ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਸੰਕਟ ਵਿੱਚ ਹੋ ਜਾਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਬਾਰੇ ਸੋਚ ਰਹੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਇਕੱਲੇ ਨਹੀਂ ਹੋ। US ਵਿੱਚ, 988 ਤੇ ਕਾਲ ਜਾਂ ਟੈਕਸਟ ਕਰੋ (Suicide & Crisis Lifeline, 24/7), 741741 ਤੇ HOME ਟੈਕਸਟ ਕਰੋ (Crisis Text Line), ਜਾਂ ਸੰਕਟਕਾਲ ਵਿੱਚ 911 ਤੇ ਕਾਲ ਕਰੋ। ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਤੁਸੀਂ ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਹੋਵੋ, findahelpline.com ਉੱਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਆਪਣੇ ਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਤੁਹਾਡੀ ਆਪਣੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਮੁਫ਼ਤ ਅਤੇ ਗੁਪਤ ਸੰਕਟ ਹੈਲਪਲਾਈਨਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਵੇਲੇ ਖ਼ਤਰੇ ਵਿੱਚ ਹੋ, ਤਾਂ ਆਪਣੇ ਸਥਾਨਕ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਨੰਬਰ ਉੱਤੇ ਫ਼ੋਨ ਕਰੋ।
ਕਿੰਨਾ ਸੌਖਾ ਹੁੰਦਾ ਜੇ ਪਿਆਰ ਹੀ ਮੁੱਕ ਗਿਆ ਹੁੰਦਾ। ਫਿਰ ਵੱਖ ਹੋਣਾ ਸਿਰਫ਼ ਕਾਗ਼ਜ਼ੀ ਕੰਮ ਹੁੰਦਾ। ਜ਼ਾਲਮ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਜਜ਼ਬਾ ਹਾਲੇ ਵੀ ਪੂਰਾ ਸਲਾਮਤ ਹੈ, ਤੇ ਉਹਦਾ ਰੁਖ਼ ਉਸ ਬੰਦੇ ਵੱਲ ਹੈ ਜੋ ਵਾਪਸ ਨਹੀਂ ਆ ਰਿਹਾ। ਬੇਵਕਤ ਘੜੀਆਂ ਵਿੱਚ ਉਹਦੀ ਯਾਦ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਕੋਈ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਗੱਲ ਦੱਸਣ ਲਈ ਹੱਥ ਫ਼ੋਨ ਵੱਲ ਵਧਦਾ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਚੰਗੇ ਦਿਨ ਦੁਹਰਾਉਂਦੇ ਹੋ ਤੇ ਬੁਰੇ ਕੱਟ ਦਿੰਦੇ ਹੋ। ਤੇ ਤੁਹਾਡਾ ਕੋਈ ਹਿੱਸਾ ਹਾਲੇ ਵੀ ਉਡੀਕ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਪਤਾ ਹੈ।
ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਹੁਣ ਇੱਥੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਨਾ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਤੇ ਨਾ ਟੁੱਟੇ ਹੋਏ। ਤੁਸੀਂ ਉਹ ਬੰਦੇ ਹੋ ਜਿਸਦੇ ਦਿਲ ਤੱਕ ਸੁਨੇਹਾ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚਿਆ। ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹੋ ਤੇ ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਉਹਨਾਂ ਵਿਚਲਾ ਇਹ ਪਾੜਾ ਹੀ ਸਾਰਾ ਮਸਲਾ ਹੈ। ਤੇ ਇਹ ਬਿਲਕੁਲ ਆਮ ਹੈ।
ਚਲੋ ਪਹਿਲਾਂ ਗੱਲ ਕਰੀਏ ਕਿ ਇਹ ਏਨਾ ਜ਼ਿੱਦੀ ਕਿਉਂ ਹੈ, ਫਿਰ ਇਹ ਕਿ ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਕੀ ਕਰੀਏ।
ਤੁਹਾਡਾ ਦਿਮਾਗ਼ ਇਹਨੂੰ ਨਸ਼ਾ ਛੁੱਟਣ ਵਾਂਗ ਲੈ ਰਿਹਾ ਹੈ
ਕਿਸੇ ਦੀ ਯਾਦ ਉਦਾਸੀ ਨਾਲੋਂ ਵੱਧ ਤਲਬ ਵਰਗੀ ਕਿਉਂ ਲੱਗਦੀ ਹੈ, ਇਸਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਹੈ।
