੜੇ ਅਕਸਰ ਰੁਕ ਜਾਂਦੇ ਨੇ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਮੰਨ ਲੈਂਦੇ ਨੇ ਕਿ ਉਹ ਤਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਸਭ ਜਾਣਦੇ ਨੇ।

Gottman ਇਸ ਲਗਾਤਾਰ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨੂੰ "ਲਵ ਮੈਪ" ਕਹਿੰਦੇ ਨੇ, ਯਾਨੀ ਤੁਹਾਡੇ ਸਾਥੀ ਦੀ ਅੰਦਰਲੀ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਤਾਜ਼ਾ, ਬਾਰੀਕ ਨਕਸ਼ਾ। ਇਸ ਵੇਲੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕੀ ਤੰਗ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਕਿਸ ਗੱਲ 'ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਚੁੱਪ-ਚਾਪ ਮਾਣ ਹੈ। ਉਸ ਸਹਿਕਰਮੀ ਦਾ ਨਾਂ ਜਿਸ ਤੋਂ ਉਹ ਅੱਕੇ ਪਏ ਨੇ। ਲਵ ਮੈਪ ਤੁਸੀਂ ਓਵੇਂ ਹੀ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹੋ ਜਿਵੇਂ ਕਿਸੇ ਪੁਰਾਣੇ ਦੋਸਤ ਨਾਲ ਨੇੜਤਾ ਬਣਾਈ ਰੱਖਦੇ ਹੋ। ਤੁਸੀਂ ਪੁੱਛਦੇ ਹੋ, ਤੇ ਫਿਰ ਸੱਚੀਂ ਸੁਣਦੇ ਹੋ।

ਕੁਝ ਸਵਾਲ ਜਿਹੜੇ "ਤੇਰਾ ਦਿਨ ਕਿਵੇਂ ਲੰਘਿਆ" ਤੋਂ ਡੂੰਘੇ ਜਾਂਦੇ ਨੇ:

• ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਤੋਂ ਮਨ ਵਿੱਚ ਕੀ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਹੈ ਜੋ ਤੂੰ ਕਿਹਾ ਨਹੀਂ?
• ਇਸ ਵੇਲੇ ਕਿਸੇ ਚੀਜ਼ ਦਾ ਚਾਅ ਹੈ?
• ਕਿਹੜੀ ਗੱਲ ਇਸ ਹਫ਼ਤੇ ਨੂੰ ਥੋੜ੍ਹਾ ਹਲਕਾ ਕਰ ਦੇਵੇਗੀ?
• ਤੇਰੇ ਲਈ ਕੁਝ ਬਦਲਿਆ ਹੈ ਜੋ ਸ਼ਾਇਦ ਮੈਥੋਂ ਖੁੰਝ ਗਿਆ ਹੋਵੇ?

ਸਵਾਲਾਂ ਨਾਲੋਂ ਵੱਧ ਮਾਇਨੇ ਉਸ ਭਾਵ ਦੇ ਨੇ ਜਿਹੜਾ ਉਹਨਾਂ ਪਿੱਛੇ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀ ਨੂੰ ਅਜਿਹਾ ਇਨਸਾਨ ਮੰਨ ਰਹੇ ਹੋ ਜਿਹੜਾ ਹਾਲੇ ਵੀ ਖੁੱਲ੍ਹ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਨਾ ਕਿ ਕੋਈ ਪੱਕੀ ਹੋਈ ਚੀਜ਼ ਜਿਸ ਬਾਰੇ ਤੁਸੀਂ ਸਾਲਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸਭ ਸਿੱਖ ਲਿਆ ਸੀ।

ਜਾਣ-ਬੁੱਝ ਕੇ ਮਜ਼ਾ ਕਰੋ

ਦੋਸਤ ਇਕੱਠੇ ਕੰਮ ਸਿਰਫ਼ ਇਸ ਲਈ ਕਰਦੇ ਨੇ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਮਜ਼ਾ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਕਿਤੇ ਰਾਹ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਜੋੜੇ ਇਹ ਬਿਲਕੁਲ ਹੀ ਛੱਡ ਦਿੰਦੇ ਨੇ। ਹਰ ਸਾਂਝਾ ਕੰਮ ਇੱਕ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ, ਇੱਕ ਕੰਮ-ਧੰਦਾ, ਜਾਂ ਬੱਚਿਆਂ ਬਾਰੇ ਮੀਟਿੰਗ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਏਥੇ ਖੇਡ ਕੋਈ ਫ਼ਾਲਤੂ ਗੱਲ ਨਹੀਂ। ਇਹੀ ਉਹ ਤਰੀਕਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਤੁਹਾਨੂੰ ਯਾਦ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਪਸੰਦ ਕਿਉਂ ਕਰਦੇ ਸੀ। ਤਾਂ ਥੋੜ੍ਹਾ ਸਮਾਂ ਬਚਾ ਕੇ ਰੱਖੋ ਜਿਸਦਾ ਕੋਈ ਏਜੰਡਾ ਤੇ ਕੋਈ ਲਾਭ ਨਾ ਹੋਵੇ। ਇਕੱਠੇ ਕੁਝ ਬਣਾਓ, ਭਾਵੇਂ ਵਿਗੜ ਜਾਵੇ। ਕੋਈ ਬੇਵਕੂਫ਼ੀ ਵਾਲਾ ਸ਼ੋਅ ਦੇਖੋ। ਬਿਨਾਂ ਮੰਜ਼ਿਲ ਦੇ ਸੈਰ ਕਰੋ। ਇੱਕ ਸਾਂਝੀ ਚੀਜ਼ ਅਜਿਹੀ ਰੱਖੋ ਜਿਹੜੀ ਸਿਰਫ਼ ਤੁਹਾਡੇ ਦੋਹਾਂ ਲਈ ਹੋਵੇ ਤੇ ਜਿਸਨੂੰ ਕੰਮ ਦੀ ਚੀਜ਼ ਬਣਨ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਨਾ ਹੋਵੇ।

