ਇੱਕ ਖ਼ਾਸ ਕਿਸਮ ਦਾ ਗੁਨਾਹ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਰਾਤ 11 ਵਜੇ ਦੇ ਆਸ-ਪਾਸ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਅੱਧੀ ਨੀਂਦ ਵਿੱਚ ਸਕ੍ਰੌਲ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ, ਤੇ ਇੱਕ ਨਾਂ ਉੱਤੇ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਦੋਸਤ ਜਿਸਨੂੰ ਤੁਸੀਂ ਵਾਪਸ ਫ਼ੋਨ ਕਰਨਾ ਸੀ। ਤਿੰਨ ਹਫ਼ਤੇ ਪਹਿਲਾਂ। ਸ਼ਾਇਦ ਦੋ ਮਹੀਨੇ। ਤੁਸੀਂ ਮੈਸੇਜ ਕਰਨ ਬਾਰੇ ਸੋਚਦੇ ਹੋ, ਫਿਰ ਸੋਚਦੇ ਹੋ ਕਿ ਕਿੰਨਾ ਵਕਤ ਲੰਘ ਚੁੱਕਾ ਹੈ, ਤੇ ਉਹ ਪਾੜਾ ਆਪ ਹੀ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਚੀਜ਼ ਲੱਗਣ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਜਿਸਦੀ ਸਫ਼ਾਈ ਦੇਣੀ ਪਵੇਗੀ। ਸੋ ਤੁਸੀਂ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ। ਫ਼ੋਨ ਰੱਖ ਦਿੰਦੇ ਹੋ। ਤੇ ਚੁੱਪ ਇੱਕ ਦਿਨ ਹੋਰ ਲੰਮੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਬਹੁਤੀਆਂ ਦੋਸਤੀਆਂ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਫਿੱਕੀਆਂ ਪੈਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਕਿਸੇ ਲੜਾਈ ਨਾਲ ਨਹੀਂ। ਸਗੋਂ "ਲਗਭਗ ਕਰ ਹੀ ਲਿਆ ਸੀ" ਦੇ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਇਕੱਠੇ ਹੁੰਦੇ ਢੇਰ ਨਾਲ।
ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਹੁਣ ਅਜਿਹੇ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਹੋ, ਨਵੀਂ ਨੌਕਰੀ, ਨਵਾਂ ਬੱਚਾ, ਬੀਮਾਰ ਮਾਪੇ, ਘਰ ਬਦਲਣਾ, ਜਾਂ ਅਜਿਹਾ ਵੇਲਾ ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਮੁਸ਼ਕਲ ਨਾਲ ਆਪਣਾ ਹੀ ਢਿੱਡ ਭਰ ਪਾਉਂਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਇਹ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਹੈ। ਮਕਸਦ ਕਿਸੇ ਉੱਚੇ ਖ਼ਿਆਲੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਬਿਹਤਰ ਦੋਸਤ ਬਣਨਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਮਕਸਦ ਕਿਤੇ ਛੋਟਾ ਹੈ। ਇਹ ਕਿ ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਜਿਊਣ ਦੀ ਜੱਦੋਜਹਿਦ ਵਿੱਚ ਰੁੱਝੇ ਹੋ, ਓਦੋਂ ਕੁਝ ਚੰਗੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਚੁੱਪ-ਚਾਪ ਹਨੇਰੇ ਵਿੱਚ ਨਾ ਚਲੇ ਜਾਣ।
ਦੋਸਤੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿਉਂ ਖਿਸਕਦੀਆਂ ਹਨ
ਸੋਚੋ ਕਿ ਤੁਹਾਡੇ ਵਕਤ ਉੱਤੇ ਕਿਸ-ਕਿਸ ਦਾ ਹੱਕ ਹੈ। ਤੁਹਾਡੀ ਨੌਕਰੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਈਮੇਲ ਕਰੇਗੀ। ਤੁਹਾਡੇ ਬੱਚੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਲੱਭ ਲੈਣਗੇ। ਮਕਾਨ ਮਾਲਕ, ਇਨਬਾਕਸ, ਬੀਮਾਰ ਹੋਣ ਉੱਤੇ ਤੁਹਾਡਾ ਸਰੀਰ, ਇਹਨਾਂ ਸਭ ਦੇ ਨਾਲ ਬਿਲਟ-ਇਨ ਅਲਾਰਮ ਹਨ ਜੋ ਤੁਹਾਡੇ ਧਿਆਨ ਦੇਣ ਜਾਂ ਨਾ ਦੇਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਵੱਜਦੇ ਹਨ।
ਦੋਸਤੀ ਕੋਲ ਕੋਈ ਅਲਾਰਮ ਨਹੀਂ। ਤੁਹਾਡੇ ਮੈਸੇਜ ਨਾ ਕਰਨ ਕਰ ਕੇ ਕੋਈ ਫ਼ੇਲ੍ਹ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਕੋਈ ਜੁਰਮਾਨਾ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦਾ। ਚੰਗੀ ਦੋਸਤੀ ਸਬਰ ਵਾਲੀ ਤੇ ਮਾਫ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਠੀਕ ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਉਹਨੂੰ ਹਫ਼ਤੇ ਦਰ ਹਫ਼ਤੇ ਆਖ਼ਰੀ ਥਾਂ ਉੱਤੇ ਰੱਖਣਾ ਏਨਾ ਸੌਖਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਤੱਕ "ਆਖ਼ਰੀ" ਚੁੱਪ-ਚਾਪ "ਕਦੇ ਨਹੀਂ" ਨਾ ਬਣ ਜਾਵੇ।
ਇਸਦੀ ਕੀਮਤ ਸੱਚੀ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਰੋਜ਼ ਨਾ ਦਿਖੇ। Harvard Study of Adult Development ਨੇ ਅੱਸੀ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮਾਂ ਇੱਕੋ ਸਮੂਹ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ ਹੈ, ਤੇ ਉਹਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਸਾਫ਼ ਨਤੀਜਾ ਲਗਭਗ ਜ਼ਿੱਦੀ ਹੱਦ ਤੱਕ ਸਾਦਾ ਹੈ: ਜਿਹੜੇ ਲੋਕ ਬੁਢਾਪੇ ਤੱਕ ਸਭ ਤੋਂ ਸਿਹਤਮੰਦ ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਖ਼ੁਸ਼ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਉਹ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਨਿੱਘੇ ਹਨ। ਸਭ ਤੋਂ ਅਮੀਰ ਨਹੀਂ। ਸਭ ਤੋਂ ਕਾਮਯਾਬ ਨਹੀਂ। ਉਸ ਖੋਜ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕਾਂ ਨੇ ਇਹ ਸਿੱਧਾ ਕਿਹਾ ਹੈ: ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਦਾ ਇਕੱਲਾਪਣ ਸਰੀਰ ਲਈ ਓਨਾ ਹੀ ਭਾਰੀ ਹੈ ਜਿੰਨਾ ਸਿਗਰਟ ਪੀਣਾ। ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਦੋਸਤੀਆਂ ਕੋਈ ਐਸ਼ ਨਹੀਂ ਜਿਸ ਵੱਲ ਤੁਸੀਂ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਮੁੜੋਗੇ। ਉਹ ਇੱਕ ਜ਼ਰੂਰੀ ਸਿਹਤ-ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਦੇ ਵੱਧ ਨੇੜੇ ਹਨ।
"ਸੰਪਰਕ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ" ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਨਰਮ ਸੋਚ
ਬਹੁਤੇ ਲੋਕ ਮਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਚੁੱਪ, ਸਜ਼ਾ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਪੈਮਾਨਾ ਢੋਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਚੰਗਾ ਦੋਸਤ ਕੀ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਲੰਮੀਆਂ ਫ਼ੋਨ ਕਾਲਾਂ। ਹਰ ਜਨਮਦਿਨ ਯਾਦ ਰੱਖਣਾ। ਹਮੇਸ਼ਾ ਉਪਲਬਧ ਰਹਿਣਾ। ਇਸ ਪੈਮਾਨੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਰੁੱਝੇ ਦੌਰ ਵਾਲੇ ਤੁਸੀਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਫ਼ੇਲ੍ਹ ਹੋ, ਸੋ ਸਕੋਰਬੋਰਡ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨ ਨਾਲੋਂ ਪੂਰੀ ਗੱਲ ਤੋਂ ਭੱਜਣਾ ਸੌਖਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ।