ਮਾਨਵ-ਵਿਗਿਆਨੀ Helen Fisher ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੇ ਖੋਜੀਆਂ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਠੁਕਰਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ਤੇ ਜੋ ਕਹਿੰਦੇ ਸਨ ਕਿ ਉਹ ਹਾਲੇ ਵੀ ਡੂੰਘੇ ਪਿਆਰ ਵਿੱਚ ਹਨ, ਬ੍ਰੇਨ ਸਕੈਨਰ ਵਿੱਚ ਪਾਇਆ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਗਏ ਬੰਦੇ ਦੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਦਿਖਾਈਆਂ। ਜਿਹੜੇ ਹਿੱਸੇ ਜਗੇ, ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਸੋਗ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹਿੱਸੇ ਨਹੀਂ ਸਨ। ਉਹ ਇਨਾਮ, ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਤੇ ਤਲਬ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹਿੱਸੇ ਸਨ, ਯਾਨੀ ਉਹੀ ਸਰਕਟ ਜੋ ਓਦੋਂ ਚੱਲਦੇ ਹਨ ਜਦੋਂ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਨਸ਼ੇ ਦੀ ਲਤ ਹੋਵੇ ਤੇ ਉਹ ਅਗਲੀ ਖ਼ੁਰਾਕ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੋਵੇ। ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਜਾਗਦੇ ਸਮੇਂ ਦਾ 85 ਫ਼ੀਸਦੀ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹਿੱਸਾ ਉਸੇ ਬੰਦੇ ਬਾਰੇ ਸੋਚਦਿਆਂ ਬਿਤਾਉਂਦੇ ਸਨ ਜਿਸਨੇ ਸਭ ਖ਼ਤਮ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਇੱਕ ਪਲ ਇਸ ਗੱਲ ਨਾਲ ਬੈਠੋ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਅਜੀਬ ਢੰਗ ਨਾਲ ਆਜ਼ਾਦ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਸਿਰਫ਼ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕਰ ਕੇ ਇਸ ਵਿੱਚੋਂ ਬਾਹਰ ਨਹੀਂ ਆ ਸਕਦੇ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੁਹਾਡੇ ਦਿਮਾਗ਼ ਦਾ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਇਸ ਬੰਦੇ ਨੂੰ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਰਖ ਰਿਹਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਕਿਸੇ ਅਜਿਹੀ ਚੀਜ਼ ਨੂੰ ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਤੁਸੀਂ ਸਰੀਰਕ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹੋ। ਤੜਪ ਸੁਭਾਅ ਦਾ ਨੁਕਸ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਹ ਤਲਬ ਵਾਲਾ ਸਿਸਟਮ ਠੀਕ ਉਹੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ਜਿਸ ਲਈ ਉਹ ਬਣਿਆ ਹੈ।
ਹੁਣ ਸਭ ਤੋਂ ਅਹਿਮ ਗੱਲ। ਉਸੇ ਖੋਜ ਵਿੱਚ, ਜਿਵੇਂ-ਜਿਵੇਂ ਬ੍ਰੇਕਅੱਪ ਨੂੰ ਵੱਧ ਵਕਤ ਲੰਘਦਾ ਗਿਆ, ਲਗਾਓ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਦਿਮਾਗ਼ੀ ਹਲਚਲ ਓਨੀ ਹੀ ਸ਼ਾਂਤ ਹੁੰਦੀ ਗਈ। ਖਿੱਚ ਪਹਿਲੇ ਦਿਨ ਗ਼ਾਇਬ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਪਰ ਮੱਧਮ ਪੈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਨਹੀਂ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਧੱਕਾ ਲਾਇਆ, ਸਗੋਂ ਇਸ ਕਰਕੇ ਕਿ ਖ਼ੁਰਾਕ ਨਾ ਮਿਲਣ ਉੱਤੇ ਇਹ ਸਿਸਟਮ ਇਹੀ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਇਹਦਾ ਸੋਗ ਕਰੋ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਵਿਛੋੜਾ ਹੀ ਹੈ
