ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦੋ ਬੰਦੇ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਭਿੜ ਪਏ ਹਨ, ਤੇ ਕਿਸੇ ਨਾ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਹ ਹੁਣ ਤੁਹਾਡੀ ਸਿਰਦਰਦੀ ਬਣ ਗਈ ਹੈ। ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਇੱਕ ਨੇ ਲਾਂਘੇ ਵਿੱਚ ਹੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਫੜ ਕੇ ਆਪਣੀ ਕਹਾਣੀ ਸੁਣਾ ਦਿੱਤੀ ਹੋਵੇ। ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਦੋਹਾਂ ਨੇ ਹੀ ਵੱਖੋ ਵੱਖ ਸੁਣਾ ਦਿੱਤੀ ਹੋਵੇ, ਤੇ ਦੋਵੇਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਸੁਣ ਕੇ ਲੱਗਦਾ ਹੀ ਨਹੀਂ ਕਿ ਗੱਲ ਇੱਕੋ ਘਟਨਾ ਦੀ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ। ਜੋ ਵੀ ਹੋਵੇ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਉਹ ਖਿੱਚ ਮਹਿਸੂਸ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਦੀ ਗੱਲ ਵੱਧ ਵਾਜਬ ਲੱਗਦੀ ਹੈ। ਜਿਹੜਾ ਤੁਹਾਨੂੰ ਵੱਧ ਚੰਗਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਵੱਧ ਭਰੋਸਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਸਾਫ਼ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਦੁਖੀ ਧਿਰ ਜਾਪਦਾ ਹੈ। ਤੁਹਾਡਾ ਮਨ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਝੁਕ ਚੁੱਕਾ ਹੈ, ਤੇ ਦੂਜੇ ਬੰਦੇ ਨੇ ਅਜੇ ਮੂੰਹ ਵੀ ਨਹੀਂ ਖੋਲ੍ਹਿਆ।
ਇਸੇ ਝੁਕਾਅ ਉੱਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖਣੀ ਹੈ। ਜਿਸ ਪਲ ਤੁਸੀਂ ਮਨ ਹੀ ਮਨ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹੋ ਕਿ ਕੌਣ ਸਹੀ ਹੈ, ਉਸੇ ਪਲ ਤੁਸੀਂ ਮਦਦ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੇ, ਸਗੋਂ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹੋਰ ਧਿਰ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹੋ। ਵਿਚਕਾਰ ਖੜ੍ਹੇ ਰਹਿਣ ਦਾ ਔਖਾ ਹਿੱਸਾ ਬੋਲਣਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਔਖਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ ਉਸ ਬਹੁਤ ਹੀ ਕੁਦਰਤੀ ਖਿੱਚ ਨੂੰ ਰੋਕਣਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ਆਪਣੀ ਹੀ ਬੇਚੈਨੀ ਖ਼ਤਮ ਕਰਨ ਲਈ ਛੇਤੀ ਨਾਲ ਕੋਈ ਫ਼ੈਸਲਾ ਸੁਣਾ ਦਿੰਦੇ ਹਾਂ।
ਨਿਰਪੱਖ ਰਹਿਣ ਦਾ ਮਤਲਬ ਠੰਢਾ ਜਾਂ ਬੇਪਰਵਾਹ ਹੋਣਾ ਨਹੀਂ, ਤੇ ਨਾ ਹੀ ਇਹ ਕਿ ਤੁਹਾਡੀ ਕੋਈ ਰਾਏ ਹੀ ਨਹੀਂ। ਇਸਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੀ ਰਾਏ ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਰੋਕ ਕੇ ਰੱਖਦੇ ਹੋ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਦੋਹਾਂ ਨੂੰ ਸੱਚਮੁੱਚ ਇਹ ਨਾ ਲੱਗੇ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸੁਣੀ ਗਈ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਅੱਗੇ ਜੋ ਵੀ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਆਪਣਾ ਹੱਥ ਹੋਵੇ, ਨਾ ਕਿ ਉੱਪਰੋਂ ਥੋਪਿਆ ਹੋਇਆ ਕੋਈ ਹੁਕਮ। Harvard ਦਾ ਐਗਜ਼ੈਕਟਿਵ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਇਹ ਸਾਫ਼ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ: ਟਕਰਾਅ ਵੇਲੇ ਸਭ ਤੋਂ ਕੰਮ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਆਗੂ ਉਹ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਪੱਖ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦੇ, ਸਗੋਂ ਅਜਿਹਾ ਹੱਲ ਲੱਭਣ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਸਾਰਿਆਂ ਲਈ ਟਿਕ ਸਕੇ।
ਤੁਹਾਡੀ ਨਿਰਪੱਖਤਾ ਤੁਹਾਡੇ ਫ਼ੈਸਲੇ ਨਾਲੋਂ ਵੱਧ ਮਾਇਨੇ ਕਿਉਂ ਰੱਖਦੀ ਹੈ
ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸ ਨੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ, ਇਸ ਬਾਰੇ ਤੁਸੀਂ ਬਿਲਕੁਲ ਸਹੀ ਹੋਵੋ। ਪਰ ਅਕਸਰ ਇਹ ਓਨਾ ਮਾਇਨੇ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦਾ ਜਿੰਨਾ ਤੁਸੀਂ ਸੋਚਦੇ ਹੋ।
ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਪੱਖ ਲੈਂਦੇ ਹੋ, ਭਾਵੇਂ ਬੜੇ ਨਰਮੀ ਨਾਲ, ਭਾਵੇਂ ਪੂਰੀ ਇਨਸਾਫ਼ ਨਾਲ, ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਵੇਖਣ ਵਾਲੇ ਹਰ ਬੰਦੇ ਨੂੰ ਇਹ ਸਬਕ ਸਿਖਾ ਦਿੰਦੇ ਹੋ ਕਿ ਇੱਥੇ ਝਗੜੇ ਕਿਵੇਂ ਨਿੱਬੜਦੇ ਹਨ: ਬੌਸ ਕੋਲ ਪਹਿਲਾਂ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਵੱਧ ਚੰਗਾ ਬੋਲ ਕੇ, ਜਾਂ ਚਹੇਤਾ ਹੋ ਕੇ। ਜਿਹੜਾ ਬੰਦਾ "ਹਾਰਦਾ" ਹੈ, ਉਹ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਵਾਰ ਸਹਿਮਤ ਹੋ ਕੇ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਮਨ ਵਿੱਚ ਗਿਲਾ ਲੈ ਕੇ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਹੁਣ ਦੋ ਮਸਲੇ ਬਣ ਗਏ, ਇੱਕ ਪਹਿਲਾ ਵਾਲਾ ਤੇ ਦੂਜਾ ਇਹ ਕਿ ਉਸਨੂੰ ਹੁਣ ਇਸ ਸਾਰੇ ਤਰੀਕੇ ਉੱਤੇ ਭਰੋਸਾ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ। ਲੋਕ ਆਗੂ ਦਾ ਝੁਕਾਅ ਪੜ੍ਹਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਬੜੇ ਮਾਹਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇੱਕ ਵੱਲ ਥੋੜ੍ਹੀ ਜਿਹੀ ਨਿੱਘੀ ਸੁਰ, ਦੂਜੇ ਤੋਂ ਥੋੜ੍ਹਾ ਤਿੱਖਾ ਪੁੱਛਿਆ ਸਵਾਲ, ਤੇ ਬੱਸ, ਸਾਰੇ ਸਮਝ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਕਿਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੋ।
ਨਿਰਪੱਖ ਰਹਿਣਾ ਇਸ ਇੱਕ ਝਗੜੇ ਨਾਲੋਂ ਕਿਤੇ ਵੱਡੀ ਚੀਜ਼ ਬਚਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਉਹ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਰਾਹੀਂ ਲੋਕ ਅੱਗੇ ਵੀ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਔਖੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਲੈ ਕੇ ਆ ਸਕਣ, ਨਾ ਕਿ ਅੰਦਰੇ ਅੰਦਰ ਭਰਦੇ ਰਹਿਣ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਸਭ ਕੁਝ ਫਟ ਨਾ ਜਾਵੇ। ਇਹ ਖੁੱਲ੍ਹਾਪਣ ਬੜਾ ਨਾਜ਼ੁਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਇਸਨੂੰ ਸੰਭਾਲਣਾ ਬਣਦਾ ਹੈ।