ਤੇ ਦੋਸਤੀ ਵਾਲੀ ਸ਼ਿਸ਼ਟਤਾ ਵੀ ਬਚਾ ਕੇ ਰੱਖੋ। ਦੋਸਤ ਨੂੰ ਤੁਸੀਂ ਧੰਨਵਾਦ ਕਹਿੰਦੇ ਹੋ, ਉਸਦੀ ਕੀਤੀ ਚੰਗਿਆਈ ਨੋਟ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਮਾੜਾ ਮੰਨਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਸਨੂੰ ਸ਼ੱਕ ਦਾ ਲਾਭ ਦਿੰਦੇ ਹੋ। ਇਹ ਸ਼ਿਸ਼ਟਤਾਵਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਸੇ ਬੰਦੇ ਨਾਲ ਘਸਦੀਆਂ ਨੇ ਜਿਹੜਾ ਸਾਡੇ ਸਭ ਤੋਂ ਨੇੜੇ ਹੈ, ਤੇ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣ-ਬੁੱਝ ਕੇ ਬਚਾਉਣਾ ਬਣਦਾ ਹੈ। Gottman ਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਕਿ ਪਿਆਰ ਤੇ ਕਦਰ ਦੀ ਪੱਕੀ ਆਦਤ, ਯਾਨੀ ਜੋ ਚੰਗਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਉਹ ਨੋਟ ਕਰਨਾ ਤੇ ਕਹਿ ਦੇਣਾ, ਉਹਨਾਂ ਜੋੜਿਆਂ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਸਾਫ਼ ਨਿਸ਼ਾਨੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹੈ ਜਿਹੜੇ ਲੰਮਾ ਸਾਥ ਨਿਭਾਉਂਦੇ ਨੇ।

ਇੱਕ ਈਮਾਨਦਾਰ ਚੇਤਾਵਨੀ

ਇਸ ਸਲਾਹ ਦਾ ਇੱਕ ਰੂਪ ਹੱਦੋਂ ਵਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਉਹ ਵੀ ਦੱਸਣਾ ਬਣਦਾ ਹੈ। "ਆਪਣੇ ਸਾਥੀ ਨੂੰ ਹੀ ਆਪਣਾ ਸਭ ਕੁਝ ਬਣਾ ਲਓ" ਟੀਚਾ ਨਹੀਂ ਹੈ।

*Journal of Social and Personal Relationships* ਵਿੱਚ ਛਪੀ 2025 ਦੀ ਇੱਕ ਖੋਜ ਵਿੱਚ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਕਿ ਜਿਹਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਰੁਮਾਂਟਿਕ ਸਾਥੀ ਨੂੰ ਹੀ ਆਪਣਾ ਇੱਕੋ-ਇੱਕ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਦੋਸਤ ਦੱਸਿਆ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਵੱਧ ਨੇੜਤਾ ਤੇ ਸਾਥ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤਾ, ਪਰ ਨਾਲ ਹੀ ਆਪਣੇ ਵੱਡੇ ਦਾਇਰੇ ਤੋਂ ਘੱਟ ਸਹਾਰਾ ਵੀ ਦੱਸਿਆ। ਜਦੋਂ ਇੱਕੋ ਬੰਦਾ ਤੁਹਾਡੀ ਪੂਰੀ ਸਮਾਜਿਕ ਦੁਨੀਆ ਬਣ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਤੁਹਾਡੀ ਦੁਨੀਆ ਛੋਟੀ ਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਰਿਸ਼ਤੇ ਤੋਂ ਬਾਹਰਲੀ ਦੋਸਤੀ ਰਿਸ਼ਤੇ ਲਈ ਖ਼ਤਰਾ ਨਹੀਂ। ਉਹ ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਤੰਦਰੁਸਤ ਰੱਖਣ ਵਾਲੀ ਚੀਜ਼ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ।