ਸਕੋਰਬੋਰਡ ਸੁੱਟ ਦਿਓ। ਦੋਸਤੀ ਵੱਡੇ ਇਸ਼ਾਰਿਆਂ ਨਾਲ ਜ਼ਿੰਦਾ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੀ। ਉਹ ਛੋਟੇ, ਘੱਟ ਮਿਹਨਤ ਵਾਲੇ ਸੰਕੇਤਾਂ ਨਾਲ ਜ਼ਿੰਦਾ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਏਨੀ ਵਾਰ ਕਹਿ ਦੇਣ ਕਿ *ਤੂੰ ਹਾਲੇ ਵੀ ਮੇਰੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਹੈਂ*, ਕਿ ਧਾਗਾ ਕਦੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾ ਟੁੱਟੇ। ਪੈਮਾਨਾ ਤੁਹਾਡੇ ਸੋਚਣ ਨਾਲੋਂ ਕਿਤੇ ਨੀਵਾਂ ਹੈ, ਤੇ ਜੋ ਲੋਕ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਦੇ ਹਨ ਉਹ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨੰਬਰ ਨਹੀਂ ਦੇ ਰਹੇ।
ਹੁਣ ਦਿਲਾਸਾ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹਿੱਸਾ, ਕੁਝ ਅਸਲ ਅੰਕੜਿਆਂ ਨਾਲ। University of Kansas ਦੇ ਖੋਜੀ Jeffrey Hall ਨੇ ਦੋਸਤੀਆਂ ਬਣਨ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ ਤੇ ਪਾਇਆ ਕਿ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਗੂੜ੍ਹਾ ਦੋਸਤ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ ਦੋ ਸੌ ਘੰਟੇ ਦਾ ਸਾਥ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸੁਣਨ ਵਿੱਚ ਡਰਾਉਣਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਤੁਸੀਂ ਇਹਨੂੰ ਪਲਟ ਕੇ ਨਾ ਦੇਖੋ। ਜਿਸ ਦੋਸਤੀ ਉੱਤੇ ਤੁਸੀਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਸੈਂਕੜੇ ਘੰਟੇ ਲਾ ਚੁੱਕੇ ਹੋ, ਉਹਦੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਡੂੰਘੀਆਂ ਹਨ। ਉਹ ਸੋਕੇ ਦਾ ਦੌਰ ਝੱਲ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਪੁਰਾਣੇ ਦੋਸਤ ਨਾਲ ਤੁਸੀਂ ਸਿਫ਼ਰ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਨਹੀਂ ਕਰ ਰਹੇ। ਤੁਸੀਂ ਉਸ ਚੀਜ਼ ਦੀ ਸਾਂਭ-ਸੰਭਾਲ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੈ, ਤੇ ਇਹ ਬਣਾਉਣ ਨਾਲੋਂ ਕਿਤੇ ਘੱਟ ਮੰਗਦੀ ਹੈ।
ਛੋਟੇ ਕਦਮ ਜੋ ਸੱਚੀਂ ਦੋਸਤੀ ਸੰਭਾਲ ਲੈਂਦੇ ਹਨ
ਇਹ ਉਹਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਵਾਧੂ ਵਕਤ ਨਹੀਂ। ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਸੇ ਲਈ ਵੀ ਖ਼ਾਲੀ ਸ਼ਾਮ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ।