ਪਹਿਲਾਂ ਇਹ ਪਛਾਣੋ ਕਿ ਇਹ ਕਿਸ ਕਿਸਮ ਦਾ ਟਕਰਾਅ ਹੈ
ਹਰ ਟਕਰਾਅ ਇੱਕੋ ਜਿਹਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਤੇ ਜੋ ਤਰੀਕਾ ਇੱਕ ਕਿਸਮ ਨੂੰ ਸੁਲਝਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਦੂਜੀ ਕਿਸਮ ਨੂੰ ਹੋਰ ਵਿਗਾੜ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਕੁਝ ਮਤਭੇਦ ਉਹ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਖੋਜੀ "ਠੰਢੇ" ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਕੰਮ ਬਾਰੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ: ਆਖ਼ਰੀ ਤਰੀਕ, ਤਰੀਕਾ, ਅੰਕੜੇ, ਕਿਸ ਦਾ ਕੀ ਕੰਮ ਹੈ। ਠੰਢਾ ਟਕਰਾਅ ਅਕਸਰ ਲਾਹੇਵੰਦ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। Harvard Business Review ਵਿੱਚ ਲਿਖਦਿਆਂ Amy Gallo ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਕੰਮ ਬਾਰੇ ਸਿਹਤਮੰਦ ਮਤਭੇਦ ਟੀਮ ਨੂੰ ਸੱਚਮੁੱਚ ਆਪਣੇ ਟੀਚੇ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਜਿਸ ਟੀਮ ਵਿੱਚ ਬਿਲਕੁਲ ਹੀ ਰਗੜ ਨਹੀਂ, ਉੱਥੇ ਆਮ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਸੱਚ ਬੋਲਣਾ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਝਗੜਾ ਸੱਚਮੁੱਚ ਵਿਚਾਰਾਂ ਬਾਰੇ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਤੁਹਾਡਾ ਕੰਮ ਸੌਖਾ ਹੈ। ਤੱਥ ਮੇਜ਼ ਉੱਤੇ ਰੱਖੋ, ਦੋਵੇਂ ਦਲੀਲਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਹੋਣ ਦਿਓ, ਤੇ ਬਿਹਤਰ ਜਵਾਬ ਆਪੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਫਿਰ ਦੂਜੀ ਕਿਸਮ ਹੈ। ਗਰਮ ਟਕਰਾਅ ਵਿਸ਼ਵਾਸਾਂ, ਕਦਰਾਂ ਕੀਮਤਾਂ ਤੇ ਵਿਗੜੇ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਉੱਤੇ ਚੱਲਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਇਹ ਕਿਸੇ ਸਪ੍ਰੈੱਡਸ਼ੀਟ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਸੁਲਝਦਾ। Harvard ਦੀ Amy Edmondson ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸਾਥੀ Diana McLain Smith ਨੇ ਇਹਨਾਂ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ ਤੇ ਕੁਝ ਪੱਕੀਆਂ ਨਿਸ਼ਾਨੀਆਂ ਲੱਭੀਆਂ। ਲੋਕ ਉਹੀ ਦਲੀਲਾਂ ਵਾਰ ਵਾਰ ਦੁਹਰਾਉਂਦੇ ਹਨ ਪਰ ਇੱਕ ਇੰਚ ਵੀ ਹਿੱਲਦੇ ਨਹੀਂ। ਗੱਲ ਨਿੱਜੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਸਾਹਮਣੇ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲੱਗਦੇ ਹਨ ਤੇ ਪਿੱਠ ਪਿੱਛੇ ਨੀਅਤਾਂ ਉੱਤੇ ਸ਼ੱਕ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਤੇ ਗਰਮੀ ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਵਧਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਕੋਈ ਕੰਮ ਦੀ ਗੱਲ ਹੋ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸਕਦੀ।