ਅਸੀਂ ਸੋਗ ਸ਼ਬਦ ਮੌਤ ਲਈ ਰੱਖ ਛੱਡਦੇ ਹਾਂ। ਪਰ ਉਹ ਭਵਿੱਖ ਗੁਆਉਣਾ ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਅੱਧਾ ਬਣਾ ਵੀ ਚੁੱਕੇ ਸੀ, ਇੱਕ ਸੱਚਾ ਵਿਛੋੜਾ ਹੈ, ਤੇ ਉਹ ਵੀ ਉਹੀ ਮੰਗਦਾ ਹੈ ਜੋ ਮੌਤ ਮੰਗਦੀ ਹੈ। ਇਹਨੂੰ ਮੁਕਾਉਣ ਲਈ ਇਹਨੂੰ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।
ਯਾਨੀ ਉਦਾਸੀ ਤੋਂ ਭੱਜਣ ਦੀ ਥਾਂ ਉਹਨੂੰ ਆਉਣ ਦਿਓ। ਰੋਣਾ ਆਵੇ ਤਾਂ ਰੋਵੋ। ਗੁੱਸਾ ਆਵੇ ਤਾਂ ਗੁੱਸਾ ਕਰੋ। ਲੰਮਾ ਸੁਨੇਹਾ ਲਿਖੋ ਜੋ ਕਦੇ ਭੇਜਿਆ ਨਾ ਜਾਵੇ। ਜਿਹੜੇ ਜਜ਼ਬਾਤ ਤੁਸੀਂ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਨ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਉਹ ਜਾਂਦੇ ਨਹੀਂ, ਬੱਸ ਉਡੀਕਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਜਿਹੜੇ ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸੋਗ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘਣ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਲਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ, ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਤੈਅ ਸਮੇਂ ਦੇ, ਉਹ ਆਮ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨਾਲੋਂ ਛੇਤੀ ਪਾਰ ਲੰਘਦੇ ਹਨ ਜੋ ਦੰਦ ਘੁੱਟ ਕੇ ਝੱਲਦੇ ਹਨ ਤੇ ਉਹਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਪਰ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਨ ਤੇ ਗੇੜੇ ਕੱਢਣ ਵਿੱਚ ਫ਼ਰਕ ਹੈ। ਸੋਗ ਅੱਗੇ ਵਧਦਾ ਹੈ। ਵਾਰ-ਵਾਰ ਸੋਚਣਾ ਗੇੜੇ ਕੱਢਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਲੱਗੇ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਇੱਕ ਘੰਟਾ ਉਹੀ ਤਿੰਨ ਯਾਦਾਂ ਦੁਹਰਾਉਂਦੇ ਰਹੇ ਹੋ ਜਾਂ ਉਹੀ ਦਲੀਲ ਬਣਾਉਂਦੇ ਰਹੇ ਹੋ ਕਿ ਉਹ ਵਾਪਸ ਆਉਣਗੇ, ਤਾਂ ਇਹੀ ਗੇੜਾ ਹੈ, ਤੇ ਗੇੜਾ ਜ਼ਖ਼ਮ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਇਹ ਫੜ੍ਹ ਲਓ, ਤਾਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਝਿੜਕਣਾ ਨਹੀਂ। ਨਰਮੀ ਨਾਲ ਧਿਆਨ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਜਾਂ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਉੱਤੇ ਲੈ ਜਾਓ, ਤੇ ਕੋਈ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਅਸਲੀ ਕੰਮ ਕਰੋ। ਖੜ੍ਹੇ ਹੋਵੋ। ਬਾਹਰ ਨਿਕਲੋ। ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਫ਼ੋਨ ਕਰੋ।
ਤਲਬ ਦੀ ਖ਼ੁਰਾਕ ਬੰਦ ਕਰੋ, ਨਰਮੀ ਨਾਲ
ਇੱਥੇ ਇੱਕ ਸਾਫ਼ ਕਦਮ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਇਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਔਖਾ ਵੀ ਹੈ।
