ਮਾਨਸਿਕ ਸਿਹਤ ਨਾਲ ਜੂਝ ਰਹੇ ਸਾਥੀ ਦਾ ਸਾਥ ਕਿਵੇਂ ਦੇਈਏ

ਸ਼ਾਇਦ ਤੁਸੀਂ ਸਭ ਤੋਂ ਔਖਾ ਸਬਕ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਸਿੱਖ ਚੁੱਕੇ ਹੋ: ਪਿਆਰ ਇਸਨੂੰ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ। ਤੁਸੀਂ ਸਭ ਕੁਝ ਠੀਕ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ ਤੇ ਫਿਰ ਵੀ ਉਹ ਸਵੇਰੇ ਭਾਰੇ ਮਨ ਨਾਲ ਉੱਠ ਸਕਦੇ ਨੇ। ਤੁਸੀਂ ਬਿਲਕੁਲ ਸਹੀ ਗੱਲ ਕਹਿ ਸਕਦੇ ਹੋ ਤੇ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਹੋ ਕਿ ਉਹ ਕਿਤੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚੀ। ਉਹ ਬੇਵੱਸੀ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪੀੜ ਹੈ, ਤੇ ਜਿਹੜੇ ਲੋਕ ਇਹ ਚੁੱਕਦੇ ਨੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਅਕਸਰ ਕੋਈ ਸਲਾਹ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ। ਉਹ ਬੱਸ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਨੇ, ਫ਼ਿਕਰ ਕਰਦੇ ਨੇ, ਤੇ ਚੁੱਪ-ਚਾਪ ਸੋਚਦੇ ਨੇ ਕਿ ਕਿਤੇ ਉਹ ਗੱਲ ਵਿਗਾੜ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਰਹੇ।

ਤਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਹ ਸਾਫ਼ ਕਰ ਲਈਏ ਕਿ ਤੁਹਾਡੇ ਤੋਂ ਮੰਗਿਆ ਕੀ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਕੋਈ ਇਲਾਜ ਨਹੀਂ। ਕੋਈ ਬਚਾਅ ਮੁਹਿੰਮ ਨਹੀਂ। ਤੁਹਾਡਾ ਕੰਮ ਬਾਰੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਦੀਵਾ ਜਗਦਾ ਰੱਖਣ ਵਰਗਾ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਉਹ ਪੱਕੀ ਚੀਜ਼ ਹੋ ਜਿਸ ਵੱਲ ਉਹ ਵਾਪਸ ਮੁੜ ਸਕਦੇ ਨੇ, ਉਹ ਯਾਦ-ਦਹਾਨੀ ਕਿ ਉਹ ਅੰਦਰ ਇਕੱਲੇ ਨਹੀਂ ਨੇ। ਇਹ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰਨ ਨਾਲੋਂ ਛੋਟਾ ਕੰਮ ਹੈ, ਤੇ ਕਿਤੇ ਵੱਧ ਮਾਇਨੇ ਰੱਖਦਾ ਹੈ।