ਇਹ ਫ਼ਰਕ ਇੰਨਾ ਮਾਇਨੇ ਇਸ ਲਈ ਰੱਖਦਾ ਹੈ: "ਬੱਸ ਕੰਮ ਉੱਤੇ ਧਿਆਨ ਰੱਖੋ ਤੇ ਜਜ਼ਬਾਤ ਪਾਸੇ ਰੱਖੋ" ਵਾਲੀ ਆਮ ਸਲਾਹ ਸਿਰਫ਼ ਠੰਢੇ ਟਕਰਾਵਾਂ ਉੱਤੇ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਗਰਮ ਟਕਰਾਅ ਵਿੱਚ ਇਹ ਅਜ਼ਮਾਓਗੇ ਤਾਂ ਵੇਖੋਗੇ ਕਿ ਲੋਕ ਮੀਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਸੋਹਣੀ ਜਿਹੀ ਯੋਜਨਾ ਉੱਤੇ ਸਿਰ ਹਿਲਾ ਦੇਣਗੇ, ਤੇ ਅਸਲ ਗਿਲਾ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਬਾਹਰ ਲੈ ਜਾਣਗੇ। ਜੇ ਤੁਹਾਡੇ ਸਾਹਮਣੇ ਗਰਮ ਟਕਰਾਅ ਹੈ, ਤਾਂ ਜਜ਼ਬਾਤ ਹੀ ਅਸਲ ਕੰਮ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪਾਸਾ ਵੱਟ ਕੇ ਨਹੀਂ ਲੰਘਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ।
ਵਿਚਕਾਰ ਖੜ੍ਹੇ ਰਹਿਣਾ ਅਮਲ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਦਿਸਦਾ ਹੈ
ਜਦੋਂ ਦੋਵੇਂ ਬੰਦੇ ਤੁਹਾਡੇ ਸਾਹਮਣੇ ਹੋਣ ਤੇ ਤਾਪਮਾਨ ਚੜ੍ਹ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਨਿਰਪੱਖਤਾ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਿਸਦੀ ਹੈ।
- ਦੋਹਾਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠੇ ਬਿਠਾਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹਰ ਇੱਕ ਨਾਲ ਵੱਖਰੀ ਗੱਲ ਕਰੋ। ਹਰ ਪਾਸੇ ਦੀ ਗੱਲ ਇਕੱਲਿਆਂ ਸੁਣੋ, ਜਿੱਥੇ ਦੂਜਾ ਨਾ ਟੋਕ ਸਕੇ ਤੇ ਨਾ ਹੀ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਵਿਖਾਵਾ ਕਰਨਾ ਪਵੇ। ਤੁਸੀਂ ਸਮਝਣ ਲਈ ਸੁਣ ਰਹੇ ਹੋ, ਪੁੱਛ ਗਿੱਛ ਕਰਨ ਲਈ ਨਹੀਂ। ਜਦੋਂ ਬੰਦੇ ਨੂੰ ਲੱਗੇ ਕਿ ਉਸਦਾ ਮੌਕੇ ਉੱਤੇ ਹੀ ਨਿਬੇੜਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ, ਤਾਂ ਉਹ ਵੱਧ ਸੱਚ ਬੋਲਦਾ ਹੈ।
- ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜੋ ਸੁਣਿਆ ਉਹ ਦੁਹਰਾ ਕੇ ਸੁਣਾਓ। "ਤਾਂ ਤੁਹਾਡੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਲੱਗਾ ਕਿ ਜਿਸ ਫ਼ੈਸਲੇ ਦਾ ਅਸਰ ਤੁਹਾਡੇ ਕੰਮ ਉੱਤੇ ਪੈਣਾ ਸੀ, ਉਸ ਵਿੱਚੋਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਬਾਹਰ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ।" ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਨਹੀਂ ਮੰਨ ਰਹੇ ਕਿ ਉਹ ਸਹੀ ਹਨ। ਤੁਸੀਂ ਸਿਰਫ਼ ਇਹ ਸਾਬਤ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਸੱਚਮੁੱਚ ਸੁਣ ਰਹੇ ਸੀ, ਤੇ ਇਹ ਗੱਲ ਗਰਮੀ ਨੂੰ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਚੀਜ਼ ਨਾਲੋਂ ਵੱਧ ਘਟਾਉਂਦੀ ਹੈ।