- ਘੱਟ ਮਿਹਨਤ ਵਾਲਾ ਸੰਕੇਤ ਭੇਜੋ। ਇੱਕ ਮੀਮ, ਇੱਕ ਗਾਣਾ, ਕਿਸੇ ਅਜਿਹੀ ਚੀਜ਼ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹ ਯਾਦ ਆਏ, ਜਾਂ ਗੱਡੀ ਵਿੱਚੋਂ ਦੋ ਲਾਈਨਾਂ ਦਾ ਵੌਇਸ ਨੋਟ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਜਾਣਕਾਰੀ ਲਗਭਗ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ਤੇ ਮਤਲਬ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ: ਮੈਨੂੰ ਤੇਰਾ ਖ਼ਿਆਲ ਆਇਆ। ਬੱਸ ਏਨਾ ਹੀ ਕੰਮ ਹੈ। ਤੁਹਾਡੇ ਸਿਰ ਕੋਈ ਪੂਰਾ ਪੈਰ੍ਹਾ ਨਹੀਂ।
- ਪਾੜੇ ਤੋਂ ਲੁਕਣ ਦੀ ਥਾਂ ਉਹਦਾ ਨਾਂ ਲਓ। ਜੋ ਚੀਜ਼ ਤੁਹਾਨੂੰ ਚੁੱਪ ਰੱਖਦੀ ਹੈ ਉਹ ਆਮ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਇਹ ਬੇਢੰਗਾਪਣ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿੰਨਾ ਵਕਤ ਲੰਘ ਗਿਆ। ਸੋ ਸਾਫ਼ ਕਹਿ ਦਿਓ। "ਮੈਂ ਬਹੁਤ ਦੱਬਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ ਤੇ ਤੇਰੀ ਯਾਦ ਆਉਂਦੀ ਹੈ" ਇੱਕੋ ਵਾਕ ਵਿੱਚ ਸਾਰੀ ਗੱਲ ਹਲਕੀ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਸੱਚੇ ਦੋਸਤ ਮਾਫ਼ੀ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦੇ। ਉਹ ਬੱਸ ਤੁਹਾਡੀ ਖ਼ਬਰ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ।
- ਦੋਸਤੀ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਅਜਿਹੇ ਕੰਮ ਨਾਲ ਜੋੜ ਦਿਓ ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ। ਜਿਹੜੀ ਸੈਰ ਤੁਸੀਂ ਵੈਸੇ ਵੀ ਕਰਨੀ ਹੈ, ਉਹ ਕਿਸੇ ਦੋਸਤ ਨਾਲ ਫ਼ੋਨ ਉੱਤੇ ਕਰੋ। ਕੱਪੜੇ ਤਹਿ ਕਰਦਿਆਂ ਗੱਲ ਕਰ ਲਓ। ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਸੌਦਾ ਲੈਣ ਨਾਲ ਸੱਦ ਲਓ। ਜੁੜਾਅ ਨੂੰ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਵੱਖਰਾ ਖਾਨਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਦਾ। ਉਹ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਚੱਲ ਸਕਦਾ ਹੈ।
- ਮਿਲਣ ਦਾ ਪੈਮਾਨਾ ਨੀਵਾਂ ਕਰੋ। ਪੰਦਰਾਂ ਮਿੰਟ ਦੀ ਕੌਫ਼ੀ ਵੀ ਗਿਣਦੀ ਹੈ। ਸਾਂਝਾ ਕੋਈ ਕੰਮ ਵੀ ਗਿਣਦਾ ਹੈ। ਤੁਹਾਨੂੰ ਖਾਣੇ ਦੀ ਦਾਵਤ ਨਹੀਂ ਰੱਖਣੀ। NHS ਇਕੱਲੇਪਣ ਬਾਰੇ ਆਪਣੀ ਜਨਤਕ ਸੇਧ ਵਿੱਚ ਠੀਕ ਇਹਨਾਂ ਛੋਟੇ ਕੰਮਾਂ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਸੁਨੇਹਾ, ਇੱਕ ਸੈਰ, ਇੱਕ ਕੱਪ ਚਾਹ, ਯਾਨੀ ਉਹ ਚੀਜ਼ਾਂ ਜੋ ਸੱਚੀਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਵੱਲ ਖਿੱਚਦੀਆਂ ਹਨ।
- ਇੱਕ ਚੀਜ਼ ਆਪਣੇ ਆਪ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਬਣਾ ਦਿਓ। ਕੋਈ ਇੱਕ ਦੁਹਰਾਈ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਤਾਲ ਚੁਣੋ, ਐਤਵਾਰ ਦਾ ਮੈਸੇਜ, ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਬੰਦੇ ਨਾਲ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਕਾਲ, ਜਾਂ ਪੱਕੀ ਸੈਰ, ਤੇ ਉਹਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਚਾਓ ਜਿਵੇਂ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਅਪਾਇੰਟਮੈਂਟ ਬਚਾਉਂਦੇ ਹੋ। ਇੱਕ ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਤਾਲ ਦੋਸਤੀ ਨੂੰ ਦਸ ਦਿਲੋਂ ਬਣਾਏ ਇਰਾਦਿਆਂ ਨਾਲੋਂ ਬਿਹਤਰ ਸੰਭਾਲਦੀ ਹੈ ਜੋ ਕਦੇ ਪੂਰੇ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ।