ਇਹ ਗੱਲ ਦੋਸਤੀ ਬਾਰੇ ਸਾਡੀ ਬਾਕੀ ਸਮਝ ਨਾਲ ਵੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। American Psychological Association ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਗੂੜ੍ਹੀਆਂ ਦੋਸਤੀਆਂ ਦਾ ਸਬੰਧ ਘੱਟ ਤਣਾਅ, ਬਿਹਤਰ ਮਾਨਸਿਕ ਸਿਹਤ ਤੇ ਲੰਮੀ ਉਮਰ ਨਾਲ ਵੀ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ ਕਿ ਤੁਹਾਡਾ ਸਾਥੀ ਬਹੁਤ ਵਧੀਆ ਦੋਸਤ ਹੋਵੇ। ਪਰ ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦੇ ਕਿ ਉਹ ਤੁਹਾਡਾ ਇੱਕੋ-ਇੱਕ ਦੋਸਤ ਹੋਵੇ।

ਜਦੋਂ ਦੂਰੀ ਸਿਰਫ਼ ਢਿੱਲ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੋਵੇ

ਦੋਸਤੀ ਵਿਚਲੀ ਬਹੁਤੀ ਢਿੱਲ ਧਿਆਨ ਦੇਣ ਨਾਲ ਠੀਕ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਦੁਬਾਰਾ ਛੋਟੇ ਇਸ਼ਾਰਿਆਂ ਵੱਲ ਮੁੜਨ ਲੱਗਦੇ ਹੋ, ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਬਾਰੇ ਜਾਣਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਜਾਗਦੀ ਹੈ, ਥੋੜ੍ਹਾ ਮਜ਼ਾ ਬਚਾਉਂਦੇ ਹੋ, ਤੇ ਕੁਝ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਨਿੱਘ ਵਾਪਸ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਕਦੇ-ਕਦੇ ਗੱਲ ਇਸ ਤੋਂ ਭਾਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਲਗਾਤਾਰ ਨਫ਼ਰਤ ਜਾਂ ਚੁੱਪ ਦੀ ਕੰਧ ਵੱਲ ਵਹਿ ਗਏ ਹੋ, ਜੇ ਗੱਲਬਾਤ ਹਰ ਵਾਰ ਉਸੇ ਦੁਖਦਾਈ ਥਾਂ 'ਤੇ ਖ਼ਤਮ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜੇ ਤੁਹਾਡੇ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਜਾਂ ਦੋਵਾਂ ਨੇ ਚੁੱਪ-ਚਾਪ ਹਾਰ ਮੰਨ ਲਈ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਕਿਸੇ ਲੇਖ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਗੱਲ ਹੈ। ਚੰਗਾ ਕਪਲਜ਼ ਥੈਰੇਪਿਸਟ ਨਾ ਆਖ਼ਰੀ ਹੱਲ ਹੈ ਤੇ ਨਾ ਹੀ ਹਾਰ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ। ਇਹ ਤਾਂ ਅਜਿਹੇ ਰਾਹਬਰ ਨੂੰ ਨਾਲ ਲੈਣ ਵਾਂਗ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਰਸਤਾ ਪਤਾ ਹੈ, ਤੇ ਜੋੜੇ ਅਕਸਰ ਆਪਣੀ ਸੋਚ ਨਾਲੋਂ ਬਹੁਤ ਪਹਿਲਾਂ ਜਾਂਦੇ ਨੇ।

ਤੇ ਜੇ ਰਿਸ਼ਤਾ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦਾ, ਜੇ ਉਸ ਵਿੱਚ ਡਰ, ਕਾਬੂ ਜਾਂ ਨੁਕਸਾਨ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਫਿੱਕੀ ਪਈ ਦੋਸਤੀ ਤੋਂ ਵੱਖਰੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਤੇ ਇਸ ਲਈ ਸਿੱਖਿਅਤ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਅਸਲੀ ਮਦਦ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

ਪਰ ਆਮ ਫਿੱਕੇਪਣ ਲਈ, ਅੱਜ ਰਾਤ ਤੋਂ ਹੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰੋ, ਤੇ ਛੋਟਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰੋ। ਅਗਲੀ ਵਾਰ ਜਦੋਂ ਤੁਹਾਡਾ ਸਾਥੀ ਕਿਸੇ ਨਿੱਕੀ ਜਿਹੀ ਗੱਲ ਨਾਲ ਤੁਹਾਡੇ ਵੱਲ ਹੱਥ ਵਧਾਵੇ, ਤਾਂ ਨਜ਼ਰ ਚੁੱਕੋ। ਜਵਾਬ ਦਿਓ। ਉਹ ਦਸ ਸਕਿੰਟ ਹੀ ਸਾਰੀ ਗੱਲ ਨੇ, ਬੱਸ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਦੁਹਰਾਏ ਹੋਏ।

ਸਰੋਤ

• The Gottman Institute, F is for Friendship
• National Bureau of Economic Research, How's Life at Home? New Evidence on Marriage and the Set Point for Happiness (Grover & Helliwell)
• American Psychological Association, The science of why friendships keep us healthy
• Phys.org, Companionship rises but support from friends falls when romantic partners become best friends, study shows