- ਜਜ਼ਬਾਤ ਨੂੰ ਨਾਂ ਦਿਓ, ਪਰ ਪੱਖ ਦੀ ਹਾਮੀ ਨਾ ਭਰੋ। "ਮੈਂ ਸਮਝ ਸਕਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਇਹ ਕਿੰਨਾ ਖਿਝਾਊ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇਗਾ" ਬੰਦੇ ਦੀ ਗੱਲ ਨੂੰ ਥਾਂ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਉਸਨੂੰ ਜੇਤੂ ਨਹੀਂ ਐਲਾਨਦਾ। ਜਜ਼ਬਾਤ ਨੂੰ ਮੰਨ ਲੈਣ ਨਾਲ ਉਹ ਅਕਸਰ ਛੋਟਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਣਗੌਲਿਆਂ ਕਰਨ ਨਾਲ ਵੱਡਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
- ਸਵਾਲ ਦੋਹਾਂ ਲਈ ਬਰਾਬਰ ਰੱਖੋ। ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਇੱਕ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਹੋ ਕਿ ਸੋਚੋ ਤੁਹਾਡੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦਾ ਕੀ ਅਸਰ ਪਿਆ, ਤਾਂ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਵੀ ਇਹੀ ਪੁੱਛੋ। ਲੋਕ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਬੜਾ ਧਿਆਨ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਇੱਕ ਟੇਢਾ ਸਵਾਲ ਘੰਟੇ ਭਰ ਦੀ ਸੰਭਾਲੀ ਨਿਰਪੱਖਤਾ ਮਿੱਟੀ ਵਿੱਚ ਮਿਲਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
- ਹੱਲ ਵਾਪਸ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਹੱਥ ਦਿਓ। ਤੁਹਾਡਾ ਮਕਸਦ ਫ਼ੈਸਲਾ ਸੁਣਾਉਣਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਤੁਹਾਡਾ ਮਕਸਦ ਹੈ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰਨਾ ਕਿ ਉਹ ਅਜਿਹਾ ਕੁਝ ਬਣਾਉਣ ਜਿਸ ਨਾਲ ਦੋਵੇਂ ਜੀ ਸਕਣ, ਕਿਉਂਕਿ ਜਿਹੜਾ ਸਮਝੌਤਾ ਲੋਕ ਆਪ ਘੜਦੇ ਹਨ, ਉਹੀ ਉਹ ਸੱਚਮੁੱਚ ਨਿਭਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਇਸ ਸਾਰੇ ਦੌਰਾਨ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਉੱਤੇ ਵੀ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖੋ। ਜੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਖਿਝ ਚੜ੍ਹਦੀ ਲੱਗੇ, ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਭੜਕਾਵੇ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੇ ਲੱਗੋ, ਜੇ ਇੱਕ ਬੰਦੇ ਵੱਲ ਝੁਕਦੇ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰੋ, ਤਾਂ ਇਹੀ ਪਲ ਹੈ ਹੌਲੀ ਹੋਣ ਦਾ ਤੇ ਬੋਲਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਕ ਪਲ ਰੁਕਣ ਦਾ। ਕਮਰੇ ਦਾ ਤਾਪਮਾਨ ਤੁਹਾਡੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਤੈਅ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਤੇ ਤੁਹਾਡਾ ਝੁਕਾਅ ਵੀ।
ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਦਾ ਜਾਲ
ਇੱਕ ਗ਼ਲਤੀ ਅਜਿਹੀ ਵੀ ਹੈ ਜੋ ਵੇਖਣ ਨੂੰ ਨਿਰਪੱਖਤਾ ਲੱਗਦੀ ਹੈ ਪਰ ਹੈ ਨਹੀਂ, ਤੇ ਇਸਦਾ ਨਾਂ ਲੈਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