ਮਾਨਸਿਕ ਸਿਹਤ ਦੇ ਮਾਹਰ ਇਸ ਬਾਰੇ ਕਾਫ਼ੀ ਸਿੱਧੇ ਹਨ: ਜਿੰਨਾ ਵਾਜਬ ਢੰਗ ਨਾਲ ਹੋ ਸਕੇ, ਸੰਪਰਕ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿਓ। ਨਾ ਮੈਸੇਜ, ਨਾ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਪੇਜ ਦੇਖਣਾ, ਨਾ ਘਰ ਅੱਗਿਓਂ ਲੰਘਣਾ, ਤੇ ਨਾ ਹੀ "ਬੱਸ ਦੋਸਤ ਰਹਿ ਲੈਂਦੇ ਹਾਂ" ਜਦੋਂ ਤੁਹਾਡਾ ਦਿਲ ਹਾਲੇ ਪੂਰਾ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਹੈ। ਇਹ ਠੰਢਾ ਲੱਗ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਸ਼ਾਇਦ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨਾਲ ਬੇਰਹਿਮੀ ਵੀ। ਪਰ ਇਹ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਹਰ ਵਾਰ ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਖ਼ੁਰਾਕ ਵੱਲ ਹੱਥ ਵਧਾਉਂਦੇ ਹੋ, ਤੁਸੀਂ ਉਸੇ ਸਿਸਟਮ ਨੂੰ ਖੁਆ ਰਹੇ ਹੋ ਜੋ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦਰਦ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਤੇ ਉਹਦੇ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋਣ ਦੀ ਘੜੀ ਦੁਬਾਰਾ ਜ਼ੀਰੋ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹੋ। ਕਾਊਂਸਲਰ ਅਕਸਰ ਸੁਝਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹਨੂੰ ਸੱਚਾ ਵਕਤ ਦਿਓ, ਕੁਝ ਹਫ਼ਤੇ ਜਾਂ ਕੁਝ ਮਹੀਨੇ, ਉਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਤੈਅ ਕਰੋ ਕਿ ਕੋਈ ਸੰਪਰਕ ਬਣਦਾ ਵੀ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ।
ਕੁਝ ਗੱਲਾਂ ਇਸ ਬੇ-ਸੰਪਰਕ ਦੌਰ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਦੁਖਦਾਈ ਹੋਣ ਦੀ ਥਾਂ ਝੱਲਣ ਯੋਗ ਬਣਾ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ:
- ਜੇ ਸਿੱਧਾ ਬਲਾਕ ਕਰਨਾ ਬਹੁਤ ਅੰਤਿਮ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਨਾਟਕੀ ਬਲਾਕ ਦੀ ਥਾਂ ਮਿਊਟ ਜਾਂ ਅਨਫ਼ਾਲੋ ਕਰ ਦਿਓ। ਮਕਸਦ ਯਾਦ ਦਿਵਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਘਟਾਉਣਾ ਹੈ, ਕੋਈ ਐਲਾਨ ਕਰਨਾ ਨਹੀਂ।
- ਨਿਸ਼ਾਨੀਆਂ ਫ਼ਿਲਹਾਲ ਪਾਸੇ ਰੱਖ ਦਿਓ। ਹੁੱਡੀ, ਪਲੇਲਿਸਟ, ਤਸਵੀਰਾਂ। ਕੁਝ ਸਾੜਨ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ। ਅਲਮਾਰੀ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਇੱਕ ਡੱਬਾ ਕਾਫ਼ੀ ਹੈ।
- ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਤੈਅ ਕਰ ਲਓ ਕਿ ਰਾਤ 9 ਵਜੇ ਵਾਲੇ ਉਸ ਪਲ ਵਿੱਚ ਕੀ ਕਰੋਗੇ ਜਦੋਂ ਦਿਲ ਸੰਪਰਕ ਕਰਨ ਨੂੰ ਤੜਪਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਸੈਰ, ਕੋਈ ਖ਼ਾਸ ਦੋਸਤ ਜਿਸਨੂੰ ਤੁਸੀਂ ਮੈਸੇਜ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ, ਕੋਈ ਸ਼ੋਅ ਜੋ ਸਿਰਫ਼ ਓਦੋਂ ਲਈ ਸਾਂਭ ਕੇ ਰੱਖਿਆ ਹੋਵੇ।