ਮਦਦ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਦਿਸਦੀ ਕਿਹੋ ਜਿਹੀ ਹੈ

ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਆਪਣਾ ਦੁਖੀ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਸਾਡੀ ਪਹਿਲੀ ਪ੍ਰਵਿਰਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਕੁਝ ਕਰਨ ਦੀ। ਚੰਗਾ ਪੱਖ ਦਿਖਾਉਣਾ। ਸੈਰ ਦੀ ਸਲਾਹ, ਕੋਈ ਦਵਾਈ, ਕੋਈ ਨਵਾਂ ਨਜ਼ਰੀਆ। ਬਹੁਤਾ ਕੁਝ ਦਬਾਅ ਵਾਂਗ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਹੇਠਾਂ ਨਿਰਾ ਪਿਆਰ ਹੀ ਹੋਵੇ। ਉਦਾਸੀ ਤੇ ਚਿੰਤਾ ਅਜਿਹੇ ਮਸਲੇ ਨਹੀਂ ਜਿਹੜੇ ਸਹੀ ਨੁਸਖ਼ੇ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋਣ। ਇਹ ਉਹ ਹਾਲਤਾਂ ਨੇ ਜਿਹਨਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਬੰਦਾ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਹੈ, ਤੇ ਅਕਸਰ ਉਹਨਾਂ ਤੋਂ ਥੱਕਿਆ ਪਿਆ ਹੈ, ਤੇ ਸਲਾਹਾਂ ਦੀ ਲਾਈਨ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਨਾਕਾਮੀਆਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਾਂਗ ਲੱਗ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਜੋ ਵੱਧ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ ਉਹ ਸੁਣਨ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਿੱਧਾ ਹੈ। ਬਿਨਾਂ ਠੀਕ ਕਰਨ ਦੀ ਕਾਹਲੀ ਦੇ ਸੁਣੋ। ਉਦਾਸੀ ਨਾਲ ਜੂਝ ਰਹੇ ਕਿਸੇ ਬੰਦੇ ਦਾ ਸਾਥ ਦੇਣ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ Mayo Clinic ਦੀ ਸਲਾਹ ਸਾਫ਼ ਹੈ: ਸੁਣਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਰਹੋ, ਤੇ ਸਲਾਹ ਦੇਣ ਜਾਂ ਫ਼ੈਸਲਾ ਸੁਣਾਉਣ ਦੀ ਖਿੱਚ ਰੋਕੋ। ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮਝਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ। ਤੁਹਾਨੂੰ ਬੱਸ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣਾ ਹੈ।

ਕੁਝ ਗੱਲਾਂ ਜਿਹੜੀਆਂ ਜੂਝ ਰਹੇ ਸਾਥੀ ਤੱਕ ਸੱਚਮੁੱਚ ਪਹੁੰਚਦੀਆਂ ਨੇ:

• ਪੁੱਛੋ, ਤੇ ਫਿਰ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸੱਚੀਂ ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਦਿਓ। ਮੋਢੇ ਉੱਤੋਂ ਸੁੱਟਿਆ "ਠੀਕ ਹੋ?" ਤੇ "ਸੱਚੀਂ ਦੱਸੋ, ਕਿਵੇਂ ਹੋ?" ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਫ਼ਰਕ ਹੈ। ਸਵਾਲ ਨੂੰ ਥਾਂ ਦਿਓ ਤੇ ਚੁੱਪ ਨੂੰ ਛੇਤੀ ਨਾ ਭਰੋ।
• ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਮੰਨੋ। ਜੇ ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਨੇ ਕਿ ਸਵੇਰ ਗਿੱਲੀ ਰੇਤ ਵਿੱਚ ਤੁਰਨ ਵਰਗੀ ਲੱਗਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਸਨੂੰ ਸੱਚ ਮੰਨੋ। ਉਹ ਧਿਆਨ ਖਿੱਚਣ ਲਈ ਵਧਾ-ਚੜ੍ਹਾ ਕੇ ਨਹੀਂ ਦੱਸ ਰਹੇ।
• ਹੌਸਲੇ ਵਾਲੇ ਭਾਸ਼ਣ ਦੀ ਥਾਂ ਹਾਜ਼ਰੀ ਦਿਓ। "ਮੈਂ ਏਥੇ ਹਾਂ, ਤੇ ਕਿਤੇ ਨਹੀਂ ਜਾ ਰਿਹਾ" ਉਸ ਤੋਂ ਕਿਤੇ ਵੱਧ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜੋ "ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਸੋਚੋ" ਕਦੇ ਕਰ ਸਕੇਗਾ।
• ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਛੋਟੇ ਪੁਰਜ਼ਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹੱਥ ਵਟਾਓ। ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਖਾਣਾ, ਧੋਤੇ ਹੋਏ ਕੱਪੜੇ, ਡਾਕਟਰ ਤੱਕ ਲਿਜਾਣਾ। ਜਦੋਂ ਸਭ ਕੁਝ ਭਾਰੀ ਲੱਗਦਾ ਹੋਵੇ, ਆਮ ਕੰਮ ਪਹਾੜ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਨੇ, ਤੇ ਚੁੱਪ-ਚਾਪ ਇੱਕ ਪਹਾੜ ਹਟਾ ਦੇਣਾ ਸੱਚਾ ਪਿਆਰ ਹੈ।
• ਨਰਮੀ ਨਾਲ ਸੱਦਦੇ ਰਹੋ, ਬਿਨਾਂ ਹਿਸਾਬ ਰੱਖੇ। ਪੁੱਛੋ ਕਿ ਸੈਰ 'ਤੇ ਚੱਲਣਾ ਹੈ। ਜੇ ਜਵਾਬ ਨਾਂਹ ਹੈ, ਤਾਂ ਨਾਂਹ ਰਹਿਣ ਦਿਓ, ਤੇ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦਿਨ ਫਿਰ ਪੁੱਛ ਲਓ।