ਇਹ ਹੈ ਹਰ ਗੱਲ ਨੂੰ ਵਿਚਕਾਰੋਂ ਵੰਡ ਦੇਣ ਦੀ ਆਦਤ, ਤਾਂ ਜੋ ਕੋਈ ਵੀ ਨਾਰਾਜ਼ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਤੇ ਹਰ ਟਕਰਾਅ ਨੂੰ ਬੱਸ ਇੱਕ ਗ਼ਲਤਫ਼ਹਿਮੀ ਮੰਨ ਲੈਣਾ ਜਿੱਥੇ ਦੋਹਾਂ ਨੂੰ ਅੱਧੇ ਰਸਤੇ ਮਿਲਣਾ ਹੈ। ਕਦੇ ਕਦੇ ਇਹ ਸੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਅਕਸਰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਜੇ ਸੱਚਮੁੱਚ ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਨੇ ਗ਼ਲਤ ਵਿਹਾਰ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਕੋਈ ਅਸਲ ਨਿਯਮ ਤੋੜਿਆ ਹੈ, ਜਾਂ ਨੁਕਸਾਨ ਵਾਲੀ ਹੱਦ ਪਾਰ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਤਾਂ "ਦੋਹਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਵਿੱਚ ਦਮ ਹੈ" ਕਹਿਣਾ ਇਨਸਾਫ਼ ਨਹੀਂ, ਬਚ ਨਿਕਲਣਾ ਹੈ। ਅਸਲ ਨਿਰਪੱਖਤਾ ਤਰੀਕੇ ਬਾਰੇ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਨਤੀਜੇ ਬਾਰੇ ਨਹੀਂ। ਇਸਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਹਰ ਇੱਕ ਦੀ ਸੁਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਸਾਰਿਆਂ ਉੱਤੇ ਇੱਕੋ ਪੈਮਾਨਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਮਤਲਬ ਇਹ ਨਹੀਂ ਕਿ ਸਹੀ ਤੇ ਗ਼ਲਤ ਹਮੇਸ਼ਾ ਬਰਾਬਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਇਹ ਵਿਖਾਵਾ ਕਰੀਏ।
ਇਹ ਫ਼ਰਕ ਸਭ ਤੋਂ ਔਖੇ ਹਾਲਾਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾਫ਼ ਦਿਸਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕਿਸੇ ਨਾਲ ਧੱਕਾ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇ, ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੋਵੇ, ਜਾਂ ਅਜਿਹਾ ਵਿਹਾਰ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇ ਜੋ ਸੁਰੱਖਿਆ ਜਾਂ ਜ਼ਾਬਤੇ ਦਾ ਮਸਲਾ ਬਣ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਤੁਹਾਡਾ ਕੰਮ ਵਿਚੋਲਗੀ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ। ਉੱਥੇ "ਚਲੋ ਸਾਰੇ ਥੋੜ੍ਹਾ ਥੋੜ੍ਹਾ ਝੁਕ ਜਾਈਏ" ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਸੱਚਮੁੱਚ ਨੁਕਸਾਨ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਦੁਖੀ ਬੰਦੇ ਤੋਂ ਮੰਗ ਕਰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਉਸ ਸਲੂਕ ਉੱਤੇ ਸੌਦੇਬਾਜ਼ੀ ਕਰੇ ਜੋ ਉਸ ਨਾਲ ਹੋਣਾ ਹੀ ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਦਾ ਸੀ। ਇਹੀ ਉਹ ਪਲ ਹੈ ਜਦੋਂ ਵਿਚਕਾਰੋਂ ਹਟ ਕੇ HR ਜਾਂ ਜੋ ਵੀ ਤੁਹਾਡੇ ਇੱਥੇ ਇਹ ਮਾਮਲੇ ਵੇਖਦਾ ਹੈ, ਉਸਨੂੰ ਨਾਲ ਲਿਆਉਣਾ ਬਣਦਾ ਹੈ।
ਕਦੋਂ ਆਪ ਸੰਭਾਲਣਾ ਬੰਦ ਕਰ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ
ਰੋਜ਼ ਦੀ ਬਹੁਤੀ ਖਿੱਚੋਤਾਣ ਤੁਹਾਡੇ ਸਾਂਭਣ ਵਾਲੀ ਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ, ਤੇ ਇਹ ਲਕੀਰ ਪਛਾਣਨੀ ਵੀ ਇਸ ਕੰਮ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ।