- ਜਦੋਂ ਖਿੱਚ ਪਵੇ, ਤਾਂ ਕੁਝ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀਹ ਮਿੰਟ ਉਡੀਕਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰੋ। ਤਲਬ ਚੜ੍ਹਦੀ ਹੈ ਤੇ ਉਤਰਦੀ ਹੈ। ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਉਹਦੇ ਉੱਤੇ ਤੇਲ ਨਾ ਪਾਓ ਤਾਂ ਬਹੁਤੀਆਂ ਲੰਘ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਪਲਾਂ ਵਿੱਚ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਜੋ ਕਹਾਣੀ ਸੁਣਾਉਂਦੇ ਹੋ, ਉਹਦੇ ਬਾਰੇ ਇਮਾਨਦਾਰ ਰਹੋ। ਤੜਪ ਰਿਸ਼ਤੇ ਨੂੰ ਏਨਾ ਸੰਵਾਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਸਿਰਫ਼ ਚੰਗੇ ਹਿੱਸੇ ਬਚਦੇ ਹਨ। ਜੇ ਮਦਦ ਮਿਲਦੀ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਸਾਫ਼ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਲਿਖ ਲਓ ਕਿ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਇਹ ਕਿਉਂ ਮੁੱਕਿਆ, ਤੇ ਜਦੋਂ ਯਾਦਾਂ ਇਤਿਹਾਸ ਬਦਲਣ ਲੱਗਣ ਤਾਂ ਉਹ ਸੂਚੀ ਪੜ੍ਹੋ।
ਜੋ ਸਰੀਰ ਇਹ ਸਭ ਢੋ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਉਹਦਾ ਖ਼ਿਆਲ ਰੱਖੋ
ਜਦੋਂ ਦਿਲ ਟੁੱਟਿਆ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਮੁੱਢਲੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਫ਼ਾਲਤੂ ਲੱਗਦੀਆਂ ਹਨ। ਪਰ ਉਹ ਫ਼ਾਲਤੂ ਨਹੀਂ। ਉਹ ਸਾਰਾ ਭਾਰ ਚੁੱਕਦੀਆਂ ਹਨ।
ਦਿਲ ਟੁੱਟਣਾ ਸਿਰਫ਼ ਮਨ ਨੂੰ ਨਹੀਂ, ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਵੀ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। ਨੀਂਦ ਵਿਗੜ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਭੁੱਖ ਜਾਂ ਤਾਂ ਮਰ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜਾਂ ਬੇਕਾਬੂ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਸਭ ਕੁਝ ਭਾਰੀ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। ਛੋਟੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਤੁਹਾਡਾ ਮਨ ਹੋਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਨਹੀਂ। ਬੱਸ ਕਰ ਲਓ। ਕੁਝ ਢੰਗ ਦਾ ਖਾਓ। ਦਿਨ ਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਵਿੱਚ ਬਾਹਰ ਜਾਓ। ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਥੋੜ੍ਹਾ ਹਿਲਾਓ। ਦਿਨਾਂ ਨੂੰ ਕੋਈ ਸ਼ਕਲ ਦਿਓ, ਕਿਉਂਕਿ ਖ਼ਾਲੀ ਘੰਟਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਗੇੜਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਸੌਖੇ ਬਚਾਅ ਦੇ ਰਾਹਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਸੰਭਲੋ। ਇੱਕ-ਦੋ ਪੈੱਗ ਇੱਕ ਸ਼ਾਮ ਲਈ ਦਰਦ ਧੁੰਦਲਾ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਤੇ ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਤੁਹਾਨੂੰ ਹੋਰ ਹੇਠਾਂ ਛੱਡ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਰਾਤ 9 ਵਜੇ ਵਾਲਾ ਮੈਸੇਜ ਕਿਤੇ ਵੱਧ ਸੰਭਵ ਬਣਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਸੁੰਨ ਕਰਨਾ ਸੋਗ ਨੂੰ ਰੋਕ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਅੱਗੇ ਨਹੀਂ ਤੋਰਦਾ।
ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਦੁਬਾਰਾ ਪੂਰੇ ਇਨਸਾਨ ਬਣੋ
ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਡੂੰਘਾ ਪਿਆਰ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਤੁਹਾਡੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਉਹਦੇ ਦੁਆਲੇ ਉੱਗਦੀ ਹੈ। ਉਹਦੀਆਂ ਪਸੰਦਾਂ, ਉਹਦਾ ਸਮਾਂ, ਤੇ ਤੁਹਾਡਾ ਉਹ ਰੂਪ ਜੋ ਉਹਦੇ ਨਾਲ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਸੋ ਦਰਦ ਸਿਰਫ਼ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਯਾਦ ਦਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਇਹ ਵੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪੱਕਾ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਬਿਨਾਂ ਤੁਸੀਂ ਹੋ ਕੌਣ।
ਇਹੀ ਹਿੱਸਾ ਚੁੱਪ-ਚਾਪ ਉਮੀਦ ਵਾਲਾ ਵੀ ਹੈ। ਹੁਣ ਦਾ ਕੰਮ ਹੈ ਉਹ ਥਾਂ ਵਾਪਸ ਲੈਣਾ, ਇੱਕ-ਇੱਕ ਛੋਟੇ ਟੁਕੜੇ ਨਾਲ। ਕੋਈ ਅਜਿਹੀ ਚੀਜ਼ ਚੁੱਕੋ ਜੋ ਸਿਰਫ਼ ਤੁਹਾਡੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਕੋਈ ਵਾਸਤਾ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਉਹਨਾਂ ਦੋਸਤਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲੋ ਜੋ ਜੋੜੀ ਬਣਨ ਦੌਰਾਨ ਦੂਰ ਹੋ ਗਏ ਸਨ। ਕਿਸੇ ਅਜਿਹੇ ਪਲਾਨ ਨੂੰ ਹਾਂ ਕਹੋ ਜਿਸਨੂੰ ਤੁਸੀਂ ਆਮ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਛੱਡ ਦਿੰਦੇ। ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਵੀ ਕਾਫ਼ੀ ਨਹੀਂ ਲੱਗੇਗਾ। ਫਿਰ ਵੀ ਕਰੋ। ਤੁਸੀਂ ਗੁਆਈ ਹੋਈ ਚੀਜ਼ ਦੀ ਥਾਂ ਨਹੀਂ ਭਰ ਰਹੇ। ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਾ ਰਹੇ ਹੋ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਪੂਰੇ ਇਨਸਾਨ ਹੋ, ਜੋ ਇਸ ਸਭ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਤੁਸੀਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਹੋ।
ਕਦੋਂ ਸਿਰਫ਼ ਵਕਤ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਹਾਰੇ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ
ਬ੍ਰੇਕਅੱਪ ਦਾ ਸੋਗ ਦੁਖਦਾਈ ਹੋਣਾ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਤੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਉੱਪਰ-ਹੇਠਾਂ ਹੁੰਦਿਆਂ, ਹਲਕਾ ਵੀ ਹੋਣਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹੀ ਆਮ ਰਾਹ ਹੈ। ਦੋਸਤ ਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਇਸ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘਣ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹਨ, ਸੋ ਜੋ ਲੋਕ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਦੇ ਹਨ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸੱਚੀਂ ਨਾਲ ਖੜ੍ਹਨ ਦਿਓ, ਭਾਵੇਂ ਇਕੱਲੇ ਰਹਿਣਾ ਸੌਖਾ ਲੱਗਦਾ ਹੋਵੇ।