ਧਿਆਨ ਦਿਓ ਕਿ ਇਸ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚੋਂ ਕੀ ਗ਼ਾਇਬ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਥੈਰੇਪਿਸਟ ਨਹੀਂ ਹੋ। ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਕੱਢਣਾ ਤੁਹਾਡੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਨਹੀਂ। ਤੁਸੀਂ ਉਹ ਹੋ ਜਿਹੜਾ ਨਾਲ ਖੜ੍ਹਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।

ਜਿਹੜੇ ਸ਼ਬਦ ਮਦਦ ਕਰਦੇ ਨੇ, ਤੇ ਜਿਹੜੇ ਚੁਭਦੇ ਨੇ

ਨੇਕ ਇਰਾਦੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਅਕਸਰ ਵਿਗੜ ਜਾਂਦੇ ਨੇ। "ਖ਼ੁਸ਼ ਹੋ ਜਾ", "ਹੋਰ ਵੀ ਬੁਰਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਸੀ", "ਬੱਸ ਸੋਚਣਾ ਛੱਡ ਦੇ", ਇਹਨਾਂ ਸਭ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਲੁਕਿਆ ਸੁਨੇਹਾ ਹੈ: ਕਿ ਇਹ ਭਾਵਨਾ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਚੋਣ ਹੈ ਤੇ ਉਹ ਗ਼ਲਤ ਚੋਣ ਕਰ ਰਹੇ ਨੇ। ਉਹ ਲਗਭਗ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਬੋਝ ਸਮਝ ਰਹੇ ਹੁੰਦੇ ਨੇ। ਅਜਿਹੇ ਸ਼ਬਦ ਜੋ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਨ ਕਿ ਬੱਸ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਝੰਜੋੜ ਲਓ, ਉਸੇ ਸਭ ਤੋਂ ਬੇਰਹਿਮ ਗੱਲ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰਦੇ ਨੇ ਜੋ ਬਿਮਾਰੀ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕਹਿ ਰਹੀ ਹੈ।

ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਿਸੇ ਸਕ੍ਰਿਪਟ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ। ਕੁਝ ਇਮਾਨਦਾਰ ਵਾਕ ਬਹੁਤੇ ਪਲਾਂ ਲਈ ਕਾਫ਼ੀ ਨੇ।

ਮੈਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ ਕਿ ਇਹ ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੀ ਗੱਲ ਮੰਨਦਾ ਹਾਂ, ਤੇ ਮੈਂ ਸਮਝਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ।

ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਲਈ ਬੋਝ ਨਹੀਂ ਹੋ। ਅਸੀਂ ਇਹ ਇਕੱਠੇ ਸੰਭਾਲਾਂਗੇ।

ਇਸ ਵੇਲੇ ਸੱਚਮੁੱਚ ਕਿਹੜੀ ਗੱਲ ਮਦਦ ਕਰੇਗੀ? ਤੇ ਜੇ ਪਤਾ ਨਹੀਂ, ਤਾਂ ਉਹ ਵੀ ਠੀਕ ਹੈ।

ਆਖ਼ਰੀ ਗੱਲ ਖ਼ਾਸ ਹੈ। ਆਪਣੇ ਆਪ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕਰਨ ਦੀ ਥਾਂ ਇਹ ਪੁੱਛਣਾ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕੀ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਬੰਦੇ ਨੂੰ ਥੋੜ੍ਹਾ ਕਾਬੂ ਵਾਪਸ ਦੇ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਸ਼ਾਇਦ ਲੱਗ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਸਾਰਾ ਕਾਬੂ ਹੱਥੋਂ ਨਿਕਲ ਗਿਆ ਹੈ।