ਹੋਰ ਮਦਦ ਲਵੋ ਜਦੋਂ ਝਗੜਾ ਕਿੰਨੀਆਂ ਵੀ ਚੰਗੀਆਂ ਗੱਲਬਾਤਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਾਰ ਵਾਰ ਭੜਕਦਾ ਰਹੇ, ਜਦੋਂ ਇਹ ਬਾਕੀ ਟੀਮ ਤੱਕ ਫੈਲਣ ਲੱਗੇ, ਜਾਂ ਜਦੋਂ ਇਸ ਵਿੱਚ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਕਰਨ, ਵਿਤਕਰੇ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਵਾਲੀ ਕੋਈ ਗੱਲ ਆ ਜਾਵੇ। ਇਹ ਵਿਚੋਲੇ ਵਜੋਂ ਤੁਹਾਡੀ ਨਾਕਾਮੀ ਨਹੀਂ। ਇਹ ਉਹ ਹਾਲਾਤ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਸ਼ੁਰੂ ਤੋਂ ਹੀ ਇੱਕ ਨੇਕ ਦਿਲ ਬੰਦੇ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੀ ਲੋੜ ਸੀ। ਸਿਖਲਾਈ ਲਿਆ ਵਿਚੋਲਾ, HR ਵਾਲਾ ਸਾਥੀ, ਜਾਂ ਤੁਹਾਡੇ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਵਾਲਾ ਮੈਨੇਜਰ ਬਿਲਕੁਲ ਉਹਨਾਂ ਝਗੜਿਆਂ ਲਈ ਹੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਗ਼ੈਰ ਰਸਮੀ ਹੱਲ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।
ਤੇ ਧਿਆਨ ਰੱਖੋ ਕਿ ਇਸ ਸਭ ਦੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੀ ਕੀਮਤ ਪੈ ਰਹੀ ਹੈ। ਦੂਜਿਆਂ ਦੀਆਂ ਲੜਾਈਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਬੈਠਣਾ ਸੱਚਮੁੱਚ ਥਕਾ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਇੱਕੋ ਵੇਲੇ ਕਈ ਚੁੱਕੀ ਫਿਰਦੇ ਹੋ, ਜਾਂ ਇਹਨਾਂ ਕਰਕੇ ਨੀਂਦ ਖ਼ਰਾਬ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਆਪਣੇ ਲਈ ਇਸਨੂੰ ਗੰਭੀਰਤਾ ਨਾਲ ਲੈਣਾ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਦੂਜਿਆਂ ਲਈ ਪੱਕਾ ਸਹਾਰਾ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹੋ ਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਆਪਣਾ ਭਾਰ ਲਾਹੁਣ ਲਈ ਕੋਈ ਥਾਂ ਵੀ ਲੋੜ ਸਕਦੇ ਹੋ।
ਅਗਲੀ ਵਾਰ ਜਦੋਂ ਤੁਹਾਡੇ ਦੋ ਸਾਥੀ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਭਿੜਨ ਤੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇੱਕ ਵੱਲ ਉਹ ਤੇਜ਼, ਪੱਕਾ ਜਿਹਾ ਝੁਕਾਅ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਨਤੀਜਾ ਨਹੀਂ, ਇਸ਼ਾਰਾ ਸਮਝੋ। ਹੌਲੀ ਹੋਵੋ। ਦੂਜੇ ਬੰਦੇ ਨੂੰ ਬੋਲਣ ਦਿਓ। ਤੁਹਾਡਾ ਉਹ ਰੂਪ ਜੋ ਬੇਆਰਾਮੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਵਿਚਕਾਰ ਖੜ੍ਹਾ ਰਹਿ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਹੈ ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਇਹ ਸਭ ਮੁੱਕਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਦੋਵੇਂ ਭਰੋਸਾ ਕਰਦੇ ਰਹਿਣਗੇ।
ਸਰੋਤ
- Harvard Professional & Executive Development, Preventing and Managing Team Conflict
- Program on Negotiation at Harvard Law School, New Conflict Management Skills: Understand How to Resolve "Hot Conflicts"
- Amy Gallo, Harvard Business Review, How to Encourage the Right Kind of Conflict on Your Team