ਪਰ ਕਦੇ-ਕਦੇ ਇਹ ਕਿਸੇ ਦੋਸਤ ਦੇ ਸੰਭਾਲਣ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਹਫ਼ਤੇ ਲੰਘ ਰਹੇ ਹਨ ਤੇ ਤੁਸੀਂ ਹਿੱਲ ਨਹੀਂ ਰਹੇ, ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ, ਖਾ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ ਜਾਂ ਸੌਂ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ, ਜੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਪਰਵਾਹ ਹੀ ਨਹੀਂ ਰਹੀ ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਮਾਇਨੇ ਰੱਖਦੀਆਂ ਸਨ, ਜਾਂ ਜੇ ਦਰਦ ਇਸ ਹੱਦ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਤੁਹਾਡਾ ਇੱਥੇ ਰਹਿਣ ਦਾ ਮਨ ਨਹੀਂ, ਤਾਂ ਇਹੀ ਪਲ ਹੈ ਕਿਸੇ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਵੱਲ ਹੱਥ ਵਧਾਉਣ ਦਾ। ਚੰਗਾ ਥੈਰੇਪਿਸਟ ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਨਹੀਂ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਅੱਗੇ ਵਧਣ ਵਿੱਚ ਨਾਕਾਮ ਰਹੇ। ਉਹ ਇਹ ਭਾਰ ਚੁੱਕਣ ਤੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਜੋੜਨ ਲਈ ਸਿੱਖਿਆ ਹੋਇਆ ਬੰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਬ੍ਰੇਕਅੱਪ ਦਾ ਸੋਗ ਉਹ ਹਰ ਵੇਲੇ ਦੇਖਦੇ ਹਨ। ਜੇ ਕਦੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਆਪਣੇ ਹੀ ਖ਼ਿਆਲਾਂ ਨਾਲ ਅਸੁਰੱਖਿਅਤ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਇਕੱਲੇ ਨਾ ਝੱਲੋ। ਅੱਜ ਹੀ ਕਿਸੇ ਸੰਕਟ ਹੈਲਪਲਾਈਨ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਬੰਦੇ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚੋ।
ਤੁਸੀਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਹਿਸੂਸ ਨਹੀਂ ਕਰੋਗੇ, ਭਾਵੇਂ ਹੁਣ ਤੁਹਾਡਾ ਸਾਰਾ ਸਰੀਰ ਯਕੀਨ ਕਰੀ ਬੈਠਾ ਹੈ ਕਿ ਕਰੋਗੇ। ਪਿਆਰ ਨੂੰ ਮੱਧਮ ਪੈਣ ਵਿੱਚ ਲੰਮਾ ਵਕਤ ਲੱਗ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਸ਼ਾਇਦ ਉਹ ਕਦੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾ ਵੀ ਜਾਵੇ। ਇਹ ਜਾਇਜ਼ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਫਿਰ ਵੀ ਉਹਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਇੱਕ ਚੰਗੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਬਣਾ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਦਰਦ ਛੋਟਾ ਹੁੰਦਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਵੱਡੇ ਹੁੰਦੇ ਜਾਂਦੇ ਹੋ। ਕਿਸੇ ਆਮ ਜਿਹੀ ਸਵੇਰ, ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਅਹਿਸਾਸ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਅੱਜ ਪਹਿਲਾ ਖ਼ਿਆਲ ਉਹ ਨਹੀਂ ਸਨ, ਤੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਮਝ ਆ ਜਾਵੇਗੀ ਕਿ ਸਭ ਤੋਂ ਭੈੜਾ ਹਿੱਸਾ ਪਿੱਛੇ ਰਹਿ ਗਿਆ ਹੈ।
ਸਰੋਤ
- Cleveland Clinic, How To Get Over a Breakup: 11 Tips for Healing
- Rutgers University, Study Finds Romantic Rejection Stimulates Areas of Brain Involved in Motivation, Reward and Addiction
- HelpGuide.org, Coping with a Breakup or Divorce