ਮਦਦ ਲਈ ਹੌਸਲਾ ਦੇਣਾ, ਬਿਨਾਂ ਧੱਕਾ ਦਿੱਤੇ

ਏਥੇ ਇੱਕ ਸੱਚੀ ਖਿੱਚੋਤਾਣ ਹੈ। ਤੁਹਾਨੂੰ ਦਿਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਤੁਹਾਡੇ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਹਾਰੇ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ, ਤੇ ਤੁਸੀਂ ਕਿਸੇ ਵੱਡੇ ਬੰਦੇ ਨੂੰ ਧੂਹ ਕੇ ਥੈਰੇਪੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਨਹੀਂ ਲੈ ਜਾ ਸਕਦੇ। ਬਹੁਤਾ ਜ਼ੋਰ ਲਾਓ ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਵੀ ਦਬਾਅ ਦਾ ਇੱਕ ਹੋਰ ਸਰੋਤ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹੋ। ਕੁਝ ਨਾ ਕਹੋ ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਡੁੱਬਦਿਆਂ ਦੇਖਦੇ ਰਹਿ ਜਾਂਦੇ ਹੋ।

ਰਸਤਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਜੋ ਦਿਸ ਰਿਹਾ ਹੈ ਉਹ ਨਰਮੀ ਨਾਲ ਕਹਿ ਦਿਓ, ਤੇ ਅਗਲਾ ਕਦਮ ਛੋਟਾ ਕਰ ਦਿਓ। "ਤੈਨੂੰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ" ਦੀ ਥਾਂ ਕਹੋ, "ਮੈਂ ਦੇਖ ਰਿਹਾ ਹਾਂ ਕਿ ਤੂੰ ਕਾਫ਼ੀ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਉਦਾਸ ਲੱਗ ਰਿਹਾ ਹੈਂ, ਤੇ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਏਨਾ ਪਿਆਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਅਣਦੇਖਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ। ਕੀ ਅਸੀਂ ਇਕੱਠੇ ਕਿਸੇ ਡਾਕਟਰ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰ ਲਈਏ?" ਆਮ ਪਰਿਵਾਰਕ ਡਾਕਟਰ ਪਹਿਲਾ ਪੜਾਅ ਬਿਲਕੁਲ ਸਹੀ ਹੈ। ਵੇਟਿੰਗ ਰੂਮ ਵਿੱਚ ਬੈਠਣ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼, ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਦਾ ਨਾਂ ਲੱਭਣ ਤੇ ਫ਼ੋਨ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ, ਅਸੰਭਵ ਲੱਗਦੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਸੰਭਵ ਬਣਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।

ਤੇ ਆਪਣੀਆਂ ਉਮੀਦਾਂ ਸੱਚੀਆਂ ਰੱਖੋ। APA ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਗੰਭੀਰ ਮਾਨਸਿਕ ਬਿਮਾਰੀ ਨਾਲ ਜੀ ਰਹੇ ਬਹੁਤੇ ਲੋਕ ਸਮੇਂ ਨਾਲ ਬਿਹਤਰ ਹੁੰਦੇ ਨੇ, ਤੇ ਪੱਕੀ, ਹਕੀਕੀ ਉਮੀਦ ਰੱਖਣਾ ਠੀਕ ਹੋਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਸਾਰੀ ਉਮਰ ਇਸ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਲਈ ਨਹੀਂ ਬੱਝੇ। ਤੁਸੀਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਤੇ ਉਸ ਇਲਾਜ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ ਜਿਹੜਾ ਸੱਚਮੁੱਚ ਫ਼ਰਕ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।