ਜਦੋਂ ਛੱਡੇ ਹੋਏ ਤੁਸੀਂ ਹੋਵੋ
ਕਈ ਵਾਰ ਰੁੱਝੇ ਹੋਏ ਤੁਸੀਂ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ। ਤੁਸੀਂ ਉਹ ਹੁੰਦੇ ਹੋ ਜੋ ਠੰਢੀ ਪਈ ਚੈਟ ਵੱਲ ਦੇਖਦਾ ਸੋਚਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਮੈਂ ਕੁਝ ਗ਼ਲਤ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਆਮ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਤੁਸੀਂ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਹੁੰਦਾ। ਬਹੁਤੀ ਚੁੱਪ ਸਾਹਮਣੇ ਵਾਲੇ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਬਾਰੇ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਉਹਦੇ ਜਜ਼ਬਾਤ ਬਾਰੇ ਨਹੀਂ। ਔਖੇ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਸਭ ਤੋਂ ਕੱਟ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਫਿਰ ਉਸ ਦੂਰੀ ਤੋਂ ਏਨੇ ਸ਼ਰਮਿੰਦੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਵਾਪਸ ਹੱਥ ਨਹੀਂ ਵਧਾ ਸਕਦੇ। ਜੇ ਕੋਈ ਦੋਸਤ ਚੁੱਪ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ, ਤਾਂ ਇੱਕ ਛੋਟਾ, ਬਿਨਾਂ ਦਬਾਅ ਵਾਲਾ ਸੁਨੇਹਾ ਸੱਚਾ ਤੋਹਫ਼ਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ: "ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ, ਬੱਸ ਤੇਰਾ ਖ਼ਿਆਲ ਆਇਆ ਤੇ ਉਮੀਦ ਹੈ ਤੂੰ ਠੀਕ ਹੈਂ।" ਤੁਸੀਂ ਉਹਨੂੰ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਦੇ ਰਹੇ ਹੋ ਜਿਸ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘਣਾ ਸੌਖਾ ਹੈ, ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਕਰਜ਼ੇ ਦੇ।
ਤੇ ਆਪਣਾ ਬਚਾਅ ਕਰਨਾ ਵੀ ਜਾਇਜ਼ ਹੈ। ਜੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹੱਥ ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਵਧਾਉਂਦੇ ਹੋ, ਤੇ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਬਦਲੇ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ, ਤਾਂ ਉਸਦੀ ਕੀਮਤ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਨਾ ਤੇ ਆਪਣੀ ਸੀਮਤ ਊਰਜਾ ਓਥੇ ਲਾਉਣਾ ਜਿੱਥੇ ਉਹਦਾ ਮੁੱਲ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, ਤੁਹਾਡਾ ਹੱਕ ਹੈ। ਦੋਸਤੀ ਦੀ ਸਾਂਭ-ਸੰਭਾਲ ਦਰਿਆਦਿਲੀ ਹੈ। ਇੱਕ-ਪਾਸੀ ਰਾਹ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਖ਼ਤਮ ਹੋਣ ਤੱਕ ਸੰਭਾਲਦੇ ਰਹਿਣਾ ਕੁਝ ਹੋਰ ਹੈ।
ਜਦੋਂ ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਰੁੱਝੇ ਦੌਰ ਤੋਂ ਭਾਰੀ ਹੋਵੇ
*ਮੈਂ ਬਹੁਤ ਰੁੱਝਿਆ ਹੋਇਆ ਹਾਂ ਤੇ ਮੈਸੇਜ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹਾਂ* ਤੇ *ਮੈਂ ਕਿਸੇ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ, ਤੇ ਕਾਫ਼ੀ ਦੇਰ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚ ਸਕਿਆ* ਵਿੱਚ ਫ਼ਰਕ ਹੈ।
ਜੇ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜਨਾ ਨਾਮੁਮਕਿਨ ਲੱਗਣ ਲੱਗਾ ਹੈ, ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਸਭ ਤੋਂ ਦੂਰ ਹੁੰਦੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹੋ, ਜੇ ਇਕੱਲਾਪਣ ਬਹੁਤੇ ਦਿਨ ਤੁਹਾਡੀ ਛਾਤੀ ਉੱਤੇ ਬੈਠਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਸਮਾਂ-ਸਾਰਣੀ ਦਾ ਮਸਲਾ ਨਾ ਸਮਝੋ। ਲਗਾਤਾਰ ਇਕੱਲਾਪਣ ਤੇ ਭਾਰੀ, ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਢਿੱਲਾ ਮਨ ਉਦਾਸੀ ਦੀਆਂ ਨਿਸ਼ਾਨੀਆਂ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ, ਤੇ ਇਹ ਹੋਰ ਮੀਮ ਭੇਜ ਕੇ ਇਕੱਲੇ ਠੀਕ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ। ਡਾਕਟਰ ਜਾਂ ਥੈਰੇਪਿਸਟ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਵੱਲ ਹੱਥ ਵਧਾਉਣਾ ਉਹਨਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਸਵੈ-ਸਤਿਕਾਰ ਵਾਲੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹੈ ਜੋ ਕੋਈ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਕਦੇ ਹਾਲਾਤ ਸੱਚੀਂ ਅਸੁਰੱਖਿਅਤ ਜਾਂ ਨਾ ਝੱਲਣ ਯੋਗ ਲੱਗਣ, ਤਾਂ ਕਿਰਪਾ ਕਰ ਕੇ ਉਡੀਕ ਨਾ ਕਰੋ, ਅੱਜ ਹੀ ਕਿਸੇ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰੋ।
ਬਾਕੀ ਸਭ ਲਈ, ਕਿਸੇ ਔਖੇ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਭੀੜ ਵਿੱਚ, ਇਸ ਸਭ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਪਿਆ ਛੋਟਾ ਸੱਚ ਫੜ੍ਹੀ ਰੱਖੋ। ਜਿਸ ਦੋਸਤ ਨੂੰ ਤੁਸੀਂ ਮੈਸੇਜ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਰਹੇ ਹੋ, ਉਹ ਲਗਭਗ ਪੱਕਾ ਹਿਸਾਬ ਨਹੀਂ ਰੱਖ ਰਿਹਾ। ਉਹ ਬੱਸ ਤੁਹਾਡੀ ਖ਼ਬਰ ਦੀ ਉਮੀਦ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਪਾੜਾ ਤੁਹਾਡੇ ਆਪਣੇ ਦਿਮਾਗ਼ ਦੇ ਅੰਦਰੋਂ ਵੱਡਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪਾਸਿਓਂ ਨਹੀਂ। ਅੱਜ ਰਾਤ ਦਾ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਸੁਨੇਹਾ ਹੀ ਆਮ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਇਹ ਪਤਾ ਲਾਉਣ ਲਈ ਕਾਫ਼ੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਸਰੋਤ
- Harvard Gazette, Over nearly 80 years, Harvard study has been showing how to live a healthy and happy life
- University of Kansas, Study reveals number of hours it takes to make a friend
- NHS, Loneliness - Every Mind Matters