ਤੁਹਾਨੂੰ ਵੀ ਇਨਸਾਨ ਹੋਣ ਦਾ ਹੱਕ ਹੈ

ਹੁਣ ਉਹ ਗੱਲ ਜਿਹੜੀ ਸਾਥ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਦੱਸਦਾ: ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਇਸ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘਾਉਂਦਿਆਂ ਪਿਆਰ ਕਰਨਾ ਸੱਚਮੁੱਚ ਔਖਾ ਹੈ, ਤੇ ਇਹ ਮੰਨਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰਨਾ ਆਖ਼ਿਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਤੋੜ ਦੇਵੇਗਾ। ਦੇਖਭਾਲ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਲੋਕ, ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਉਹਨਾਂ ਨਾਲੋਂ ਵੱਧ ਤਣਾਅ ਦੱਸਦੇ ਨੇ ਜਿਹੜੇ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦਾ ਭਾਰ ਨਹੀਂ ਚੁੱਕ ਰਹੇ। ਖ਼ਾਲੀ ਗਲਾਸ ਵਿੱਚੋਂ ਪਾਣੀ ਨਹੀਂ ਪਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ, ਤੇ ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਖ਼ੁਦ ਚੁੱਪ-ਚਾਪ ਡੁੱਬ ਰਹੇ ਹੋ ਤਾਂ ਪੱਕੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵੀ ਨਹੀਂ ਦੇ ਸਕਦੇ।

ਤਾਂ ਆਪਣੀ ਤੰਦਰੁਸਤੀ ਨੂੰ ਯੋਜਨਾ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸਮਝੋ, ਕੋਈ ਐਸ਼ ਨਹੀਂ ਜਿਹੜੀ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਕਰ ਲਵੋਗੇ।

• ਆਪਣੀਆਂ ਇੱਕ-ਦੋ ਤੰਦਾਂ ਜ਼ਿੰਦਾ ਰੱਖੋ। ਕੋਈ ਦੋਸਤ ਜਿਸ ਨਾਲ ਤੁਸੀਂ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਕੋਈ ਕੰਮ ਜੋ ਸਿਰਫ਼ ਤੁਹਾਡਾ ਹੈ। ਤੁਹਾਡੀ ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਸੁੰਗੜ ਕੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਬਣ ਜਾਣਾ ਕਿਸੇ ਦੇ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ।
• ਜੋ ਗ਼ਮ, ਖਿਝ, ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਰੋਸ ਵੀ ਉੱਠਦਾ ਹੈ, ਉਸਨੂੰ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋਣ ਦਿਓ, ਬਿਨਾਂ ਇਹ ਮੰਨੇ ਕਿ ਇਸ ਨਾਲ ਤੁਸੀਂ ਮਾੜੇ ਸਾਥੀ ਬਣ ਗਏ। ਇਸ ਨਾਲ ਤੁਸੀਂ ਇਨਸਾਨ ਬਣਦੇ ਹੋ।
• ਗੱਲ ਕਰਨ ਲਈ ਕੋਈ ਅਜਿਹਾ ਲੱਭੋ ਜੋ ਉਹ ਨਾ ਹੋਵੇ। ਕੋਈ ਦੋਸਤ, ਕੋਈ ਕਾਊਂਸਲਰ, ਜਾਂ ਅਜਿਹੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਸਹਾਇਤਾ ਗਰੁੱਪ ਜਿਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝ ਹੈ। ਤੁਹਾਨੂੰ ਭਾਰ ਲਾਹ ਕੇ ਰੱਖਣ ਲਈ ਥਾਂ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
• ਸਾਥ ਦੇਣ ਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਗੁਆ ਦੇਣ ਵਿਚਲੀ ਲਕੀਰ ਉੱਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖੋ। ਜੇ ਤੁਹਾਡੀ ਨੀਂਦ ਗਈ, ਖਾਣਾ ਗਿਆ, ਤੇ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪਛਾਣਨਾ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਤਾਂ ਇਹ ਸਮਰਪਣ ਨਹੀਂ। ਇਹ ਖ਼ਤਰੇ ਦੀ ਬੱਤੀ ਹੈ।

ਆਪਣਾ ਬਚਾਅ ਕਰਨਾ ਸੁਆਰਥ ਨਹੀਂ। ਇਹੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੱਲ੍ਹ, ਤੇ ਪਰਸੋਂ ਵੀ ਹਾਜ਼ਰ ਰਹਿਣ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਇਹੀ ਇੱਕੋ ਚੀਜ਼ ਹੈ ਜੋ ਸੱਚਮੁੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੀ ਹੈ।

ਜਦੋਂ ਗੱਲ ਤੁਹਾਡੇ ਦੋਹਾਂ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਹੋ ਜਾਵੇ

ਬਹੁਤੇ ਔਖੇ ਦੌਰ ਤੁਸੀਂ ਸਬਰ ਤੇ ਸਹੀ ਮਾਹਿਰ ਮਦਦ ਨਾਲ ਇਕੱਠੇ ਲੰਘਾ ਲੈਂਦੇ ਹੋ। ਕੁਝ ਪਲਾਂ ਵਿੱਚ ਛੇਤੀ ਤੇ ਵੱਧ ਮਦਦ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਜੇ ਤੁਹਾਡਾ ਸਾਥੀ ਇਹ ਗੱਲ ਕਰੇ ਕਿ ਉਹ ਹੁਣ ਏਥੇ ਨਹੀਂ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ, ਜਾਂ ਕਿ ਉਹ ਬੋਝ ਹੈ ਤੇ ਸਭ ਉਸ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਬਿਹਤਰ ਰਹਿਣਗੇ, ਜਾਂ ਉਹ ਆਪਣੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਵੰਡਣ ਤੇ ਅਲਵਿਦਾ ਕਹਿਣ ਲੱਗ ਪਵੇ, ਤਾਂ ਇਸਨੂੰ ਗੰਭੀਰਤਾ ਨਾਲ ਲਓ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਇੱਜ਼ਤ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਇਸਨੂੰ ਲੁਕਾਓ ਨਾ। ਸਿੱਧਾ ਪੁੱਛੋ ਕਿ ਕੀ ਉਹ ਖ਼ੁਦਕੁਸ਼ੀ ਬਾਰੇ ਸੋਚ ਰਹੇ ਨੇ। ਪੁੱਛਣ ਨਾਲ ਇਹ ਖ਼ਿਆਲ ਪੈਦਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਪੁੱਛਣ ਨਾਲ ਇੱਕ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਖੁੱਲ੍ਹਦਾ ਹੈ।

ਉਹਨਾਂ ਪਲਾਂ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਨੂੰ ਮਾਹਿਰ ਹੋਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ। ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਤੁਸੀਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਵੇਲੇ, ਦਿਨ ਜਾਂ ਰਾਤ, 988 ਉੱਤੇ ਕਾਲ ਜਾਂ ਟੈਕਸਟ ਕਰਕੇ ਸਿੱਖਿਅਤ ਕਾਊਂਸਲਰ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦੇ ਹੋ, ਤੇ ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਆਪਣੇ ਲਈ ਵੀ ਵਰਤ ਸਕਦੇ ਹੋ ਜਦੋਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਿਸੇ ਆਪਣੇ ਲਈ ਡਰ ਲੱਗ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ, ਸਿਰਫ਼ ਸੰਕਟ ਵਿੱਚ ਪਏ ਬੰਦੇ ਲਈ ਨਹੀਂ। ਜੇ ਖ਼ਤਰਾ ਉਸੇ ਵੇਲੇ ਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਹੈ, ਤੇ ਇਸਨੂੰ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਵਾਂਗ ਹੀ ਲਓ।

ਇਹ ਸਭ ਉਹ ਪਿਆਰ ਨਹੀਂ ਜਿਸਦੀ ਤੁਸੀਂ ਕਲਪਨਾ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਇਹ ਭਾਰੀ ਹੈ, ਚੁੱਪ ਹੈ, ਤੇ ਉਸ ਪਲ ਵਿੱਚ ਘੱਟ ਹੀ ਸੁਖ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਨਾਲ ਖੜ੍ਹੇ ਰਹਿਣਾ, ਸੁਣਨਾ, ਛੋਟੇ ਪਹਾੜ ਹਟਾਉਣੇ, ਸੱਚੀ ਮਦਦ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਨਾ, ਤੇ ਇਹ ਸਭ ਕਰਦਿਆਂ ਆਪਣੇ ਪੈਰਾਂ 'ਤੇ ਖੜ੍ਹੇ ਰਹਿਣਾ, ਇਹੀ ਪਿਆਰ ਦਾ ਸੱਚਾ ਰੂਪ ਹੈ, ਤੇ ਅਕਸਰ ਇਹੀ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਦੂਜੇ ਕੰਢੇ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦਾ ਹੈ।

ਸਰੋਤ

• American Psychological Association, How to cope when a loved one has a serious mental illness
• Mayo Clinic, Depression: Supporting a family member or friend
• American Psychiatric Association, Helping a Loved One Cope with Mental Illness
• 988 Suicide & Crisis Lifeline, Help Someone Else